tyrozyna
Tyrozyna to aminokwas endogenny, który odgrywa kluczową rolę w syntezie białek oraz jako prekursor ważnych substancji biologicznie czynnych. Jest klasyfikowana jako aminokwas względnie endogenny, co oznacza, że organizm może ją syntezować z fenyloalaniny, ale w pewnych warunkach fizjologicznych jej synteza może być niewystarczająca.
W procesach biochemicznych tyrozyna służy jako substrat do produkcji neuroprzekaźników (dopaminy, adrenaliny i noradrenaliny), hormonu tarczycy (tyroksyny) oraz melaniny. Zaburzenia metabolizmu tyrozyny mogą prowadzić do różnych schorzeń, w tym tyrozynemii – grupy dziedzicznych zaburzeń metabolicznych charakteryzujących się podwyższonym poziomem tyrozyny we krwi i moczu.
W praktyce klinicznej monitorowanie poziomu tyrozyny jest istotne w diagnostyce wrodzonego defektu enzymatycznego oraz w kontroli skuteczności leczenia dietetycznego pacjentów z tyrozynemią. Aminokwas ten jest również wykorzystywany jako suplement diety w celu poprawy funkcji poznawczych i łagodzenia objawów stresu, choć jego skuteczność w tych zastosowaniach wymaga dalszych badań klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminomel 10 E –
Stosowanie preparatów Aminomel 10E i 12,5E, zawierających aminokwasy egzogenne i endogenne oraz elektrolity (Na+: 69–87 mmol/l, K+: 45–56,25 mmol/l, Ca++: 5–6 mmol/l, Mg++: 5–6 mmol/l), u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa. Brak jest badań oceniających wpływ tych preparatów na rozwój płodu, przebieg ciąży oraz laktację, co nakłada na lekarza obowiązek indywidualnej analizy korzyści i ryzyka. Konieczne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego matki, parametrów rozwojowych płodu lub dziecka karmionego piersią oraz dostosowanie składu i dawkowania preparatu do zmieniających się potrzeb metabolicznych w tych okresach.
aminokwas egzogenny, aminokwas siarkowy, aminokwasy egzogenne, Aminomel, bilans azotowy, elektrolit, fenyloalanina, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, izoleucyna, laktacja, lekarz prowadzący, leucyna, lizyna, metionina, niedożywienie, preparat odżywczy, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie aminokwasów, tyrozyna, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór aminokwasów do żywienia pozajelitowego, przeznaczony dla noworodków, niemowląt i dzieci, charakteryzujący się wysoką osmolarnością 885 mOsm/l. Preparat należy podawać wyłącznie w formie ciągłej infuzji dożylnej do żył centralnych, z maksymalną szybkością infuzji 0,1 g aminokwasów/kg mc./h (1,0 ml/kg mc./h), co jest kluczowe dla zapewnienia tolerancji i minimalizacji ryzyka powikłań. Dawkowanie musi być dostosowane do wieku pacjenta, z maksymalnymi dawkami dobowymi wynoszącymi 1,5-2,5 g/kg mc. dla dzieci 0-2 lata, 1,5 g/kg mc. dla dzieci 2-5 lat oraz 1,0 g/kg mc. dla dzieci 6-14 lat. Roztwór ma pH 5,5-6,0 i zawiera zarówno aminokwasy egzogenne, jak i endogenne w proporcjach odpowiadających potrzebom metabolicznym populacji pediatrycznej.
alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, cysteina, dawka dobowa, dawkowanie aminokwasów, fenyloalanina, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, osmolarność roztworu, pacjent pediatryczny, populacja pediatryczna, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, tolerancja preparatu, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to trójkomorowa emulsja do infuzji, dostępna w objętościach 1206 ml, 1448 ml oraz 1904 ml, zawierająca precyzyjnie zdefiniowane ilości glukozy (od 85 g do 135 g), aminokwasów (32-60 g), tłuszczów (28-54 g) oraz elektrolitów, takich jak sód (25-48 mmol), potas (19-36 mmol), magnez (3,2-6,0 mmol), wapń (1,6-3,0 mmol) i fosforany (8,2-15,6 mmol). Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 950 mOsm/kg i pH około 5,6 po zmieszaniu. System trójkomorowy umożliwia oddzielne przechowywanie składników do momentu podania, co zapewnia stabilność fizykochemiczną i mikrobiologiczną. Worek wewnętrzny wykonany jest z wielowarstwowych materiałów zapewniających elastyczność i wytrzymałość, a obecność pochłaniacza tlenu chroni emulsję tłuszczową przed utlenianiem.
alanina, arginina, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy, glicerofosforan sodu, glicyna, glukoza jednowodna, histydyna, izoleucyna, kwasy omega-3, leucyna, lizyna, metionina, olej rybny, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, pochłaniacz tlenu, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, siarczan cynku, siarczan magnezu, stabilność fizykochemiczna, substancja pomocnicza, tauryna, tokoferol, treonina, triglicerydy, tryptofan, tyrozyna, walina, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Acetylotyrozyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Acetylotyrozyna jest aminokwasem obecnym w preparacie do żywienia pozajelitowego Aminoplasmal Hepa 10%, w stężeniu 0,70 g na 1000 ml roztworu, co odpowiada ilości tyrozyny dostarczanej pacjentowi podczas infuzji dożylnej. Preparat ten stosowany jest wyłącznie w warunkach szpitalnych, u pacjentów hospitalizowanych, wymagających żywienia pozajelitowego. Z uwagi na specyfikę podawania (infuzja dożylna) oraz stan kliniczny pacjentów, acetylotyrozyna nie wykazuje wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla Aminoplasmal Hepa 10% w punkcie 4.7 jednoznacznie określa tę kwestię jako „Nie dotyczy”.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji aminokwasów o stężeniu 100 g/l i zawartości azotu 15,8 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Preparat zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. leucynę (8,90 g/l), lizynę (8,56 g/l), argininę (11,50 g/l) oraz elektrolity: sód 50 mmol/l, potas 25 mmol/l, magnez 2,5 mmol/l, octany 46 mmol/l, chlorki 52 mmol/l, fosforany 10 mmol/l i cytryniany 2,0 mmol/l. Wartość energetyczna roztworu wynosi 1675 kJ/l (400 kcal/l), co wymaga uzupełnienia o dodatkowe źródła energii, najczęściej węglowodany, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie aminokwasów i utrzymanie bilansu azotowego. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 1021 mOsm/l i pH 5,7–6,3, co należy uwzględnić przy doborze terapii żywieniowej.
alanina, aminokwas, arginina, bilans azotowy, choroba zapalna jelit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, katabolizm białkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, megacolon toxicum, metionina, motoryka przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelita, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, śpiączka, treonina, tryptofan, tyrozyna, uraz twarzoczaszki, walina, wartość energetyczna, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów) –
Roztwór do dializy otrzewnowej Nutrineal PD4 zawierający 1,1% aminokwasów, o osmolarności 365 mOsmol/l i pH około 6,6, nie posiada danych klinicznych ani badań na zwierzętach dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Preparat zawiera aminokwasy w określonych stężeniach, m.in. alaninę (951 mg/l), argininę (1071 mg/l), leucynę (1020 mg/l), lizynę (955 mg/l) oraz walinę (1393 mg/l), a także elektrolity: sód (132 mmol/l), wapń (1,25 mmol/l), magnez (0,25 mmol/l), chlorki (105 mmol/l) i mleczany (40 mmol/l). Brak jest danych dotyczących wpływu tych składników na rozwój płodu, przenikanie do mleka matki oraz płodność, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u tych grup pacjentek.
alanina, aminokwasy, arginina, chlorki, chlorowodorek, dializa otrzewnowa, elektrolity, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, karmienie piersią, laktacja, leucyna, lizyna, magnez, metionina, mleczany, Nutrineal PD4, osmolarność, prolina, przenikanie do mleka, roztwór aminokwasów, rozwój płodu, seryna, sód, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wapń - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N5E
OLIMEL N5E to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca roztwór glukozy z wapniem (28,75%), emulsję tłuszczową (20%) oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami (8,2%), dostępna w pojemnościach 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Po połączeniu komór otrzymuje się gotową emulsję o pH 6,4 i osmolarności 1120 mOsm/l, zawierającą odpowiednio 60-100 g tłuszczów (mieszanina oleju z oliwek i sojowego), 49,4-82,3 g aminokwasów oraz 172,5-287,5 g glukozy. Wartość energetyczna wynosi od 1490 do 2480 kcal, z proporcją energii niebiałkowej do azotu 165 kcal/g i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 53/47, przy 40% kalorii pochodzących z tłuszczów. Elektrolity zawarte w emulsji obejmują m.in. sód (52,5-87,5 mmol), potas (45-75 mmol), magnez (6-10 mmol) i wapń (5,3-8,8 mmol). Produkt wymaga aseptycznego połączenia trzech komór przed podaniem oraz może być wzbogacany o dodatkowe elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.
alanina, aminokwasy, arginina, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy jaja kurzego, fosforany, glicerofosforan sodu, glukoza jednowodna, izoleucyna, leucyna, metionina, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność, pierwiastki śladowe, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, trójkomorowy worek, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna niebiałkowa, warunki aseptyczne, zator powietrzny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nephrotect
Nephrotect to roztwór do infuzji aminokwasów stosowany w żywieniu pozajelitowym, o stężeniu 10% (0,1 g/ml), zawierający 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, co odpowiada wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem aminokwasów, w tym aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 5,80 g/l, L-leucyna 12,80 g/l, L-walina 8,70 g/l), zasadowych (L-lizyna 12,00 g/l, L-arginina 8,20 g/l, L-histydyna 9,80 g/l), zawierających siarkę (L-metionina 2,00 g/l, N-acetylo-L-cysteina odpowiadająca 0,40 g L-cysteiny/l), aromatycznych (L-fenyloalanina 3,50 g/l, L-tyrozyna 0,60 g/l, N-glicylo-L-tyrozyna 3,16 g/l) oraz innych aminokwasów (np. L-treonina 8,20 g/l, L-tryptofan 3,00 g/l). Formuła preparatu zapewnia odpowiednie wsparcie metaboliczne bez ryzyka działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, arginina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kompozycja aminokwasów, leucyna, metionina, octan lizyny, personel medyczny, profil bezpieczeństwa, prolina, roztwór do infuzji, seryna, stosunek korzyści do ryzyka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas solny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Aminomix 1 Novum zawiera kwas solny w postaci 25% roztworu w ilości 1,47 ml na 1000 ml roztworu do infuzji, pełniąc kluczową rolę w utrzymaniu pH roztworu na poziomie 5,5-6,0. Ten zakres pH jest niezbędny dla stabilności mieszaniny aminokwasów, węglowodanów i elektrolitów, a także wpływa na zdolność zobojętniania roztworu, która wynosi 18,0-33,0 mmol NaOH/l. Fizykochemiczne parametry roztworu obejmują osmolalność 1826-2018 mOsm/kg wody oraz osmolarność 1779 mOsm/l, a stężenie jonów chlorkowych (Cl-) w gotowym preparacie wynosi 64 mmol/l. Kwas solny jest zatem niezbędnym składnikiem zapewniającym odpowiednie warunki dla stabilności i skuteczności żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwas, arginina, działanie toksyczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, jon chlorkowy, leucyna, lizyny chlorowodorek, metionina, osmolalność, osmolarność roztworu, produkt leczniczy, prolina, regulator pH, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, seryna, stężenie leku, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, węglowodany i elektrolity, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoven Infant 10%
Preparat Aminoven Infant 10% jest roztworem aminokwasowym do żywienia pozajelitowego, dedykowanym pacjentom pediatrycznym, zawierającym 16 aminokwasów i ich pochodnych oraz kwas L-jabłkowy. Charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 885 mOsm/l, kwasowością 27–40 mmol NaOH/l oraz pH 5,5–6,0, co wymaga podawania głównie do żył centralnych lub odpowiedniego rozcieńczenia przy infuzji dożylnych obwodowych. Ze względu na ryzyko podrażnienia śródbłonka i zakrzepowego zapalenia żył, konieczne jest częste monitorowanie miejsca wkłucia. Preparat stosowany jest w ramach całkowitego żywienia pozajelitowego, które powinno obejmować także roztwory węglowodanów, emulsje tłuszczowe, elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe, aby zapewnić odpowiednie źródła energii i składniki odżywcze.
alanina, aminokwasy, amoniak, arginina, azot mocznikowy, całkowite żywienie pozajelitowe, cysteina, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, fenyloalanina, glicyna, histydyna, homeostaza elektrolitowa, izoleucyna, kwas jabłkowy, leucyna, lizyna, metionina, nadtlenki, osmolalność surowicy, prolina, równowaga aminokwasowa, równowaga kwasowo-zasadowa, seryna, tauryna, treonina, triglicerydy, tryptofan, tyrozyna, walina, zakrzepowe zapalenie żyły, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomel 12,5 E –
Aminomel to roztwór do infuzji zawierający kompleksową mieszaninę L-aminokwasów egzogennych i endogennych wraz z elektrolitami, dostępny w dwóch stężeniach: 10E (100 g/l aminokwasów) oraz 12,5E (125 g/l aminokwasów). Preparaty różnią się zawartością poszczególnych aminokwasów, np. L-izoleucyny (5,85 g vs 7,31 g/1000 ml), L-leucyny (6,24 g vs 7,80 g/1000 ml) oraz elektrolitów, takich jak Na+ (69 mmol/l vs 87 mmol/l) i K+ (45 mmol/l vs 56,25 mmol/l). Osmolarność wynosi odpowiednio 1145 mOsm/l dla 10E i 1430 mOsm/l dla 12,5E, a pH utrzymuje się w zakresie 6,0–6,3. Preparaty są jałowe, bez pirogenów, przeznaczone do dożylnej podaży, dostępne w butelkach 500 ml i 1000 ml, z okresem ważności 2 lata przy przechowywaniu poniżej 25°C i ochronie przed światłem.
acetylocysteina, alanina, aminokwas egzogenny i endogenny, arginina, ceftriakson, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, edetynian disodu, fenyloalanina, fosforan wapnia, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas jabłkowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, octan sodu, ornityna, osmolarność, pirogen, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, roztwór jałowy, seryna, substancja chelatująca, technika aseptyczna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nephrotect
Nephrotect, roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (w tym L-izoleucynę 5,80 g, L-leucynę 12,80 g, L-lizynę 12,00 g, L-metioninę 2,00 g, L-fenyloalaninę 3,50 g, L-treoninę 8,20 g, L-tryptofan 3,00 g, L-walinę 8,70 g oraz aminokwasy częściowo egzogenne i endogenne), charakteryzuje się całkowitą zawartością azotu 16,3 g/l, wartością energetyczną 1600 kJ/l (400 kcal/l) oraz osmolarnością teoretyczną 960 mOsm/l. Produkt ten nie posiada wiarygodnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także brak jest badań przedklinicznych oceniających wpływ na reprodukcję i rozwój płodu. Wobec tego lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki, zaawansowanie ciąży oraz potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka karmionego piersią.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyny octan, metionina, osmolarność, parametry kliniczne, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, prolina, roztwór do infuzji, seryna, terapia infuzyjna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe