ciężka depresja
Ciężka depresja, znana również jako zaburzenie depresyjne nawracające o ciężkim nasileniu, to poważna forma zaburzenia psychicznego charakteryzującego się uporczywym obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań oraz szeregiem innych objawów somatycznych i poznawczych, które znacząco upośledzają funkcjonowanie pacjenta.
W obrazie klinicznym dominują: głęboki smutek, anhedonia, znaczne spowolnienie psychoruchowe lub pobudzenie, zaburzenia snu (zwykle wczesne budzenie się), utrata apetytu i masy ciała, zaburzenia koncentracji, myśli samobójcze oraz poczucie winy i bezwartościowości. Pacjenci często doświadczają również objawów somatycznych, takich jak bóle o niejasnej etiologii czy zaburzenia funkcji układu pokarmowego.
Diagnostyka ciężkiej depresji opiera się na kryteriach ICD-11 lub DSM-5, przy czym kluczowe jest określenie nasilenia objawów. W ciężkiej depresji objawy występują niemal codziennie, przez większość dnia i prowadzą do znacznego upośledzenia funkcjonowania społecznego, zawodowego i rodzinnego. Wymagana jest dokładna diagnostyka różnicowa, wykluczająca zaburzenia organiczne, polekowe i inne zaburzenia psychiczne.
Leczenie ciężkiej depresji ma charakter kompleksowy i obejmuje farmakoterapię (zwykle leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, SNRI, często w skojarzeniu z lekami przeciwpsychotycznymi), psychoterapię (poznawczo-behawioralna, interpersonalna) oraz, w przypadkach opornych na leczenie, elektrowstrząsy (EW) lub przezczaszkową stymulację magnetyczną (TMS). Ze względu na wysokie ryzyko samobójstwa, pacjenci z ciężką depresją często wymagają hospitalizacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Halucynacje i słyszenie głosów – Etiologia i przyczyny
Halucynacje słuchowe, definiowane jako percepcje dźwiękowe bez zewnętrznego bodźca, mają złożoną etiologię obejmującą czynniki biologiczne, psychologiczne i środowiskowe. Występują najczęściej w schizofrenii (75-80% pacjentów), gdzie mają charakter negatywny i krytyczny, ale także w chorobie afektywnej dwubiegunowej (20-50%), PTSD (~40%), zaburzeniach lękowych (~14%) i ciężkiej depresji (~10%). Neuroobrazowanie (PET, fMRI) wskazuje na zwiększoną aktywność w jądrach prążkowia, wzgórzu, regionach paralimbicznych i podwzgórzu oraz zaburzenia funkcji lewego płata skroniowego. Patofizjologia obejmuje dysfunkcje receptorów dopaminowych D2, serotoninowych 5HT2a oraz glutaminergicznych, a także zaburzenia równowagi między układem limbicznym a korą przedczołową (model VOICE). Modele neurokognitywne sugerują, że halucynacje wynikają z błędnego przypisywania wewnętrznych zdarzeń poznawczych źródłom zewnętrznym, co jest związane z deficytami w monitorowaniu mowy wewnętrznej i przetwarzaniu motoryczno-sensorycznym.
choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, ciało migdałowate, ciężka depresja, delirium tremens, funkcjonalny rezonans magnetyczny, glutaminian, guz mózgu, halucynacje hipnagogiczne, halucynacje hipnopompiczne, halucynacje słuchowe, lek przeciwpsychotyczny, migrena, narkolepsja, neuroleptyk, otępienie z ciałami Lewy’ego, padaczka skroniowa, pień mózgu, płat skroniowy, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor dopaminowy, receptor serotoninowy, schizofrenia, szumy uszne, terapia poznawczo-behawioralna, udar mózgu, układ limbiczny, upośledzenie słuchu, zaburzenie dysocjacyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie percepcji, zaburzenie psychotyczne, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Velafax 37,5 mg
Wenlafaksyna, stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, powinna być dawkowana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta oraz funkcji narządów. Standardowa dawka początkowa wynosi 75 mg/dobę, podawana w dwóch dawkach po 37,5 mg, z możliwością zwiększenia do 150 mg/dobę. U pacjentów z ciężką depresją lub hospitalizowanych dawka początkowa to 150 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania o 75 mg co 2-3 dni do maksymalnie 375 mg/dobę. U osób starszych nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki ze względu na wiek, jednak zaleca się ostrożność ze względu na zmiany czynności nerek i neuroprzekaźników. W przypadku zaburzeń czynności wątroby dawkę należy zmniejszyć o około 50% przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach, a w ciężkich przypadkach rozważyć redukcję większą niż 50%, zawsze oceniając stosunek korzyści do ryzyka. U pacjentów z upośledzoną filtracją kłębuszkową (GFR <30 ml/min) lub poddawanych hemodializie zaleca się zmniejszenie dawki o 50%, natomiast przy GFR 30-70 ml/min modyfikacja dawki nie jest konieczna, ale wymagana jest ostrożność.
badanie kliniczne, ciężka depresja, dawka podzielona, efekt terapeutyczny, epizod dużej depresji, farmakoterapia, filtracja kłębuszkowa, głęboka depresja, klirens, objaw odstawienia, przekaźnik nerwowy, reakcja odstawienia, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, Velafax, wartość klirensu, wenlafaksyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Depresja u dorosłych – Objawy
Depresja u dorosłych to kliniczne zaburzenie nastroju charakteryzujące się utrzymującymi się co najmniej 2 tygodnie objawami psychicznymi i somatycznymi, które znacząco zaburzają funkcjonowanie. Kluczowymi symptomami są obniżony nastrój i anhedonia, przy czym u osób starszych anhedonia występuje częściej. Objawy somatyczne obejmują m.in. zmiany apetytu i masy ciała, zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie, bóle głowy oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Depresja może mieć przebieg łagodny, umiarkowany lub ciężki, z możliwością wystąpienia objawów psychotycznych w ciężkich epizodach. Szacuje się, że około 5% dorosłych (4% mężczyzn, 6% kobiet) doświadcza depresji, a ryzyko jest wyższe u pacjentów z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza sercowo-naczyniowymi (ryzyko wzrasta dwukrotnie). Epizody depresji trwają średnio około 6 miesięcy, z tendencją do nawrotów.
ADHD, anhedonia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba sercowo-naczyniowa, chroniczne zmęczenie, ciężka depresja, drażliwość, epizod depresyjny, funkcja poznawcza, halucynacje, izolacja społeczna, łagodna depresja, lek przeciwdepresyjny, myśli samobójcze, objawy psychotyczne, obniżona samoocena, obniżone libido, obniżony nastrój, otępienie, samookaleczanie, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan zapalny, terapia elektrowstrząsowa, terapia poznawczo-behawioralna, umiarkowana depresja, urojenia, zaburzenia lękowe, zaburzenia snu, zaburzenie nastroju - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – KETREL XR 300 mg
KETREL XR to preparat zawierający kwetiapinę w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Substancją czynną jest kwetiapina fumaran, a tabletki różnią się zawartością substancji pomocniczych, w tym laktozy jednowodnej i sodu, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii. Lek jest wskazany w leczeniu schizofrenii (zarówno w fazie ostrej, jak i podtrzymującej), choroby afektywnej dwubiegunowej (epizody maniakalne umiarkowane i ciężkie, ciężkie epizody depresyjne oraz profilaktyka nawrotów) oraz jako terapia wspomagająca w ciężkich epizodach depresyjnych w przebiegu dużych zaburzeń depresyjnych (MDD), gdy monoterapia przeciwdepresyjna jest niewystarczająca.
choroba afektywna dwubiegunowa, choroba dwubiegunowa, ciężka depresja, ciężki epizod depresyjny, duże zaburzenie depresyjne, działanie niepożądane, epizod maniakalny, halucynacje, interakcja lekowa, kwetiapina fumaran, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, laktoza jednowodna, leczenie podtrzymujące, leczenie przeciwdepresyjne, monoterapia przeciwdepresyjna, myśli samobójcze, ostra faza choroby, pobudzenie psychoruchowe, profil bezpieczeństwa leku, schizofrenia, schorzenie współistniejące, terapia podtrzymująca, terapia wspomagająca, urojenia, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia myślenia, zaburzenie depresyjne nawracające, zapobieganie nawrotom - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Medikinet 10 mg 10 mg
Metylofenidat chlorowodorku w postaci tabletek Medikinet jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę (zawartość laktozy: 42,28 mg w 5 mg, 40,85 mg w 10 mg, 38,48 mg w 20 mg tabletce). Lek nie powinien być stosowany u osób z jaskrą, guzami chromochłonnymi, nadczynnością tarczycy, a także podczas terapii nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami MAO oraz przez minimum 14 dni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Przeciwwskazania obejmują również ciężkie zaburzenia psychiczne, takie jak ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny, skłonności samobójcze, psychozy, mania, schizofrenia, zaburzenia osobowości typu borderline oraz niekontrolowaną chorobę afektywną dwubiegunową typu I.
Ze względu na działanie stymulujące, metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego, w tym ciężkim nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, kardiomiopatiami, przebytym zawałem mięśnia sercowego, zaburzeniami rytmu serca oraz kanałopatiami. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z zaburzeniami naczyń mózgowych, tętniakiem mózgu, zapaleniem naczyń czy po przebytym udarze mózgu. Przed przepisaniem leku konieczne jest szczegółowe badanie i wywiad, zwłaszcza w kierunku chorób przewlekłych, zaburzeń psychicznych w rodzinie oraz ocena układu krążenia. Lekarz powinien zachować ostrożność u pacjentów z łagodniejszymi chorobami sercowo-naczyniowymi, padaczką, chorobami wątroby oraz nietolerancją laktozy.
anomalia naczyniowa, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, dysfagia, guz chromochłonny, inhibitor monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kardiomiopatia, mania, metylofenidat chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na metylofenidat, niewydolność serca, objawy psychotyczne, osobowość chwiejna emocjonalnie, padaczka, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, schizofrenia, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenie anorektyczne, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie nastroju, zaburzenie psychopatyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kwetina 25 mg
Lek Kwetina (fumaran kwetiapiny) jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej. W przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej Kwetina znajduje zastosowanie w terapii epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, epizodów ciężkiej depresji oraz w profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych i depresyjnych u pacjentów z udokumentowaną wcześniejszą odpowiedzią na leczenie kwetiapiną. Tabletki różnią się nie tylko dawką, ale także wyglądem i zawartością laktozy jednowodnej (od 7 mg w dawce 25 mg do 84 mg w dawce 300 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, epizod depresyjny, epizod maniakalny, fumaran kwetiapiny, indukcja manii, kwetiapina, leczenie podtrzymujące, lek przeciwdepresyjny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objawy wytwórcze, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, tabletka powlekana, terapia podtrzymująca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Medikinet CR 60 mg 60 mg
Metylofenidat w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu Medikinet CR jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym sacharozę (139,20 mg – 159,22 mg w dawce 60 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją cukrów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jaskra w każdej postaci ze względu na ryzyko podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Leku nie należy stosować u pacjentów z guzem chromochłonnym, nadczynnością tarczycy, tyreotoksykozą oraz w trakcie i przez co najmniej 14 dni po odstawieniu nieselektywnych, nieodwracalnych inhibitorów MAO z powodu ryzyka przełomu nadciśnieniowego. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ciężkie zaburzenia psychiczne, takie jak ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny, skłonności samobójcze, objawy psychotyczne, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa typu I oraz zaburzenia osobowości typu borderline.
ADHD, anomalia naczyniowa, antagonista receptora H2, bezkwaśność żołądka, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, guz chromochłonny, inhibitor pompy protonowej, inhibitory monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kardiomiopatia, lek zobojętniający kwas żołądkowy, metylofenidat, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na metylofenidat, nietolerancja cukrów, niewydolność serca, objawy psychotyczne, osobowość borderline, przełom nadciśnieniowy, schizofrenia, skłonności samobójcze, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar, wrodzone wady serca, zaburzenia naczyń mózgowych, zaburzenia nastroju, zaburzenia odżywiania, zaburzenia osobowości, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kventiax SR 200 mg
Kventiax SR to preparat zawierający kwetiapinę w formie fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Dzięki mechanizmowi przedłużonego uwalniania, lek umożliwia podawanie raz na dobę, co sprzyja stabilizacji stężenia substancji czynnej w organizmie. Wskazania do stosowania obejmują schizofrenię (zarówno fazę ostrą, jak i leczenie podtrzymujące), zaburzenia afektywne dwubiegunowe (epizody maniakalne, ciężką depresję oraz profilaktykę nawrotów) oraz ciężkie epizody depresyjne w przebiegu dużej depresji, jako uzupełnienie terapii przeciwdepresyjnej u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na monoterapię. Przed rozpoczęciem terapii należy uwzględnić profil bezpieczeństwa leku, potencjalne działania niepożądane oraz interakcje farmakologiczne.
ciężka depresja, ciężki epizod depresyjny, duża depresja, epizod maniakalny, epizod maniakalny lub depresyjny, fumaran, kwetiapina, major depressive disorder, monoterapia lekiem przeciwdepresyjnym, nietolerancja laktozy, remisja, schizofrenia, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia przeciwdepresyjna, zaburzenia myślenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne, zapobieganie nawrotom - Leksykon substancji czynnych
Duloksetyna – Właściwości farmakodynamiczne
Duloksetyna jest inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, z dodatkowym, słabym hamowaniem wychwytu dopaminy, co prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w przestrzeni synaptycznej i wzmacnia zstępujące szlaki hamowania bólu w OUN. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych (dawki 60-120 mg/dobę), gdzie znacząco redukuje objawy oceniane skalą HAM-D (17 punktów), zwiększa odsetek remisji i odpowiedzi na leczenie oraz zapobiega nawrotom depresji (częstość nawrotów 17% vs 29% placebo w 6-miesięcznym okresie). U pacjentów ≥65 lat dawka 60 mg/dobę wykazuje podobną skuteczność i tolerancję, jednak stosowanie dawki 120 mg/dobę wymaga ostrożności. Duloksetyna jest również efektywna w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych, potwierdzona w pięciu badaniach klinicznych, z poprawą w skali HAM-A i SDS oraz zapobieganiem nawrotom (częstość nawrotów 14% vs 42% placebo). W populacji starszych pacjentów (≥65 lat) skuteczność i bezpieczeństwo są porównywalne do młodszych dorosłych, z zaleceniem ostrożności przy dawce maksymalnej 120 mg/dobę.
ból neuropatyczny, ciężka depresja, duloksetyna, duże zaburzenia depresyjne, działanie przeciwbólowe, efekt analgetyczny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, kwestionariusz oceny bólu, młodzieńczy pierwotny zespół fibromialgii, nawrót epizodu depresyjnego, neuropatia cukrzycowa, ośrodkowy układ nerwowy, receptory histaminowe, remisja choroby, Sheehan Disability Scale, skala depresji Hamiltona, skala Likerta, skala oceny lęku Hamiltona, wenlafaksyna, wychwyt dopaminy, zaburzenia lękowe uogólnione, Zrewidowana Skala Depresji Dziecięcej, zstępujące szlaki hamowania bólu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – KETREL XR 200 mg
KETREL XR zawiera kwetiapinę w formie fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Lek jest wskazany przede wszystkim w leczeniu schizofrenii, gdzie skutecznie kontroluje objawy pozytywne i negatywne. Ponadto, znajduje zastosowanie w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zarówno w leczeniu epizodów maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu, jak i ciężkiej depresji, a także w profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych i depresyjnych u pacjentów z pozytywną odpowiedzią na kwetiapinę. KETREL XR jest również stosowany jako terapia wspomagająca w ciężkich epizodach depresyjnych u pacjentów z dużymi zaburzeniami depresyjnymi (MDD), zwłaszcza gdy monoterapia przeciwdepresyjna jest nieskuteczna.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, duże zaburzenie depresyjne, działanie niepożądane, epizod maniakalny, fumaran kwetiapiny, gonitwa myśli, interakcja lekowa, mania, monoterapia przeciwdepresyjna, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozytywne schizofrenii, podwyższony nastrój, profil bezpieczeństwa leku, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, spłycenie afektu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia wspomagająca depresji, wycofanie społeczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Edronax 4 mg
Reboksetyna, substancja czynna leku Edronax (kod ATC: N06AX18), jest wybiórczym i silnym inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, co stanowi podstawę jej działania przeciwdepresyjnego. Wykazuje minimalny wpływ na wychwyt serotoniny i brak wpływu na wychwyt dopaminy oraz nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów adrenergicznych (α1, α2, β), histaminergicznych i cholinergicznych in vitro. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie dostępności noradrenaliny w szczelinie synaptycznej, prowadzące do zmniejszenia liczby i desensytyzacji receptorów β i α2 oraz wzrostu reaktywności receptorów α1, co modyfikuje przewodnictwo noradrenergiczne. Brak powinowactwa do receptorów muskarynowych i adrenergicznych przekłada się na korzystny profil działań niepożądanych, ograniczając objawy antycholinergiczne i uspokajające, choć przy wyższych dawkach nie można wykluczyć interferencji z receptorami α in vivo.
ciężka depresja, desensytyzacja receptorów, działanie przeciwdepresyjne, Edronax, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, noradrenalina, objawy antycholinergiczne, reboksetyna, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor histaminergiczny, receptor α1, skala HAMD, układ noradrenergiczny, wychwyt dopaminy, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alprazolam Aurovitas
Alprazolam, będący benzodiazepiną, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko rozwoju tolerancji i uzależnienia, zarówno psychicznego, jak i fizycznego, nawet przy dawkach terapeutycznych. Terapia powinna trwać maksymalnie 2-4 tygodnie, a przedłużenie wymaga ponownej oceny klinicznej. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki o nie więcej niż 0,5 mg co trzy dni, aby ograniczyć objawy odstawienne, które mogą obejmować bóle głowy, lęk, bezsenność, a w cięższych przypadkach omamy i napady padaczkowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, osoby z niewydolnością nerek lub wątroby oraz pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi, u których alprazolam może zwiększać ryzyko samobójstwa i wymaga ograniczenia dawki. Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18. roku życia oraz w monoterapii ciężkiej depresji.
alprazolam, ataksja, benzodiazepiny, bezsenność z odbicia, ciężka depresja, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, encefalopatia, hipomania i mania, jaskra z wąskim kątem przesączenia, lęk w depresji, napad padaczkowy, niedobór laktazy, niepamięć następcza, nietolerancja galaktozy, przewlekła niewydolność oddechowa, reakcja alergiczna, reakcja paradoksalna, sedacja, tendencje samobójcze, tolerancja na lek, uzależnienie fizyczne i psychiczne, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symkinet MR 20 mg
Metylofenidat w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Symkinet MR) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę (od 59,7 mg do 238,9 mg w zależności od dawki). Lek nie powinien być stosowany u chorych z jaskrą ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Przeciwwskazania obejmują także zaburzenia endokrynologiczne, takie jak guz chromochłonny nadnerczy (ryzyko przełomu nadciśnieniowego) oraz nadczynność tarczycy lub tyreotoksykozę, gdzie metylofenidat może nasilać objawy tachykardii, niepokoju i nadciśnienia tętniczego. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane podczas terapii nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami MAO oraz w ciągu 14 dni od ich odstawienia ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
ADHD, anomalia naczyniowa, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kardiomiopatia, mania, metylofenidat, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, niewydolność serca, objaw psychotyczny, osobowość borderline, padaczka, próg drgawkowy, schizofrenia, skłonność samobójcza, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie nastroju, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Moreme 150 mg
MOREME to lek zawierający chlorowodorek bupropionu w dawkach 150 mg oraz 300 mg, dostępny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co umożliwia kontrolowane i stopniowe uwalnianie substancji czynnej. Produkt jest wskazany wyłącznie do leczenia epizodów ciężkiej depresji, zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostycznymi. Tabletki 150 mg mają średnicę około 7 mm i grubość 5 mm, natomiast tabletki 300 mg – średnicę około 9 mm i grubość 6 mm. Lek powinien być stosowany u pacjentów, u których inne metody leczenia nie przyniosły efektów lub istnieją przeciwwskazania do stosowania innych leków przeciwdepresyjnych.
bupropion, chlorowodorek bupropionu, ciężka depresja, działanie niepożądane, działanie przeciwdepresyjne, epizod ciężkiej depresji, interakcja lekowa, kryterium diagnostyczne, lek przeciwdepresyjny, monoterapia, postać farmaceutyczna, schorzenie, skuteczność terapeutyczna, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, terapia skojarzona, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dutilox 60 mg
Duloksetyna jest inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny (5-HT) i noradrenaliny (NA) z dodatkowym, słabym działaniem na wychwyt dopaminy, bez istotnego powinowactwa do receptorów histaminowych, dopaminergicznych, cholinergicznych i adrenergicznych. W badaniach przedklinicznych wykazano, że duloksetyna zwiększa zewnątrzkomórkowe stężenia 5-HT i NA w mózgu, co przekłada się na normalizację progu bólowego w modelach bólu neuropatycznego i zapalnego. Mechanizm przeciwbólowy polega na wzmacnianiu zstępujących szlaków hamowania bólu w OUN. W badaniach klinicznych u dorosłych z dużymi zaburzeniami depresyjnymi (N=3158, dawka 60 mg/d) wykazano istotną poprawę w skali HAM-D17 oraz wyższy odsetek remisji i odpowiedzi na leczenie w porównaniu z placebo. Duloksetyna skutecznie zapobiega nawrotom depresji, wydłużając okres bezobjawowy (p<0,001) i zmniejszając częstość nawrotów do 14% vs. 33,1% placebo w 52-tygodniowym badaniu. U pacjentów ≥65 lat potwierdzono skuteczność dawki 60 mg/d, jednak zaleca się ostrożność przy dawce 120 mg/d ze względu na ograniczone dane.
ból neuropatyczny, ciężka depresja, dawka leku, duże zaburzenie depresyjne, działanie niepożądane, inhibitor zwrotnego wychwytu, kontrola placebo, kwestionariusz oceny bólu, młodzieńczy pierwotny zespół fibromialgii, nawrót depresji, neuropatia cukrzycowa, obwodowa neuropatia cukrzycowa, ośrodkowy układ nerwowy, Pediatryczna Skala Oceny Lęku, receptor histaminowy, serotonina i noradrenalina, Skala Depresji Dziecięcej, skala depresji Hamiltona, skala Likerta, skala niepełnosprawności Sheehana, skala oceny lęku Hamiltona, szlak hamowania bólu, wychwyt dopaminy, zaburzenie lękowe uogólnione, zachowanie samobójcze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – ApoTiapina PR 300 mg
ApoTiapina PR to preparat zawierający kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu w schizofrenii, skutecznie redukując objawy pozytywne i negatywne dzięki wielokierunkowemu działaniu na receptory OUN. W chorobie afektywnej dwubiegunowej ApoTiapina PR stosowana jest w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, epizodów ciężkiej depresji oraz profilaktyce nawrotów manii i depresji. Ponadto, preparat pełni rolę leczenia uzupełniającego w dużej depresji (MDD) opornej na monoterapię przeciwdepresyjną. Przedłużone uwalnianie umożliwia dawkowanie raz na dobę, co poprawia adherencję terapeutyczną.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, depresja dwubiegunowa, duże zaburzenie depresyjne, działanie przeciwdepresyjne, epizod depresyjny, epizod maniakalny, faza maniakalna, kwetiapina, leczenie przeciwdepresyjne, lek przeciwdepresyjny, mania, nietolerancja laktozy, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozytywne schizofrenii, ośrodkowy układ nerwowy, schizofrenia, tabletka o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ketilept 100 mg 100 mg
Ketilept, zawierający kwetiapinę w postaci hemifumaranu, jest lekiem przeciwpsychotycznym dostępnym w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg, z odpowiednią zawartością laktozy jednowodnej (od 4,42 mg do 50,94 mg). Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu schizofrenii, umożliwiając kontrolę objawów psychotycznych. Ponadto, Ketilept znajduje zastosowanie w kompleksowej terapii zaburzeń dwubiegunowych, obejmując leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu, epizodów ciężkiej depresji oraz profilaktykę nawrotów maniakalnych i depresyjnych u pacjentów, którzy wcześniej dobrze reagowali na kwetiapinę.
choroba dwubiegunowa, ciężka depresja, epizod maniakalny, epizod psychotyczny, hemifumaran kwetiapiny, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, objawy manii, objawy psychotyczne, odpowiedź terapeutyczna, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, stabilizacja nastroju, terapia podtrzymująca, terapia przeciwpsychotyczna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kventiax 300 mg tabletki powlekane 300 mg
Lek Kventiax zawiera kwetiapinę hemifumaran w dawce 300 mg i jest wskazany do leczenia schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. W schizofrenii lek działa na objawy pozytywne (urojenia, halucynacje), negatywne (wycofanie społeczne, spłaszczenie afektu) oraz zaburzenia poznawcze poprzez modulację układów dopaminergicznego i serotoninergicznego. W zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych Kventiax stosuje się w epizodach maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, ciężkiej depresji oraz profilaktyce nawrotów tych epizodów. Każda tabletka 300 mg zawiera 51,30 mg laktozy, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, epizod depresyjny, epizod maniakalny, gonitwa myśli, kwetiapina, kwetiapina hemifumaran, lek przeciwpsychotyczny atypowy, nietolerancja laktozy, objawy negatywne, objawy pozytywne, ośrodkowy układ nerwowy, podwyższenie nastroju, profilaktyka nawrotów, przekaźnictwo dopaminergiczne, przekaźnictwo serotoninergiczne, schizofrenia, terapia kwetiapiną, urojenia i halucynacje, zaburzenia poznawcze, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Escitalopram Genoptim 20 mg
Escitalopram Genoptim, dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 10 mg i 20 mg, zawiera escytalopram w formie szczawianu i jest wskazany w leczeniu dużych epizodów depresyjnych, zaburzeń lękowych (w tym z napadami lęku z agorafobią i bez niej), fobii społecznej, uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD) oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD). Mechanizm działania opiera się na selektywnym hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), co prowadzi do zwiększenia stężenia serotoniny w synapsach i poprawy nastroju oraz redukcji objawów lękowych i obsesyjno-kompulsyjnych. Tabletki mają charakterystyczny wygląd z oznaczeniami „F” oraz „54” (10 mg) lub „56” (20 mg) i linią podziału umożliwiającą precyzyjne dostosowanie dawki.
agorafobia, ciężka depresja, duży epizod depresyjny, epizod depresyjny, Escitalopram Genoptim, escytalopram, fobia społeczna, kompulsja, myśl samobójcza, napięcie mięśniowe, objaw somatyczny, obsesja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, serotonina, tabletka powlekana, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Quetiapine Orion 200 mg
Quetiapine Orion, dostępny w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg, jest wskazany w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD). W schizofrenii lek redukuje objawy pozytywne (omamy, urojenia) i negatywne, poprawiając funkcjonowanie pacjenta zarówno w fazie ostrej, jak i w leczeniu podtrzymującym. W ChAD kwetiapina jest skuteczna w terapii epizodów maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu, ciężkiej depresji (jako monoterapia lub w połączeniu z normotymikami) oraz w profilaktyce nawrotów maniakalnych i depresyjnych, co wydłuża okres remisji. Szczególnie korzystne efekty obserwuje się u pacjentów ze schizofrenią z objawami pozytywnymi i negatywnymi, chorych z szybką zmianą faz w ChAD oraz u osób z zaburzeniami snu towarzyszącymi tym jednostkom chorobowym.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, epizod maniakalny, gonitwa myśli, kwetiapina, laktoza jednowodna, leczenie podtrzymujące, lek normotymiczny, lek pierwszego rzutu, nietolerancja laktozy, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy wytwórcze, omamy i urojenia, ostry epizod, podwyższony nastrój, profilaktyka nawrotów, remisja, schizofrenia, stabilizacja nastroju, tabletka powlekana, terapia przeciwpsychotyczna, wzmożony napęd psychoruchowy, zaburzenia snu - Leksykon chorób i schorzeń
Halucynacje i słyszenie głosów – Epidemiologia
Halucynacje słuchowe, definiowane jako percepcja dźwięków bez zewnętrznego bodźca, występują z częstością od 5% do 28% w populacji ogólnej, ze średnią 9,6% (95% CI 6,7-13,6%). Częstość ta jest wyższa u dzieci i młodzieży (około 12,5%) niż u dorosłych i osób starszych (odpowiednio 5,8% i 4,5%). W populacji klinicznej halucynacje słuchowe dominują w schizofrenii (75-80% pacjentów), ale także występują w chorobie afektywnej dwubiegunowej (20-50%), ciężkiej depresji (10-14%), PTSD (40%) oraz zaburzeniach lękowych (14%). U osób z upośledzeniem słuchu częstość halucynacji słuchowych wzrasta do 24% w grupie z najcięższym deficytem, a formy halucynacji obejmują zarówno proste (szumy uszne), jak i złożone (mowa, muzyka). Halucynacje imperatywne są klinicznie istotne ze względu na zwiększone ryzyko autoagresji i agresji, z pacjentami słyszącymi głosy nakazujące samookaleczenie wykazującymi ponad 20-krotnie wyższe ryzyko samouszkodzeń.
ADHD, autyzm, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, ciężka depresja, demencja, deprywacja snu, halucynacja słuchowa, halucynacja wzrokowa, konopie indyjskie, kora słuchowa, myśl samobójcza, narkolepsja, neuromodulacja, nowotwór wewnątrzczaszkowy, otępienie z ciałami Lewy’ego, padaczka, padaczka skroniowa, PTSD, samookaleczenie, samouszkodzenie, schizofrenia, słyszenie głosów, tinnitus, układ dopaminergiczny, upośledzenie słuchu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie lękowe, zachowanie autoagresywne, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rilmenidine Grindeks 1 mg
Rilmenidine Grindeks, zawierający 1 mg rylmenidyny (odpowiadającej 1,544 mg rylmenidyny diwodorofosforanu) w formie tabletek, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rylmenidynę lub składniki pomocnicze, ciężką depresją oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <15 mL/min). Ponadto, stosowanie Rilmenidine Grindeks jest przeciwwskazane w połączeniu z sultoprydem ze względu na ryzyko arytmii komorowych. W przypadku wystąpienia ciężkiej depresji podczas terapii, zaleca się odstawienie leku i zastosowanie alternatywnego preparatu hipotensyjnego.
arytmia komorowa, charakterystyka produktu leczniczego, ciężka depresja, ciężkie zaburzenia czynności nerek, działanie sedatywne, farmakokinetyka leku, farmakoterapia nadciśnienia tętniczego, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, lek hipotensyjny, monitorowanie funkcji nerek, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, objawy depresyjne, ośrodkowy układ nerwowy, rylmenidyna, rylmenidyny diwodorofosforan, sultopryd, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dulofor 30 mg
Duloksetyna, będąca inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, wykazuje skuteczność w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej. W dawkach 60-120 mg/dobę potwierdzono jej działanie w licznych badaniach klinicznych, gdzie istotnie poprawiała wyniki w Skali Depresji Hamiltona (HAM-D) oraz Skali Oceny Lęku Hamiltona (HAM-A). W badaniach nad zapobieganiem nawrotom depresji i lęku wykazano statystycznie istotną przewagę duloksetyny nad placebo, z częstością nawrotów odpowiednio 17% vs 29% (depresja) oraz 14% vs 42% (lęk) w okresie 6-miesięcznym. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) skuteczność i tolerancja były porównywalne do młodszych dorosłych, choć zaleca się ostrożność przy dawce maksymalnej 120 mg/dobę. W neuropatii cukrzycowej, w dawkach 60 mg raz lub dwa razy na dobę, duloksetyna znacząco zmniejszała ból, mierzonego 11-punktową skalą Likerta, z około 65% pacjentów osiągających redukcję bólu o ≥30% i 50% pacjentów z redukcją ≥50% w porównaniu do 40% i 26% w grupie placebo. Efekt przeciwbólowy pojawiał się często już w pierwszym tygodniu terapii, a brak poprawy po 60 dniach wskazywał na niskie prawdopodobieństwo późniejszej odpowiedzi.
ból neuropatyczny, ciężka depresja, duże zaburzenie depresyjne, działanie przeciwbólowe, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, młodzieńczy pierwotny zespół fibromialgii, nasilenie bólu, nawrót depresji, noradrenalina, obwodowa neuropatia cukrzycowa, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, skala depresji Hamiltona, skala Likerta, skala oceny lęku Hamiltona, skala oceny lęku u dzieci, skrócony kwestionariusz oceny bólu, szlak hamowania bólu, zaburzenie lękowe uogólnione, zachowanie samobójcze, Zrewidowana Skala Depresji Dziecięcej, zwrotny wychwyt dopaminy - Leksykon chorób i schorzeń
Depresja psychotyczna – Leczenie
Depresja psychotyczna to ciężka forma zaburzenia depresyjnego, charakteryzująca się współwystępowaniem objawów depresyjnych oraz psychotycznych, takich jak urojenia i halucynacje, występująca u około 20% pacjentów z ciężką depresją. Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji i obejmuje przede wszystkim farmakoterapię skojarzoną lekiem przeciwdepresyjnym (np. sertralina, fluoksetyna, wenlafaksyna, amitryptylina) oraz przeciwpsychotycznym (np. olanzapina, kwetiapina, perfenazyna, amoksapina), co potwierdzają badania, w tym NIMH STOP-PD. Monoterapia lekami przeciwdepresyjnymi lub przeciwpsychotycznymi nie wykazuje istotnej skuteczności w porównaniu z placebo. Elektrowstrząsy (ECT) stanowią skuteczną alternatywę, szczególnie w przypadkach opornych na farmakoterapię i przy obecności myśli samobójczych. Psychoterapia, zwłaszcza poznawczo-behawioralna (CBT), pełni rolę uzupełniającą, pomagając pacjentom radzić sobie z objawami psychotycznymi i depresyjnymi.
agonista receptora dopaminowego, aktywacja behawioralna, atypowy lek przeciwpsychotyczny, ciężka depresja, depresja lekooporna, depresja psychotyczna, elektrowstrząsy, esketamina, farmakoterapia, halucynacja, ketamina, lekooporna depresja, mifepristone, monoterapia przeciwdepresyjna, objawy dysocjacyjne, objawy psychotyczne, psychoterapia, receptor glikokortykoidowy, receptor glutaminianowy, receptor NMDA, remisja, ryzyko samobójstwa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia poznawczo-behawioralna, terapia skojarzona, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, urojenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tenaxum 1 mg
Lek Tenaxum zawierający 1 mg rylmenidyny (odpowiadający 1,544 mg diwodorofosforanu rylmenidyny) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym 47 mg laktozy na tabletkę. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ciężka depresja, ze względu na ryzyko nasilenia objawów depresyjnych przez selektywny agonizm receptorów imidazolowych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 15 ml/min) z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i farmakokinetyki w tej populacji. Interakcje lekowe, zwłaszcza z sultoprydem, są istotnym czynnikiem ryzyka, mogącym prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i arytmii komorowych, co wymaga dokładnej analizy farmakoterapii przed włączeniem Tenaxum.
arytmia komorowa, ciężka depresja, ciężka niewydolność nerek, diwodorofosforan rylmenidyny, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka leku, klirens kreatyniny, lek hipotensyjny, lek przeciwpsychotyczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, pochodna benzamidu, rylmenidyna, sultopryd, zaburzenie depresyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kvelux SR 400 mg
Kvelux SR, zawierający kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest lekiem o szerokim spektrum zastosowań w psychiatrii, dostępnym w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Wskazany jest w leczeniu schizofrenii, gdzie skutecznie kontroluje objawy pozytywne (urojenia, halucynacje) oraz negatywne (spłycenie emocjonalne, wycofanie społeczne). W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym Kvelux SR stosuje się w terapii epizodów maniakalnych, ciężkiej depresji oraz profilaktyce nawrotów, co pozwala na stabilizację nastroju i zapobieganie kolejnym epizodom. Ponadto, lek jest używany jako terapia wspomagająca w ciężkim zaburzeniu depresyjnym (MDD) u pacjentów, u których monoterapia przeciwdepresyjna okazała się niewystarczająca.
ciężka depresja, ciężkie zaburzenie depresyjne, działanie niepożądane, epizod maniakalny, kwetiapina fumaran, leczenie skojarzone, lek przeciwdepresyjny, major depressive disorder, monoterapia przeciwdepresyjna, nietolerancja laktozy, podwyższony nastrój, profil bezpieczeństwa kwetiapiny, profilaktyka nawrotów, przyspieszenie toku myślenia, schizofrenia, spłycenie emocjonalne, stabilizacja nastroju, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia podtrzymująca, terapia wspomagająca, urojenia i halucynacje, wycofanie społeczne, wzmożona aktywność, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Miravil 50 mg
Dawkowanie leku Miravil (chlorowodorek sertraliny) jest ściśle uzależnione od wskazania terapeutycznego, wieku pacjenta oraz obecności współistniejących schorzeń. W leczeniu depresji i zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u dorosłych zaleca się dawkę początkową 50 mg/dobę, natomiast w zaburzeniach lękowych z napadami lęku, PTSD i fobii społecznej dawka początkowa wynosi 25 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 50 mg po tygodniu. Dawkę można stopniowo zwiększać co tydzień o 50 mg, aż do maksymalnej dawki 200 mg/dobę, z uwzględnieniem okresu półtrwania sertraliny wynoszącego 24 godziny. U dzieci i młodzieży z ZO-K dawki początkowe wynoszą odpowiednio 25 mg/dobę (6-12 lat) i 50 mg/dobę (13-17 lat), z podobnym schematem zwiększania dawki i maksymalną dawką 200 mg/dobę, przy czym należy uwzględnić mniejszą masę ciała przy dawkach powyżej 50 mg. W terapii długoterminowej dawka powinna być utrzymywana na najniższym skutecznym poziomie, a leczenie depresji powinno trwać minimum 6 miesięcy, aby zapobiec nawrotom. W przypadku zaburzeń lękowych i ZO-K konieczna jest regularna ocena potrzeby kontynuacji terapii, gdyż skuteczność sertraliny w zapobieganiu nawrotom tych schorzeń nie została potwierdzona.
chlorowodorek sertraliny, choroba wątroby, ciężka depresja, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, fobia społeczna, hiponatremia, nawrót depresji, objawy odstawienne, okres półtrwania sertraliny, sertralina, tabletka powlekana, terapia długoterminowa, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia lękowe z napadami lęku, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bonogren SR 300 mg
Bonogren SR to lek zawierający kwetiapinę w formie fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 200 mg, 300 mg oraz 400 mg. Jest wskazany w leczeniu schizofrenii, zarówno w fazie ostrej, jak i w terapii podtrzymującej, oraz w chorobie afektywnej dwubiegunowej, obejmującej leczenie epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, epizodów ciężkiej depresji oraz profilaktykę nawrotów u pacjentów z wcześniejszą odpowiedzią na kwetiapinę. Ponadto, Bonogren SR stosuje się jako terapię wspomagającą u pacjentów z ciężkim zaburzeniem depresyjnym (MDD), u których monoterapia lekami przeciwdepresyjnymi okazała się niewystarczająca. Wybór dawki powinien być indywidualizowany, uwzględniając wskazanie, odpowiedź kliniczną, tolerancję, wiek, stan fizyczny oraz współistniejące schorzenia i farmakoterapię. Tabletki zawierają laktozę w ilościach odpowiednio 56,84 mg (200 mg), 85,26 mg (300 mg) i 113,68 mg (400 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, ciężkie zaburzenie depresyjne, dezorganizacja zachowania, epizod maniakalny, epizod psychotyczny, fumaran kwetiapiny, halucynacje, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, monoterapia przeciwdepresyjna, nietolerancja laktozy, pobudzenie psychoruchowe, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, terapia podtrzymująca, terapia wspomagająca, urojenia, zaburzenie depresyjne nawracające - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atenza 45 mg
Przed rozpoczęciem terapii metylofenidatem w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Atenza konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu w celu wykluczenia przeciwwskazań. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na chlorowodorek metylofenidatu lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (3,4–6,8 mg w zależności od dawki). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jaskra ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Endokrynologicznie nie należy stosować leku u chorych z guzem chromochłonnym nadnerczy oraz nadczynnością tarczycy lub tyreotoksykozą, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i nasilenia objawów. Metylofenidat jest także przeciwwskazany podczas stosowania nieselektywnych, nieodwracalnych inhibitorów MAO oraz w okresie 14 dni po ich odstawieniu, z uwagi na ryzyko gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego.
chlorowodorek metylofenidatu, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dławica piersiowa, epizod maniakalny, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, kanałopatia, kardiomiopatia, katecholaminy, laktoza jednowodna, mania, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, nieprawidłowy zapis EEG, niewydolność serca, objawy psychotyczne, padaczka, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, schizofrenia, skłonności samobójcze, tętniak mózgu, udar, wrodzona wada serca, zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia łaknienia, zaburzenia lękowe, zaburzenia lipidowe, zaburzenia naczyń mózgowych, zaburzenia nastroju, zaburzenia psychopatyczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia zachowania, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ketilept retard 200 mg
Ketilept Retard, zawierający kwetiapinę w postaci fumaranu o przedłużonym uwalnianiu, jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii u dorosłych, skutecznym w łagodzeniu zarówno objawów pozytywnych (omamy, urojenia, pobudzenie), jak i negatywnych (wycofanie społeczne, spłycenie afektu, zubożenie mowy). Preparat dostępny jest w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg oraz 400 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym Ketilept Retard znajduje zastosowanie w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do dużego, ciężkiej depresji dwubiegunowej (jako terapia wspomagająca) oraz w profilaktyce nawrotów epizodów maniakalnych i depresyjnych u pacjentów z udokumentowaną odpowiedzią na kwetiapinę. Tabletki zawierają laktozę w ilościach od 14 mg (50 mg tabletka) do 113 mg (400 mg tabletka), co jest istotne przy nietolerancji laktozy.
adherencja do leczenia, anhedonia, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, ciężkie zaburzenie depresyjne, epizod maniakalny, fumaran kwetiapiny, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, monoterapia lekiem przeciwdepresyjnym, napęd psychoruchowy, nietolerancja laktozy, objawy negatywne, objawy pozytywne, obniżenie nastroju, profilaktyka nawrotów, przedłużone uwalnianie, schizofrenia, terapia augmentacyjna, terapia wspomagająca, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dulxetenon 60 mg
Duloksetyna, klasyfikowana jako lek przeciwdepresyjny z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (ATC: N06AX21), wykazuje skuteczność w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu zewnątrzkomórkowego stężenia 5-HT i NA oraz wzmacnianiu zstępujących szlaków hamowania bólu w OUN. W badaniach klinicznych z udziałem 3158 pacjentów z dużą depresją, dawka 60 mg raz na dobę wykazała istotną poprawę w 17-punktowej Skali Depresji Hamiltona (HAM-D), z wyższym odsetkiem odpowiedzi i remisji w porównaniu do placebo. W profilaktyce nawrotów depresji, stosowanie duloksetyny 60 mg/dobę przez 6 miesięcy zmniejszyło częstość nawrotów z 29% do 17% (p=0,004). U pacjentów geriatrycznych (≥65 lat) potwierdzono skuteczność i tolerancję dawki 60 mg, jednak dane dotyczące dawki 120 mg są ograniczone, co wymaga ostrożności. W leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych, duloksetyna w dawkach 60-120 mg/dobę wykazała przewagę nad placebo w skali HAM-A oraz Sheehan Disability Scale, a także skuteczność porównywalną z wenlafaksyną. W profilaktyce nawrotów lęku, 6-miesięczne stosowanie duloksetyny zmniejszyło częstość nawrotów z 42% do 14% (p<0,001).
ból neuropatyczny, ból zapalny, ciężka depresja, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, fluoksetyna, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, kwestionariusz oceny bólu, nawrót depresji, neuropatia cukrzycowa, ośrodkowy układ nerwowy, skala depresji Hamiltona, skala niepełnosprawności Sheehana, skala oceny lęku Hamiltona, skala oceny lęku u dzieci, wenlafaksyna, zaburzenie lękowe uogólnione, zachowanie samobójcze, Zrewidowana Skala Depresji Dziecięcej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bonogren 200 mg
Lek Bonogren 200 mg zawiera 200 mg kwetiapiny w formie fumaranu kwetiapiny i jest wskazany przede wszystkim w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej. W schizofrenii kwetiapina skutecznie redukuje objawy pozytywne (urojenia, halucynacje) oraz negatywne (wycofanie społeczne, spłycenie afektu). W chorobie afektywnej dwubiegunowej Bonogren 200 mg stosuje się w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, epizodów ciężkiej depresji oraz w profilaktyce nawrotów choroby, co pozwala na zapobieganie zarówno epizodom maniakalnym, jak i depresyjnym. Tabletki mają postać powlekaną, o średnicy 12,1 mm, z rowkiem dzielącym umożliwiającym podział na dwie równe dawki, co pozwala na elastyczne dostosowanie dawkowania.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, epizod depresji, epizod maniakalny, epizod manii, fumaran kwetiapiny, funkcja poznawcza, gonitwa myśli, halucynacja, hipomania, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, myśl samobójcza, nastrój, nietolerancja, objaw negatywny, objaw pozytywny, profilaktyka nawrotu, remisja, schizofrenia, spłycenie afektu, urojenie, wycofanie społeczne, zaburzenie myślenia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zniekształcone postrzeganie rzeczywistości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kefrenex
Kwetiapina (Kefrenex) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, co wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. Nie jest zalecana u pacjentów poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa, a u młodszych pacjentów obserwowano częstsze działania niepożądane, takie jak zwiększone łaknienie, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi odnotowano zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych (EPS). Leczenie kwetiapiną wiąże się z ryzykiem nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u pacjentów poniżej 25 lat, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej. Ponadto, kwetiapina może powodować zaburzenia metaboliczne, w tym przyrost masy ciała, hiperglikemię, zmiany lipidowe oraz objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja i dyskinezy późne, które mogą wymagać modyfikacji dawki lub przerwania terapii.
akatyzja, choroba Parkinsona, ciężka depresja, depresja w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, dyskinezy późne, działanie przeciwcholinergiczne, hiperglikemia, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem, kinaza kreatynowa, kwas walproinowy, kwetiapina, laktaza, laktoza jednowodna, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, przyrost masy ciała, psychoza w przebiegu otępienia, reakcja polekowa z eozynofilią, senność, SNRI, SSRI, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia lękowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenia lękowe stanowią najczęstszą grupę zaburzeń psychicznych, a ich wyniki leczenia są silnie zależne od czynników klinicznych takich jak współwystępowanie depresji, nasilenie objawów lękowych, liczba zaburzeń lękowych oraz obecność zaburzeń eksternalizacyjnych. U dzieci istotne są także wiek, rodzaj terapii, doświadczenie terapeuty oraz poziom lęku i depresji u rodziców. Czynniki społeczno-ekonomiczne, takie jak bezrobocie, niski dochód, otrzymywanie zasiłków oraz subiektywne poczucie wsparcia społecznego, również korelują z gorszymi wynikami leczenia. Modele uczenia maszynowego osiągają umiarkowaną skuteczność predykcji wyników terapii (AUC 0,67–0,78), co wskazuje na potencjał ich zastosowania w personalizacji leczenia i optymalizacji terapii na wczesnym etapie. W przypadku współistnienia ciężkiej depresji (MDD) wyższy poziom lęku somatycznego jest negatywnym predyktorem remisji, co sugeruje konieczność rozdzielnego oceniania objawów poznawczych i somatycznych lęku.
benzodiazepina, ciężka depresja, działanie niepożądane, farmakogenomika, fobia społeczna, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lęk somatyczny, model uczenia maszynowego, objawy depresyjne, objawy lękowe, objawy poznawcze, objawy somatyczne, remisja, SNRI, SSRI, terapia poznawczo-behawioralna, terapia rozmową, uogólnione zaburzenie lękowe, współchorobowość, współwystępowanie depresji, zaburzenie eksternalizacyjne, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symkinet MR 30 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Symkinet MR (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym sacharozę w dawkach od 59,7 mg do 238,9 mg w zależności od dawki kapsułki), jaskrę, guz chromochłonny nadnerczy, nadczynność tarczycy, a także stosowanie nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO w ciągu ostatnich 14 dni. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami psychiatrycznymi, takimi jak ciężka depresja, jadłowstręt psychiczny, skłonności samobójcze, psychozy, ciężkie zaburzenia nastroju, mania, schizofrenia oraz zaburzenia osobowości typu borderline, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką i epizodyczną chorobą afektywną dwubiegunową typu I, która nie jest skutecznie kontrolowana, ze względu na ryzyko indukcji epizodu maniakalnego.
anomalia naczyniowa, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kardiomiopatia, metylofenidat, metylofenidat chlorowodorek, nadczynność tarczycy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, objawy psychotyczne, osobowość borderline, przełom nadciśnieniowy, sacharoza, schizofrenia, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenia nastroju, zaburzenia psychopatyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Metylofenidat – Przeciwwskazania stosowania
Metylofenidat, stosowany w terapii ADHD, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem leczenia. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, jaskrą, guzem chromochłonnym nadnerczy (pheochromocytoma), nadczynnością tarczycy lub tyreotoksykozą oraz przy jednoczesnym stosowaniu nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO lub w ciągu 14 dni od ich odstawienia. Ponadto, niezalecany jest u osób z ciężkimi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak ciężka depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe (typ I, niekontrolowane), schizofrenia, maniakalne epizody, zaburzenia osobowości borderline, anoreksja, skłonności samobójcze oraz objawy psychotyczne. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, w tym ciężkim nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, kardiomiopatiami, zawałem mięśnia sercowego, kanałopatiami oraz u osób z zaburzeniami naczyń mózgowych, takimi jak tętniak czy udar. W przypadku preparatów o zmodyfikowanym uwalnianiu (np. Medikinet CR) przeciwwskazaniem jest przedłużona bezkwaśność żołądka z pH > 5,5 podczas stosowania leków zobojętniających kwas żołądkowy.
ADHD, anoreksja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, dławica piersiowa, epizod maniakalny, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor MAO, inhibitor pompy protonowej, jadłowstręt psychiczny, jaskra, kanałopatia, kardiomiopatia, mania, metylofenidat, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, objawy psychotyczne, osobowość borderline, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, schizofrenia, tętniak mózgu, tiki, tyreotoksykoza, udar mózgu, zaburzenia nastroju, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego, zespół Tourette’a - Leksykon chorób i schorzeń
Samookaleczenie/cięcie się – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Samookaleczenie bez intencji samobójczych (NSSI) to celowe, świadome uszkadzanie ciała, najczęściej poprzez cięcie skóry (70-90% przypadków), uderzanie, przypalanie czy drapanie, bez zamiaru odebrania sobie życia. Najczęściej dotyczy ramion, nóg, klatki piersiowej i brzucha. Zachowanie to jest mechanizmem radzenia sobie z silnym bólem emocjonalnym, stresem i napięciem, przynoszącym krótkotrwałą ulgę, ale prowadzącym do poczucia winy i wstydu. Samookaleczenie jest silnie powiązane z traumą w dzieciństwie, zaburzeniami psychicznymi (np. borderline, depresja, PTSD), nadużywaniem substancji oraz czynnikami ryzyka jak płeć żeńska, wczesna adolescencja i środowisko rówieśnicze. Mimo braku intencji samobójczych, NSSI zwiększa ryzyko prób samobójczych, zwłaszcza bez odpowiedniego wsparcia. Diagnoza opiera się na ocenie klinicznej, a ocena ryzyka powinna uwzględniać historię zachowań, myśli samobójcze i dostęp do środków samookaleczenia, bez stosowania narzędzi prognostycznych do przewidywania przyszłych zdarzeń.
cięcie skóry, ciężka depresja, depresja, dialektyczna terapia behawioralna, myśli samobójcze, przypalanie, schizofrenia, substancja psychoaktywna, terapia poznawczo-behawioralna, wykorzystywanie seksualne, wyrywanie włosów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie odżywiania, zaburzenie osobowości, zaburzenie osobowości typu borderline, zespół stresu pourazowego - Leksykon substancji czynnych
Dapoksetyna – Przeciwwskazania stosowania
Dapoksetyna, substancja czynna leku Priligy, stosowana w terapii przedwczesnego wytrysku, posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem leczenia. Przede wszystkim jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na dapoksetynę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (45,88 mg w dawce 30 mg i 91,75 mg w dawce 60 mg). Nie należy jej stosować u chorych z istotnymi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak niewydolność serca klasy II-IV wg NYHA, zaburzenia przewodzenia (blok przedsionkowo-komorowy, zespół chorego węzła zatokowego), istotna choroba niedokrwienna serca, wady zastawkowe oraz u pacjentów z omdleniami w wywiadzie. Ponadto, przeciwwskazaniem są zaburzenia psychiczne, w szczególności historia manii lub ciężkiej depresji, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów.
atazanawir, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, dapoksetyna, dziurawiec zwyczajny, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, ketokonazol, L-tryptofan, linezolid, lit, mania, nadwrażliwość, nefazadon, nelfinawir, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, omdlenie, przedwczesny wytrysk, rytonawir, sakwinawir, SNRI, SSRI, telitromycyna, tiorydazyna, TLPD, tramadol, tryptany, wada zastawkowa, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wymiotów cyklicznych – Epidemiologia
Zespół wymiotów cyklicznych (ZWC) to zaburzenie osi mózgowo-jelitowej charakteryzujące się nawracającymi epizodami nudności i wymiotów, z okresami całkowitego zdrowia pomiędzy atakami. Epidemiologia ZWC wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne i demograficzne – globalna częstość występowania wynosi około 0,3% (95% CI: 0,3-0,4%), z najwyższą częstością w Brazylii (1%, 95% CI: 0,6-1,5) i niską lub zerową w Japonii i Niemczech. W populacji dorosłych w USA, Wielkiej Brytanii i Kanadzie częstość wynosi odpowiednio około 2%, 1% i 0,7%. U dzieci w wieku szkolnym częstość występowania waha się od 1,7% do 2,7%, z najwyższą w Australii Zachodniej (2,3%) i Szkocji (1,9%). Średni wiek zachorowania u dzieci to 4,6-6,9 lat, a u dorosłych 21-25 lat, z przewagą kobiet (stosunek 57:43). Opóźnienie w diagnozie wynosi średnio 2,7-3 lata, a u dorosłych często przekracza 10 lat. ZWC wiąże się z licznymi chorobami współistniejącymi, w tym migreną, zaburzeniami lękowymi i depresją (OR 3,14, 95% CI 2,05-4,82), co znacząco obniża jakość życia pacjentów i generuje wysokie koszty opieki zdrowotnej (np. 17 035 USD rocznie na pacjenta w USA). Mimo to tylko 32-35% pacjentów otrzymuje leczenie profilaktyczne, a 47-55% leczenie ostrego ataku w ciągu pierwszych 30 dni po diagnozie.
ból brzucha, ból głowy typu migrenowego, choroba Crohna, choroba refluksowa przełyku, ciężka depresja, czynnik wyzwalający, czynnościowe zaburzenia przewodu pokarmowego, dysfunkcja autonomiczna, gastroenterologia, leczenie profilaktyczne, migrena, migrena brzuszna, migrenowy ból głowy, oddział ratunkowy, opieka wtórna, opóźnienie diagnostyczne, opóźniona diagnoza, oś mózgowo-jelitowa, standaryzowana częstość występowania, uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie paniczne, zespół wymiotów cyklicznych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Concerta 18 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Concerta (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 18 mg i 36 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (6,5 mg w tabletce 18 mg i 16,7 mg w tabletce 36 mg). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują jaskrę, guza chromochłonnego nadnerczy, nadczynność tarczycy, stosowanie nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów MAO (oraz w ciągu 14 dni od ich odstawienia), a także ciężkie zaburzenia psychiatryczne (np. ciężka depresja, psychozy, schizofrenia, ciężka choroba afektywna dwubiegunowa). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z poważnymi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie, zawał mięśnia sercowego w wywiadzie, zaburzenia rytmu serca oraz u osób z wcześniejszymi chorobami naczyń mózgowych, tętniakami mózgu i po udarze mózgu.
anoreksja, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka depresja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, kanałopatia, kardiomiopatia, katecholaminy, łagodne nadciśnienie tętnicze, mania, metylofenidat chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na metylofenidat, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objaw psychotyczny, osobowość borderline, przełom nadciśnieniowy, schizofrenia, selektywny inhibitor MAO, skłonność samobójcza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tętniak mózgu, tyreotoksykoza, udar mózgu, wrodzona wada serca, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie naczyń mózgowych, zaburzenie nastroju, zaburzenie odżywiania, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie adaptacyjne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenie adaptacyjne (AD) jest powszechnie diagnozowanym schorzeniem psychicznym o generalnie dobrym rokowaniu, potwierdzonym w badaniach pięcioletnich, gdzie 71% pacjentów nie spełniało kryteriów żadnego zaburzenia psychicznego, a tylko 13% rozwijało ciężką depresję i/lub alkoholizm. Mimo to, przewlekłość objawów i obecność symptomów behawioralnych są najsilniejszymi predyktorami niekorzystnego przebiegu. Objawy mogą utrzymywać się miesiącami lub latami, a u części pacjentów dochodzi do progresji do innych zaburzeń. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko samobójstwa, które u osób z AD jest 12-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej, z krótszym i bardziej impulsywnym procesem samobójczym niż w ciężkiej depresji. Ryzyko to jest najwyższe u młodzieży (15-19 lat) i wzrasta z wiekiem u kobiet. Ponadto, pacjenci z AD często angażują się w celowe samouszkodzenia, a zaburzenia związane z nadużywaniem substancji mogą komplikować diagnozę i przebieg choroby.
antyspołeczne zaburzenie osobowości, ciężka depresja, epizod dużej depresji, interwencja kryzysowa, interwencja psychologiczna, lek przeciwdepresyjny, lek psychotropowy, myśli samobójcze, objawy behawioralne, objawy depresyjne, podejście poznawczo-behawioralne, próba samobójcza, przewlekły przebieg choroby, rak piersi, randomizowane badanie kontrolowane, remisja objawów, ryzyko samobójstwa, samozatrucie, trening inokulacji stresu, zaburzenie adaptacyjne