antykoncepcja

Antykoncepcja to zbiór metod zapobiegania ciąży, stosowanych w celu kontroli płodności i planowania rodziny. Metody antykoncepcyjne dzielą się na kilka głównych kategorii: hormonalne (tabletki, plastry, pierścienie dopochwowe, zastrzyki), mechaniczne (prezerwatywy, wkładki wewnątrzmaciczne, kapturki naszyjkowe), chemiczne (pianki, żele plemnikobójcze) oraz naturalne (metoda kalendarzowa, objawowo-termiczna).

Skuteczność metod antykoncepcyjnych jest mierzona indeksem Pearla, który określa liczbę nieplanowanych ciąż przypadających na 100 kobiet stosujących daną metodę przez rok. Najwyższą skuteczność (wskaźnik Pearla poniżej 1) wykazują metody długodziałające jak wkładki wewnątrzmaciczne czy implanty hormonalne. Tabletki antykoncepcyjne przy idealnym stosowaniu mają skuteczność 99%, jednak w praktyce wynosi ona około 91% ze względu na błędy w stosowaniu.

Wybór metody antykoncepcyjnej powinien być zindywidualizowany i uwzględniać wiek pacjentki, stan zdrowia, styl życia, plany prokreacyjne oraz przeciwwskazania medyczne. Istotne jest omówienie z pacjentką mechanizmu działania, skuteczności, potencjalnych działań niepożądanych oraz korzyści pozaantykoncepcyjnych poszczególnych metod. Niektóre metody, jak prezerwatywy, dodatkowo chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Etonogestrel – Wskazania do stosowania

Etonogestrel jest syntetycznym progestagenem stosowanym w antykoncepcji hormonalnej u kobiet w wieku rozrodczym, dostępny w formie systemu terapeutycznego dopochwowego (Adaring, Circlet) oraz implantu podskórnego (Implanon NXT). Systemy dopochwowe zawierają kombinację etonogestrelu (11,0-11,7 mg) i etynyloestradiolu (2,7-3,474 mg), uwalniając odpowiednio 0,120 mg etonogestrelu i 0,015 mg etynyloestradiolu na dobę przez 3 tygodnie, po czym następuje tygodniowa przerwa. Implant Implanon NXT zawiera 68 mg etonogestrelu, z początkowym uwalnianiem 60-70 µg/dobę w 5.-6. tygodniu, które stopniowo zmniejsza się do 25-30 µg/dobę pod koniec 3 lat stosowania. Skuteczność i bezpieczeństwo obu form oceniono w badaniach klinicznych u kobiet w wieku 18-40 lat.
antykoncepcja, aplikator medyczny, etonogestrel, etynyloestradiol, implant podskórny, metoda antykoncepcyjna, podanie podskórne, progestagen, progestagen syntetyczny, substancja czynna, system terapeutyczny dopochwowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxepin Teva 10 mg

Doksepina, substancja czynna leku Doxepin Teva, przenika przez barierę łożyskową, co stwarza potencjalne ryzyko ekspozycji płodu na lek. Mimo braku dowodów teratogenności w badaniach na zwierzętach, brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych. W związku z tym decyzja o zastosowaniu doksepiny w ciąży powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści terapeutycznych dla matki do potencjalnego ryzyka dla płodu. Lek może być stosowany wyłącznie wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a lekarz powinien uwzględnić nasilenie objawów, dostępność alternatywnych terapii oraz etap ciąży.
antykoncepcja, bariera łożyskowa, bezdech, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek doksepiny, demetylodoksepina, doksepina, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, laktacja, mleko kobiece, narażenie płodu, opcja terapeutyczna, przeciwwskazanie, reakcja niepożądana, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Depo-Provera 150 mg/ml

Depo-Provera to preparat zawierający medroksyprogesteronu octan w dawce 150 mg/ml, stosowany wyłącznie jako środek antykoncepcyjny u kobiet w każdym wieku. Lek podawany jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań, gdzie jedna ampułka zawiera 150 mg substancji czynnej w 1 ml. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD) przy długotrwałym stosowaniu, co wymaga oceny stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentek w okresie ciąży i laktacji, kiedy naturalnie dochodzi do obniżenia BMD. Preparat zawiera także metylu parahydroksybenzoesan (1,35 mg) i propylu parahydroksybenzoesan (0,15 mg), co jest istotne przy kwalifikacji pacjentek z nadwrażliwością na te substancje pomocnicze.
antykoncepcja, gęstość mineralna kości, interakcja lekowa, medroksyprogesteronu octan, metoda antykoncepcji, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, osteoporoza, owulacja, płodność, propylu parahydroksybenzoesan, przeciwwskazanie, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Grindeks 2,5 mg

Lenalidomide Grindeks jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną, której zawartość w preparacie waha się od 20 mg w dawce 2,5 mg do 197 mg w dawce 25 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na bezwzględne przeciwwskazanie stosowania u kobiet w ciąży ze względu na udowodnione działanie teratogenne leku. Ponadto, lek nie powinien być przepisywany kobietom w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu zapobiegania ciąży, obejmującego m.in. testy ciążowe i skuteczną antykoncepcję, mającego na celu zapobieganie ekspozycji płodu na lenalidomid.
antykoncepcja, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, laktoza bezwodna, lenalidomid, nadwrażliwość na lenalidomid, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, test ciążowy, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Donectil ODT 10 mg

Produkt leczniczy Donectil ODT zawierający chlorowodorek donepezylu powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym z dużą ostrożnością, zwłaszcza u pacjentek planujących ciążę, ciężarnych lub karmiących piersią. Aktualne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania donepezylu w ciąży są niewystarczające, a badania na zwierzętach wykazały brak działania teratogennego, lecz negatywny wpływ na przebieg porodu i rozwój pourodzeniowy płodu. Z tego względu lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Donepezyl przenika do mleka samic szczurów, jednak brak jest danych dotyczących przenikania do mleka kobiecego, co wskazuje na konieczność wstrzymania karmienia piersią podczas terapii. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką ryzyko i korzyści związane z leczeniem oraz alternatywne metody terapii.
antykoncepcja, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek donepezylu, ciąża, Donectil ODT, działanie teratogenne, ekspozycja niemowlęcia, farmakoterapia, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, płodność, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy płodu, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Suganet 12,5 mg

Sunitynib, substancja czynna leku Suganet (dostępnego w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg w postaci kapsułek twardych), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących stosowania sunitynibu w ciąży oraz udokumentowane działanie teratogenne i toksyczne na rozród w badaniach na modelach zwierzęcych, lek jest przeciwwskazany w ciąży i u kobiet nie stosujących skutecznej antykoncepcji. Konieczne jest poinformowanie pacjentek o ryzyku wad wrodzonych i potencjalnym zagrożeniu dla płodu, a także o konieczności natychmiastowego zgłoszenia podejrzenia ciąży podczas terapii. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się rozważenie wykonania testu ciążowego oraz szczegółowe omówienie metod antykoncepcji.
antykoncepcja, ciężkie działania niepożądane, czynny metabolit, kapsułki twarde, model zwierzęcy, przenikanie metabolitów do mleka, ryzyko teratogenne, sunitynib, test ciążowy, toksyczność, wady wrodzone płodu, wiek rozrodczy, wpływ sunitynibu na płodność, zaburzenia płodności, zagrożenie dla płodu
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Acnelec 1 mg/g

Acnelec to miejscowy preparat zawierający 1 mg adapalenu w 1 g żelu, należący do grupy retynoidów. Ze względu na minimalne wchłanianie przezskórne, ekspozycja ogólnoustrojowa jest zazwyczaj niska, jednak w przypadku uszkodzeń bariery skórnej, przedawkowania lub stosowania na obszarach o zwiększonej absorpcji, może dojść do jej zwiększenia. Retinoidy doustne są teratogenne, dlatego stosowanie adapalenu miejscowo jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz planujących ciążę. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać. Wpływ adapalenu na płodność nie jest szczegółowo opisany, ale ze względu na niską ekspozycję systemową nie przewiduje się istotnego ryzyka.
absorpcja przezskórna, adapalen, antykoncepcja, bariera skórna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakoterapia, karmienie piersią, laktacja, przeciwwskazanie, przedawkowanie, przenikanie do mleka kobiecego, retynoidy doustne, retynoidy miejscowe, wady wrodzone, wchłanianie przezskórne, wiek rozrodczy, żel Acnelec
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – ApoRopin 4 mg

Stosowanie ropinirolu (ApoRopin) u kobiet w wieku reprodukcyjnym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego informowania pacjentek o potencjalnych ryzykach. Dostępne dawki leku to 2 mg, 4 mg oraz 8 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania ropinirolu w ciąży, a badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję oraz możliwość wzrostu stężenia leku w organizmie matki w trakcie ciąży, co może zwiększać ekspozycję płodu. Z tego względu stosowanie ropinirolu w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.
antykoncepcja, ApoRopin, bezpieczeństwo leku, ekspozycja niemowlęcia, ekspozycja płodu, hamowanie laktacji, implantacja zarodka, karmienie piersią, kobieta w ciąży, planowanie prokreacji, płodność człowieka, płodność samców, przenikanie leku do mleka, przenikanie metabolitów do mleka, ropinirol, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność reprodukcyjna, wiek reprodukcyjny
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –

Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) zawierają nalewki roślinne oraz chlorowodorek papaweryny, a także znaczną ilość etanolu (67-74% obj.), co odpowiada 1460 mg etanolu w 2,5 ml preparatu. Ze względu na wysoką zawartość alkoholu oraz brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych, lek jest przeciwwskazany w ciąży. Etanol przenika przez barierę łożyskową i może negatywnie wpływać na rozwój płodu, co stanowi istotne ryzyko teratogenne. Podobne przeciwwskazania dotyczą okresu laktacji, gdyż składniki preparatu, w tym etanol i nalewki roślinne, mogą przenikać do mleka matki i potencjalnie szkodzić niemowlęciu. Brak jest również danych dotyczących wpływu leku na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentek planujących ciążę.
antykoncepcja, bariera łożyskowa, chlorowodorek papaweryny, dolegliwości żołądkowe, etanol, korzeń goryczki, krople żołądkowe z papaweryną, laktacja, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, owocnia pomarańczy gorzkiej, papaweryna, rozwój płodu, wpływ na płodność
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg

Unisol, zawierający 0,5 mg dutasterydu i 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji, ze względu na ryzyko teratogennego wpływu dutasterydu. Dutasteryd, jako inhibitor 5-alfa-reduktazy, hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu, co może prowadzić do zaburzeń rozwoju zewnętrznych narządów płciowych u płodu męskiego, szczególnie w pierwszych 16 tygodniach ciąży. Obecność dutasterydu w nasieniu pacjentów wymaga stosowania prezerwatyw przez mężczyzn, których partnerki są lub mogą być w ciąży, aby uniknąć potencjalnego narażenia płodu. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania składników leku do mleka kobiecego, jednak ze względu na przeciwwskazania lek nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, dihydrotestosteron, dutasteryd, dutasteryd w nasieniu, dysfagia, inhibitor 5-alfa-reduktazy, liczebność plemników, objętość nasienia, parametry nasienia, płodność, przekształcanie testosteronu, ruchliwość plemników, tamsulosyna chlorowodorek, Unisol, zewnętrzne narządy płciowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Levofloxacin Aurovitas 500 mg

Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Pomimo braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u ciężarnych, istnieją dowody doświadczalne wskazujące na ryzyko uszkodzenia chrząstek obciążonych organizmów w okresie wzrostu, co może negatywnie wpłynąć na rozwój układu kostno-stawowego płodu. W przypadku laktacji, ze względu na przenikanie fluorochinolonów do mleka kobiecego i potencjalne ryzyko uszkodzenia chrząstek u niemowląt, zaleca się przerwanie karmienia piersią na czas terapii lewofloksacyną oraz odpowiedni okres po jej zakończeniu.
antykoncepcja, fluorochinolon, karmienie piersią, Levofloxacin Aurovitas, lewofloksacyna w ciąży, tabletka powlekana, terapia antybiotykowa, układ kostno-stawowy, uszkodzenie chrząstek, zaburzenie płodności, zdolność rozrodcza
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva 20 mg + 100 mg

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva, dostępny w dawkach 5 mg + 100 mg, 10 mg + 100 mg oraz 20 mg + 100 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne obu substancji czynnych. Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, może zaburzać biosyntezę cholesterolu niezbędnego dla rozwoju płodu, co potwierdzają badania na zwierzętach wskazujące na ograniczone dowody toksyczności reprodukcyjnej. Kwas acetylosalicylowy (ASA) natomiast, poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, zwiększa ryzyko poronień, wad serca oraz wytrzewienia, zwłaszcza przy stosowaniu we wczesnej ciąży. Mimo że dawki ASA od 50 do 150 mg w II i III trymestrze nie wykazują ryzyka tokolizy, krwawień czy przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, stosowanie leku pozostaje przeciwwskazane. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia.
antykoncepcja, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy, laktacja, poronienie, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, tokoliza, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozuwastatyny, wada rozwojowa serca, wiek rozrodczy, wytrzewienie, zamknięcie przewodu tętniczego
Leksykon substancji czynnych
Siarczan morfiny – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Siarczan morfiny, dostępny w preparacie MST Continus w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg oraz 200 mg, wykazuje istotne ryzyko dla pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią. Badania na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne działanie mutagenne i negatywny wpływ na płodność, co wymaga od lekarza poinformowania pacjentów o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii. W ciąży stosowanie siarczanu morfiny jest przeciwwskazane ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz dowody na szkodliwy wpływ na rozwój płodu, w tym przenikanie przez barierę łożyskową i hamowanie czynności skurczowej macicy. Istotnym zagrożeniem jest ryzyko zespołu odstawiennego u noworodków oraz możliwość depresji ośrodka oddechowego, co wymaga ścisłej obserwacji i ewentualnego leczenia antagonistami opioidowymi w okresie okołoporodowym.
antagonista opioidowy, antykoncepcja, badania farmakokinetyczne, bariera łożyskowa, czynność skurczowa macicy, depresja ośrodka oddechowego, karmienie piersią, leczenie przeciwbólowe, MST Continus, okres rozrodczy, opioidowe leki przeciwbólowe, płodność, potencjał reprodukcyjny, siarczan morfiny, stosunek korzyści do ryzyka, terapia opioidowa, właściwości mutagenne, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sentino 12,5 mg

Ocena bezpieczeństwa stosowania doksylaminy (SENTINO, 12,5 mg) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wskazuje na brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących przenikania leku przez łożysko oraz do mleka matki. Badania na modelach zwierzęcych wykazały przenikanie substancji do płodów myszy bez wykazania teratogenności przy dawkach terapeutycznych, jednak potencjalne ryzyko farmakologicznego działania na płód nie jest wykluczone. Ze względu na brak wystarczających danych toksykologicznych oraz potencjalne ryzyko dla noworodków, doksylamina jest przeciwwskazana w okresie ciąży i laktacji. Noworodki mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na leki przeciwhistaminowe, co może skutkować działaniami niepożądanymi lub paradoksalnymi reakcjami.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, czerwień koszenilowa E124, doksylamina, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, karmienie piersią, laktacja, lek przeciwhistaminowy, przeciwwskazanie, przenikanie przez łożysko, reakcja paradoksalna, tabletka powlekana, wodorobursztynian doksylaminy, zdolność rozrodcza, żółcień pomarańczowa E110
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – DHEA Aflofarm 25 mg

Prasteron (DHEA) w dawce 25 mg w tabletkach powlekanych jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na ryzyko działania androgennego na płód, zwłaszcza żeński, co manifestuje się maskulinizacją zewnętrznych narządów płciowych potomstwa. Badania przedkliniczne na gryzoniach wykazały, że DHEA może zaburzać przebieg ciąży, szczególnie w jej wczesnym okresie, oraz wywoływać zaburzenia hormonalne u matki i płodu. Brak jest jednak kompleksowych danych dotyczących wpływu DHEA na rozwój płodu u ludzi, co wymusza ostrożność i jednoznaczne przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o tych zagrożeniach oraz konieczności unikania stosowania preparatu w tym okresie.
antykoncepcja, dehydroepiandrosteron, DHEA, działanie androgenne, hamowanie produkcji mleka, laktacja, maskulinizacja narządów płciowych, prasteron, przeciwwskazanie bezwzględne, przenikanie do mleka kobiecego, wczesna ciąża, zaburzenia laktacji, zaburzenie hormonalne, zaburzenie przebiegu ciąży
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pravator 40 mg

Prawastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne dla płodu. U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie prawastatyny (dawki 20 mg i 40 mg, preparat PRAVATOR) jest możliwe wyłącznie po wykluczeniu ciąży oraz zapewnieniu skutecznej antykoncepcji. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjentkę o zagrożeniach związanych z terapią w ciąży oraz uzyskać potwierdzenie zrozumienia tych informacji. W przypadku planowania ciąży lub jej podejrzenia, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia prawastatyną. Farmakokinetyka prawastatyny wykazuje przenikanie do mleka matki w niewielkich ilościach, jednak ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, stosowanie leku jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący statusu rozrodczego, omówić ryzyko stosowania leku w ciąży i laktacji oraz rozważyć alternatywne metody leczenia hiperlipidemii u kobiet planujących ciążę lub karmiących. Dokumentacja medyczna musi zawierać potwierdzenie przekazania pacjentce informacji o przeciwwskazaniach oraz konieczności natychmiastowego zgłoszenia ciąży lub jej podejrzenia.
antykoncepcja, badanie farmakokinetyczne, dokumentacja medyczna, hiperlipidemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karmienie piersią, prawastatyna, prawastatyna sodowa, produkt leczniczy, przenikanie do mleka, rozwój płodu, statyna, terapia statynami, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ramlolan 5 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane toksyczne działanie ramiprylu na płód, takie jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia kości czaszki oraz powikłania noworodkowe (niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia). W pierwszym trymestrze stosowanie ramiprylu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Amlodypina może być rozważana jedynie w sytuacjach, gdy brak jest bezpieczniejszych alternatyw, a choroba matki stanowi większe zagrożenie niż potencjalne ryzyko leczenia. W przypadku ekspozycji na inhibitory ACE od drugiego trymestru wskazane jest wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego czynność nerek i strukturę czaszki płodu. Po urodzeniu noworodki powinny być monitorowane pod kątem niedociśnienia, skąpomoczu i hiperkaliemii.
amlodypina, antagonista wapnia, antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, czynność nerek płodu, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie teratogenne, hamowanie konwertazy angiotensyny, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, karmienie piersią, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niedociśnienie, niewydolność nerek, odsetek dawki, opóźnienie kostnienia kości czaszki, pierwszy trymestr ciąży, płodność samców, produkt leczniczy złożony, profil bezpieczeństwa, przedział międzykwartylowy, przenikanie do mleka ludzkiego, ramipryl, skąpomocz, terapia przeciwnadciśnieniowa, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy, zmiany biochemiczne plemników
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Estreva 1 mg/g,0,1%

Preparat Estreva w postaci żelu o stężeniu 0,1% dostarcza 0,5 mg estradiolu (0,516 mg estradiolu półwodnego) na jednorazową aplikację i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W przypadku potwierdzenia ciąży terapia powinna być natychmiast przerwana, mimo że epidemiologiczne dane nie wskazują na teratogenne ani fetotoksyczne działanie krótkotrwałej ekspozycji płodu na estrogeny. W okresie stosowania preparatu u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji. Estradiol przenika do mleka matki, co stanowi ryzyko dla dziecka karmionego piersią, dlatego lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w tym okresie, a pacjentka powinna podjąć decyzję o przerwaniu karmienia lub rezygnacji z terapii.
antykoncepcja, ciąża, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, estradiol półwodny, Estreva, glikol propylenowy, hormon płciowy, karmienie piersią, laktacja, lek hormonalny, nadwrażliwość, podrażnienie skóry, substancja pomocnicza, wada rozwojowa, żel estrogenowy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Agartha DUO 50 mg + 1000 mg

Stosowanie leku Agartha DUO, zawierającego 50 mg wildagliptyny oraz 850 mg lub 1000 mg metforminy chlorowodorku, u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga szczególnej ostrożności. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży, stosowanie tego preparatu jest niewskazane. Badania przedkliniczne wykazały, że wildagliptyna może mieć szkodliwy wpływ na reprodukcję przy wysokich dawkach, natomiast metformina nie wykazała takiego działania. Kombinacja obu substancji nie wykazała działania teratogennego, jednak dawki toksyczne dla matki wykazały toksyczność dla płodu. W okresie laktacji lek jest przeciwwskazany ze względu na przenikanie metforminy do mleka i potencjalne ryzyko hipoglikemii u noworodka, a brak danych klinicznych dotyczących przenikania wildagliptyny do mleka wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo leku w laktacji, hipoglikemia noworodkowa, kontrola glikemii, leczenie cukrzycy, leki przeciwcukrzycowe, płodność, przenikanie leku do mleka, świadoma zgoda, teratogenność, toksyczność płodowa, wildagliptyna metformina, wpływ leku na płodność, wykluczenie ciąży, zaburzenia reprodukcji
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atozet 10 mg + 40 mg

Lek Atozet, zawierający 10 mg ezetymibu oraz atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg w postaci trójwodnej soli wapniowej, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (153-334 mg w zależności od dawki). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenne. Ponadto, Atozet nie powinien być stosowany u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub utrzymującą się, niewyjaśnioną aktywnością aminotransferaz przekraczającą 3-krotnie górną granicę normy (GGN).
aminotransferazy, antykoncepcja, atorwastatyna, Atozet, choroba wątroby, ciąża, działanie hepatotoksyczne, działanie teratogenne, ezetymib, glekaprewir z pibrentaswirem, karmienie piersią, lek hipolipemizujący, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, trójwodna sól wapniowa, WZW typu C
Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Cyproteron octan, obecny w preparatach takich jak Androcur (50 mg) oraz Cyprodiol (2 mg cyproteronu octanu w połączeniu z 0,035 mg etynyloestradiolu), jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży oraz laktacji. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania Cyprodiolu, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii, choć wcześniejsze stosowanie nie stanowi wskazania do przerwania ciąży. Cyproteron i jego metabolity przenikają do mleka matki w ilości około 0,2% podanej dawki, co w przypadku Cyprodiolu odpowiada dawce około 1 µg/kg masy ciała dziecka. Etynyloestradiol zawarty w Cyprodiolu również przenika do mleka (około 0,02% dawki), co może wpływać na skład mleka oraz potencjalnie oddziaływać na noworodki i niemowlęta, choć dokładny wpływ nie jest w pełni poznany.
Androcur, antykoncepcja, ciąża, Cyprodiol, cyproteron octan, dawka doustna, etynyloestradiol, karmienie piersią, laktacja, metabolity w mleku, płodność, produkcja mleka, produkt leczniczy, przeciwwskazania ciążowe, przenikanie do mleka matki, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pregabalin Reddy 25 mg

Pregabalina wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję ze względu na potencjalne ryzyko poważnych wad wrodzonych (MCM) u płodu, szczególnie przy ekspozycji w pierwszym trymestrze ciąży. Dane z dużego skandynawskiego badania obejmującego ponad 2700 ciąż wykazały wzrost częstości MCM do 5,9% w porównaniu do 4,1% w populacji nienarażonej, ze skorygowanym współczynnikiem zapadalności 1,14 (95% CI: 0,96–1,35). Szczególnie podwyższone ryzyko dotyczy wad układu nerwowego, oka, rozszczepów ustno-twarzowych oraz wad układu moczowo-płciowego. Ze względu na ograniczoną precyzję szacunków, pregabaliny nie zaleca się stosować w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny klinicznej.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, duloksetyna, działanie niepożądane pregabaliny, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, karmienie piersią, lamotrygina, pregabalina, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, rozszczep ustno-twarzowy, ruchliwość plemników, toksyczność pregabaliny, trymestr ciąży, wada rozwojowa dróg moczowych, wada rozwojowa oka, wada rozwojowa układu nerwowego, wada wrodzona, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asbima 5 mg + 80 mg

Lek Asbima, zawierający amlodypinę (pochodną dihydropirydyny) oraz walsartan, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (w tym marskością żółciową i cholestazą), a także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Ponadto, stosowanie Asbimy jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu, zwężenie zastawki aorty dużego stopnia) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale serca. Wskazane jest także unikanie jednoczesnego stosowania z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, antykoncepcja, bloker kanału wapniowego, cholestaza, cukrzyca, działanie inotropowe, hiperkaliemia, hipotensja, kardiomiopatia przerostowa, marskość żółciowa wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, ostry zawał serca, pochodna dihydropirydyny, trymestr ciąży, walsartan, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie drogi odpływu, zwężenie zastawki aorty
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Verrumal (100 mg + 5 mg)/g

Produkt leczniczy Verrumal, zawierający kwas salicylowy (100 mg/g) oraz fluorouracyl (5 mg/g), jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Fluorouracyl, jako lek cytostatyczny, stanowi istotne ryzyko teratogenne i toksyczne dla płodu oraz niemowlęcia. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę, a w przypadku wątpliwości wykonać test ciążowy. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia oraz o natychmiastowym przerwaniu terapii w przypadku podejrzenia ciąży. Stosowanie Verrumalu w okresie karmienia piersią jest również bezwzględnie przeciwwskazane, co wymaga przekazania pacjentce jasnej informacji o ryzyku i braku możliwości kompromisu.
alternatywna metoda leczenia, antykoncepcja, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, dimetylosulfotlenek, etanol, fluorouracyl, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kwas salicylowy, leczenie dermatologiczne, lek cytostatyczny, płodność, płyn na skórę, produkt leczniczy, przeciwwskazanie, test ciążowy, Verrumal
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Simvastatin Bluefish 20 mg

Symwastatyna jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży oraz laktacji, co powinno być jasno zakomunikowane pacjentkom w wieku rozrodczym. Brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku w ciąży, a mechanizm działania polegający na obniżaniu stężenia mewalonianu – prekursora cholesterolu – może potencjalnie zaburzać rozwój płodu. Analizy około 200 przypadków ekspozycji na symwastatynę w pierwszym trymestrze nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka wad wrodzonych, jednak ze względu na brak jednoznacznych danych, leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku planowania ciąży, jej podejrzenia lub potwierdzenia. Tymczasowe odstawienie leku w trakcie ciąży nie powinno znacząco wpłynąć na długoterminowe wyniki terapii pierwotnej hipercholesterolemii.
antykoncepcja, biosynteza cholesterolu, działanie niepożądane, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktacja, leczenie hipolipemizujące, metabolit, mewalonian, miażdżyca, pierwotna hipercholesterolemia, symwastatyna, wada wrodzona, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tizagelan 4 mg

Stosowanie tyzanidyny (substancji czynnej Tizagelanu) u kobiet w okresie reprodukcyjnym wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tyzanidyny w ciąży, dlatego lek ten należy unikać, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Szczególną ostrożność zaleca się zwłaszcza w pierwszym trymestrze. W badaniach przedklinicznych na szczurach i królikach nie wykazano działania embriotoksycznego ani teratogennego, jednak dawki toksyczne dla matki (10-100 mg/kg/dobę) mogą opóźniać rozwój płodu, co najprawdopodobniej wynika z farmakodynamicznego działania leku.
antykoncepcja, dawka toksyczna, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, metabolity w mleku, pierwszy trymestr ciąży, profil bezpieczeństwa leku, Tizagelan, tyzanidyna, uszkodzenie zarodka, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Estazolam Espefa 2 mg

Estazolam, będący pochodną benzodiazepiny, jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na zdolność przenikania przez barierę łożyskową i ryzyko poważnych działań niepożądanych u płodu. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie leku w ostatnim trymestrze oraz okresie okołoporodowym, gdyż może prowadzić do hipotermii, hipotonii oraz niewydolności oddechowej u noworodka, co wymaga często intensywnej terapii neonatologicznej. W przypadku podejrzenia ciąży u pacjentki stosującej estazolam, terapia powinna być natychmiast przerwana. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykluczenie ciąży oraz poinformowanie pacjentki o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania leku w ciąży i konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji. Estazolam przenika również do mleka kobiecego, co stwarza ryzyko ekspozycji noworodka na lek i jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią podczas terapii. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności rezygnacji z karmienia piersią w trakcie stosowania estazolamu lub rozważyć alternatywne metody leczenia. W dokumentacji medycznej należy odnotować przekazanie informacji dotyczących ryzyka, przeciwwskazań oraz decyzję pacjentki dotyczącą antykoncepcji. Takie postępowanie minimalizuje ryzyko powikłań u płodu i noworodka oraz zapewnia bezpieczeństwo terapii u kobiet w wieku rozrodczym.
antykoncepcja, bariera łożyskowa, działanie niepożądane, ekspozycja płodu, estazolam, farmakokinetyka, hipotermia, hipotonia, intensywna terapia neonatologiczna, karmienie piersią, kumulacja substancji czynnej, mleko kobiece, napięcie mięśniowe, niewydolność oddechowa, okres okołoporodowy, pochodna benzodiazepiny, układ metaboliczny noworodka, wiek rozrodczy, zaburzenie motoryczne
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Simlerid 25 mg

Stosowanie sytagliptyny (Simlerid) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas laktacji, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tego leku w tych okresach. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały potencjalną toksyczność i przenikanie sytagliptyny do mleka, co stanowi istotny sygnał bezpieczeństwa, choć nie można bezpośrednio ekstrapolować tych wyników na ludzi. W związku z tym, sytagliptyny nie zaleca się stosować u kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią, a w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, lek należy niezwłocznie odstawić. Brak jest również jednoznacznych danych dotyczących wpływu sytagliptyny na płodność u ludzi, mimo że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze.
antykoncepcja, cukrzyca, farmakoterapia, karmienie piersią, konsultacja endokrynologiczna, kontrola glikemii, laktacja, lek przeciwcukrzycowy, metody kontroli glikemii, przenikanie sytagliptyny do mleka, sytagliptyna, toksyczność sytagliptyny, wiek rozrodczy, wpływ sytagliptyny na płodność
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fludrocortisone Adamed 0,1 mg

Stosowanie fludrokortyzonu (Fludrocortisone Adamed) u kobiet w ciąży wymaga szczegółowej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnych ryzyk, takich jak zmniejszenie masy łożyska i niższa masa urodzeniowa noworodka, a także ryzyko zahamowania czynności kory nadnerczy u dziecka. Dane z badań na modelach zwierzęcych wskazują na możliwość wystąpienia wad rozwojowych, jednak ich bezpośrednie przełożenie na ludzi jest niepewne. W trakcie terapii konieczne jest indywidualne podejście, uwzględniające stan kliniczny pacjentki oraz dostępne alternatywy terapeutyczne, a także regularne monitorowanie stanu zdrowia matki i płodu.
antykoncepcja, ciąża, fludrokortyzon, fludrokortyzon octan, karmienie piersią, kortykosteroid, laktacja, niska masa urodzeniowa, płodność, przenikanie leku do mleka matki, rozszczep podniebienia, wada rozwojowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zmniejszenie masy łożyska, zniekształcenie szkieletu
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sortis 10 10 mg

Produkt leczniczy Sortis (atorwastatyna) w dawkach 10 mg i 20 mg jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży, w okresie karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez stosowania skutecznej antykoncepcji. Brak jest kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny w ciąży, a dane przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne, w tym wady wrodzone, wynikające z hamowania biosyntezy cholesterolu u płodu. Lekarz powinien wyraźnie poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcji przez cały okres terapii oraz o bezwzględnym zaprzestaniu leczenia w przypadku zajścia w ciążę. Przerwanie terapii na czas ciąży nie powinno znacząco wpłynąć na długoterminowe ryzyko miażdżycy u matki, co należy podkreślić w rozmowie z pacjentką.
aktywny metabolit, antykoncepcja, atorwastatyna, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, biosynteza cholesterolu, działanie niepożądane, ekspozycja wewnątrzmaciczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kobieta w wieku rozrodczym, kontrola lipidów, laktacja, mewalonian, miażdżyca, pierwotna hipercholesterolemia, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko teratogenne, tabletki do rozgryzania i żucia, terapia hipolipemizująca, wada wrodzona
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ralago 1 mg

Ralago (rasagilina) wymaga szczególnej uwagi u pacjentek w wieku rozrodczym ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży i okresie laktacji. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję, jednak ze względów ostrożnościowych lek nie jest zalecany w ciąży. Kobiety powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii, a w przypadku planowania ciąży lub jej wystąpienia konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz rozważenie alternatywnych metod leczenia. W odniesieniu do laktacji brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo, a potencjalne hamowanie wydzielania prolaktyny przez rasagilinę może prowadzić do zahamowania laktacji, co wymaga rozważenia przerwania karmienia lub odstawienia leku.
alternatywne metody leczenia, antykoncepcja, ciąża, hamowanie laktacji, karmienie piersią, laktacja, okres prokreacyjny, parametry płodności, plany prokreacyjne, płodność, procesy reprodukcyjne, prolaktyna, przerwanie karmienia piersią, rasagilina, stosunek korzyści do ryzyka, szkodliwy wpływ, wiek reprodukcyjny, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gartior 18 μg/dawkę odmierzoną

Produkt leczniczy Gartior, zawierający tiotropiowy bromek jednowodny w dawce 18 mikrogramów na dawkę odmierzoną (proszek do inhalacji w kapsułce twardej), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tiotropiowego bromku w ciąży są ograniczone, a badania przedkliniczne nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję, jednak ze względu na brak wystarczających danych zaleca się unikanie stosowania leku w tym okresie. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii. W przypadku karmienia piersią brak jest wiarygodnych danych dotyczących przenikania substancji do mleka kobiecego, choć badania na zwierzętach wskazują na minimalne przenikanie; z tego powodu Gartior nie jest zalecany w okresie laktacji. Ze względu na długi czas działania tiotropiowego bromku, decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać możliwość przerwania karmienia lub terapii, z indywidualnym rozważeniem korzyści i ryzyka.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, ciąża, długi czas działania, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, opcja terapeutyczna, płodność, potencjał rozrodczy, proszek do inhalacji, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, tiotropiowy bromek, tiotropiowy bromek jednowodny, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Zentiva 7,5 mg

Lenalidomide Zentiva jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w kapsułkach wynosi odpowiednio: 66,4 mg w dawce 5 mg, 132,9 mg w 10 mg, 199,3 mg w 15 mg oraz 332,2 mg w 25 mg. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciąża ze względu na teratogenne działanie lenalidomidu. Kobiety w wieku rozrodczym mogące zajść w ciążę mogą stosować lek wyłącznie w ramach Programu Zapobiegania Ciąży, który wymaga stosowania skutecznej antykoncepcji, regularnych testów ciążowych oraz natychmiastowego przerwania terapii w przypadku podejrzenia ciąży.
antykoncepcja, drugi pierwotny nowotwór złośliwy, kapsułka twarda, kobieta w wieku rozrodczym, laktoza, lenalidomid, nadwrażliwość na lenalidomid, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, ryzyko teratogenne, substancja pomocnicza, test ciążowy, właściwość teratogenna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xiltess 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna produktu leczniczego Xiltess 10 mg, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na brak ustalonego profilu bezpieczeństwa, udokumentowany szkodliwy wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, ryzyko wewnętrznego krwawienia oraz potwierdzone przenikanie przez barierę łożyskową. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz o natychmiastowym przerwaniu leczenia w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży. Stosowanie rywaroksabanu jest również przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią, gdyż lek przenika do mleka, a brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo w okresie laktacji. W sytuacji konieczności terapii, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub odstąpienie od leczenia rywaroksabanem.
antykoncepcja, badania przedkliniczne, bariera łożyskowa, farmakoterapia, karmienie piersią, krwawienie wewnętrzne, laktacja, leczenie przeciwzakrzepowe, mleko matki, populacja ludzka, profil bezpieczeństwa, reprodukcja, rywaroksaban, terapia rywaroksabanem, wiek rozrodczy, Xiltess
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zoledronic acid Fresenius Kabi 4 mg/5 ml

Stosowanie kwasu zoledronowego (Zoledronic acid Fresenius Kabi 4 mg/5 ml) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. Badania przedkliniczne wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję, w tym hipokalcemię okołoporodową, dystocję oraz zaburzenia metabolizmu wapnia w tkance kostnej, co wskazuje na przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz poinformowanie o konieczności unikania ciąży, a w przypadku planowania potomstwa rozważenie przerwania leczenia z uwzględnieniem długiego okresu półtrwania bisfosfonianu w kościach.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bisfosfoniant, dystocja, działanie farmakologiczne, farmakokinetyka leku, hipokalcemia, kwas zoledronowy, laktacja, metabolizm wapnia, przenikanie leku do mleka, roztwór do infuzji, tkanka kostna, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Detreomycyna 1% 10 mg/g

Detreomycyna 1%, zawierająca chloramfenikol w stężeniu 10 mg/g, jest przeciwwskazana do stosowania miejscowego u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu oraz niemowlęcia. Nawet miejscowa aplikacja może prowadzić do przenikania chloramfenikolu do mleka matki, co stanowi zagrożenie dla dziecka. W związku z tym lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentki o konieczności unikania tego preparatu w wymienionych okresach fizjologicznych oraz rozważyć alternatywne, bezpieczne metody leczenia infekcji skórnych u tych grup pacjentek.
antykoncepcja, aplikacja miejscowa, charakterystyka produktu leczniczego, chloramfenikol, infekcja skórna, laktacja, lanolina, maść do stosowania miejscowego, olej arachidowy, preparat przeciwbakteryjny, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie do mleka matki, substancja pomocnicza, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks 50 mg + 1000 mg

Produkt leczniczy Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks nie powinien być stosowany w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa sytagliptyny oraz potencjalne ryzyko reprodukcyjne wykazane w badaniach przedklinicznych przy dużych dawkach. Metformina, choć w ograniczonym zakresie, nie wykazuje zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu w badaniach na zwierzętach. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia podczas terapii, zaleca się natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie insulinoterapii jako bezpiecznej metody kontroli glikemii. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, ciąża, dane kliniczne, farmakoterapia, insulinoterapia, karmienie piersią, koncepcja, kontrola glikemii, laktacja, metformina, model zwierzęcy, odstawienie leku, przenikanie do mleka, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, Sitagliptin + Metformin hydrochloride, substancja czynna, sytagliptyna, wada wrodzona, wiek rozrodczy
Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Pleryksafor, dostępny w stężeniu 20 mg/ml w preparatach takich jak Plerixafor Biofar, MSN oraz Zentiva, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania pleryksaforu w ciąży oraz potencjalne ryzyko teratogenności potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych. Produkty zawierające pleryksafor nie powinny być stosowane w ciąży, chyba że korzyści kliniczne przewyższają ryzyko dla płodu. W przypadku karmienia piersią zaleca się przerwanie laktacji, gdyż brak jest danych potwierdzających przenikanie pleryksaforu do mleka kobiecego, a potencjalne ryzyko dla niemowląt nie może być wykluczone.
alternatywna metoda leczenia, antykoncepcja, badanie na zwierzętach, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, mleko kobiece, pleryksafor, produkt leczniczy, ryzyko dla płodu, ryzyko teratogenności, stan kliniczny, substancja czynna, terapia pleryksaforem, wada wrodzona, zdolność reprodukcyjna
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zofenil 30 30 mg

W praktyce klinicznej stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), takich jak zofenopryl (produkt leczniczy Zofenil), u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. W pierwszym trymestrze ciąży nie zaleca się stosowania zofenoprylu ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne, natomiast w drugim i trzecim trymestrze jest on bezwzględnie przeciwwskazany. Kobiety planujące ciążę lub podejrzewające ciążę powinny niezwłocznie poinformować lekarza, a w przypadku potwierdzenia ciąży leczenie zofenoprylem należy przerwać i zastąpić bezpieczniejszą alternatywą. W trakcie terapii konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji, aby uniknąć nieplanowanej ciąży.
antykoncepcja, działanie niepożądane leku, działanie teratogenne, inhibitor konwertazy angiotensyny, karmienie piersią, laktacja, lek hipotensyjny, mleko matki, pierwszy trymestr ciąży, płodność, profil bezpieczeństwa, trymestr ciąży, wcześniak, wiek rozrodczy, Zofenil, zofenopryl
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Veinofytil 21 mg glikozydów triterpenowych w przeliczeniu na protoescygeninę

Veinofytil jest lekiem zawierającym wyciąg suchy z nasienia kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), dostarczający 21 mg glikozydów triterpenowych w przeliczeniu na protoescygeninę na jedną tabletkę (192-258 mg wyciągu). Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności przy przepisywaniu tego preparatu kobietom w wieku reprodukcyjnym, ciężarnym oraz karmiącym piersią. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Veinofytilu w okresie ciąży i laktacji, a badania na modelach zwierzęcych nie dostarczają jednoznacznych informacji o potencjalnej toksyczności reprodukcyjnej. W związku z tym lek nie jest zalecany w czasie ciąży oraz karmienia piersią, a w przypadku konieczności terapii należy rozważyć alternatywne metody o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa.
Aesculus hippocastanum, alternatywna metoda terapeutyczna, antykoncepcja, funkcja rozrodcza, glikozyd triterpenowy, karmienie piersią, metabolit, mleko kobiece, nasienie kasztanowca, profil bezpieczeństwa, protoescygenina, składnik aktywny, toksyczność reprodukcyjna, Veinofytil, wiek reprodukcyjny, wyciąg z nasienia kasztanowca, wyciąg z nasion kasztanowca
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Daruph 111 mg

Stosowanie dazatynibu (produkt Daruph) u pacjentek w wieku rozrodczym wymaga rygorystycznego stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii ze względu na wysokie ryzyko teratogenności, w tym wad cewy nerwowej u płodu. Lek jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści kliniczne przewyższają ryzyko, co wymaga szczegółowej analizy i pełnej informacji dla pacjentki o potencjalnych zagrożeniach. Dane z badań na zwierzętach potwierdzają negatywny wpływ dazatynibu na reprodukcję, a dostępne informacje wskazują na prawdopodobne przenikanie leku do mleka kobiecego, co stanowi podstawę do zalecenia zaprzestania karmienia piersią podczas terapii.
antykoncepcja, bank nasienia, ciąża, dazatynib, farmakodynamika, laktacja, mleko kobiece, niemowlę, płodność, stan kliniczny, stosunek korzyści do ryzyka, toksykologia, wada cewy nerwowej, wada wrodzona, wiek rozrodczy, właściwości fizykochemiczne
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cisplatinum Accord 1 mg/ml

Cisplatinum Accord (1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawiera cisplatynę, która może znacząco wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania cisplatyny u kobiet w ciąży są ograniczone, jednak ze względu na jej właściwości farmakologiczne istnieje wysokie ryzyko teratogenności i ciężkich wad wrodzonych. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają szkodliwy wpływ na reprodukcję. Stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym oraz mężczyźni powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, ze względu na mutagenne działanie cisplatyny. Zaleca się również konsultację genetyczną przed planowaniem potomstwa po terapii.
antykoncepcja, cisplatinum accord, cisplatyna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, niepłodność, przeciwwskazanie bezwzględne, przenikanie do mleka, upośledzenie płodności, wada wrodzona
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Loratan pro 10 mg

Stosowanie loratadyny w dawce 10 mg, zawartej w produkcie leczniczym LORATAN pro, u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo, mimo braku działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Lekarz powinien wykluczyć ciążę przed rozpoczęciem terapii, poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniu oraz zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia. W przypadku kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie planujących ciążę, należy uwzględnić brak danych dotyczących wpływu loratadyny na płodność. W razie konieczności stosowania leków przeciwhistaminowych u kobiet ciężarnych, rekomendowane jest rozważenie alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa.
antykoncepcja, badanie farmakokinetyczne, błękit patentowy, charakterystyka produktu leczniczego, czerwień koszenilowa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, laktacja, lek przeciwhistaminowy, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazania, przenikanie do mleka kobiecego, sorbitol ciekły, substancja czynna, terapia loratadyną, wiek rozrodczy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Simdax 2,5 mg/ml

Lewozymendan, substancja czynna Simdax (2,5 mg/ml, koncentrat do infuzji), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone, a badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały potencjalnie niekorzystny wpływ na procesy reprodukcyjne. Lek powinien być stosowany w ciąży wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Ponadto, metabolity lewozymendanu (OR-1896 i OR-1855) przenikają do mleka matki i utrzymują się przez minimum 14 dni po 24-godzinnej infuzji, co stanowi ryzyko kardiologiczne dla niemowląt, dlatego karmienie piersią podczas terapii i przez co najmniej 14 dni po jej zakończeniu jest przeciwwskazane.
antykoncepcja, bezpieczeństwo leku, efekt kardiologiczny, infuzja lewozymendanu, karmienie piersią, lewozymendan, metabolity lewozymendanu, mleko matki, OR-1855, OR-1896, reprodukcja, roztwór do infuzji, Simdax, stosunek korzyści do ryzyka, układ krążenia
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pascofemin –

Pascofemin, preparat zawierający kompleks ekstraktów roślinnych takich jak Vitex agnus castus D2, Cimicifuga racemosa D3 oraz inne, jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz w okresie laktacji. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku w tych stanach fizjologicznych, co wynika z potencjalnego ryzyka przenikania składników aktywnych do mleka matki oraz możliwego wpływu na rozwój płodu. Produkt zawiera również 34% (V/V) etanolu, co dodatkowo podkreśla konieczność ostrożności. Lekarz powinien wykluczyć ciążę i laktację przed rozpoczęciem terapii oraz poinformować pacjentkę o konieczności przerwania stosowania leku w przypadku zajścia w ciążę lub rozpoczęcia karmienia piersią.
Aletris farinosa, alternatywna metoda leczenia, antykoncepcja, Caulophyllum thalictroides, Chamaelirium luteum, ciąża, Fraxinus americana, laktacja, Lilium lancifolium, niepokalanek pospolity, płodność, pluskwica groniasta, przenikanie składników do mleka, Pulsatilla pratensis, Senecio aureus, stosunek korzyści do ryzyka, Strychnos ignatii, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, zdolności rozrodcze
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Taflotan Multi 15 mcg/ml

Produkt Taflotan Multi zawiera tafluprost w stężeniu 15 μg/ml i jest stosowany w postaci kropli do oczu. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii, aby zapobiec nieplanowanej ciąży, ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Tafluprost jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że brak jest innych opcji terapeutycznych, ponieważ badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję i rozwój płodu. Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko oraz poinformować pacjentkę o możliwych zagrożeniach. W przypadku karmienia piersią stosowanie tafluprostu jest również przeciwwskazane, gdyż badania na szczurach wykazały przenikanie leku do mleka, co może stanowić ryzyko dla dziecka.
antykoncepcja, bezpieczeństwo stosowania leku, działanie farmakologiczne, karmienie piersią, krople do oczu, modele zwierzęce, płodność, przenikanie leku, reprodukcja, rozwój płodu, świadoma zgoda, Taflotan Multi, tafluprost
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sigletic 100 mg

Sytagliptyna (Sigletic) nie powinna być stosowana u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo oraz wyniki badań przedklinicznych wskazujące na toksyczny wpływ na reprodukcję przy wysokich dawkach. Lekarz powinien poinformować pacjentki o przeciwwskazaniu do stosowania leku w okresie ciąży, zalecić skuteczną antykoncepcję oraz natychmiastowe zgłoszenie planowanej lub podejrzewanej ciąży. W przypadku planowania ciąży należy rozważyć alternatywne, bezpieczniejsze metody kontroli glikemii. Brak jest danych dotyczących wpływu sytagliptyny na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze.
antykoncepcja, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo leku, ekspozycja niemowląt, glikemia w ciąży, karmienie piersią, kontrola glikemii, mleko kobiece, płodność, produkt leczniczy, sytagliptyna, tabletki powlekane, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy
Leksykon substancji czynnych
Ginkgolidy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ginkgolidy, aktywne składniki suchego wyciągu z liści Ginkgo biloba, obecne w preparacie Ginkoflav Med (80 mg wyciągu zawierającego 2,2-2,7 mg ginkgolidów A, B i C na kapsułkę), wykazują działanie przeciwpłytkowe, co zwiększa ryzyko krwawień u kobiet w ciąży i rozwijającego się płodu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz potencjalne zagrożenia dla homeostazy ciążowej, stosowanie ginkgolidów jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży. Ponadto, brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania ginkgolidów do mleka matki, co uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa ich stosowania podczas laktacji, a potencjalne ryzyko hemostatyczne u niemowląt stanowi podstawę do odradzania stosowania tych preparatów u kobiet karmiących piersią.
agregacja płytek krwi, antykoncepcja, działanie przeciwpłytkowe, ginkgo biloba, ginkgolidy, hemostaza, homeostaza, krwawienie okołoporodowe, przenikanie do mleka matki, standaryzowany wyciąg roślinny, suchy wyciąg z miłorzębu japońskiego, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zaburzenia krzepnięcia krwi
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Oftahist 1 mg/ml

Produkt leczniczy Oftahist (1 mg/ml, krople do oczu, roztwór) zawierający olopatadynę wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania olopatadyny w ciąży są bardzo ograniczone, a badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały potencjalnie szkodliwy wpływ ogólnoustrojowego podania olopatadyny na procesy reprodukcyjne. W związku z tym stosowanie Oftahist jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Ponadto, olopatadyna przenika do mleka matki po podaniu doustnym, co stanowi potencjalne zagrożenie dla noworodków i niemowląt, dlatego lek jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią.
antykoncepcja, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek olopatadyny, ciąża, karmienie piersią, krople do oczu, laktacja, metoda antykoncepcji, Oftahist, podanie ogólnoustrojowe, proces reprodukcyjny, przenikanie do mleka matki, wiek reprodukcyjny, wiek rozrodczy, zaburzenie płodności, zagrożenie dla noworodka
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Zarixa 2,5 mg

Rywaroksaban w dawce 2,5 mg (produkt leczniczy Zarixa) jest przeciwwskazany w okresie ciąży oraz karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla matki i płodu. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję, ryzyko wewnętrznego krwawienia oraz przenikanie leku przez łożysko, co może prowadzić do ekspozycji płodu. U matek karmiących rywaroksaban jest wydzielany do mleka, co stwarza ryzyko dla niemowlęcia. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz być poinformowane o konieczności natychmiastowego zgłoszenia ciąży. W przypadku planowania ciąży lub karmienia piersią należy rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwzakrzepowego o lepszym profilu bezpieczeństwa.
antykoncepcja, bariera łożyskowa, ekspozycja płodu, krwawienie wewnętrzne, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie rywaroksabanem, lek przeciwzakrzepowy, płodność, rywaroksaban, stosunek korzyści do ryzyka, terapia rywaroksabanem, wiek rozrodczy, wydzielanie do mleka, Zarixa