Przeciwwskazania stosowania leku Medikinet

Stosowanie metylofenidatu chlorowodorku w postaci tabletek Medikinet jest przeciwwskazane w wielu określonych sytuacjach klinicznych. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować historię choroby pacjenta przed przepisaniem tego leku, aby wykluczyć występowanie któregokolwiek z poniższych przeciwwskazań.¹

Nadwrażliwość i nietolerancja

Lek Medikinet jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metylofenidat lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy: Medikinet 5 mg zawiera 42,28 mg laktozy, Medikinet 10 mg zawiera 40,85 mg laktozy, a Medikinet 20 mg zawiera 38,48 mg laktozy w każdej tabletce.²

Schorzenia okulistyczne

Pacjenci z jaskrą nie powinni przyjmować metylofenidatu ze względu na ryzyko pogorszenia przebiegu choroby i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.³

Zaburzenia endokrynologiczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi schorzeniami endokrynologicznymi:

• Guz chromochłonny (phaeochromocytoma) – ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zaostrzenia objawów choroby⁴
• Nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza – ze względu na ryzyko nasilenia objawów związanych z nadmierną aktywnością układu współczulnego⁵

Interakcje lekowe

Stosowanie metylofenidatu jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas leczenia nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz przez minimum 14 dni od ich odstawienia. Równoczesne stosowanie tych leków grozi wystąpieniem przełomu nadciśnieniowego, który może zagrażać życiu pacjenta.⁶

Zaburzenia psychiczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami psychicznymi (zarówno występującymi obecnie, jak i w przeszłości):

• Ciężka depresja – z uwagi na ryzyko nasilenia objawów depresyjnych⁷
• Jadłowstręt psychiczny lub zaburzenia anorektyczne – ze względu na działanie anorektyczne metylofenidatu⁸
• Skłonności samobójcze – z powodu ryzyka nasilenia myśli samobójczych⁹
• Objawy psychotyczne – ze względu na możliwość zaostrzenia psychozy¹⁰
• Ciężkie zaburzenia nastroju – z powodu możliwego nasilenia zaburzeń¹¹
• Mania – ze względu na ryzyko wywołania lub nasilenia epizodu maniakalnego¹²
• Schizofrenia – z powodu możliwości nasilenia objawów psychotycznych¹³
• Zaburzenia psychopatyczne lub osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline – ze względu na możliwość destabilizacji stanu psychicznego pacjenta¹⁴
• Ciężka i epizodyczna (typ I) choroba afektywna dwubiegunowa, która nie jest skutecznie kontrolowana – ze względu na ryzyko destabilizacji stanu klinicznego i wywołania epizodu maniakalnego¹⁵

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Ze względu na stymulujące działanie metylofenidatu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego (występującymi wcześniej):

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – z powodu ryzyka dalszego wzrostu ciśnienia tętniczego¹⁶
• Niewydolność serca – ze względu na potencjalne nasilenie objawów¹⁷
• Zarostowa choroba tętnic – z powodu ryzyka pogorszenia perfuzji obwodowej¹⁸
• Choroba niedokrwienna serca – ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów dławicowych¹⁹
• Wrodzone wady serca powodujące znaczące zaburzenia hemodynamiczne – z powodu ryzyka pogorszenia wydolności układu krążenia²⁰
• Kardiomiopatie – ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji serca²¹
• Przebyty zawał mięśnia sercowego – z powodu ryzyka ponownych zdarzeń wieńcowych²²
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca – z uwagi na ryzyko nasilenia arytmii²³
• Kanałopatie (zaburzenia spowodowane dysfunkcją kanałów jonowych) – ze względu na ryzyko destabilizacji przepływu jonów i nasilenia zaburzeń rytmu serca²⁴

Zaburzenia naczyniowo-mózgowe

Metylofenidat jest przeciwwskazany również u pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami naczyń mózgowych takimi jak:

• Zaburzenia naczyń mózgowych – ze względu na ryzyko nasilenia istniejących zmian patologicznych²⁵
• Tętniak mózgu – z powodu ryzyka zwiększenia ciśnienia krwi i możliwego pęknięcia tętniaka²⁶
• Anomalie naczyniowe, w tym zapalenia naczyń – ze względu na możliwość pogorszenia stanu klinicznego²⁷
• Przebyty udar mózgu – ze względu na ryzyko ponownego incydentu naczyniowo-mózgowego²⁸

Kiedy odradzić stosowanie leku Medikinet

Lekarz powinien odradzić stosowanie metylofenidatu u pacjentów, u których występują przeciwwskazania wymienione powyżej, a także zachować szczególną ostrożność i rozważyć stosunek korzyści do ryzyka w następujących sytuacjach klinicznych:

Stan ogólny pacjenta

Medikinet występuje w postaci tabletek dzielonych, które są oznaczone odpowiednio literami: „S” dla dawki 5 mg, „M” dla dawki 10 mg i „L” dla dawki 20 mg. Należy odradzić stosowanie leku pacjentom, którzy mają trudności z połykaniem tabletek lub u których istnieje ryzyko niewłaściwego dawkowania.²⁹

Sytuacje wymagające szczególnej oceny

Lekarz powinien odradzić stosowanie leku Medikinet i zalecić konsultację ze specjalistą pacjentom z:

• Nieustabilizowanymi zaburzeniami psychicznymi – nawet jeśli nie spełniają kryteriów bezwzględnych przeciwwskazań
• Łagodniejszymi postaciami chorób sercowo-naczyniowych, które mogą ulec zaostrzeniu pod wpływem leków stymulujących
• Podejrzeniem lub rozpoznaniem padaczki z uwagi na ryzyko obniżenia progu drgawkowego
• Chorobami wątroby – ze względu na metabolizm leku w wątrobie
• Nietolerancją laktozy – z powodu zawartości tej substancji pomocniczej w tabletkach Medikinet³⁰

Przed podjęciem decyzji o przepisaniu leku Medikinet, należy przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem dotyczący występowania chorób przewlekłych, zaburzeń psychicznych w rodzinie, przebytych incydentów sercowo-naczyniowych oraz wykonać badanie przedmiotowe ze szczególnym uwzględnieniem układu krążenia.