epizod maniakalny w chorobie afektywnej dwubiegunowej
Epizod maniakalny w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan charakteryzujący się patologicznie podwyższonym nastrojem, zwiększoną energią i aktywnością. Pacjenci doświadczają wzmożonego napędu psychoruchowego, przyspieszenia toku myślenia, zmniejszonej potrzeby snu oraz wygórowanej samooceny, często z elementami wielkościowymi.
Według kryteriów diagnostycznych, epizod maniakalny trwa co najmniej tydzień (lub krócej, jeśli konieczna jest hospitalizacja) i powoduje znaczące zaburzenie funkcjonowania społecznego lub zawodowego. W obrazie klinicznym obserwuje się również zwiększoną gadatliwość, gonitwy myśli, rozkojarzenie, rozpraszalność uwagi oraz podejmowanie ryzykownych działań bez zważania na konsekwencje.
Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie stanów maniakalnych wywołanych substancjami psychoaktywnymi, lekami czy chorobami somatycznymi. W leczeniu stosuje się głównie leki normotymiczne (lit, walproiniany, karbamazepina), leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji oraz benzodiazepiny. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja, a niekiedy zastosowanie elektrowstrząsów.
Epizod maniakalny stanowi jedno z kryteriów rozpoznania ChAD typu I, natomiast w ChAD typu II występują jedynie epizody hipomaniakalne, które są łagodniejszą formą manii, niewymagającą hospitalizacji i niepowodującą znacznego upośledzenia funkcjonowania. Wczesne rozpoznanie i leczenie epizodów maniakalnych ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania progresji choroby i poprawy rokowania.