Przeciwwskazania
Glucophage 850 mg 850 mg

Przeciwwskazania stosowania leku Glucophage 850 mg. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Glucophage 850 mg zawierający metforminę chlorowodorek (662,9 mg metforminy w postaci chlorowodorku) posiada szereg przeciwwskazań, które należy bezwzględnie respektować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis sytuacji klinicznych, w których stosowanie leku jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Glucophage 850 mg jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na metforminę lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne zagrażające życiu pacjenta.²

Stany ostrej kwasicy metabolicznej

Metformina jest przeciwwskazana w każdym rodzaju ostrej kwasicy metabolicznej, w tym:

• Kwasica mleczanowa – poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić w wyniku kumulacji metforminy
• Cukrzycowa kwasica ketonowa – stan ostrego niedoboru insuliny, prowadzący do nasilonej lipolizy i ketogenezy

W tych stanach klinicznych stosowanie metforminy może nasilić zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i pogorszyć rokowanie pacjenta.³

Stan przedśpiączkowy w cukrzycy

Stan przedśpiączkowy w cukrzycy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metforminy. W tej sytuacji klinicznej wymagane jest szybkie wyrównanie zaburzeń metabolicznych poprzez dożylne podanie insuliny oraz intensywne nawadnianie, a podanie doustnych leków przeciwcukrzycowych może opóźnić wdrożenie właściwego leczenia.⁴

Zaburzenia czynności nerek

Glucophage 850 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 30 ml/min. Wynika to z faktu, że metformina jest wydalana głównie przez nerki, a przy znacznym upośledzeniu ich funkcji dochodzi do kumulacji leku w organizmie, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej.⁵

Ostre stany z ryzykiem zaburzeń czynności nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania metforminy są również ostre stany chorobowe wiążące się z ryzykiem zaburzeń czynności nerek, takie jak:

• Odwodnienie – prowadzące do hipoperfuzji nerek i ostrego uszkodzenia nerek
• Ciężkie zakażenie – mogące powodować niewydolność wielonarządową, w tym ostrą niewydolność nerek
• Wstrząs (dowolnej etiologii) – skutkujący zmniejszeniem perfuzji narządowej, w tym nerek

Wymienione stany kliniczne zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i w konsekwencji kumulacji metforminy prowadzącej do kwasicy mleczanowej.⁶

Stany powodujące niedotlenienie tkanek

Metformina jest przeciwwskazana w chorobach mogących być przyczyną niedotlenienia tkanek, szczególnie w stanach ostrych lub zaostrzeniach chorób przewlekłych, takich jak:

• Niewyrównana niewydolność serca – prowadząca do zmniejszenia rzutu serca i perfuzji tkankowej
• Niewydolność oddechowa – skutkująca hipoksemią i niedotlenieniem tkanek
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – związany z ryzykiem zaburzeń hemodynamicznych
• Wstrząs – powodujący centralizację krążenia i hipoperfuzję tkanek obwodowych

W warunkach niedotlenienia tkanek zwiększa się ryzyko kwasicy mleczanowej, gdyż w metabolizmie beztlenowym dochodzi do zwiększonej produkcji mleczanów, a metformina może hamować ich metabolizm.⁷

Zaburzenia czynności wątroby i alkoholizm

Stosowanie metforminy jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach klinicznych:

• Niewydolność wątroby – wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie mleczanów, a jej dysfunkcja zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
• Ostre zatrucie alkoholem – alkohol etylowy nasila działanie metforminy na metabolizm mleczanów
• Alkoholizm – przewlekłe spożywanie alkoholu często wiąże się z niedożywieniem i uszkodzeniem wątroby, co predysponuje do kwasicy mleczanowej

Wymienione stany zwiększają ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej zarówno przez zwiększenie produkcji mleczanów, jak i upośledzenie ich metabolizmu.⁸

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania leku Glucophage 850 mg

Znajomość powyższych przeciwwskazań jest niezbędna dla prawidłowej kwalifikacji pacjentów do terapii metforminą. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z wymienionych stanów klinicznych, należy rozważyć alternatywne metody kontroli glikemii.⁹