odstęp QTc
Odstęp QTc to skorygowany odstęp QT w elektrokardiogramie, który uwzględnia wpływ częstości akcji serca na podstawowy odstęp QT. Prawidłowa wartość QTc wynosi poniżej 450 ms u mężczyzn i poniżej 460 ms u kobiet. Wydłużenie tego parametru powyżej 500 ms jest istotnym czynnikiem ryzyka zagrażających życiu arytmii komorowych, szczególnie torsades de pointes.
Wydłużenie odstępu QTc może mieć podłoże wrodzone (zespoły długiego QT) lub nabyte, spowodowane stosowaniem niektórych leków (m.in. antyarytmicznych klasy IA i III, niektórych antybiotyków, leków przeciwpsychotycznych), zaburzeniami elektrolitowymi (głównie hipokaliemią, hipomagnezemią), chorobami serca czy niedoczynnością tarczycy. Rutynowa ocena QTc jest niezbędna przed wdrożeniem farmakoterapii lekami mogącymi wydłużać repolaryzację komór.
Do obliczenia QTc stosuje się najczęściej wzór Bazetta (QTc = QT/√RR), choć w przypadku bradykardii lub tachykardii dokładniejsze mogą być inne formuły, jak wzór Fridericia (QTc = QT/∛RR). Monitorowanie QTc jest standardem postępowania u pacjentów z wrodzonymi zespołami długiego QT oraz podczas terapii lekami potencjalnie wpływającymi na repolaryzację mięśnia sercowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Haloperidol UNIA 2 mg/ml
Przedkliniczne badania haloperydolu, obejmujące modele zwierzęce i badania in vitro, nie wykazały istotnego ryzyka toksyczności ani genotoksyczności przy wielokrotnym podawaniu. Jednakże obserwowano obniżenie płodności, ograniczone działanie teratogenne i embriotoksyczne u gryzoni, co wskazuje na potencjalne ryzyko stosowania leku w ciąży. W badaniach dotyczących kancerogenności zaobserwowano zależny od dawki wzrost gruczolaków przysadki i nowotworów gruczołów sutkowych u samic myszy, prawdopodobnie związany z długotrwałym blokowaniem receptorów dopaminowych D2 i hiperprolaktynemią, choć znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
badanie in vitro, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, gruczolak przysadki mózgowej, haloperydol, hiperprolaktynemia, kanał potasowy hERG, komorowe zaburzenia rytmu, nowotwór gruczołu sutkowego, obniżenie płodności, odstęp QTc, potencjał genotoksyczny, receptor dopaminowy D2, ryzyko kardiologiczne, stężenie terapeutyczne, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clatra 20 mg
Bilastyna jest selektywnym antagonistą obwodowych receptorów H1, należącym do grupy leków przeciwhistaminowych stosowanych ogólnie (kod ATC: R06AX29). Charakteryzuje się długotrwałym działaniem, blokując receptory histaminowe H1 przez 24 godziny po pojedynczej dawce 20 mg, co zapewnia skuteczną kontrolę objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz przewlekłej pokrzywki samoistnej. W badaniach klinicznych bilastyna wykazała wysoką skuteczność w łagodzeniu objawów takich jak kichanie, wydzielina z nosa, świąd i zaczerwienienie spojówek oraz poprawę jakości snu i życia pacjentów. Profil bezpieczeństwa leku jest korzystny, nie wykazuje działania uspokajającego ani wpływu na wydłużenie odstępu QTc, nawet przy dawkach do 200 mg/dobę oraz w połączeniu z inhibitorami P-glikoproteiny (ketokonazol, erytromycyna). Bilastyna nie wpływa negatywnie na sprawność psychomotoryczną i zdolność prowadzenia pojazdów.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, antagonista receptorów H1, badanie kliniczne, badanie odstępu QT, bezpieczeństwo kardiologiczne, bilastyna, działanie niepożądane, działanie uspokajające, ekspozycja na bilastynę, erytromycyna, inhibitor P-glikoproteiny, ketokonazol, lek przeciwhistaminowy, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, Paediatric Sleep Questionnaire, patofizjologia, pokrzywka, przewlekła pokrzywka samoistna, receptor muskarynowy, sprawność psychomotoryczna, uczuleniowe zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Accord 10 mg/ml
Przedawkowanie fingolimodu, nawet do 80-krotności dawki terapeutycznej 0,5 mg, może prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardii, zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz wydłużenia odstępu QTc ≥500 msec. Bradykardia pojawia się zwykle w ciągu pierwszej godziny po podaniu leku, osiągając maksimum w ciągu 6 godzin, a jej efekt może utrzymywać się dłużej niż 6 godzin, stopniowo słabnąc w kolejnych dniach. W dawce 40 mg (80-krotność dawki terapeutycznej) u 5 z 6 pacjentów odnotowano łagodny ucisk w klatce piersiowej, odpowiadający reaktywności drobnych oskrzeli. Przedawkowanie może także skutkować wolnym przewodzeniem przedsionkowo-komorowym, a w pojedynczych przypadkach przemijającym pełnym blokiem przedsionkowo-komorowym (stopnia I-III).
akcja serca, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie krwi, dializa, dyskomfort w klatce piersiowej, efekt chronotropowy, EKG, kardiolog, klatka piersiowa, odstęp QTc, parametry życiowe, przedawkowanie fingolimodu, reaktywność drobnych oskrzeli, układ bodźcoprzewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, wymiana osocza, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tigecycline TZF 50 mg
Tygecyklina, antybiotyk z grupy glicylocyklin (kod ATC: J01AA12), działa bakteriostatycznie poprzez specyficzne wiązanie z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego, hamując translację białek. W stężeniu 4-krotnie wyższym niż MIC wykazuje dwukrotne zmniejszenie liczebności kolonii bakterii takich jak Enterococcus spp., Staphylococcus aureus i Escherichia coli. Charakteryzuje się zdolnością do pokonywania mechanizmów oporności typowych dla tetracyklin, w tym ochrony rybosomu i pomp efflux, choć u Enterobacteriaceae opornych na minocyklinę może występować oporność krzyżowa. EUCAST określił wartości graniczne MIC dla tygecykliny: Enterobacterales (E. coli, C. koseri) ≤ 0,5 mg/l, Staphylococcus spp. ≤ 0,5 mg/l, Enterococcus spp. ≤ 0,25 mg/l, Streptococcus grup A, B, C, G ≤ 0,125 mg/l. Wrażliwość na tygecyklinę jest zmienna wśród innych Enterobacteriaceae i bakterii beztlenowych, a skuteczność kliniczna wobec enterokoków jest ograniczona, choć obserwowano pozytywne wyniki w leczeniu mieszanych zakażeń wewnątrzbrzusznych.
antybiotyk doustny, antybiotyk glicylocyklinowy, antybiotyk tetracyklinowy, bakteria beztlenowa, działanie bakteriostatyczne, działanie synergistyczne, elektrofizjologia serca, farmakokinetyka i farmakodynamika, mechanizm działania, mechanizm oporności, najmniejsze stężenie hamujące, odstęp QTc, oporność krzyżowa, podjednostka 30S rybosomu, pompa efflux, populacja pediatryczna, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenie wewnątrzbrzuszne, terapia skojarzona, translacja białek, wartość graniczna MIC, wielolekooporność, właściwość bakteriostatyczna, zakażenie wewnątrzbrzuszne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofran 8 mg
Ondansetron, aktywny składnik leku Zofran, jest selektywnym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów, zwłaszcza indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym (kod ATC: A04AA01). Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym, co hamuje inicjację odruchu wymiotnego wywołanego uwalnianiem serotoniny w jelicie cienkim oraz w area postrema. W przeciwieństwie do innych leków przeciwwymiotnych, ondansetron nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, a jego rola w hamowaniu wymiotów indukowanych opioidami pozostaje niejednoznaczna i wymaga dalszych badań.
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, antagonista receptorów serotoninowych, area postrema, dysfagia, infuzja dożylna, IV komora mózgu, lek cytostatyczny, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności, odruch wymiotny, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, promieniowanie jonizujące, QTcF, stężenie prolaktyny, uwalnianie serotoniny, wydłużenie odstępu QT, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty indukowane radioterapią, wymioty okołooperacyjne, zespół QRS - Leksykon leków
Przedawkowanie – Jamesi 56,688 mg + 850 mg
Przedawkowanie leku Jamesi, zawierającego sytagliptynę (chlorowodorek) oraz metforminę (chlorowodorek), może prowadzić do poważnych powikłań, w tym kwasicy mleczanowej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie życia. W badaniach klinicznych sytagliptyna podawana w dawkach do 800 mg jednorazowo oraz do 600 mg/dobę przez 10 dni nie wykazywała istotnych działań niepożądanych, poza minimalnym, nieklinicznie istotnym wydłużeniem odstępu QTc. Metformina natomiast, szczególnie w znacznych dawkach lub w obecności czynników ryzyka, może indukować kwasicę mleczanową, manifestującą się nudnościami, wymiotami, bólami brzucha, zaburzeniami oddychania i ogólnym osłabieniem. Dodatkowo, przedawkowanie może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz hipoglikemię, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami hipoglikemizującymi.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aleric Deslo Active 2,5 mg
Desloratadyna, substancja czynna leku Aleric Deslo Active (2,5 mg tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), jest selektywnym antagonistą obwodowych receptorów histaminowych H1, charakteryzującym się brakiem działania sedatywnego dzięki minimalnemu przenikaniu do ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach in vitro wykazano dodatkowe właściwości przeciwzapalne, takie jak hamowanie uwalniania cytokin (IL-4, IL-6, IL-8, IL-13) oraz ekspresji selektyny P na komórkach śródbłonka, choć ich kliniczne znaczenie pozostaje niepotwierdzone. Desloratadyna w dawce 5 mg jest biorównoważna z konwencjonalną tabletką i wykazuje dobrą tolerancję, nie wpływając istotnie na układ krążenia nawet przy dawkach do 45 mg/dobę. Ponadto, nie nasila zaburzeń psychomotorycznych ani senności, także w połączeniu z alkoholem.
aktywność psychoruchowa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, antagonista histaminy, antagonista receptora H1, badanie kliniczne, biorównoważność, całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, cytokina zapalna, desloratadyna, działanie uspokajające, granulocyt zasadochłonny, histamina, interakcja lekowa, komórka śródbłonka, komórka tuczna, lek przeciwhistaminowy, odstęp QTc, okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, ośrodkowy układ nerwowy, patofizjologia, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, receptor histaminowy H1, selektyna P, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Bluefish 10 mg
Badania przedkliniczne hydroksyzyny chlorowodorku wykazały istotne działanie teratogenne przy dawkach 50 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, manifestujące się wadami rozwojowymi płodu oraz zwiększoną częstością poronień. Elektrofizjologiczne analizy na włóknach Purkinjego psa ujawniły, że hydroksyzyna w stężeniu 3 μM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego poprzez interakcję z kanałami potasowymi, natomiast przy 30 μM skraca ten czas, co sugeruje wpływ na prądy wapniowe i/lub sodowe. W badaniach na kanałach hERG stwierdzono hamowanie prądu potasowego (IKr) przy IC50 wynoszącym 0,62 μM, co jest stężeniem 10-60 razy wyższym niż terapeutyczne, wskazując na niskie ryzyko kliniczne przy standardowych dawkach.
badanie telemetryczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, częstość akcji serca, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, odstęp PR, odstęp QT, odstęp QTc, parametr elektrokardiograficzny, poronienie, potencjał czynnościowy, prąd potasowy, prąd sodowy, prąd wapniowy, receptor 5-HT2, receptor H1, repolaryzacja błony komórkowej, substancja czynna, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa płodu, włókno Purkinjego, zespół QRS - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Servenon 20 mg
Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) z grupy N06AB10, wykazuje wysoką selektywność i specyficzne powinowactwo do transportera serotoniny, minimalnie oddziałując na inne receptory neuroprzekaźnikowe (5-HT1A, 5-HT2, DA, α-adrenergiczne, H1, muskarynowe, benzodiazepinowe, opioidowe). W badaniach elektrokardiograficznych u zdrowych ochotników stwierdzono dawkozależne wydłużenie odstępu QTc: 4,3 ms (90% CI: 2,2–6,4) przy dawce terapeutycznej 10 mg/dobę oraz 10,7 ms (90% CI: 8,6–12,8) przy dawce supraterapeutycznej 30 mg/dobę, co ma istotne implikacje kliniczne u pacjentów z ryzykiem zaburzeń przewodzenia sercowego.
badanie elektrokardiograficzne, ciężki epizod depresyjny, epizod ciężkiej depresji, escytalopram, fobia społeczna, miejsce allosteryczne, muskarynowy receptor cholinergiczny, odpowiedź kliniczna, odstęp QTc, profilaktyka nawrotów depresji, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skala Y-BOCS, terapia podtrzymująca, transporter serotoninowy, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie przewodnictwa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowy wpływ leku przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmujący przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), zewnątrzwydzielniczą część trzustki, ślinianki, stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik błony śluzowej) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów wykazały rozwój nowotworów przewodu pokarmowego (rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy) oraz guzów chromochłonnych przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórki mezangium, małpa, nadnercze, najądrze, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, organogeneza, pęcherzyk nasienny, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianka, śródbłoniak złośliwy, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, zagnieżdżenie zarodka