zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej to grupa patologii charakteryzujących się nieprawidłowym stężeniem jonów wodorowych (H+) w płynach ustrojowych, co przekłada się na zaburzenia pH organizmu. Homeostaza kwasowo-zasadowa jest utrzymywana dzięki buforom krwi, funkcji układu oddechowego oraz nerek.
W praktyce klinicznej wyróżniamy cztery podstawowe zaburzenia: kwasicę metaboliczną (spadek stężenia wodorowęglanów), kwasicę oddechową (wzrost pCO2), zasadowicę metaboliczną (wzrost stężenia wodorowęglanów) oraz zasadowicę oddechową (spadek pCO2). Często występują zaburzenia mieszane lub mechanizmy kompensacyjne, które częściowo wyrównują pierwotne odchylenia.
Diagnostyka opiera się na badaniu gazometrii krwi tętniczej, która dostarcza informacji o pH, pCO2, stężeniu wodorowęglanów, nadmiarze lub niedoborze zasad (BE), a także saturacji krwi tlenem. Prawidłowe pH krwi tętniczej mieści się w zakresie 7,35-7,45. Wartości poniżej 7,35 wskazują na kwasicę, a powyżej 7,45 na zasadowicę.
Leczenie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej powinno być ukierunkowane przede wszystkim na przyczynę pierwotną. W przypadkach ciężkich zaburzeń może być konieczna doraźna korekta pH poprzez podanie odpowiednich preparatów buforujących, stosowanie wentylacji mechanicznej lub terapii nerkozastępczej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Co-Olimestra 40 mg + 12,5 mg
Przedawkowanie preparatu Co-Olimestra, zawierającego olmesartan medoksomil oraz hydrochlorotiazyd, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się głównie zaburzeniami hemodynamicznymi (np. niedociśnienie tętnicze, tachykardia, rzadziej bradykardia) oraz zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, w tym hipokaliemią i hipochloremią. Objawy takie jak nudności, senność, kurcze mięśni oraz zaburzenia rytmu serca, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy lub leki przeciwarytmiczne, wymagają natychmiastowej interwencji. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad dotyczący czasu i dawki przyjęcia leku, ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, elektrokardiogramu oraz regularne oznaczanie stężenia elektrolitów (potasu, chlorków) i kreatyniny w surowicy.
bradykardia, diureza, elektrokardiogram, elektrolit, glikozyd naparstnicy, hemodializa, hipochloremia, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, indukcja wymiotów, intensywny nadzór kardiologiczny, kreatynina, kurcz mięśniowy, lek przeciwarytmiczny, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, oddział intensywnej terapii, odwodnienie, olmesartan medoksomil, płukanie żołądka, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie perfuzji narządowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa smak cytrynowy 500 mg + 300 mg + 200 mg
Lek Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa smak cytrynowy zawiera w każdej saszetce 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbinowego oraz 200 mg wapnia w postaci 1,55 g wapnia laktoglukonianu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, skazami krwotocznymi, zaburzeniami krzepnięcia, ciężką niewydolnością nerek, wątroby i serca oraz u kobiet w ostatnim trymestrze ciąży. Ze względu na zawartość aspartamu, lek nie powinien być stosowany u osób z fenyloketonurią, a obecność 178 mg sodu w saszetce wymaga ostrożności u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu. Ponadto, ze względu na ryzyko zespołu Reye’a, preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia podczas infekcji wirusowych.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, działania niepożądane hematologiczne, fenyloketonuria, glikokortykosteroid, hiperkalcemia, infekcja wirusowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, przewlekła choroba nerek, salicylany, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, trzeci trymestr ciąży, wapń laktoglukonian, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zamknięcie przewodu tętniczego, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitalipid N Adult –
Vitalipid N Adult to koncentrat do sporządzania emulsji do infuzji zawierający witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: retinolu palmitynian (witamina A, 194,1 μg/ml, odpowiadający 99 μg retynolu, 330 IU), fitomenadion (witamina K1, 15 μg/ml), ergokalcyferol (witamina D2, 0,5 μg/ml, 20 IU) oraz all-rac-α-tokoferol (witamina E, 0,91 mg/ml, 1 IU). Preparat jest koncentratem olej w wodzie i wymaga rozcieńczenia przed podaniem. Jego parametry fizykochemiczne to osmolalność około 300 mOsm/kg wody oraz pH około 8, co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Znajomość pełnego składu jest niezbędna do identyfikacji przeciwwskazań i zapewnienia bezpieczeństwa terapii.
alergia na białko, alergia na soję, all-rac-α-tokoferol, białko jaja kurzego, ciężka reakcja alergiczna, ergokalcyferol, fitomenadion, koncentrat do sporządzania emulsji, nadwrażliwość, orzeszki ziemne, osmolalność, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, retynolu palmitynian, witamina A, witamina D2, witamina E, witamina K1, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej - Leksykon substancji czynnych
Wodorowęglan sodu – Właściwości farmakodynamiczne
Wodorowęglan sodu pełni kluczową rolę w terapii nerkozastępczej, będąc istotnym składnikiem roztworów do hemodializy, hemofiltracji i hemodiafiltracji, takich jak Accusol 35 i multiBic, gdzie jego stężenie wynosi około 35 mmol/l, zbliżone do fizjologicznego poziomu w osoczu. Substancja ta zapewnia odpowiedni bufor alkalizujący, niezbędny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z niewydolnością nerek, ułatwiając usuwanie toksyn mocznicowych i korektę zaburzeń elektrolitowo-płynowych. W roztworach dializacyjnych wodorowęglan sodu jest dostarczany w osobnej komorze worka dwukomorowego, co pozwala na zachowanie stabilności preparatu przed zastosowaniem klinicznym. Jego hydrofilne właściwości umożliwiają łatwe przygotowanie roztworów o precyzyjnie dobranym stężeniu, co jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
ciągła terapia nerkozastępcza, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, homeostaza elektrolitowo-płynowa, kwasica, niestrawność, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, preparat zobojętniający kwas solny, refluks żołądkowo-przełykowy, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga osmotyczna, roztwór do hemofiltracji, terapia nerkozastępcza, toksyna mocznicowa, ultrafiltracja, ultrafiltrat, właściwość alkalizująca, wodorowęglan sodu, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Natrium chloratum 0,9% Fresenius 9 mg/ml
Roztwór do infuzji Natrium Chloratum 0,9% Fresenius (9 mg/ml) jest powszechnie stosowanym płynem infuzyjnym o osmolarności 308 mOsmol/l i pH 4,5–7,0. Niewłaściwe podanie, zwłaszcza w nadmiernej objętości, może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak hipernatremia (>145 mmol/l), hiperchloremia (>110 mmol/l) oraz kwasica hiperchloremiczna, które manifestują się zaburzeniami neurologicznymi, metabolicznymi i kwasowo-zasadowymi. Szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami układu krążenia, u których może dojść do dekompensacji niewydolności serca, obrzęku płuc oraz nasilenia objawów niewydolności serca. W miejscu podania mogą wystąpić podrażnienie żyły oraz zakrzepowe zapalenie żyły, co wymaga monitorowania stanu naczyń obwodowych.
dekompensacja niewydolności serca, duszność, hiperchloremia, hipernatremia, hipoksemia, kwasica, kwasica hiperchloremiczna, nadmierne nawodnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, osmolarność, płyn infuzyjny, podrażnienie żyły, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciążenie objętościowe, retencja płynów, roztwór chlorku sodu, rzężenie, sinica, splątanie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zakrzepowe zapalenie żyły - Leksykon leków
Przeciwwskazania – balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 4,25% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia
Roztwór do dializy otrzewnowej Balance 4,25% (zawierający 4,25% glukozy i wapń 1,25 mmol/l, osmolarność 509 mOsm/l) jest przeciwwskazany w stanach takich jak kwasica mleczanowa, znaczna hipokaliemia, hipokalcemia, hipowolemia oraz niskie ciśnienie tętnicze. Szczególnie istotne jest unikanie tego roztworu w zaburzeniach hemodynamicznych, gdyż jego wysoka osmolarność i stężenie glukozy mogą pogłębiać te stany. W przeciwieństwie do roztworów o niższym stężeniu glukozy (1,5% i 2,3%), Balance 4,25% nie jest wskazany u pacjentów z hipowolemią i niedociśnieniem, co wymaga starannej oceny klinicznej przed zastosowaniem.
arytmia, choroba Crohna, dializa otrzewnowa, guz jamy brzusznej, hemodializa, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipotensja, hipowolemia, kwasica mleczanowa, leczenie nerkozastępcze, mocznica, niedożywienie, niedrożność jelita, perforacja jelit, powikłanie sercowo-naczyniowe, przepuklina brzuszna, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępkowa, przetoka brzuszna, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy otrzewnowej, sepsa, tężyczka, uraz jamy brzusznej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie skóry brzucha, zapalenie uchyłka, zrosty pooperacyjne