Działania niepożądane leku Diprophos

Lek Diprophos ((6,43 mg + 2,63 mg)/ml, zawiesina do wstrzykiwań) zawiera betametazonu dipropionian i betametazonu sodu fosforan, należące do grupy kortykosteroidów. Podobnie jak w przypadku innych leków z tej grupy, działania niepożądane Diprophosu wykazują zależność od zastosowanej dawki oraz czasu trwania terapii. Warto podkreślić, że większość objawów niepożądanych ma charakter odwracalny – można je zminimalizować poprzez redukcję dawki, co jest korzystniejszym rozwiązaniem niż całkowite przerwanie leczenia.¹

Zaburzenia układu endokrynologicznego

Terapia lekiem Diprophos może prowadzić do istotnych zaburzeń hormonalnych. Do najczęściej obserwowanych należą: rozwój zespołu cushingoidalnego, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu lub wzrostu dziecka oraz wtórny brak reakcji ze strony kory nadnerczy i przysadki. Szczególnie niebezpieczny jest ten ostatni objaw w sytuacjach stresowych (uraz, operacja, choroba), kiedy organizm potrzebuje zwiększonej ilości kortyzolu. Ponadto obserwuje się obniżoną tolerancję na węglowodany, manifestację objawów cukrzycy utajonej oraz zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i doustne leki hipoglikemizujące u pacjentów chorujących na cukrzycę. U kobiet mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania.²

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

Kortykosteroidy, w tym Diprophos, mogą powodować zaburzenia bilansu płynowego i elektrolitowego organizmu. Klinicznie manifestują się one jako zatrzymanie sodu, utrata potasu prowadząca do alkalozy hipokaliemicznej, zatrzymanie płynów w organizmie oraz nadciśnienie tętnicze. U pacjentów z predyspozycjami może wystąpić zastoinowa niewydolność serca.³

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Długotrwałe stosowanie leku Diprophos może prowadzić do poważnych zaburzeń ze strony układu mięśniowo-szkieletowego. Obserwuje się osłabienie mięśni, miopatię steroidową (wywołaną leczeniem kortykosteroidami), utratę masy mięśniowej oraz zaostrzenie objawów miastenii u pacjentów z tym schorzeniem. W obrębie układu kostnego może dojść do rozwoju osteoporozy, kompresyjnych złamań kręgosłupa, martwicy aseptycznej głowy kości udowej i ramiennej oraz patologicznych złamań kości długich. Przy podawaniu dostawowym istnieje ryzyko niestabilności stawów spowodowanej wielokrotnymi wstrzyknięciami, a także zerwania ścięgna.⁴

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Diprophos może wywołać szereg powikłań ze strony przewodu pokarmowego. Należą do nich: czkawka, wrzód trawienny z ryzykiem perforacji i krwotoku, zapalenie trzustki, rozdęcie brzucha oraz wrzodziejące zapalenie przełyku.⁵

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Stosowanie leku Diprophos może powodować istotne zmiany skórne, takie jak: utrudnione gojenie się ran, atrofia skóry (cienka, delikatna skóra), wybroczyny i krwawe wylewy podskórne, zaczerwienienie skóry twarzy oraz wzmożona potliwość. Ponadto może dojść do stłumienia reakcji na testy skórne oraz wystąpienia reakcji alergicznych, jak alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy.⁶

Zaburzenia układu nerwowego

W obrębie układu nerwowego lek Diprophos może powodować drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego krwi z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego (guz rzekomy mózgu) – obserwowany zazwyczaj po leczeniu, zaburzenia równowagi oraz bóle głowy.⁷

Zaburzenia oka

Kortykosteroidy, w tym Diprophos, mogą prowadzić do zaćmy podtorebkowej tylnej, wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, rozwoju jaskry oraz wytrzeszczu.⁸

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

W wyniku stosowania leku Diprophos może wystąpić ujemny bilans azotowy związany z katabolizmem białek.⁹

Zaburzenia psychiczne

Terapia kortykosteroidami może prowadzić do zaburzeń psychicznych, takich jak: euforia, nagłe zmiany nastroju, ciężka depresja (aż do objawów psychozy), zmiany osobowości oraz bezsenność.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów przyjmujących Diprophos mogą wystąpić reakcje rzekomoanafilaktyczne lub reakcje nadwrażliwości, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz objawy przypominające wstrząs.¹¹

Reakcje miejscowe po podaniu pozajelitowym

Przy podawaniu leku Diprophos drogą pozajelitową mogą wystąpić specyficzne działania niepożądane, takie jak: rzadkie przypadki ślepoty po wstrzyknięciu leku bezpośrednio do zmiany chorobowej umiejscowionej na twarzy i głowie, nieprawidłowo nasilona lub zmniejszona pigmentacja skóry, atrofia skóry lub tkanki podskórnej, ropień jałowy, zaczerwienienie skóry po wstrzyknięciu dostawowym oraz choroby stawów przypominające artropatię Charcota.¹²

Tabela działań niepożądanych leku Diprophos

*Częstość występowania podana orientacyjnie na podstawie danych klinicznych. Faktyczna częstość może być różna w zależności od długości leczenia, dawki, drogi podania i indywidualnych czynników pacjenta.

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Diprophos do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹³

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁴