nowotwór tarczycy
Nowotwór tarczycy to grupa chorób nowotworowych rozwijających się w obrębie gruczołu tarczowego. Nowotwory te dzielą się na łagodne (np. gruczolak pęcherzykowy) oraz złośliwe, wśród których wyróżniamy raka brodawkowatego (najczęstszy typ, stanowiący około 80% przypadków), raka pęcherzykowego, raka rdzeniastego, raka anaplastycznego oraz chłoniaki tarczycy.
Czynniki ryzyka rozwoju nowotworu tarczycy obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące (szczególnie w dzieciństwie), niedobór jodu, rodzinne występowanie choroby nowotworowej tarczycy oraz określone zespoły genetyczne (np. zespół MEN 2). Kobiety chorują na raka tarczycy około 3 razy częściej niż mężczyźni.
Diagnostyka nowotworów tarczycy opiera się na badaniu fizykalnym, badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), badaniach laboratoryjnych (TSH, fT3, fT4, kalcytonina, tyreoglobulina) oraz biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) podejrzanych zmian. Ocena cytologiczna materiału z BAC pozwala na klasyfikację według systemu Bethesda.
Leczenie zależy od typu histologicznego nowotworu, stopnia zaawansowania oraz indywidualnych czynników ryzyka. Podstawową metodą terapeutyczną jest zabieg chirurgiczny (lobektomia lub całkowite wycięcie tarczycy z ewentualnym usunięciem okolicznych węzłów chłonnych). W określonych przypadkach stosuje się terapię jodem radioaktywnym, leczenie hormonalne (supresja TSH), radioterapię lub leczenie systemowe.
Rokowanie w nowotworach tarczycy jest zróżnicowane. Znakomitą prognozę mają pacjenci z rakiem brodawkowatym i pęcherzykowym (5-letnie przeżycie >90%), gorsze – z rakiem rdzeniastym (60-80%), natomiast rak anaplastyczny charakteryzuje się wyjątkowo złym rokowaniem (5-letnie przeżycie <10%). Kluczowe znaczenie dla rokowania ma wczesne wykrycie choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulfasalazin Krka 500 mg
Badania przedkliniczne sulfasalazyny wykazały bardzo niski potencjał toksyczności ostrej, z wartością LD50 po podaniu doustnym u szczurów wynoszącą 12500 mg/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Jednakże, w modelach zwierzęcych (szczury, króliki) zaobserwowano istotne obniżenie płodności u samców przy dawkach około 6-krotnie wyższych niż standardowe dawki terapeutyczne, co ma znaczenie kliniczne u mężczyzn w wieku reprodukcyjnym. Dodatkowo, badania in vitro wykazały potencjalne działanie genotoksyczne sulfasalazyny, manifestujące się uszkodzeniami chromosomów w ludzkich limfocytach, prawdopodobnie związane z fazą G1 cyklu komórkowego.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tirosint Sol 100 mcg
Preparat TIROSINT SOL, zawierający lewotyroksynę sodową w dawkach od 13 do 200 µg, umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii u pacjentów z różnymi wskazaniami, w tym niedoczynnością tarczycy, wolem łagodnym, nadczynnością tarczycy oraz nowotworami tarczycy. Dawkowanie ustala się indywidualnie na podstawie stężenia TSH, które jest preferowanym markerem monitorowania terapii, oraz oceny klinicznej. U pacjentów w podeszłym wieku, z chorobą wieńcową lub ciężką niedoczynnością tarczycy zaleca się rozpoczynanie leczenia od niskich dawek (np. 13 µg/dobę) z powolnym zwiększaniem co 14 dni. Dawkowanie u dzieci i młodzieży wynosi zwykle 100-150 µg/m² powierzchni ciała, natomiast u noworodków z wrodzoną niedoczynnością dawka początkowa to 10-15 µg/kg masy ciała na dobę przez pierwsze 3 miesiące. Całkowitą dawkę dobową należy przyjmować rano na czczo, co najmniej 30 minut przed posiłkiem.
choroba wieńcowa serca, eutyreoza, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, jod radioaktywny, lewotyroksyna sodowa, nabyta niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, pojemnik jednodawkowy, resekcja wola, strumektomia, test supresyjny tarczycy, tyreoidektomia, tyreostatyk, wole gruczolakowate, wole łagodne, wrodzona niedoczynność tarczycy, wznowa wola - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Levothyroxine Accord 50 mcg
Levothyroxine Accord, zawierający lewotyroksynę sodową, jest dostępny w dawkach od 12,5 μg do 200 μg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Główne wskazania obejmują leczenie łagodnego wola obojętnego, terapię substytucyjną w niedoczynności tarczycy, terapię supresyjną nowotworu tarczycy oraz terapię skojarzoną z lekami przeciwtarczycowymi w nadczynności tarczycy (dawki 25-100 μg). Najniższa dawka 12,5 μg jest stosowana u dzieci, osób starszych, pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz w ciężkiej niedoczynności tarczycy, gdzie dawkę zwiększa się stopniowo co 2 tygodnie. Wyższe dawki (100-200 μg) wykorzystywane są w teście supresyjnym do oceny funkcji osi przysadka-tarczyca. Tabletki mają różne kolory i oznaczenia ułatwiające identyfikację dawki, większość z nich posiada linię podziału.
autonomia tarczycy, chirurgiczne usunięcie wola, choroba niedokrwienna serca, długotrwała niedoczynność tarczycy, dysfagia, eutyroza, hormony tarczycy, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy u dzieci, nowotwór tarczycy, substytucja hormonu tarczycy, test supresyjny tarczycy, tyreoidektomia, tyreostatyki, wole obojętne, zaburzenia czynności tarczycy - Leksykon substancji czynnych
Sulfacetamid sodowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące sulfacetamidu sodowego w kroplach do oczu (Sulfacetamidum Polpharma, 100 mg/ml) są istotnie ograniczone, zwłaszcza w zakresie oceny potencjału mutagennego, rakotwórczego oraz wpływu na płodność przy miejscowym stosowaniu. Brak jest dedykowanych badań na modelach zwierzęcych i ludziach, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa tego preparatu. Dane dotyczące innych sulfonamidów podawanych doustnie wskazują na ryzyko rozwoju nowotworów tarczycy u szczurów oraz potencjalne zaburzenia spermatogenezy, jednak nie można ich bezpośrednio ekstrapolować na sulfacetamid sodowy stosowany miejscowo do oka. W badaniach podskórnych na szczurach zaobserwowano odwracalne, niewielkie zahamowanie płodności, co może mieć znaczenie kliniczne mimo innej drogi podania.
badanie mutagenności, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, krople do oczu, nowotwór tarczycy, podanie podskórne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, sulfacetamid sodowy, sulfapirydyna, sulfasalazyna, sulfonamid, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Jodek potasu G.L. Pharma
Profilaktyczne podanie jodku potasu jest skuteczne wyłącznie w ochronie przed wdychanym lub połykanym jodem radioaktywnym, nie chroni natomiast przed innymi radionuklidami. Wskazane jest unikanie jodu u pacjentów z podejrzeniem nowotworu tarczycy, gdyż może on zakłócać diagnostykę i terapię radiojodem. Pacjenci przyjmujący leki tyreostatyczne powinni kontynuować leczenie, a ich funkcja tarczycy wymaga częstszej kontroli. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z tyreotoksykozą, wolem guzkowym, chorobą Gravesa oraz u pacjentów z niewydolnością nerek, nadnerczy, ciężkim odwodnieniem i przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, ze względu na ryzyko hiperkaliemii. Dawkowanie jodku potasu musi być zgodne z planami operacyjno-ratowniczymi, a decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać indywidualne ryzyko i korzyści w różnych grupach wiekowych.
bolesne skurcze, choroba Gravesa, ciężkie odwodnienie, gospodarka elektrolitowa, hiperkaliemia, hormon tarczycy, hormon TSH, jod radioaktywny, jodek potasu, kumulacja potasu, lek tyreostatyczny, leki moczopędne oszczędzające potas, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, nowotwór tarczycy, parametr tarczycowy, radionuklid, terapia zastępcza, tyreotoksykoza, wole guzkowe, zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak komórek hürthle – Diagnostyka i diagnoza
Rak komórek Hürthle, stanowiący 3-5% nowotworów tarczycy, charakteryzuje się agresywnym przebiegiem i trudnościami diagnostycznymi. Ostateczne rozpoznanie wymaga badania histopatologicznego po całkowitym usunięciu guza, gdyż biopsja cienkoigłowa (FNA) nie pozwala na odróżnienie łagodnego gruczolaka od złośliwego raka. Diagnostyka obejmuje ocenę ultrasonograficzną, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny oraz PET-CT z 18F-FDG, szczególnie przy niskiej jodochwytności. Wartości kliniczne sugerujące złośliwość to wiek >65 lat, stężenie tyreoglobuliny >1000 ng/ml, guz >4 cm, płeć męska, guz o nieregularnym brzegu i obecność zwapnień typu psammomatycznego. Testy molekularne, takie jak klasyfikatory ekspresji genów (Afirma, ThyroSeq) i Genomowy Klasyfikator Sekwencyjny (GSC), mają ograniczoną wartość z powodu wysokiego odsetka fałszywie dodatnich wyników (38-41%).
badanie histopatologiczne, badanie PET-CT, badanie śródoperacyjne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, funkcja tarczycy, klasyfikacja TNM, klasyfikator ekspresji genów, marker molekularny, mikroRNA, mitochondrialny DNA, naciekanie naczyń, nowotwór tarczycy, powiększenie węzłów chłonnych, poziom TSH, przerzut do węzłów chłonnych, rak komórek Hürthle, rak onkocytarny, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia tarczycy, utrata heterozygotyczności, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Levothyroxine Accord 88 mcg
Levothyroxine Accord to preparat zawierający lewotyroksynę sodową, dostępny w dawkach od 12,5 do 200 µg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Dawka dobowa powinna być ustalana indywidualnie na podstawie oceny klinicznej oraz monitorowania stężenia TSH, które jest preferowanym parametrem do kontroli terapii. Terapia rozpoczyna się od niskich dawek, stopniowo zwiększanych co 2-4 tygodnie. W populacji pediatrycznej dawki początkowe wynoszą 10-15 µg/kg mc./dobę u noworodków z wrodzoną niedoczynnością tarczycy oraz 12,5-50 µg/dobę u dzieci z nabytym niedoborem. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z chorobą niedokrwienną serca oraz ciężką niedoczynnością tarczycy, stosując niskie dawki początkowe (np. 12,5 µg/dobę) i powolne zwiększanie dawki z częstym monitorowaniem hormonów tarczycy.
badania laboratoryjne, choroba niedokrwienna serca, dawka dobowa, długotrwała niedoczynność tarczycy, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, hormony tarczycy, jod radioaktywny, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nabyta niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, ocena kliniczna, terapia substytucyjna, test supresyjny, tyroidektomia, wole guzkowe, wole obojętne, wrodzona niedoczynność tarczycy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxycyclinum TZF 100 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa doksycykliny wskazują na istotne luki w ocenie potencjału karcynogennego i mutagennego tego antybiotyku. Brak jest długoterminowych badań na zwierzętach oceniających karcynogenność doksycykliny, jednak dane z innych tetracyklin, takich jak oksytetracyklina i minocyklina, wykazały indukcję nowotworów nadnerczy, przysadki mózgowej oraz tarczycy u szczurów. Podobnie, brak bezpośrednich badań mutagenności doksycykliny, choć tetracyklina i oksytetracyklina wykazały pozytywne wyniki w testach mutagenności in vitro na komórkach zwierzęcych, co sugeruje potencjalne ryzyko mutagenne również dla doksycykliny.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Etiologia i przyczyny
Wole (goiter) to powiększenie tarczycy, które może występować przy nadczynności, niedoczynności lub eutyreozie. Najczęstszą przyczyną globalną jest niedobór jodu, prowadzący do obniżenia poziomu hormonów tarczycowych i kompensacyjnego wzrostu TSH, co stymuluje proliferację komórek tarczycy. Zalecane dzienne spożycie jodu wynosi 90-150 µg/dzień u dzieci i dorosłych, 250 µg/dzień w ciąży oraz dodatkowo 50 µg/dzień u kobiet karmiących. W krajach z jodowaną solą dominują autoimmunologiczne przyczyny wola, takie jak choroba Hashimoto (niedoczynność, podwyższone TSH) i choroba Gravesa (nadczynność, obniżone TSH, obecność TSI). Wole guzkowe i wieloguzkowe są powszechne, a nieaktywne guzki mogą przejść w autonomiczne, prowadząc do podklinicznej lub jawnej nadczynności. Rak tarczycy, zwłaszcza mikrokarcynoma brodawkowata, stanowi około 5% przyczyn wola guzkowego.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, ciche zapalenie tarczycy, eutyreoza, gonadotropina kosmówkowa, guzki tarczycy, hashitoksykoza, hormon tyreotropowy, immunoglobulina stymulująca tarczycę, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, podostre zapalenie tarczycy, podostre ziarniniakowe zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, powiększenie tarczycy, rak brodawkowaty, rak tarczycy, receptor TSH, symporter sodowo-jodkowy, toksyczny gruczolak, tyreoglobulina, wole, wole endemiczne, wole guzkowe, wole koloidowe, wole nietoksyczne, wole rozlane, wole toksyczne, wole wieloguzkowe, wole wrodzone, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Levothyroxine Accord 100 mcg
Levothyroxine Accord, zawierający lewotyroksynę sodową, jest wskazany w leczeniu różnych schorzeń tarczycy, w tym łagodnego wola obojętnego, niedoczynności tarczycy, terapii supresyjnej nowotworu tarczycy oraz w terapii skojarzonej nadczynności tarczycy. Dawki terapeutyczne mieszczą się w zakresie od 12,5 do 200 μg, z dawką początkową 12,5 μg zalecaną u dzieci, osób starszych, pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz w ciężkiej lub długotrwałej niedoczynności tarczycy. Wyższe dawki (100-200 μg) stosuje się m.in. w testach supresyjnych i terapii supresyjnej nowotworów. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego i wyników badań hormonalnych, a u pacjentów wymagających szczególnej ostrożności zaleca się stopniowe zwiększanie dawki o 12,5 μg co 2 tygodnie.
choroba niedokrwienna serca, dawka początkowa leku, dawkowanie leku, długotrwała niedoczynność tarczycy, hormony tarczycy, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, parametry tarczycy, poziom TSH, stężenie hormonów, test supresyjny tarczycy, usunięcie wola, wole obojętne, zwiększanie dawki leku - Leksykon substancji czynnych
Jodek potasu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Jodek potasu jest stosowany profilaktycznie i leczniczo w kontekście narażenia na promieniowanie radioaktywne, z dawkami dostosowanymi do wskazań klinicznych i grup ryzyka. Profilaktyka jodkiem potasu chroni przed wchłanianiem radioaktywnego jodu, jednak nie wpływa na inne radionuklidy. Priorytetowo preparat podaje się dzieciom, młodzieży, kobietom w ciąży i karmiącym oraz osobom z niedoborem jodu, ze względu na ich zwiększoną podatność na nowotwory tarczycy. Pojedyncza dawka zapewnia ochronę na około 24 godziny, a w przypadku długotrwałego narażenia konieczne jest rozważenie kolejnych dawek, z zachowaniem szczególnej ostrożności u noworodków i kobiet ciężarnych ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy i zaburzeń rozwojowych, wymagających monitorowania TSH i T4.
bolesny skurcz, choroba Gravesa-Basedowa, choroba tarczycy, ciężkie odwodnienie, czynność tarczycy, dawka terapeutyczna, hiperkaliemia, jod radioaktywny, jodek potasu, krople oczne, laktoza jednowodna, leczenie tyreostatyczne, lek moczopędny, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, nowotwór tarczycy, ochrona radiologiczna, powiększenie tarczycy, profilaktyka radiacyjna, promieniotwórczy jod, radionuklidy, soczewka kontaktowa, sól potasu, stabilny jod, terapia zastępcza, TSH, tyreotoksykoza, wchłanianie ogólnoustrojowe, wole guzkowe, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zagrożenie radiacyjne, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Levothyroxine Accord 137 mcg
Levothyroxine Accord jest dostępny w dawkach od 12,5 do 200 mikrogramów, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Dawkowanie rozpoczyna się od małych dawek, które zwiększa się co 2-4 tygodnie, bazując na wynikach stężenia TSH oraz ocenie klinicznej. U noworodków z wrodzoną niedoczynnością tarczycy zaleca się dawkę początkową 10-15 mikrogramów/kg mc./dobę przez pierwsze 3 miesiące, natomiast u dzieci z nabytą niedoczynnością dawka początkowa wynosi 12,5-50 mikrogramów/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, pacjentów z chorobą niedokrwienną serca oraz z ciężką lub długotrwałą niedoczynnością tarczycy, stosując dawki początkowe nawet 12,5 mikrogramów/dobę i stopniowo je zwiększając co 2 tygodnie.
choroba niedokrwienna serca, dawka substytucyjna, długotrwała niedoczynność tarczycy, eutyreoza, hormon TSH, hormon tyreotropowy, hormony tarczycy, hormony tarczycy T4, jod radioaktywny, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna, nabyta niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, substytucja hormonalna tarczycy, test supresyjny tarczycy, tyroidektomia, wole obojętne, wrodzona niedoczynność tarczycy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Medical Valley 12,5 mg
Sunitynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych, działającym na receptory PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, co przekłada się na hamowanie proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz progresji przerzutów. Jego główny metabolit wykazuje podobną aktywność farmakodynamiczną. Klinicznie sunitynib wykazuje skuteczność u pacjentów z opornymi lub nietolerującymi imatynib nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), a także w leczeniu przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zarówno w pierwszej, jak i drugiej linii terapii. W badaniach klinicznych oceniano parametry takie jak czas do progresji nowotworu (TTP), czas przeżycia bez progresji (PFS) oraz wskaźniki obiektywnych odpowiedzi (ORR) według kryteriów RECIST, potwierdzając istotne statystycznie wydłużenie tych wskaźników.
angiogeneza nowotworowa, białaczka, czas do progresji nowotworu, czas przeżycia bez progresji, inhibitor kinazy białkowej, jabłczan sunitynibu, kinaza tyrozynowa FLT3, leczenie cytokinami, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór tarczycy, oporność na imatynib, przerzuty nowotworowe, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Levothyroxine Accord 137 mcg
Levothyroxine Accord, zawierający lewotyroksynę sodową, jest dostępny w dawkach od 12,5 do 200 μg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta. Lek stosuje się w leczeniu łagodnego wola obojętnego, zapobieganiu nawrotom po resekcji wola, terapii substytucyjnej niedoczynności tarczycy oraz terapii supresyjnej nowotworów tarczycy. Dawki 25-100 μg są wskazane także w terapii skojarzonej nadczynności tarczycy metodą „block and replace”, natomiast dawki 100, 150 i 200 μg wykorzystuje się w teście supresyjnym. Najniższa dawka 12,5 μg jest dedykowana dzieciom, osobom starszym, pacjentom z chorobą niedokrwienną serca oraz z ciężką niedoczynnością tarczycy, gdzie konieczne jest stopniowe wprowadzanie leczenia z monitorowaniem hormonów co 2 tygodnie.
astma, atopia, choroba niedokrwienna serca, hormony tarczycy, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, powikłania sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, terapia block and replace, terapia substytucyjna, terapia supresyjna, test supresyjny, TSH, wole obojętne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii 37 MBq- 5500 MBq
Jodek sodu Na131I POLATOM to radiofarmaceutyk stosowany w terapii, dostępny w kapsułkach o aktywności od 37 MBq do 5500 MBq, zawierający promieniotwórczy izotop jodu-131. Izotop ten charakteryzuje się okresem półtrwania wynoszącym 8,02 dnia, co jest kluczowe dla planowania leczenia. Jod-131 ulega rozpadowi do stabilnego ksenonu-131, emitując promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7% emisji), 637 keV (7,2%) oraz 284 keV (6,1%), które jest wykorzystywane w scyntygrafii, oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV, odpowiedzialne za efekt terapeutyczny. Preparat nie wykazuje klasycznego efektu farmakologicznego, a jego działanie opiera się na selektywnym wychwycie przez tkanki tarczycy i miejscowym uszkodzeniu komórek przez promieniowanie jonizujące.
dawka terapeutyczna, izotop jodu, jodek sodu Na131I, ksenon-131, nadczynność tarczycy, napromieniowanie neutronami, nowotwór tarczycy, obrazowanie scyntygraficzne, okres półtrwania, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, reaktor jądrowy, rozpad promieniotwórczy, tlenek telluru - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba popromienna – Epidemiologia
Choroba popromienna (ARS) jest ostrą reakcją organizmu na wysokie dawki promieniowania jonizującego, obejmujące całe lub większość ciała, podane w krótkim czasie (minuty). Epidemiologia radiacyjna, rozwinięta na podstawie katastrof takich jak bombardowania atomowe Hiroszimy i Nagasaki (1945) oraz awaria w Czarnobylu (1986), bada wpływ ekspozycji na zdrowie. Po katastrofie w Czarnobylu około 50 000 osób otrzymało dawkę ≥0,5 Sv, a potwierdzono 134 przypadki ARS. Epidemiologia radiacyjna wykorzystuje precyzyjne kwantyfikacje dawek, umożliwiając ocenę ryzyka względnego i bezwzględnego zachorowań, w tym nowotworów i chorób układu krążenia. Dawki powyżej 100 mSv wiążą się ze znaczącym wzrostem ryzyka raka, a nawet dawki 40 mGy mogą indukować guzy tarczycy, szczególnie u dzieci i młodszych osób. Wysokie dawki (≥0,5 Gy) są również powiązane ze zwiększoną śmiertelnością z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Epidemiologia radiacyjna uwzględnia także długoterminowe monitorowanie osób narażonych, gdyż skutki promieniowania mogą ujawniać się przez dziesięciolecia.
białaczka, choroba nadciśnieniowa serca, choroba niedokrwienna, choroba niedokrwienna serca, choroba popromienna, choroba układu krążenia, ekspozycja na promieniowanie, guz neuroendokrynny, guzek tarczycy, narażenie zawodowe, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, ostry zespół promienny, promieniowanie jonizujące, radioaktywny jod, radioterapia, rak płuc, skażenie radioaktywne, wtórny nowotwór, zapalenie tkanki płucnej