methemoglobina
Methemoglobina to forma hemoglobiny, w której żelazo zawarte w hemie zostało utlenione z formy Fe²⁺ do Fe³⁺. W tym stanie hemoglobina traci zdolność transportu tlenu, co może prowadzić do niedotlenienia tkanek. W warunkach fizjologicznych niewielkie ilości methemoglobiny (poniżej 1%) są stale obecne we krwi, jednak istnieją mechanizmy enzymatyczne (głównie reduktaza methemoglobiny NADH-zależna) utrzymujące jej poziom w bezpiecznym zakresie.
Methemoglobinemia to stan kliniczny, w którym poziom methemoglobiny przekracza 1%. Może być wrodzona (spowodowana defektem genetycznym dotyczącym enzymów redukujących methemoglobinę lub obecnością nieprawidłowej hemoglobiny M) lub nabyta, najczęściej w wyniku ekspozycji na środki utleniające, w tym niektóre leki (np. nitrogliceryna, dapson, lidokaina, sulfonamidy) czy związki chemiczne (np. azotany, chlorowodór).
Objawy kliniczne methemoglobinemii zależą od stężenia methemoglobiny we krwi. Przy poziomie 10-20% pojawia się sinica, przy 20-50% – bóle głowy, zawroty głowy, tachykardia i osłabienie, natomiast stężenie powyżej 50% może powodować zaburzenia świadomości, drgawki, arytmie i kwasicę metaboliczną. Poziom przekraczający 70% jest potencjalnie śmiertelny. W diagnostyce kluczowy jest pomiar stężenia methemoglobiny we krwi za pomocą co-oksymetrii, a w leczeniu ciężkich przypadków stosuje się błękit metylenowy jako reduktor.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Interakcje
Tlenek azotu (NO) podawany wziewnie wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i chemiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Najważniejszą z nich jest szybka reakcja utleniania NO do toksycznego dwutlenku azotu (NO₂) w obecności tlenu, co może uszkadzać nabłonek oskrzeli i barierę pęcherzykowo-włośniczkową. Stężenie NO₂ powinno być ściśle monitorowane i utrzymywane poniżej 0,5 ppm przy dawkach NO <20 ppm, a przekroczenie 1 ppm wymaga natychmiastowej redukcji dawki NO lub FiO₂. Donory NO (np. nitroprusydek sodu, nitrogliceryna) oraz leki zwiększające methemoglobinę (azotany alkilowe, sulfonamidy, prylokaina) mogą nasilać ryzyko methemoglobinemii, co wymaga ostrożności i monitorowania poziomu methemoglobiny. Ponadto NO wykazuje addytywne działanie rozszerzające naczynia z inhibitorami fosfodiesterazy (np. syldenafilem) oraz prostacykliną i jej analogami, co może wpływać na hemodynamikę i potencjalnie zwiększać ryzyko krwawień.
agregacja płytek krwi, almitryna, azotany alkilowe, błona pęcherzykowo-włośniczkowa, ciśnienie w tętnicy płucnej, dobutamina, dopamina, drogi oddechowe, dwutlenek azotu, fenylefryna, hipoksja tkankowa, inhibitor fosfodiesterazy, krążenie centralne, krążenie płucne, lek rozszerzający naczynia, lek steroidowy, methemoglobina, methemoglobinemia, nabłonek oskrzeli, nitrogliceryna, nitroprusydek sodu, norepinefryna, parametr krzepnięcia, prawa komora serca, prostacyklina, prylokaina, skurcz naczyń krwionośnych, sulfonamid, surfaktant, syldenafil, tlenek azotu, tolazolina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afronis –
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego Afronis wskazują na potencjalne ryzyko toksyczności związane z poszczególnymi składnikami aktywnymi. Lewomentol (0,2 g/100 g płynu) wykazuje działanie hepatotoksyczne, co potwierdzono w badaniach na szczurach po 28-dniowej ekspozycji dożołądkowej, skutkującej uszkodzeniem wątroby. Rezorcynol (2 g/100 g) wykazuje toksyczność podobną do fenolu, z dodatkowym ryzykiem methemoglobinemii oraz hamowania czynności tarczycy, a dawki 1-2 g indukowały objawy ostrego zatrucia. Kwas borowy (3 g/100 g) może powodować ostre zatrucie objawiające się wymiotami, nudnościami oraz uszkodzeniem nerek. Tymol (0,05 g/100 g) wykazuje działanie drażniące na nerki, prowadząc do białkomoczu, a także wywołuje objawy ze strony przewodu pokarmowego przy ostrym zatruciu. Te wyniki podkreślają konieczność ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi schorzeniami wątroby, nerek lub tarczycy.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
Produkt leczniczy VasoKINOX zawiera tlenek azotu (NO) w stężeniu 450 ppm mol/mol, podawany wziewnie jako gaz medyczny sprężony. Po inhalacji NO dystrybuuje się przez krążenie systemowe, wiążąc się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem (60-100%). Metabolizm NO przebiega dwutorowo: przy wysokim nasyceniu tlenem NO wiąże się z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu powstaje nitrozylohemoglobina, która pod wpływem tlenu przekształca się w tlenki azotu i methemoglobinę. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, z których azotany są wydalane głównie przez nerki (ponad 70% dawki wziewnej), a methemoglobina jest redukowana do hemoglobiny przez endogenne reduktazy w ciągu kilku godzin.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – DoppelSept Gardło 5 mg + 5 mg
Lek DoppelSept Gardło w formie tabletek do ssania zawiera benzokainę 5 mg oraz chlorheksydynę dichlorowodorek 5 mg i posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed zaleceniem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, wiek poniżej 12 lat oraz obecność methemoglobinemii, ze względu na ryzyko indukcji lub nasilenia tego stanu przez benzokainę. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, a także u osób stosujących inne leki zawierające benzokainę, ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych. Reakcje alergiczne na leki z grupy estrów kwasu p-aminobenzoesowego oraz nadwrażliwość na biguanidy (chlorheksydyna) również stanowią wskazanie do ostrożności lub unikania preparatu.
benzokaina, biguanid, chlorheksydyny dichlorowodorek, dysfagia, ester kwasu p-aminobenzoesowego, lek znieczulający miejscowy, methemoglobina, methemoglobinemia, nadwrażliwość, podrażnienie miejscowe, reakcja alergiczna, sinica, stan zapalny, substancja pomocnicza, tabletka do ssania, transport tlenu, uszkodzenie błony śluzowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zachłyśnięcie - Leksykon substancji czynnych
Tyrotrycyna – Przedawkowanie
Tyrotrycyna, peptydowy antybiotyk o działaniu miejscowym, jest składnikiem preparatów DoriTri mięta oraz DoriTri smak owoców leśnych, występując w dawce 0,5 mg na tabletkę do ssania, w połączeniu z 1,0 mg chlorku benzalkoniowego oraz 1,5 mg benzokainy. Przy prawidłowym stosowaniu ryzyko zatrucia jest minimalne, a w literaturze nie odnotowano przypadków toksyczności. Jednakże przedawkowanie, zwłaszcza dużej liczby tabletek, może wywołać objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz poważne powikłania, takie jak methemoglobinemia indukowana benzokainą, manifestująca się dusznością i sinicą, szczególnie niebezpieczną u dzieci.
antybiotyk peptydowy, benzokainy, chlorek benzalkoniowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność, dyskomfort przewodu pokarmowego, methemoglobina, methemoglobinemia, niedotlenienie tkanek, objawy żołądkowo-jelitowe, parametry życiowe, płukanie żołądka, saturacja krwi, sinica, sinica skóry, tyrotrycyna, węgiel aktywowany, zaburzenia transportu tlenu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dezaftan med 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Lek Dezaftan med w formie tabletek do ssania zawiera 1,5 mg cetylopirydyniowego chlorku, 1,0 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego oraz 17,42 mg cynku glukonianu (odpowiadającego 2,5 mg jonów cynku). Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki czynne (cetylopirydyniowy chlorek, lidokainę, cynku glukonian) oraz inne miejscowo znieczulające z grupy amidów, a także na substancje pomocnicze, w tym aspartam (4,8 mg) i mannitol (ok. 907,5 mg). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 6 roku życia ze względu na ryzyko przedawkowania oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, gdzie zaburzenia metabolizmu i wydalania mogą prowadzić do kumulacji substancji czynnych i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
cetylopirydyniowy chlorek, cynku glukonian, Dezaftan med, działanie przeczyszczające, fenyloketonuria, lek miejscowo znieczulający, lidokainy chlorowodorek jednowodny, methemoglobina, methemoglobinemia, methemoglobinemia idiopatyczna, methemoglobinemia wrodzona, nadwrażliwość, nieprawidłowa hemoglobina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, przedawkowanie, tabletka do ssania, transport tlenu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX, zawierający tlenek azotu w stężeniu 800 ppm mol/mol, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia płucnego, w tym przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) oraz nadciśnienia płucnego po operacjach serca. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem specjalistycznym, z dostosowaniem dawki do stanu klinicznego pacjenta i wieku, stosując najmniejszą skuteczną dawkę (zwykle początkowo 20 ppm, maksymalnie do 40 ppm u dorosłych, 10-20 ppm u dzieci). Terapia rozpoczyna się jak najwcześniej (4-24 godziny od rozpoznania), a dawkę stopniowo redukuje się do 5 ppm, utrzymując FiO₂ poniżej 60%. Czas trwania terapii jest zmienny, zwykle krótszy niż 4 dni, a pacjenci wymagający dłuższego leczenia powinni być poddani szczegółowej diagnostyce. Nagłe przerwanie terapii jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko reakcji z odbicia; odstawianie odbywa się stopniowo, z monitorowaniem parametrów hemodynamicznych i utlenowania krwi.
anestezja kardiotorakochirurgiczna, błękit metylenowy, ciśnienie płucne, ciśnienie w tętnicy płucnej, dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe, dwutlenek azotu, gaz medyczny, hemoglobina płodowa, intensywna terapia noworodków, methemoglobina, methemoglobinemia, nadciśnienie płucne, parametry hemodynamiczne, przetrwałe nadciśnienie płucne u noworodka, reakcja z odbicia, reduktaza methemoglobiny, surfaktant, tlenek azotu, utlenowanie krwi tętniczej, wentylacja CPAP, wentylacja mechaniczna, wziewny tlenek azotu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olicard 40 retard 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa monoazotanu izosorbidu, substancji czynnej leku Olicard 40 retard, wykazały brak toksyczności przewlekłej u szczurów oraz brak negatywnego wpływu na funkcje wątroby u psów, nawet przy dawce 191 mg/kg mc., gdzie odnotowano jedynie niewielki wzrost methemoglobiny o 2,6% i stężenia azotynu poniżej 0,02 mg/l. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały potencjału rakotwórczego, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono teratogenności, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Lek Anesderm, zawierający 25 mg prylokainy i 25 mg lidokainy na gram kremu, wymaga indywidualnego dawkowania zależnego od wieku pacjenta, obszaru aplikacji oraz rodzaju zabiegu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat dawka na skórę wynosi od 1,5 do 2 g na 10 cm², stosowana przez 1 do 5 godzin, z maksymalną dawką do 60 g na powierzchnię 600 cm² przy zabiegach takich jak depilacja laserowa. Na skórę narządów płciowych męskich zaleca się 1 g/10 cm² przez 15 minut, a u kobiet 1-2 g/10 cm² przez 60 minut. Na błonę śluzową narządów płciowych stosuje się 5-10 g kremu przez 5-10 minut, a przed łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy 10 g na 10 minut. W leczeniu owrzodzeń kończyn dolnych dawka wynosi 1-2 g/10 cm², maksymalnie 10 g na owrzodzenie, aplikowana przez 30-60 minut. U dzieci dawkowanie jest ściśle zależne od wieku, z ograniczeniami dotyczącymi liczby dawek w ciągu 24 godzin oraz powierzchni aplikacji, np. u noworodków do 1 g na 10 cm² przez 1 godzinę, a u dzieci 6-11 lat do 20 g na 200 cm² przez 1-5 godzin. Produkt nie jest zalecany u wcześniaków oraz niemowląt poniżej 12 miesięcy stosujących leki indukujące methemoglobinę.
Anesderm, atopowe zapalenie skóry, bandaż elastyczny, błona śluzowa narządów płciowych, czyszczenie rany, depilacja laserowa, kłykciny kończyste, łyżeczkowanie szyjki macicy, methemoglobina, nakłucie żyły, narządy płciowe, obrzezanie, opatrunek okluzyjny, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina i lidokaina, przeszczep skórny, sklepienie pochwy, środek miejscowo znieczulający, zmiany mięczakowe - Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Dawkowanie i sposób podawania
Tlenek azotu (NO) jest stosowany głównie w terapii przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) oraz nadciśnienia płucnego po zabiegach kardiochirurgicznych. W PPHN u noworodków powyżej 34. tygodnia ciąży dawka początkowa i maksymalna wynosi 20 ppm, z redukcją do 5 ppm lub niższej w ciągu 4-24 godzin, a terapia trwa zwykle krócej niż 4 dni, do momentu uzyskania FiO₂ < 0,60 i stabilizacji parametrów klinicznych. W przypadku nadciśnienia płucnego po zabiegach kardiochirurgicznych dawka początkowa u dzieci (0-17 lat) to 10 ppm, maksymalna 20 ppm, a u dorosłych początkowo 20 ppm, z możliwością zwiększenia do 40 ppm w wyjątkowych sytuacjach. Leczenie trwa zazwyczaj 24-48 godzin, maksymalnie do 7 dni, z koniecznością ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych i utlenowania krwi. Efekt terapeutyczny jest szybki, obserwowany w ciągu 5-20 minut, a dawkę można zwiększyć po minimum 10 minutach, jednak brak odpowiedzi po 30 minutach wskazuje na konieczność przerwania terapii.
aparat anestezjologiczny, błękit metylenowy, ciśnienie w tętnicy płucnej, dwutlenek azotu, efekt z odbicia, FiO₂, hipoksyjna niewydolność oddechowa, intensywna opieka medyczna, krążenie pozaustrojowe, methemoglobina, nadciśnienie płucne, natlenienie krwi, parametr hemodynamiczny, PPHN, przetrwałe nadciśnienie płucne u noworodków, reduktaza methemoglobinowa, tlenek azotu, utlenowanie krwi, wentylacja mechaniczna, zabieg kardiochirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Emla Plaster
Produkt leczniczy EMLA PLASTER zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów standardowe leczenie błękitem metylenowym jest nieskuteczne i może pogorszyć oksydację hemoglobiny. W przypadku atopowego zapalenia skóry zaleca się skrócenie czasu aplikacji plastra do 15-30 minut, aby ograniczyć ryzyko miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu plastra w okolicy oczu, aby uniknąć podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a w razie kontaktu z okiem natychmiast przepłukać je wodą lub roztworem chlorku sodu.
atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriobójcze, lidokaina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, methemoglobina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie pięty, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, podrażnienie rogówki, prylokaina, szczepienie BCG, wybroczyny i plamica, żywe szczepionki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX, zawierający tlenek azotu (NO) w stężeniu 800 ppm mol/mol, po podaniu wziewnym ulega dystrybucji przez układ oddechowy do krążenia ogólnoustrojowego, gdzie wiąże się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem. Przy wysokim nasyceniu (60-100%) NO przekształca oksyhemoglobinę w methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu tworzy nitrozylohemoglobinę, która ulega dalszym przemianom do tlenków azotu i methemoglobiny. Metabolity NO, głównie methemoglobina i azotany, są usuwane z organizmu – azotany wydalane są z moczem (>70% dawki), a methemoglobina jest redukowana endogennie do hemoglobiny w ciągu kilku godzin.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tlenek azotu Messer 800 ppm (v/v)
Tlenek azotu Messer 800 ppm (V/V) jest gazem medycznym stosowanym w leczeniu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków oraz nadciśnienia płucnego po operacjach serca u pacjentów w różnym wieku. Terapia wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego, odpowiedniego zaplecza technicznego oraz optymalizacji wspomagania oddechowego przed rozpoczęciem podawania. Dawka początkowa wynosi 20 ppm, z możliwością stopniowego zmniejszania do 5 ppm w ciągu 4-24 godzin, a leczenie kontynuuje się do uzyskania poprawy utlenowania, przy FiO₂ < 0,60, maksymalnie do 96 godzin. W przypadku odstawiania dawkę redukuje się do 1 ppm przez 30-60 minut, z monitorowaniem parametrów oddechowych i hemodynamicznych, a w razie pogorszenia stanu klinicznego dawkę należy zwiększyć do 5 ppm. U dzieci dawkę można zwiększyć do 20 ppm, a u dorosłych do 40 ppm, jeśli początkowa dawka nie przynosi efektów klinicznych.
anestezjologia i intensywna terapia, błękit metylenowy, ciśnienie w tętnicy płucnej, dwutlenek azotu, FiO₂, hemodynamika, intensywna terapia noworodków, krążenie pozaustrojowe, lek inotropowy, leki wazoaktywne, methemoglobina, nadciśnienie płucne, niestabilność układu krążenia, objętość oddechowa, oksygenacja krwi, podanie dotchawicze, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, reduktaza methemoglobiny, surfaktant, tlenek azotu, utlenowanie krwi tętniczej, wentylacja mechaniczna, wentylacja wysokoczęstotliwościowa, wspomaganie oddechowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
VasoKINOX, będący medycznym gazem sprężonym zawierającym 450 ppm mol/mol tlenku azotu (NO) w azocie (N₂), posiada istotne przeciwwskazania do stosowania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed terapią. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tlenek azotu lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Szczególnie niezalecane jest stosowanie u noworodków z wadami układu krążenia, takimi jak zależność od przecieku prawo-lewego oraz złośliwy przeciek lewo-prawy związany z przetrwałym przewodem tętniczym, ze względu na ryzyko pogorszenia utlenowania krwi i nasilenia niewydolności krążenia.
gaz medyczny sprężony, methemoglobina, methemoglobinemia, mieszanina wdechowa, naczynie płucne, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność krążenia, parametry życiowe, przeciek prawo-lewy, przepływ płucny, przetrwały przewód tętniczy, terapia tlenkiem azotu, tlenek azotu, utlenowanie krwi, zaburzenia czynności układu krążenia - Leksykon substancji czynnych
Chlorek cetylopirydyniowy – Przeciwwskazania stosowania
Chlorek cetylopirydyniowy, będący czwartorzędowym związkiem amoniowym, wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe, stosowany głównie w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych w postaci aerozoli, tabletek do ssania i pastylek twardych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą, a także wiek poniżej 6 lat ze względu na ryzyko zachłyśnięcia. Preparaty złożone, takie jak Envil gardło (2,9 mg chlorku cetylopirydyniowego, 1,96 mg chlorowodorku lidokainy jednowodnego/ml), są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na amidowe leki miejscowo znieczulające, ciężką niewydolnością wątroby lub nerek oraz wrodzoną lub idiopatyczną methemoglobinemią. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność substancji pomocniczych, takich jak etanol (9 mg/dawka w aerozolu Envil gardło), sorbitol (548,2 mg w tabletce Laboratoria PolfaŁódź Zapalenie Gardła) czy izomalt (około 2448 mg w pastylkach Septolete ultra), które mogą stanowić przeciwwskazanie u wybranych grup pacjentów.
amidowy lek miejscowo znieczulający, astma oskrzelowa, benzoesan sodu, benzydamina, butylohydroksyanizol, chlorek cetylopirydyniowy, chlorowodorek lidokainy, czwartorzędowe związki amoniowe, dysfagia, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwwirusowe, etanol, hemoglobina, infekcja górnych dróg oddechowych, izomalt, methemoglobina, methemoglobinemia, nadwrażliwość, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, sorbitol, zaburzenie czynności wątroby, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mono Mack Depot 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej Mono Mack Depot, wykazały brak toksyczności przewlekłej u szczurów oraz brak negatywnego wpływu na wątrobę u psów, pomimo podania dawki 191 mg/kg masy ciała. Zaobserwowano jedynie wzrost stężenia methemoglobiny do 2,6%, co jest istotne w kontekście potencjalnych działań niepożądanych azotanów. Stężenie azotynów w osoczu utrzymywało się poniżej poziomu wykrywalności (<0,02 mg/l). Badania mutagenności in vitro i in vivo oraz długoterminowe testy rakotwórczości na szczurach nie wykazały działania mutagennego ani kancerogennego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przed zastosowaniem klinicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Hemina – Właściwości farmakodynamiczne
Hemina, będąca czynnikiem hematologicznym o kodzie ATC BO6AB, jest stosowana w leczeniu porfirii wątrobowej, w tym ostrej porfirii przerywanej, porfirii variegata oraz dziedzicznej koproporfirii. Preparat dostępny jest jako koncentrat do infuzji zawierający 25 mg/ml ludzkiej heminy, gdzie jedna ampułka 10 ml dostarcza 250 mg substancji czynnej, a po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% NaCl uzyskuje się stężenie 2273 µg/ml. Mechanizm działania heminy polega na uzupełnieniu niedoboru hemu, co hamuje aktywność syntazy kwasu delta-aminolewulinowego, kluczowego enzymu w biosyntezie porfiryn, prowadząc do zmniejszenia produkcji toksycznych prekursorów hemu, takich jak kwas delta-aminolewulinowy i porfobilinogen, które są odpowiedzialne za patofizjologię porfirii wątrobowej.
biosynteza hemu, dziedziczna koproporfiria, hemoproteina, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas delta-aminolewulinowy, methemoglobina, ostra porfiria przerywana, ostry napad porfirii wątrobowej, parametr krzepnięcia krwi, porfiria variegata, porfiria wątrobowa, porfobilinogen, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego, synteza porfiryn, układ nerwowy