wyciąg płynny
Wyciąg płynny (łac. extractum fluidum) to postać leku galenowa otrzymywana z surowców roślinnych przy użyciu odpowiednich rozpuszczalników. Charakteryzuje się tym, że 1 część wyciągu odpowiada 1 części surowca wyjściowego, co zapewnia stosunkowo wysokie stężenie substancji czynnych.
Wyciągi płynne są przygotowywane najczęściej metodą perkolacji lub maceracji z użyciem rozpuszczalników takich jak etanol o różnym stężeniu, woda, gliceryna lub ich mieszaniny. Proces ekstrakcji umożliwia wyodrębnienie substancji biologicznie czynnych z materiału roślinnego przy zachowaniu ich właściwości terapeutycznych.
W przeciwieństwie do nalewek, wyciągi płynne cechują się wyższą zawartością substancji czynnych i zwykle niższą zawartością alkoholu. Stosowane są zarówno w recepturze aptecznej jako składniki złożonych preparatów, jak i bezpośrednio w lecznictwie. Ze względu na wysokie stężenie substancji aktywnych, wyciągi płynne wymagają precyzyjnego dawkowania.
W nowoczesnej farmacji wyciągi płynne są coraz częściej zastępowane przez standaryzowane ekstrakty, które charakteryzują się ściśle określoną zawartością substancji biologicznie czynnych, co zapewnia większą powtarzalność efektu terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele nawłoci – Przedawkowanie
Ziele nawłoci (Solidago virgaurea L.) jest składnikiem preparatów Fitolizyna, Nefrol oraz Urofort, stosowanych głównie w schorzeniach układu moczowego ze względu na działanie moczopędne. Analiza dostępnych danych klinicznych i charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że przedawkowanie samego ziela nawłoci jest rzadkie i nie odnotowano takich przypadków dla Fitolizyny. W przypadku Nefrolu i Urofortu potencjalne objawy przedawkowania, takie jak osłabienie zdolności psychofizycznych, nudności, wymioty oraz objawy intoksykacji alkoholowej (zaburzenia równowagi, mowy, koordynacji ruchowej, depresja OUN), są głównie związane z wysoką zawartością etanolu w tych preparatach (Nefrol 61-69% v/v, Urofort 40-50% v/v). Nie określono precyzyjnych dawek powodujących przedawkowanie, a brak jest szczegółowych badań dotyczących toksyczności samego ziela nawłoci.
alkoholizm, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie moczopędne, intoksykacja alkoholowa, intoksykacja etanolem, leczenie objawowe, liść mącznicy, nudności i wymioty, objaw toksyczny, osłabienie zdolności psychofizycznych, parametry życiowe, płukanie żołądka, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, przewód pokarmowy, schorzenie układu moczowego, Solidago virgaurea, węgiel aktywowany, wyciąg płynny, zaburzenie koncentracji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie równowagi, ziele nawłoci, ziele pokrzywy - Leksykon substancji czynnych
Ziele bylicy boże drzewko – Dawkowanie i sposób podawania
Produkt leczniczy Gastrovit TraviComplex zawiera wyciąg z ziela bylicy boże drzewko (Artemisia abrotanum L.) w stężeniu 0,5:1, gdzie ziele stanowi 1/5 substancji czynnej, co odpowiada proporcji 2:10 względem całkowitej ilości wyciągu złożonego. Preparat jest dostępny w formie płynu doustnego, zawierającego również etanol w stężeniu 60-70% V/V. Zalecane dawkowanie dla dorosłych (≥18 lat) to 5 ml rozcieńczone w niewielkiej ilości wody, podawane do 4 razy na dobę, co daje maksymalną dawkę dobową 20 ml. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na zawartość etanolu oraz składników aktywnych.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele werbeny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele werbeny (Verbena officinalis L., herba) jest składnikiem preparatów złożonych stosowanych w lecynie stanów zapalnych dróg oddechowych, m.in. Sinupret i Sinupret extract. Preparat Sinupret w formie kropli doustnych zawiera wyciąg płynny (1:38,5) z mieszaniny ziół z etanolem 59% (V/V) i nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn. Natomiast Sinupret extract w formie tabletek drażowanych zawiera wyciąg suchy (DER 3-6:1) z etanolem 51% (m/m), w dawce 160 mg na tabletkę, co stanowi bardziej skoncentrowaną formę, i może wywoływać niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza u pacjentów doświadczających zawrotów głowy jako działania niepożądanego.
dawkowanie leku, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, etanol, farmakoterapia, forma farmaceutyczna, korzeń goryczki, krople doustne, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, praktyka kliniczna, preparat wieloskładnikowy, preparat ziołowy złożony, Sinupret, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, stan zapalny dróg oddechowych, substancja aktywna, tabletka drażowana, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zawrót głowy, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Korzeń goryczki – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L.) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w leczeniu schorzeń układu oddechowego i dolegliwości trawiennych. Dawkowanie różni się w zależności od postaci farmaceutycznej i preparatu: Melisana Klosterfrau Original zawiera 714 mg korzenia goryczki na 100 ml, z zalecanym dawkowaniem 5-10 ml 1-3 razy dziennie (maks. 25 ml/dobę); Sinupret w kroplach doustnych podaje się 50 kropli (3,1 ml) 3 razy dziennie, z możliwością dwukrotnego zwiększenia dawki; tabletki drażowane Sinupret zawierają 6 mg korzenia goryczki, a Sinupret extract 160 mg wyciągu suchego, z dawkowaniem 1 tabletka 3 razy dziennie (maks. 3 tabletki). U dzieci i młodzieży stosowanie jest ograniczone ze względu na zawartość alkoholu i brak danych bezpieczeństwa – Melisana Klosterfrau Original jest przeciwwskazana, Sinupret krople stosuje się w dawce 25 kropli 3 razy dziennie u dzieci 6-17 lat, a Sinupret extract nie jest zalecany poniżej 18 lat.
aplikacja miejscowa, choroba wątroby, dolegliwość trawienna, Gentiana lutea, korzeń goryczki, krople doustne, Melisana Klosterfrau, płyn doustny, płyn na skórę, postać farmaceutyczna, schorzenie układu oddechowego, Sinupret, Sinupret extract, substancja lecznicza, tabletka drażowana, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Szałwia – Wskazania do stosowania
Szałwia lekarska (Salvia officinalis L.) wykazuje szerokie spektrum działania terapeutycznego, obejmujące właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, ściągające oraz przeciwpotne. Preparaty zawierające liść szałwii, takie jak Dentosept, Szałwia Fix oraz Tymsal-spray, stosowane są miejscowo i doustnie w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, zapalenia dziąseł, przyzębia oraz w łagodnych stanach zapalnych skóry. Dentosept, zawierający wyciąg z siedmiu roślin, w tym liść szałwii, jest wskazany szczególnie w zapaleniu dziąseł, powierzchniowym zapaleniu przyzębia, zapaleniu języka oraz skłonności do krwawienia z dziąseł, a także pomocniczo w parodontozie. Szałwia Fix, zawierająca 1,2 g liścia szałwii w saszetce, jest tradycyjnym produktem leczniczym stosowanym także doustnie w umiarkowanych zaburzeniach trawiennych (zgaga, wzdęcia) oraz w nadmiernej potliwości, natomiast Tymsal-spray zawiera 0,3 ml nalewki z ziela szałwii na 1 ml preparatu i jest dedykowany do stosowania w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła.
działanie odkażające, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpotne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, koncentrat do sporządzania roztworu, krwawienie z dziąseł, liść szałwii, nadmierna potliwość, nalewka z szałwii, parodontoza, powierzchniowe zapalenie przyzębia, produkt leczniczy roślinny, szałwia lekarska, wyciąg płynny, zaburzenie trawienne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie skóry, zgaga, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele ubiorka gorzkiego (Iberis amara L., herba) stanowi 0,15 mL wyciągu płynnego (1:1,5-2,5) w 1 mL produktu leczniczego Iberogast Balance. Przeprowadzone badania przedkliniczne, obejmujące ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz wpływu na układy fizjologiczne, nie wykazały istotnych działań toksycznych ani zagrożeń dla zdrowia ludzi. Szczególnie istotne są wyniki badań genotoksyczności, w tym testu Amesa oraz testu mikrojądrowego u myszy, które potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału ziela ubiorka gorzkiego. Dodatkowo, badania dotyczące wpływu na procesy rozrodcze oraz rozwój zarodkowy i płodowy nie wykazały negatywnych efektów, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania tej substancji w terapii.
aparat mitotyczny, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo genetyczne, działanie toksyczne, genotoksyczność, Iberis amara, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji powrotnych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wyciąg płynny, ziele ubiorka gorzkiego - Leksykon substancji czynnych
Nagietek – Przedawkowanie
Nagietek lekarski (Calendula officinalis L.) wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa w różnych postaciach farmaceutycznych, zarówno do stosowania zewnętrznego, jak i doustnego. Preparaty takie jak Tinctura Calendulae Phytopharm (nalewka z koszyczka nagietka w stosunku 1:5, zawierająca 60-70% etanolu V/V), Azucalen (wyciąg płynny z kwiatu nagietka 1:1, z 58-66% etanolu V/V, stosowany miejscowo) oraz Padma 28 Formuła (kapsułki z 5 mg sproszkowanego kwiatu nagietka) nie wykazały dotychczas przypadków przedawkowania. Brak jest określonych dawek toksycznych, a zgłaszane działania niepożądane są minimalne, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w zalecanych dawkach.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, etanol jako ekstrahent, kapsułka twarda, koncentrat do płukania jamy ustnej, nagietek lekarski, nalewka, nalewka z nagietka, podanie doustne, podanie zewnętrzne, preparat dermatologiczny, preparat z nagietka, preparat ziołowy, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie ogólnoustrojowe, przedawkowanie substancji, wyciąg płynny, wyciąg z nagietka, zatrucie alkoholem etylowym - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gastrovit TraviComplex –
Gastrovit TraviComplex to płyn doustny zawierający wyciągi z kory dębu, kory wierzby, ziela szałwii, bylicy boże drzewko, tymianku oraz krwawnika. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki roślinne, zwłaszcza z rodzin astrowatych (Asteraceae) i jasnotowatych (Lamiaceae), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i krzyżowych. Nie powinien być stosowany u osób z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, gdyż może nasilać podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego. Obecność kory wierzby, źródła salicylanów, wyklucza stosowanie u pacjentów uczulonych na salicylany lub NLPZ. Preparat zawiera także wysoką zawartość etanolu (60-70% V/V), co stanowi istotne przeciwwskazanie u osób z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, z padaczką, a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz dzieci i młodzieży.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, choroba wrzodowa, choroby zapalne przewodu pokarmowego, farmakoterapia, kora dębu, kora wierzby, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na salicylany, nadwrażliwość na składniki, NLPZ, owrzodzenie, padaczka, płyn doustny, podrażnienie błony śluzowej, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rośliny lecznicze, uzależnienie od alkoholu, właściwości farmakologiczne, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg płynny, zaburzenia psychiczne, ziele krwawnika, ziele szałwii, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Dawkowanie i sposób podawania
Koper włoski (Foeniculum vulgare) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju preparatu oraz wskazań klinicznych. Preparat Apetiherb, zawierający wyciąg z kopru włoskiego wraz z innymi ziołami, podaje się doustnie w dawkach: dzieci 3-6 lat 2,5 ml 2 razy/dobę, dzieci >6 lat i młodzież do 18 lat 5 ml 2-3 razy/dobę, dorośli 15 ml 3-4 razy/dobę, najlepiej około 30 minut przed posiłkiem. Koper włoski fix, zawierający 2 g owocu kopru w saszetce, stosuje się jako napar (1 saszetka na 250 ml wrzącej wody, naparzać 15 minut), dawkowanie: dorośli i młodzież >12 lat 1 szklanka 3 razy/dobę, dzieci 4-12 lat ½ szklanki 3 razy/dobę, dzieci <4 lat nie zaleca się stosowania. Radirex PLUS, syrop z ekstraktami roślinnymi, w tym kopru włoskiego, podaje się doustnie przed snem: dorośli 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych), młodzież >12 lat 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych).
ekstrakt płynny, Foeniculum vulgare, glukofranguina A, kaszel przeziębienia, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, napar, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, pacjent pediatryczny, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, środek wykrztuśny, substancja czynna, wyciąg płynny, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele krwawnika, ziele szanty, związek antranoidowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pyrosal
Syrop Pyrosal jest produktem leczniczym złożonym, zawierającym 10 g wyciągu płynnego z liścia podbiału (25%), kwiatu bzu czarnego (30%), kwiatu lipy (30%) oraz kory wierzby (15%) na 100 g produktu. Preparat stosowany jest tradycyjnie jako środek pomocniczy w łagodzeniu stanów podgorączkowych związanych z zapaleniem górnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie gardła, krtani czy tchawicy. Syrop zawiera etanol 60% (V/V) jako ekstrahent, jednak jego końcowa zawartość w produkcie nie przekracza 1% (m/m). Warto zwrócić uwagę na wysoką zawartość sacharozy – 60 g na 100 g syropu, co jest istotne przy planowaniu terapii u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Składniki roślinne wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, napotne oraz przeciwbólowe, co wspiera ich zastosowanie w łagodnych infekcjach górnych dróg oddechowych.
działanie napotne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, infekcja górnych dróg oddechowych, kora wierzby, kwiat bzu czarnego, kwiat lipy, lek przeciwgorączkowy, liść podbiału, podwyższona temperatura ciała, przeziębienie i grypa, stan podgorączkowy, trudność połykania, wyciąg płynny, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zapalenie gardła, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie krtani, zapalenie tchawicy - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające ziele szczawiu, takie jak Sinupret i Sinupret extract, są stosowane w terapii zapalenia zatok przynosowych, jednak wymagają szczególnej ostrożności. Należy monitorować objawy sugerujące ciężki przebieg choroby, takie jak krwotok z nosa, gorączka, silny ból, ropna wydzielina, zaburzenia widzenia, asymetria twarzy lub oczu oraz drętwienie twarzy, które wskazują na konieczność diagnostyki różnicowej i zmiany leczenia. W przypadku utrzymywania się objawów powyżej 7-14 dni, ich nasilenia lub nawrotów, wskazana jest konsultacja lekarska. Preparaty te mogą podrażniać błonę śluzową żołądka, dlatego u pacjentów z zapaleniem żołądka lub wrażliwym żołądkiem zaleca się przyjmowanie leków po posiłku z dużą ilością wody. Sinupret w kroplach zawiera 19% (V/V) etanolu, co odpowiada 465 mg alkoholu w 3,1 ml, i nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 lat, natomiast Sinupret extract nie jest zalecany dla osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa.
asymetria twarzy, bilans węglowodanowy, cukrzyca, diagnostyka różnicowa, drętwienie twarzy, gorączka, insulinoterapia, krwotok z nosa, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, proces infekcyjny, proces zapalny, ropna wydzielina z nosa, Sinupret, Sinupret extract, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zaburzenie widzenia, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie żołądka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele szczawiu - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwiatostan głogu (Crataegus monogyna Jacq., C. laevigata (Poir.) DC., C. oxycantha L. folium cum flore) stosowany jako substancja aktywna w produktach leczniczych nie wykazuje udokumentowanego negatywnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. W przypadku preparatu KWIAT GŁOGU FIX zawierającego 2 g kwiatostanu głogu w formie ziół do zaparzania, brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu na funkcje poznawcze i motoryczne. Natomiast preparaty złożone, takie jak Kelicardina, zawierają wyciąg z kwiatostanu głogu (0,40 g wyciągu płynnego 1:1 na 1 ml) oraz etanol w stężeniu 59–67% V/V, co odpowiada 536 mg alkoholu na dawkę (1 ml), czyli ekwiwalent 14 ml piwa lub 6 ml wina. Mimo obecności alkoholu, charakterystyka produktu wskazuje na minimalny wpływ na zdolności psychomotoryczne przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.
charakterystyka produktu leczniczego, Crataegus laevigata, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, folium cum flore, funkcja poznawcza i motoryczna, interakcja z etanolem, kwiat głogu fix, kwiatostan głogu, leczenie skojarzone, substancja aktywna, wyciąg płynny, wyciąg z kwiatostanu głogu, zawartość etanolu, zdolność psychomotoryczna, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Działania niepożądane
Ziele ubiorka gorzkiego (Iberis amara L., herba) jest aktywnym składnikiem preparatu Iberogast Balance, występującym w postaci wyciągu płynnego w stężeniu 0,15 ml na 1 ml produktu. Preparat charakteryzuje się stosunkowo dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym. Reakcje te obejmują zaburzenia układu immunologicznego, takie jak duszność, świąd oraz wysypkę, których częstość występowania określono jako nieznaną zgodnie z klasyfikacją MedDRA. Duszność może prowadzić do poważnych zaburzeń oddychania wymagających pilnej interwencji medycznej, natomiast zmiany skórne mogą być pierwszym objawem poważniejszej reakcji alergicznej.
astma, atopowe zapalenie skóry, choroba wątroby, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, duszność, działanie niepożądane, etanol, grudka, Iberis amara, nadwrażliwość, nietolerancja alkoholu, objaw skórny, pęcherzyk, personel medyczny, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja układu oddechowego, rumień, świąd, świszczący oddech, system MedDRA, trudność w oddychaniu, wyciąg płynny, wysypka, zaburzenie oddychania, zaburzenie układu immunologicznego, ziele ubiorka gorzkiego, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparaty zawierające kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) wykazują różnorodny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii. Preparat Bronchisan fix (0,75 g kwiatu lipy/saszetkę) nie posiada specyficznych badań dotyczących wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza na początku terapii. Syrop DEXApico zawiera wyciąg wodny z kwiatu lipy (DER 1:5) w ilości 25 g/100 g i może powodować senność oraz zawroty głowy, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas prowadzenia pojazdów. Preparaty złożone, takie jak Melissed (wyciąg płynny 1:1 z kwiatu lipy w mieszance ziołowej) oraz Pectobonisol (nalewka 1:5, 15 g/100 g, zawartość alkoholu 40-50% V/V), mogą istotnie ograniczać zdolności psychomotoryczne, zwłaszcza ze względu na obecność etanolu i innych składników o działaniu sedatywnym.
dawkowanie leku, działanie przeciwkaszlowe, działanie sedatywne, działanie uspokajające, działanie wykrztuśne, etanol, farmakoterapia, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, interakcja lekowa, kwiat lipy, nalewka, obsługa maszyn, ośrodkowy układ nerwowy, płyn doustny, preparat jednoskładnikowy, preparat złożony, produkt leczniczy, przedawkowanie leku, senność i zawroty głowy, spowolnienie reakcji, sprawność psychomotoryczna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg wodny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Melisal Forte to syrop zawierający wyciąg płynny z liścia melisy, kwiatostanu głogu oraz korzenia arcydzięgla w proporcji 77:15:8, o stężeniu 2,0 g/15 ml. Dawkowanie jest kluczowe dla skuteczności terapeutycznej: u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się 15 ml 2-3 razy na dobę (maksymalnie 45 ml/dobę) bez konieczności konsultacji lekarskiej; u dzieci 6-12 lat dawka to 15 ml 2 razy na dobę (maksymalnie 30 ml/dobę) wyłącznie po konsultacji lekarskiej; dzieci poniżej 6 lat nie powinny stosować leku. Syrop zawiera 60 g sacharozy na 100 g oraz do 0,4% etanolu (m/m), co wymaga uwagi u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
choroba wątroby, ciąża, cukry proste, cukrzyca, działanie niepożądane, etanol, karmienie piersią, korzeń arcydzięgla, kwiatostan głogu, liść melisy, Melisal forte, odpowiedź terapeutyczna, padaczka, preparat roślinny, sacharoza, skuteczność terapeutyczna, syrop leczniczy, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pyrosal
Produkt leczniczy Pyrosal w formie syropu jest złożonym wyciągiem płynnym (1:1) z liścia podbiału, kwiatu bzu czarnego, kwiatu lipy oraz kory wierzby w proporcjach 25/30/30/15. W praktyce klinicznej lek ten wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi bardzo rzadko lub o częstości nieznanej. Główne zgłaszane działania niepożądane to reakcje alergiczne (zaburzenia układu immunologicznego) oraz nudności (zaburzenia żołądkowo-jelitowe), przy czym nudności są związane z nietolerancją wysokich dawek sacharozy, której zawartość w syropie wynosi 60 g na 100 g preparatu. Syrop zawiera również do 1% m/m etanolu, co może mieć znaczenie u wybranych pacjentów.
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, działanie niepożądane, etanol, kora wierzby, kwiat bzu czarnego, kwiat lipy, liść podbiału, nadwrażliwość, nudność, reakcja alergiczna, skład fitochemiczny, skład roślinny, system MedDRA, wyciąg płynny, zaburzenie tolerancji sacharozy, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zgłaszanie działań niepożądanych - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance, występującym w formie wyciągu płynnego o stężeniu 0,20 mL na 1 mL produktu, ekstrakt uzyskiwany jest z użyciem 30% etanolu (V/V). Dane kliniczne dotyczące stosowania produktów zawierających owoc kminku u kobiet w ciąży są ograniczone, obejmując mniej niż 300 przypadków, co nie pozwala na pełną ocenę bezpieczeństwa. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na procesy reprodukcyjne, jednak ze względu na brak wystarczających danych oraz obecność etanolu (około 31% V/V w produkcie), zaleca się unikanie stosowania Iberogast Balance w okresie ciąży. W odniesieniu do laktacji, brak jest danych dotyczących przenikania substancji czynnych do mleka kobiecego, co uniemożliwia wykluczenie potencjalnego ryzyka dla dziecka karmionego piersią.
Carum carvi, ciąża, działanie niepożądane, ekstrakt roślinny, etanol, historia choroby, karmienie piersią, mleko kobiece, model zwierzęcy, owoc kminku, płodność, preparat ziołowy, proces reprodukcyjny, produkt leczniczy, przenikanie substancji czynnych, stosunek korzyści do ryzyka, wiek rozrodczy, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkty lecznicze zawierające kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) takie jak Bronchisan fix, DEXApico, Melissed oraz Pectobonisol wykazują istotne ograniczenia w stosowaniu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania w tych grupach pacjentek, co skutkuje zaleceniem unikania tych preparatów. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania Pectobonisol zawierającego nalewkę z kwiatostanu lipy w ilości 15 g/100 g oraz wysoką zawartość etanolu (40-50% V/V), a także Melissed z zawartością etanolu do 4,2% (m/m), co dodatkowo zwiększa ryzyko dla płodu i dziecka karmionego piersią. W przypadku pozostałych preparatów (Bronchisan fix, DEXApico) brak jest etanolu, jednak również nie zaleca się ich stosowania ze względu na brak danych o bezpieczeństwie.
Bronchisan fix, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, etanol, karmienie piersią, kwiat lipy, laktacja, Melissed, mleko matki, nalewka z kwiatostanu lipy, Pectobonisol, płodność, produkt leczniczy, przenikanie składników, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg płynny, wyciąg wodny - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Właściwości farmakokinetyczne
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest jednym z sześciu składników preparatu Iberogast Balance, występującym w postaci wyciągu płynnego w stężeniu 0,20 mL na 1 mL produktu (20 kropli). Wyciąg przygotowywany jest w proporcji 1:2,5-3,5 z użyciem 30% etanolu (V/V) jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Finalny produkt zawiera około 31% (V/V) etanolu, co może wpływać na farmakokinetykę substancji aktywnych, jednak brak jest dotychczas badań farmakokinetycznych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji wyciągu z owocu kminku po podaniu doustnym. W praktyce klinicznej oznacza to, że dawkowanie i efekty terapeutyczne opierają się na obserwacjach klinicznych i danych skuteczności, a nie na parametrach farmakokinetycznych.
badanie farmakokinetyczne, badanie skuteczności, biodostępność, Carum carvi, dawkowanie, działanie synergistyczne, efekt kliniczny, etanol, farmakokinetyka, korzeń lukrecji, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, owoc kminku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, surowiec roślinny, ubiór gorzki, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kwiatu dziewanny – Właściwości farmakodynamiczne
Syrop z dziewanny Ziołowa Tradycja zawiera wyciąg płynny z kwiatu dziewanny (Verbascum spp., flos) w stężeniu 952 mg/5 ml, co odpowiada 15 g wyciągu na 100 g syropu. Wyciąg jest przygotowany jako roztwór 1:5 w 60% etanolu (V/V). Produkt zawiera również substancje pomocnicze, w tym sacharozę (3,7 g/5 ml) oraz etanol (do 0,5 g/5 ml). Pomimo szerokiego zastosowania, charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na brak szczegółowych danych dotyczących farmakodynamiki wyciągu, w tym mechanizmów działania, wpływu na układy organizmu oraz interakcji z receptorami czy strukturami komórkowymi.
charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakodynamiczne, etanol jako rozpuszczalnik, interakcja farmakodynamiczna, interakcja z receptorami, kwiat dziewanny, sacharoza, struktura komórkowa, substancja pomocnicza, syrop z dziewanny, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg płynny, wyciąg z kwiatu dziewanny - Leksykon substancji czynnych
Ziele pokrzywy – Przedawkowanie
Ziele pokrzywy (Urtica dioica L.) stanowi 20% składu wyciągu w preparacie leczniczym Urofort, który zawiera również liść mącznicy i ziele nawłoci. Dokumentacja produktu nie dostarcza szczegółowych danych dotyczących dawek prowadzących do przedawkowania, jednak opisano potencjalne objawy kliniczne. Przedawkowanie może skutkować osłabieniem zdolności psychofizycznych, objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności i wymioty, co jest istotne zwłaszcza u pacjentów wykonujących czynności wymagające koncentracji. W preparacie Urofort zawartość etanolu wynosi 40-50% (V/V), co dodatkowo zwiększa ryzyko wystąpienia objawów toksycznych związanych z alkoholem etylowym.
alkohol etylowy, choroba wątroby, dyskomfort w nadbrzuszu, etanol, leczenie objawowe, liść mącznicy, nudności i wymioty, opróżnienie żołądka, osłabienie psychofizyczne, podrażnienie błony śluzowej żołądka, podrażnienie przewodu pokarmowego, prowadzenie pojazdów, wyciąg płynny, wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, zaburzenia koncentracji, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, ziele nawłoci, ziele pokrzywy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń lukrecji – Interakcje
Korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra L., G. inflata Bat., G. uralensis Fisch.) jest składnikiem preparatu Iberogast Balance, w którym znajduje się 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu, ekstrakt sporządzony w 30% etanolu (V/V). Według charakterystyki produktu leczniczego, nie zaobserwowano interakcji korzenia lukrecji z innymi lekami, co może wynikać z niskiego stężenia substancji czynnych w preparacie. Brak jest również specyficznych interakcji między korzeniem lukrecji a alkoholem, jednak preparat zawiera około 31% (V/V) etanolu, co należy uwzględnić przy jednoczesnym spożywaniu napojów alkoholowych.
- Leksykon substancji czynnych
Arnika – Wskazania do stosowania
Arnika (Arnica montana L. lub Arnica chamissonis Less.) jest rośliną leczniczą o potwierdzonym działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym, przeciwobrzękowym i antyseptycznym, wykorzystywaną głównie w terapii miejscowej urazów tkanek miękkich, stanów zapalnych jamy ustnej oraz w leczeniu czyraczności i stanów zapalnych żył. Preparaty zawierające arnikę dostępne są w różnych formach farmaceutycznych, takich jak żel (np. Arnithei zawierający 24 g nalewki z kwiatów arniki w 100 g produktu, z 24% etanolu m/m), nalewka (1 ml zawiera nalewkę 1:10 z 66-69% etanolu V/V) oraz preparaty złożone (np. Dentosept, 1 ml zawiera 0,91 g wyciągu płynnego złożonego z arniką i innymi składnikami). Arnika jest szczególnie polecana w leczeniu stłuczeń, skręceń, krwiaków, bólu mięśniowego oraz w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, w tym zapaleniu dziąseł, aftach i parodontozie, gdzie wspomaga procesy regeneracyjne i zmniejsza dolegliwości bólowe i obrzękowe.
afty, ból mięśniowy, czyraczność, dolegliwości jamy ustnej, działanie przeciwzapalne, efekt przeciwbólowy, krwawienie z dziąseł, krwiak, naciągnięcie mięśni, nalewka arniki, nalewka z arniki, parodontoza, resorpcja krwiaków, terapia dermatologiczna, ukąszenie owadów, uraz sportowy, wyciąg płynny, zapalenie błony śluzowej, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie przyzębia, zapalenie żył, ziele arniki - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatów dziewanny – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z kwiatów dziewanny (Verbasci floris extractum fluidum) stanowi substancję czynną syropu leczniczego Noverban w dawce 958 mg/5 ml, gdzie w 5 ml produktu znajduje się 0,96 g wyciągu płynnego. Ekstrakt pochodzi z gatunków Verbascum thapsus L., V. densiflorum Bertol. oraz V. phlomoides L., a rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest 40% (V/V) etanol. Syrop zawiera również sacharozę w ilości około 3,8 g na 5 ml oraz etanol w stężeniu 4-7% (V/V). Pomimo szczegółowego określenia składu jakościowego i ilościowego, brak jest formalnych badań farmakodynamicznych potwierdzających mechanizm działania wyciągu z dziewanny w tym preparacie.
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, etanol 40%, forma farmaceutyczna, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, skład chemiczny, syrop Noverban, Verbasci floris extractum fluidum, Verbascum densiflorum, Verbascum phlomoides, Verbascum thapsus, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg płynny, wyciąg z kwiatów dziewanny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melis-Tonic –
MELIS-TONIC to płyn doustny zawierający wyciągi roślinne z liścia melisy, kwiatostanu głogu, koszyczka rumianku, korzenia arcydzięgla i owocu kminku oraz miód, z dodatkiem 30-35% (V/V) etanolu. Produkt nie wykazuje regularnie występujących działań niepożądanych, jednak u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi, zwłaszcza uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), może wywołać reakcje nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane objawy to alergia kontaktowa z miejscowym zaczerwienieniem, świądem i wysypką, szczególnie w przypadku nadwrażliwości na rumianek. Ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na bylicę, piołun i inne rośliny z tej rodziny jest istotne i wymaga uwagi klinicznej.
alergia kontaktowa, alergia na rośliny, anafilaksja, ciężka reakcja alergiczna, ciśnienie tętnicze, duszność, korzeń arcydzięgla, koszyczek rumianku, kwiatostan głogu, liść melisy, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, owoc kminku, płyn doustny, pokrzywka, przyspieszona akcja serca, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, szok anafilaktyczny, test alergiczny, wyciąg płynny, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ziele szczawiu (herba Rumex) jest składnikiem preparatów ziołowych stosowanych w leczeniu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, w tym zapalenia zatok przynosowych. W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie wpływu tych preparatów na zdolności psychomotoryczne pacjentów, zwłaszcza w kontekście prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Preparat Sinupret w postaci kropli doustnych, zawierający wyciąg płynny z ziela szczawiu (1:38,5), nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych. Natomiast Sinupret extract w formie tabletek drażowanych, zawierający wyciąg suchy (DER pierwotny 3-6:1) z Rumex crispus L., może wywoływać niewielki wpływ na zdolności psychomotoryczne, szczególnie u pacjentów doświadczających zawrotów głowy jako działania niepożądanego.
charakterystyka produktu leczniczego, DER pierwotny, działanie niepożądane, mieszanina ziołowa, preparat ziołowy, Rumex crispus, Sinupret extract, sprawność psychomotoryczna, tabletka drażowana, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie zatok przynosowych, zawroty głowy, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolności psychomotoryczne, ziele szczawiu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop zawierający 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w 15 ml, pozyskiwanych z korzenia rzewienia i kory kruszyny, uzupełniony o owoce kopru włoskiego i kminku. Preparat działa przeczyszczająco poprzez stymulację perystaltyki jelit oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita. Dodatkowo składniki kopru i kminku wykazują działanie wiatropędne i rozkurczowe, co może łagodzić dolegliwości bólowe związane z zaparciami. Syrop zawiera 10 g ekstraktu płynnego (1:1) na 100 g produktu, z etanolem 50% (v/v) jako ekstrahentem, a także sacharozę (62 g/100 g) i etanol do 3,5% m/m, co należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą lub chorobą alkoholową.
dysfagia, działanie przeczyszczające, glukofrangulina A, krótkotrwałe zaparcie, osłabiona perystaltyka jelit, perystaltyka jelit, syrop, właściwość rozkurczowa, właściwość wiatropędna, wyciąg płynny, wydzielanie elektrolitów, zabieg operacyjny, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Wskazania do stosowania
Ziele ubiorka gorzkiego (Iberis amara L.) jest kluczowym składnikiem wyciągu roślinnego w preparacie Iberogast Balance, stosowanym w leczeniu dyspepsji czynnościowej u dorosłych powyżej 18 roku życia. Preparat w formie kropli doustnych zawiera 0,15 ml wyciągu z ziela ubiorka gorzkiego na 1 ml (20 kropli), ekstrakt w proporcji 1:1,5-2,5, rozpuszczony w 50% etanolu (V/V). Działa skutecznie na objawy takie jak ból i pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, a także na towarzyszące dyspepsji symptomy: utratę apetytu, nadmierne odbijanie i zgagę. Terapia powinna być poprzedzona wykluczeniem organicznych przyczyn dolegliwości przewodu pokarmowego.
anoreksja, ból nadbrzusza, dyspepsja czynnościowa, etanol rozpuszczalnik, górny odcinek przewodu pokarmowego, Iberogast Balance, kminek zwyczajny, lukrecja gładka, melisa lekarska, mięta pieprzowa, objawy dyspeptyczne, odbijanie, pieczenie nadbrzusza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumianek lekarski, ubiór gorzki, uczucie pełności poposiłkowe, wczesna sytość, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sirupus Plantaginis Plantagen 12 cz Ekstraktu z Babki Lancetowatej 1,5 g/10 ml
Sirupus Plantaginis PLANTAGEN to syrop zawierający 12 g ekstraktu płynnego z liścia babki lancetowatej (Plantago lanceolata L., folium) na 100 g preparatu, z etanolem 60% jako ekstrahentem w proporcji 1:2,0, przy zawartości etanolu w produkcie nieprzekraczającej 7% (v/v). W dokumentacji medycznej oraz danych klinicznych nie zaobserwowano i nie opisano objawów przedawkowania tego produktu, nawet przy dawkach przekraczających zalecane. Brak jest określonych symptomów toksyczności, co wskazuje na dobrą tolerancję preparatu w stosowanych dawkach. Syrop charakteryzuje się brunatną do ciemno-brunatnej barwą, klarownością lub lekkim opalizowaniem oraz swoistym zapachem, co jest zgodne z tradycyjnym zastosowaniem babki lancetowatej w lecznictwie.
- Leksykon substancji czynnych
Porost islandzki – Przedawkowanie
Porost islandzki (Cetraria islandica) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Padma 28 Formuła oraz Pectosol, występując w nich w niewielkich ilościach – odpowiednio 40 mg sproszkowanej plechy na kapsułkę w Padma 28 oraz jako część złożonego wyciągu (1:3) w Pectosol. Dostępne charakterystyki produktów leczniczych nie zawierają danych dotyczących przypadków przedawkowania ani objawów toksyczności porostu islandzkiego. W szczególności, w dokumentacji Padma 28 Formuła nie odnotowano żadnych incydentów przedawkowania, natomiast dla Pectosol brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat. W związku z tym nie można precyzyjnie określić dawek toksycznych ani specyficznych objawów klinicznych związanych z nadmiernym spożyciem tej substancji.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka toksyczna, formulacja lecznicza, leczenie objawowe, mieszanka ziołowa, monitorowanie funkcji życiowych, Padma 28 Formuła, Pectosol, plecha porostu islandzkiego, płukanie żołądka, porost islandzki, surowiec roślinny, toksyczność, węgiel aktywowany, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentosept A –
Produkt leczniczy Dentosept A, będący płynem do stosowania w jamie ustnej, nie posiada szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, co jest odnotowane w charakterystyce produktu (sekcja 5.3) jako „Brak danych”. Preparat zawiera wyciągi roślinne z koszyczka rumianku, kory dębu, liścia szałwii, ziela arniki, kłącza tataraku, ziela mięty pieprzowej i ziela tymianku oraz benzokainę w stężeniu 2 g/100 g produktu. Brak danych przedklinicznych nie wyklucza bezpieczeństwa, gdyż ocena opiera się na tradycyjnym, długotrwałym stosowaniu składników oraz doświadczeniu klinicznym. Benzokaina, jako miejscowy środek znieczulający, posiada znane profile bezpieczeństwa, choć nie zostały one szczegółowo uwzględnione dla tego preparatu.
benzokaina, ekstrakt roślinny, etanol, interakcja lekowa, kłącze tataraku, kora dębu, koszyczek rumianku, lek złożony, liść szałwii, miejscowy środek znieczulający, płyn do stosowania w jamie ustnej, postać farmaceutyczna, przeciwwskazanie, substancja pomocnicza, wyciąg płynny, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele szczawiu (herba Rumex) jest składnikiem preparatów Sinupret i Sinupret extract, stosowanych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. W preparacie Sinupret krople doustne ziele stanowi 3/15 części mieszaniny ziołowej (1:38,5), natomiast w tabletkach drażowanych zawiera 18 mg ziela na tabletkę. W Sinupret extract ziele szczawiu (Rumex crispus L.) jest składnikiem wyciągu suchego o DER 3-6:1, ekstraktowanym 51% etanolem, stanowiąc 3/10 części mieszaniny ziołowej. Badania toksyczności wielokrotnej dawki na psach i szczurach wykazały poziom NOAEL na 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada 22- i 7-krotności dawki równoważnej u ludzi, potwierdzając szeroki margines bezpieczeństwa stosowania. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test na komórkach chłoniaka oraz test mikrojąderkowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego wyciągu zawierającego ziele szczawiu.
badania genotoksyczności, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, schorzenia górnych dróg oddechowych, Sinupret, tabletka drażowana, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie zatok przynosowych, ziele szczawiu - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Przedawkowanie
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem aktywnym produktu leczniczego Iberogast Balance, występującym w stężeniu 0,20 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL preparatu, z etanolem 30% (V/V) jako rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym. W dostępnej dokumentacji medycznej nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania tego preparatu, co uniemożliwia określenie specyficznych objawów toksyczności czy dawek toksycznych związanych z nadmiernym spożyciem owocu kminku w tym kontekście. Brak danych klinicznych wskazuje na relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa tej substancji w zastosowaniach leczniczych.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń mydlnicy – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń mydlnicy (Saponaria officinalis L., radix) jest składnikiem leku Pectosol, koncentratu do sporządzania roztworu doustnego, w którym występuje w proporcji 2 części w płynnym wyciągu (1:3) wraz z zielem tymianku, porostem islandzkim i zielem hyzopu w stosunku 18/7/3/2. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 1 łyżeczka (około 5 ml) trzy razy na dobę, podawana doustnie po rozcieńczeniu w ½ szklanki wody (około 125 ml). Nie określono bezpieczeństwa stosowania u dzieci poniżej 12 lat, dlatego nie zaleca się podawania preparatu tej grupie wiekowej. Produkt ma postać brunatno-oliwkowego, przezroczystego płynu o specyficznym zapachu i smaku, który może wymagać wyjaśnienia pacjentowi.
choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, ciąża, dokumentacja medyczna, karmienie piersią, koncentrat do roztworu doustnego, korzeń mydlnicy, padaczka, porost islandzki, pracownik służby zdrowia, substancja czynna, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny, wywiad medyczny, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dentosept A –
Produkt leczniczy Dentosept A w formie płynu do stosowania w jamie ustnej nie posiada dostępnych danych dotyczących farmakokinetyki, w tym parametrów takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Preparat zawiera wyciągi roślinne (koszyczek rumianku, kora dębu, liść szałwii, ziele arniki, kłącze tataraku, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku) oraz substancję czynną benzokainę. Ze względu na miejscowe zastosowanie oraz złożony skład, określenie farmakokinetyki jest utrudnione, a systemowa absorpcja składników aktywnych powinna być ograniczona. Zawartość etanolu w stężeniu 35-45% V/V może potencjalnie wpływać na przenikanie substancji przez błony śluzowe, jednak brak jest badań potwierdzających ten efekt.
absorpcja systemowa, benzokainy, błona śluzowa, doświadczenie kliniczne, farmakokinetyka, kłącze tataraku, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, miejscowe stosowanie, parametr farmakokinetyczny, płyn do stosowania w jamie ustnej, przenikanie substancji czynnej, surowiec roślinny, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg płynny, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Kwiatostan głogu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej preparatów zawierających kwiatostan głogu (Crataegi folium cum flore), takich jak Kelicardina (0,40 g wyciągu płynnego 1:1 na 1 ml) oraz KWIAT GŁOGU FIX (2 g kwiatostanu w saszetce), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Nie przeprowadzono badań toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości ani wpływu na reprodukcję i rozwój płodu dla tych produktów jako kompozycji. Dokumentacja nie zawiera również informacji o badaniach przedklinicznych samego kwiatostanu głogu, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka farmakologicznego tych preparatów.
Wobec braku danych przedklinicznych lekarz powinien opierać się na doświadczeniu klinicznym oraz dostępnej literaturze naukowej dotyczącej bezpieczeństwa stosowania kwiatostanu głogu, a nie na wynikach badań toksykologicznych dotyczących omawianych produktów. Podsumowując, Charakterystyki Produktów Leczniczych Kelicardina i KWIAT GŁOGU FIX jednoznacznie wskazują na brak przeprowadzonych badań przedklinicznych bezpieczeństwa, co wymaga ostrożności i świadomego podejścia przy przepisywaniu tych preparatów.
badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, charakterystyka produktu leczniczego, Crataegi folium cum flore, Crataegus leavigata, Crataegus monogyna, Crataegus oxycantha, doświadczenie kliniczne, kwiatostan głogu, literatura naukowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Wskazania do stosowania
Ziele szczawiu (Rumex sp. herba) jest kluczowym składnikiem złożonych preparatów roślinnych, takich jak Sinupret (krople doustne i tabletki drażowane) oraz Sinupret extract (tabletki drażowane), stosowanych w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów zapalnych zatok przynosowych. W preparacie Sinupret tabletka zawiera 18 mg ziela szczawiu, a Sinupret extract 160 mg wyciągu suchego (DER 3-6:1) z mieszaniny surowców, gdzie ziele szczawiu stanowi 3 części. Preparaty te wykazują działanie sekretolityczne, przeciwzapalne oraz wspomagające odporność, co przekłada się na łagodzenie objawów takich jak katar, niedrożność nosa, ból głowy oraz uczucie rozpierania twarzy. Wskazania obejmują ostre niepowikłane zapalenie błony śluzowej nosa i zatok oraz przewlekłe stany zapalne, z zastosowaniem zarówno w terapii doraźnej, jak i wspomagającej długoterminowej.
działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, działanie synergistyczne, fitoterapia, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, niedrożność przewodów nosowych, obrzęk błony śluzowej, tabletka drażowana, terapia wspomagająca, upłynnienie wydzieliny, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gastrovit TraviComplex –
Gastrovit TraviComplex to preparat zawierający złożony wyciąg płynny (0,5:1) z sześciu surowców roślinnych: kory dębu, kory wierzby, ziela szałwii, bylicy boże drzewko, tymianku oraz krwawnika, w proporcjach 2/2/2/2/1/1. Substancje czynne obejmują garbniki, salicynę, olejki eteryczne (m.in. tymol, karwakrol, tujol), flawonoidy oraz laktony seskwiterpenowe. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, w tym ściągające (denaturacja białek błon śluzowych, zmniejszenie przepuszczalności naczyń), przeciwzapalne (hamowanie cyklooksygenazy, redukcja mediatorów zapalnych), przeciwbakteryjne (działanie na bakterie Gram+ i Gram- przez destabilizację błon komórkowych) oraz rozkurczowe (zmniejszenie napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego). Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest 70% etanol, a zawartość etanolu w produkcie wynosi 60-70% (V/V), co wpływa na stabilizację i biodostępność składników aktywnych.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biodostępność, błona śluzowa, cyklooksygenaza, cyneol, denaturacja białek, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie ściągające, działanie wykrztuśne, garbnik, kwas elagowy, kwas fenolowy, kwas galusowy, lakton seskwiterpenowy, mediator stanu zapalnego, mięsień gładki, olejek eteryczny, przewód pokarmowy, salicylan, tujon, tymol, właściwość przeciwzapalna, wyciąg płynny, związek biologicznie czynny, związek flawonoidowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele tysiącznika – Przeciwwskazania stosowania
Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l., herba), będące składnikiem preparatów złożonych takich jak Canephron N, posiada istotne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ziele tysiącznika lub inne składniki preparatu (korzeń lubczyku, liść rozmarynu), zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), w tym anetol zawarty w anyżu i koprze włoskim. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka ze względu na ryzyko nasilenia wydzielania soku żołądkowego oraz u osób z obrzękami o etiologii sercowej lub nerkowej, a także u pacjentów wymagających ograniczenia podaży płynów (np. ciężka niewydolność serca, zaawansowana niewydolność nerek, zespół nerczycowy). Canephron N w formie kropli doustnych zawiera 16,0-19,5% (V/V) etanolu, co stanowi przeciwwskazanie u osób z chorobą alkoholową, ciężkimi chorobami wątroby, przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz u kierowców i operatorów maszyn ze względu na ryzyko upośledzenia sprawności psychofizycznej.
anetol, Centaurium erythraea, choroba alkoholowa, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, choroba wrzodowa, działanie immunomodulujące, gospodarka wodno-elektrolitowa, korzeń lubczyku, lek hipotensyjny, Levisticum officinale, liść rozmarynu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk, olejek eteryczny, preparat złożony, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, rodzina selerowatych, wrzód żołądka, wyciąg płynny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zespół nerczycowy, ziele tysiącznika - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Syrop z cebuli Ziołowa Tradycja 949 mg/5 ml
Syrop z cebuli Ziołowa Tradycja (949 mg/5 ml) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym w terapii łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak przeziębienie i katar. Substancją czynną jest wyciąg płynny z bulwy cebuli (Allium cepa L.) w stężeniu 15 g/100 g syropu, z DER 1:6, ekstrahowany w 70% etanolu. Preparat ma postać klarownego syropu o barwie od miodowej do jasnobrunatnej i charakterystycznym zapachu cebuli. W składzie znajdują się także substancje pomocnicze: sacharoza (3,67 g/5 ml) oraz etanol (7-10% m/m), które należy uwzględnić przy doborze terapii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących piersią.
- Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej – Dawkowanie i sposób podawania
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych głównie w dolegliwościach układu pokarmowego oraz stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej i wskazań terapeutycznych. Preparat Iberogast Balance zawiera 0,10 mL wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) na 1 mL produktu i jest stosowany u dorosłych w dawce 20 kropli (1 mL) 3 razy na dobę doustnie, przed lub w trakcie posiłków. Preparat Digestonic zawiera 2,84 części wyciągu na 1 mL i jest podawany w dawce 5 mL rozcieńczonej w ¼ szklanki wody, 3 razy dziennie. Krople Żołądkowe zawierają 25 g nalewki (1:18-20) na 100 g produktu, stosowane u osób powyżej 12 lat w dawce 30-40 kropli rozcieńczonych w ¼ szklanki wody, doraźnie lub 30 minut przed posiłkiem. Preparat Septosan fix zawiera 0,5 g liścia mięty pieprzowej na saszetkę, stosowany do płukania jamy ustnej i gardła (nie do połykania) 1-5 razy dziennie, nie dłużej niż 1 tydzień.
błona śluzowa jamy ustnej, brak łaknienia, dolegliwość układu pokarmowego, dolegliwość żołądkowa, etanol, krople doustne, liść mięty pieprzowej, nalewka z mięty, olejek miętowy, płukanie gardła, płukanie jamy ustnej, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat do stosowania miejscowego, preparat doustny, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, śluzówka jamy ustnej, stan zapalny błony śluzowej, układ pokarmowy, wskazanie terapeutyczne, wyciąg płynny, wyciąg z mięty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zioła do zaparzania