Przeciwwskazania
Concerta 18 mg

Przeciwwskazania stosowania leku Concerta

Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Concerta, jest przeciwwskazany w szeregu przypadków klinicznych. Znajomość pełnych przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i uniknięcia potencjalnie poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd sytuacji, w których stosowanie leku Concerta (tabletki o przedłużonym uwalnianiu 18 mg lub 36 mg) jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Lek Concerta nie powinien być stosowany u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na metylofenidat lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. Należy pamiętać, że tabletki Concerta zawierają laktozę (tabletka 18 mg zawiera 6,5 mg laktozy, a tabletka 36 mg zawiera 16,7 mg laktozy), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego cukru.²

Zaburzenia okulistyczne

Jaskra stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania metylofenidatu. Jest to związane z potencjalnym wpływem leku na ciśnienie wewnątrzgałkowe, które może pogorszyć przebieg choroby.³

Zaburzenia endokrynologiczne

Dwa stany endokrynologiczne stanowią przeciwwskazanie do stosowania metylofenidatu:

• Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) – ze względu na ryzyko nasilenia objawów związanych z nadmierną produkcją katecholamin⁴
• Nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza – metylofenidat może nasilać objawy tych stanów⁵

Interakcje lekowe z inhibitorami MAO

Metylofenidat jest przeciwwskazany w czasie stosowania nieselektywnych i nieodwracalnych inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) lub w ciągu minimum 14 dni od odstawienia tych leków. Ta interakcja niesie poważne ryzyko przełomu nadciśnieniowego, który może zagrażać życiu pacjenta.⁶

Zaburzenia psychiatryczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami psychiatrycznymi:

• Ciężka depresja – obecna lub w wywiadzie⁷
• Anoreksja i/lub zaburzenia jedzenia⁸
• Skłonności samobójcze – ze względu na ryzyko nasilenia tych tendencji⁹
• Objawy psychotyczne – metylofenidat może nasilać istniejące zaburzenia¹⁰
• Ciężkie zaburzenia nastroju, w tym mania¹¹
• Schizofrenia¹²
• Zaburzenia psychopatyczne i/lub osobowości z pogranicza (borderline)¹³
• Ciężka lub epizodyczna (typ I) choroba afektywna dwubiegunowa, która nie jest dobrze kontrolowana¹⁴

Przeciwwskazania kardiologiczne

Metylofenidat jest przeciwwskazany u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, w tym:

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – ze względu na ryzyko dalszego podwyższenia ciśnienia¹⁵
• Niewydolność serca – lek może zwiększać obciążenie serca¹⁶
• Zarostowa choroba tętnic – ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji tkanek¹⁷
• Choroba niedokrwienna serca – metylofenidat może nasilać objawy niedokrwienia¹⁸
• Znaczące zaburzenia hemodynamiczne w przebiegu wrodzonej wady serca¹⁹
• Kardiomiopatie – różne postacie chorób mięśnia sercowego²⁰
• Zawał mięśnia sercowego – w wywiadzie²¹
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca²²
• Kanałopatie – zaburzenia spowodowane nieprawidłową funkcją kanałów jonowych²³

Zaburzenia naczyniowe mózgowe

Lek Concerta jest przeciwwskazany również u pacjentów z:

• Wcześniej istniejącymi zaburzeniami naczyń mózgowych²⁴
• Tętniakiem mózgu – ze względu na ryzyko podwyższenia ciśnienia tętniczego²⁵
• Nieprawidłowościami naczyniowymi, w tym zapalenie naczyń²⁶
• Pacjentami po udarze mózgu²⁷

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Concerta

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu metylofenidatu lub rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne. Lekarz powinien odradzić stosowanie leku Concerta w następujących przypadkach:

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci ze znaną nietolerancją laktozy – ze względu na zawartość tego cukru w tabletkach Concerta (6,5 mg w tabletce 18 mg i 16,7 mg w tabletce 36 mg).²⁸

Pacjenci z łagodnym nadciśnieniem tętniczym, które nie jest dobrze kontrolowane – ze względu na ryzyko jego zaostrzenia pod wpływem metylofenidatu, choć nie stanowi ono bezwzględnego przeciwwskazania jak ciężkie nadciśnienie.²⁹

Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami psychicznymi, które mogą ulec zaostrzeniu podczas stosowania metylofenidatu.³⁰

Pacjenci stosujący selektywne inhibitory MAO lub którzy przerwali ich stosowanie w okresie krótszym niż 14 dni.³¹

Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności tarczycy, które mogą ulec zaostrzeniu pod wpływem metylofenidatu.³²

Pacjenci z chorobą afektywną dwubiegunową typu II lub łagodniejszymi postaciami typu I, które są dobrze kontrolowane.³³

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Metylofenidat należy odradzić pacjentom, którzy nie mogą regularnie przyjmować leków o przedłużonym uwalnianiu, gdyż Concerta występuje wyłącznie w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (kapsułkowaty kształt, z oznaczeniami „alza 18” dla dawki 18 mg i „alza 36” dla dawki 36 mg).³⁴

Pacjentom, którzy mają trudności z połykaniem tabletek – preparat Concerta ma postać nierozpuszczalnych tabletek o przedłużonym uwalnianiu, które muszą być połykane w całości.³⁵

Pacjentom z podejrzeniem zaburzeń sercowo-naczyniowych, nawet jeśli nie zostały one zdiagnozowane jako poważne – takie osoby powinny przejść pełną diagnostykę przed rozpoczęciem leczenia metylofenidatem.³⁶