toksoid krztuścowy
Toksoid krztuścowy to zmodyfikowana, nietoksyczna forma toksyny wytwarzanej przez bakterię Bordetella pertussis, która odpowiada za krztusiec (koklusz). Poprzez obróbkę chemiczną (najczęściej za pomocą formaldehydu) naturalną toksynę pozbawia się właściwości chorobotwórczych, zachowując jednocześnie jej zdolność do wywoływania odpowiedzi immunologicznej.
W praktyce klinicznej toksoid krztuścowy stanowi kluczowy składnik szczepionek przeciw krztuścowi. Występuje zarówno w szczepionkach całokomórkowych (wP), jak i bezkomórkowych (aP), które zawierają oczyszczone antygeny bakteryjne. Szczepionki bezkomórkowe, oprócz toksoidu krztuścowego, mogą zawierać także inne antygeny B. pertussis, co zwiększa ich skuteczność przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych.
Toksoid krztuścowy jest zwykle podawany w postaci szczepionek skojarzonych, takich jak DTPa (błonica-tężec-krztusiec) lub w połączeniu z innymi antygenami (np. Hib, polio, WZW B). Szczepienia przeciw krztuścowi, zawierające toksoid, są rekomendowane zarówno w schemacie podstawowym szczepień dla niemowląt i małych dzieci, jak i w dawkach przypominających dla starszych dzieci, młodzieży oraz dorosłych, szczególnie kobiet w ciąży (dla zapewnienia biernej odporności noworodkom).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przeciwwskazania stosowania
Fimbrie typu 2 i 3, obecne w szczepionce Adacel Polio w dawce 5 µg na 0,5 ml, stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionkach złożonych. Przeciwwskazania do ich stosowania obejmują nadwrażliwość na antygeny krztuśca, w tym fimbrie, oraz na substancje pomocnicze takie jak fosforan glinu, toksoidy błoniczy i tężcowy, inaktywowane wirusy polio, a także pozostałości procesu produkcyjnego (formaldehyd, glutaraldehyd, antybiotyki: streptomycyna, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca. W takich przypadkach należy odstąpić od podania preparatu i rozważyć alternatywne metody immunizacji.
albumina surowicy bydlęcej, antybiotyk, antygen krztuśca, drgawki, encefalopatia o nieznanej etiologii, encefalopatia poszczepienia, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, infekcja górnych dróg oddechowych, komponent krztuścowy, nadwrażliwość na szczepionkę, ostra choroba z gorączką, pertaktyna, powikłanie poszczepienne, reakcja alergiczna, szczepionka przeciw błonicy i tężcowi, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) jest składnikiem inaktywowanym szczepionki Boostrix Polio, stosowanej jako dawka przypominająca przeciwko poliomyelitis u osób powyżej 3. roku życia. W preparacie zawiera 40 jednostek antygenu D, co stanowi najwyższą zawartość spośród trzech serotypów poliowirusa (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Szczepionka ta jest szczepionką skojarzoną, zapewniającą ochronę przed błonicą, tężcem, krztuścem oraz poliomyelitis. Wskazaniem do jej stosowania jest również profilaktyka u kobiet w ciąży, co umożliwia bierną ochronę noworodków i niemowląt przed wymienionymi chorobami. Poliowirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co eliminuje ryzyko wywołania choroby, a antygeny adsorbowane są na adjuwantach glinowych (Al(OH)3 i AlPO4), zwiększających immunogenność preparatu.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D poliowirusa, bierna ochrona noworodków, błonica tężec krztusiec, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kobieta w ciąży, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, serotyp wirusa polio, szczep Mahoney, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Szczepionka PENTAXIM, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf) adsorbowane na wodorotlenku glinu, jest przeznaczona wyłącznie do stosowania u dzieci. W skład preparatu wchodzi również toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutynina włókienkowa (25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg) skoniugowany z toksoidem tężcowym. Ze względu na brak badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także specyfikę wskazań rejestracyjnych, PENTAXIM nie jest rekomendowany do stosowania w tych grupach pacjentek, a kwestie wpływu na płodność, ciążę i laktację nie mają zastosowania w kontekście tego preparatu.
antygen Bordetella pertussis, błonica i tężec, charakterystyka produktu leczniczego, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, koniugacja z toksoidem tężcowym, polisacharyd Haemophilus influenzae, populacja pediatryczna, szczepionka Pentaxim, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka ADACEL POLIO, zawierająca toksoidy błonicy (≥2 j.m./2 Lf), tężca (≥20 j.m./5 Lf), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), jest rekomendowana do stosowania u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Liczne badania kliniczne i obserwacyjne (łącznie ponad 125 000 kobiet ciężarnych) nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka. Badania na zwierzętach potwierdzają brak szkodliwego działania na rozwój zarodka, poród i wczesny rozwój potomstwa. Szczepienie w ciąży nie tylko chroni matkę, ale również zapewnia ochronę noworodka przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, zanim dziecko otrzyma własne szczepienia.
Adacel Polio, adjuwant, antygen krztuśca, błonica, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowana szczepionka, inaktywowany wirus polio, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, prospektywne badanie obserwacyjne, randomizowane kontrolowane badanie kliniczne, retrospektywne badanie obserwacyjne, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca w formie bezkomórkowej (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 po 5 µg), jest przeciwwskazana u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze oraz śladowe pozostałości procesu produkcji, takie jak formaldehyd i glutaraldehyd. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po wcześniejszym podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca. W przypadku ostrej ciężkiej choroby z gorączką szczepienie należy odroczyć, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania preparatu.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbrie, formaldehyd, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, łagodna infekcja, nadwrażliwość, niepożądany odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, ostra choroba z gorączką, pertaktyna, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg) oraz inaktywowane poliowirusy typów 1, 2 i 3, może być bezpiecznie stosowana u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Dane z randomizowanego badania klinicznego (n=341) oraz prospektywnego badania obserwacyjnego (n=793) nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka. Brak jest jednak prospektywnych danych dotyczących pierwszego trymestru, choć monitorowanie bezpieczeństwa nie wskazuje na działania niepożądane. Szczepionka, jako preparat inaktywowany, nie powinna wywoływać szkodliwych efektów teratogennych, co potwierdzają również badania na modelach zwierzęcych. Szczepienie w ciąży ma na celu zapewnienie biernej ochrony noworodków przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, kiedy ryzyko ciężkiego przebiegu choroby jest największe, a aktywna immunizacja jeszcze nie jest skuteczna.
adiuwant, antygen krztuśca, badanie kliniczne, badanie obserwacyjne, bierna ochrona, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany antygen, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, rozwój embrionalny, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Właściwości farmakodynamiczne
Fimbrie typu 2 i 3 (FIM) stanowią istotne antygeny w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, takich jak Adacel, gdzie występują w dawce 5 µg na 0,5 ml. W skład szczepionki wchodzą również toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), wszystkie adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) w celu zwiększenia immunogenności. Badania kliniczne wykazały wysoką odpowiedź immunologiczną na fimbrie typu 2 i 3 u dzieci (4-6 lat: 94,3%), młodzieży (11-17 lat: 94,9%) oraz dorosłych (18-64 lat: 85,9%) po miesiącu od szczepienia. Średnie geometryczne stężenia (GMC) przeciwciał wynosiły odpowiednio 5,3 (95% CI: 3,9-7,1) u młodzieży i 2,5 (95% CI: 1,8-3,5) u dorosłych, przewyższając poziomy obserwowane w badaniach skuteczności (Sweden I) potwierdzających 85% ochronę przed krztuścem. Utrzymująca się seropozytywność przeciw fimbriom (≥17 EU/ml po 3 latach, ≥4 EU/ml po 5 i 10 latach) oraz wysoka odpowiedź na dawkę przypominającą po 10 latach podkreślają trwałość odpowiedzi immunologicznej.
Adacel, Adacel Polio, badanie obserwacyjne, badanie randomizowane kontrolowane, badanie retrospektywne, farmakodynamika, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, przekazanie przeciwciał, seropozytywność, skuteczność ochronna, średnia geometryczna stężeń, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa przeciw krztuścowi, szczepionka DTaP, toksoid krztuścowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Inaktywowany poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) stanowi składnik szczepionki Boostrix Polio, która jest złożonym preparatem adsorbowanym na wodorotlenku i fosforanie glinu, zawierającym 8 jednostek antygenu D poliowirusa typu 2, namnażanego w hodowli komórkowej VERO. Preparat ten łączy w sobie antygeny błonicy (≥2 j.m.), tężca (≥20 j.m.), krztuśca (8 μg toksoidu krztuścowego, 8 μg hemaglutyniny włókienkowej, 2,5 μg pertaktyny) oraz inaktywowane poliowirusy typu 1 i 3 (odpowiednio 40 i 32 jednostek antygenu D). Szczepionka ma postać białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w ampułko-strzykawce, co jest istotne z punktu widzenia farmakodynamiki i bezpieczeństwa stosowania.
antygen D, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, poliowirus typ 2, szczep MEF-1, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, zawierająca toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz adsorbowane antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg), jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca u osób powyżej 4 roku życia, które ukończyły podstawowy cykl szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Preparat, adsorbowany na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), zwiększa immunogenność poprzez przedłużoną ekspozycję antygenów. Szczepionka jest podawana domięśniowo w dawce 0,5 ml i nie jest wskazana dla dzieci poniżej 4 lat, które wymagają szczepionek o pełnej zawartości antygenów. Zastosowanie Boostrix jest szczególnie istotne w profilaktyce wtórnej, w tym u pacjentów wymagających przypomnienia zgodnie z krajowymi kalendarzami szczepień oraz w sytuacjach zwiększonego ryzyka zakażenia, np. po zranieniu z ryzykiem tężca.
antygen Bordetella pertussis, antygen krztuśca, aseptyka, błonica, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, kalendarz szczepień ochronnych, łożysko, ochrona bierna, pertaktyna, profilaktyka przeciwtężcowa, przeciwciało, strategia kokonowa, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, tężec i krztusiec, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, adsorbowana, bezkomórkowa, o zmniejszonej zawartości antygenu, zawiera w dawce 0,5 ml: minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego, 20 µg toksoidu krztuścowego oraz 0,5 mg wodorotlenku glinu jako adsorbentu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, w tym na śladowe ilości formaldehydu, obecnego jako pozostałość procesu produkcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania neurologiczne: postępujące choroby neurologiczne oraz encefalopatię o nieznanej etiologii występującą w ciągu 7 dni po wcześniejszym szczepieniu zawierającym antygeny krztuśca. W takich przypadkach szczepienie przeciw krztuścowi należy odstawić, kontynuując immunizację jedynie toksoidami błonicy i tężca.
antygen krztuścowy, błonica, Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, encefalopatia, formaldehyd, gorączka, krztusiec, nadwrażliwość, powikłanie poszczepienne, reakcja alergiczna, szczepionka Tdap, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenia odporności - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wskazania do stosowania
Toksoidy błoniczy i tężcowy zawarte w szczepionce PENTAXIM stanowią kluczowe składniki immunizujące, stosowane w profilaktyce błonicy i tężca u niemowląt od 6. tygodnia życia oraz w drugim roku życia w ramach szczepienia pierwotnego i uzupełniającego. Toksoid błoniczy występuje w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. (30 Lf), a toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. (10 Lf), adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺, co zapewnia odpowiednią stymulację układu immunologicznego i indukcję przeciwciał neutralizujących. Toksoid tężcowy pełni również funkcję nośnika dla polisacharydu Haemophilus influenzae typ b (10 µg), zwiększając immunogenność tego antygenu i umożliwiając skuteczną ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami Hib. Szczepionka PENTAXIM jest szczepionką pięciowalentną, zawierającą dodatkowo toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek), co pozwala na kompleksową immunizację przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz zakażeniom Hib.
antygen T-niezależny, antygen T-zależny, błonica i tężec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, leczenie immunosupresyjne, neomycyna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, posocznica, profilaktyka chorób zakaźnych, reakcja alergiczna, streptomycyna, szczepionka pięciowalentna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie HIV, zakażenie inwazyjne, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Wskazania do stosowania
Poliowirus inaktywowany, obecny w szczepionce Infanrix-IPV, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych stosowanych w profilaktyce poliomyelitis u dzieci w wieku od 16 miesięcy do 13 lat, które uprzednio przeszły szczepienie pierwotne przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Preparat zawiera trzy serotypy poliowirusa (typ 1 – szczep Mahoney: 40 j.m. antygenu D, typ 2 – szczep MEF-1: 8 j.m. antygenu D, typ 3 – szczep Saukett: 32 j.m. antygenu D) w formie inaktywowanej, co eliminuje ryzyko replikacji wirusa przy zachowaniu właściwości immunogennych. Szczepionka jest stosowana wyłącznie jako uzupełniająca lub przypominająca, mająca na celu wzmocnienie i przedłużenie odporności nabytej w wyniku szczepień pierwotnych, zgodnie z obowiązującym kalendarzem szczepień i indywidualną historią immunizacji pacjenta.
antygen Bordetella pertussis, bezpieczeństwo biologiczne, choroba Heinego-Medina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywowany poliowirus, Infanrix-IPV, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odporność nabyta, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, poliowirus typu 2, poliowirus typu 3, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Wskazania do stosowania
Szczepionki Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV są preparatami przypominającymi przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis, różniącymi się wskazaniami wiekowymi oraz zawartością antygenów. Boostrix Polio jest przeznaczona dla osób od 3 roku życia oraz kobiet w ciąży, zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg) oraz inaktywowane poliowirusy typów 1, 2 i 3 (40, 8 i 32 jednostek antygenu D). Zawiera również 0,3 mg Al3+ w postaci wodorotlenku glinu i 0,2 mg Al3+ jako fosforan glinu. Infanrix-IPV jest wskazana dla dzieci 16 miesięcy–13 lat, zawiera wyższe dawki antygenów (np. toksoid błoniczy ≥30 j.m., toksoid tężcowy ≥40 j.m., toksoid krztuścowy 25 µg) oraz 0,5 mg Al3+ w formie wodorotlenku glinu. Obie szczepionki zawierają śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny oraz substancji pomocniczych, takich jak kwas para-aminobenzoesowy (<0,07 ng/dawka) i fenyloalanina (0,0298 µg w Boostrix Polio, 0,036 µg w Infanrix-IPV).
antybiotyk peptydowy, antygeny Bordetella pertussis, bakterie Gram-ujemne, bierna ochrona przed krztuścem, błonica, booster, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kontaminacja bakteryjna, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, środek przeciwbakteryjny, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej 0,5 ml dawki standardowej z antygenami błonicy (≥30 j.m.), tężca (≥40 j.m.), bezkomórkowymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg, pertaktyna 8 μg) oraz inaktywowanymi wirusami polio, nie powoduje wystąpienia specyficznych objawów klinicznych wykraczających poza znany profil bezpieczeństwa. Dane post-marketingowe wskazują, że działania niepożądane po dawce większej niż zalecane 0,5 ml są zbliżone do tych obserwowanych po prawidłowym dawkowaniu, obejmując niespecyficzne reakcje poszczepienne, potencjalnie nasilone reakcje miejscowe związane z 0,5 mg aluminium w dawce standardowej oraz teoretycznie zwiększone ryzyko reakcji alergicznych u osób uczulonych na śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny obecnych w szczepionce.
antygen błonicy, antygen tężca, bezkomórkowy antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, działanie niepożądane, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, monitorowanie bezpieczeństwa produktu, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, profil bezpieczeństwa szczepionki, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Infanrix-IPV, toksoid krztuścowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio to skojarzony preparat adsorbowany, zawierający toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2,5 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (40 jednostek antygenu D), 2 (8 jednostek antygenu D) i 3 (32 jednostki antygenu D). Antygeny adsorbowane są na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), co zapewnia odpowiednią immunogenność. Preparat jest wskazany głównie do szczepień przypominających (booster) u osób powyżej 3. roku życia, mających na celu wzmocnienie odporności po szczepieniu podstawowym przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis. Ponadto, szczepionka jest stosowana u kobiet w ciąży w celu biernej ochrony niemowląt przed krztuścem poprzez transfer przeciwciał przez łożysko.
booster, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność szczepionki, inaktywowany poliowirus, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, łożysko, neomycyna, ochrona bierna, ognisko epidemiczne, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetraxim, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg) oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), podawana jest w ściśle określonej dawce 0,5 ml w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B i 12,5 μg fenyloalaniny. Ze względu na precyzyjne dawkowanie i formę podania, producent nie podaje informacji o przedawkowaniu w charakterystyce produktu leczniczego.
adjuwant, ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, ośrodek toksykologiczny, personel medyczny, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie leku, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy, antygeny Bordetella pertussis oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, posiada ściśle określone przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje czynne, pomocnicze oraz pozostałości produkcyjne takie jak neomycyna, polimyksyna i formaldehyd. Szczepionka może zawierać śladowe ilości kwasu para-aminobenzoesowego (<0,07 ng) oraz fenyloalaniny (0,036 µg), co należy uwzględnić podczas kwalifikacji. Ponadto, przeciwwskazaniem jest wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki z komponentem krztuścowym, objawiającej się zaburzeniami świadomości, drgawkami lub innymi objawami neurologicznymi. W takich przypadkach należy zrezygnować ze szczepienia przeciw krztuścowi, kontynuując immunizację przeciw błonicy, tężcowi i polio preparatami bez komponentu krztuścowego.
antygen Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, drgawka, encefalopatia, fenyloalanina, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, objaw neurologiczny, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka przeciw tężcowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności, zaburzenie świadomości, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM to preparat skojarzony, zawierający toksoidy błoniczy (≥20 j.m.) i tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów, adsorbowany na wodorotlenku glinu. Dawka wynosi 0,5 ml. Produkt może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę. Ze względu na ustaloną historię stosowania i znany profil bezpieczeństwa podobnych szczepionek, nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych dla TETRAXIM, a dane dotyczące bezpieczeństwa opierają się głównie na obserwacjach klinicznych i doświadczeniu po wprowadzeniu do obrotu.
badanie przedkliniczne, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, streptomycyna, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV jest podawana w standardowej dawce 0,5 ml, zawierającej odpowiednie stężenia antygenów: toksoid błoniczy ≥ 30 j.m., toksoid tężcowy ≥ 40 j.m., toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg, pertaktyna 8 μg oraz inaktywowane poliowirusy typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Preparat jest przeznaczony do podawania domięśniowego, preferencyjnie w mięsień naramienny, a u niemowląt w przednio-boczną część uda. Szczepionka może być stosowana u dzieci wcześniej szczepionych zarówno preparatami z pełnokomórkową, jak i acelularną składową krztuśca oraz różnymi typami szczepionek przeciw poliomyelitis (doustnymi i inaktywowanymi). Podanie donaczyniowe jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
acelularna składowa krztuśca, ampułkostrzykawka, atenuowane wirusy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, hemaglutynina włókienkowa, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, poliomyelitis, poliowirus, przednio-boczna część uda, szczepionka Infanrix-IPV, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM, będąca skojarzoną szczepionką adsorbowaną przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana), nie podlega standardowym procesom farmakokinetycznym takim jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Jej działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej przeciwko zawartym antygenom, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym. Jedna dawka 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥ 20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥ 40 j.m. (10 Lf), 25 µg toksoidu krztuścowego i hemaglutyniny włókienkowej oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), adsorbowane na 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu, co zapewnia przedłużone uwalnianie antygenów i wzmocnienie odpowiedzi immunologicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, antygen, błonica, Bordetella pertussis, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, komórki Vero, krztusiec, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, streptomycyna, szczepionka skojarzona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Dawkowanie i sposób podawania
Toksoid krztuścowy jest kluczowym składnikiem szczepionek skojarzonych stosowanych w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca, dostępnych w różnych preparatach dostosowanych do wieku pacjenta. U dorosłych i młodzieży zaleca się podanie pojedynczej dawki 0,5 ml (zawierającej od 2,5 do 8 mikrogramów toksoidu krztuścowego w zależności od preparatu, np. Adacel 2,5 µg, Boostrix 8 µg). Schemat szczepień u osób z niepełną lub nieznaną historią szczepień obejmuje podanie dawki toksoidu krztuścowego, a następnie dwóch dawek dT w odstępach 1 i 6 miesięcy. Szczepienia przypominające powinny być wykonywane co 5-10 lat, zgodnie z zaleceniami, a u kobiet w ciąży w II i III trymestrze celem biernej ochrony niemowląt. Szczepionki podaje się domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny u starszych dzieci i dorosłych oraz w przednio-boczną część uda u niemowląt, unikając podawania w pośladki i donaczyniowo.
ampułko-strzykawka, antygen poliomyelitis, bierna ochrona niemowląt, dawka uzupełniająca, immunoglobulina przeciwtężcowa, leczenie immunosupresyjne, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, profilaktyka błonicy, profilaktyka krztuśca, profilaktyka tężca, przednio-boczna część uda, rana z ryzykiem tężca, schemat szczepień ochronnych, składowa krztuśca, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie pierwotne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid krztuścowy, wstrzyknięcie śródskórne, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Przedawkowanie
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną formą toksyny Bordetella pertussis, jest stosowany w szczepionkach przeciw krztuścowi w dawkach od 2,5 do 25 µg na dawkę, zależnie od preparatu i grupy wiekowej. Analiza danych klinicznych oraz charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że przypadki przedawkowania toksoidu krztuścowego, zgłaszane m.in. dla szczepionek Boostrix, Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV, nie powodują specyficznych działań niepożądanych różniących się od tych obserwowanych po standardowej dawce. Typowe reakcje poszczepienne, takie jak miejscowe zaczerwienienie, ból, obrzęk oraz objawy ogólnoustrojowe (gorączka, złe samopoczucie), mogą ulec nasileniu, jednak nie stwierdzono nowych, nieoczekiwanych efektów toksycznych. Szczepionki takie jak Adacel, Adacel Polio, Tetraxim oraz Tdap (dostępna w opakowaniach jednodawkowych) wykazują minimalne ryzyko przedawkowania, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania.
Bordetella pertussis, działanie niepożądane, gorączka, krztusiec, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór porejestracyjny, preparat szczepionkowy, profilaktyka krztuśca, reakcja immunologiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, szczepionka Adacel, szczepionka Boostrix, toksoid krztuścowy, toksyna krztuścowa, układ immunologiczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
W kontekście szczepionki TETRAXIM, zawierającej toksoid błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), toksoid tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), producent jednoznacznie wskazuje, że kwestia wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn nie ma zastosowania. Wynika to z charakteru preparatu oraz jego przeznaczenia dla populacji pediatrycznej, która ze względu na wiek nie prowadzi pojazdów ani nie obsługuje maszyn. Informacja ta jest zawarta w punkcie 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego i stanowi istotny element w procesie kwalifikacji do szczepienia, zwalniając lekarza z konieczności podejmowania dodatkowych działań w zakresie oceny zdolności do prowadzenia pojazdów po podaniu szczepionki.
bezpieczeństwo farmakoterapii, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, działania niepożądane farmakoterapii, fenyloalanina, fenyloketonuria, funkcje psychomotoryczne, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, kwalifikacja do szczepienia, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, reakcja ogólnoustrojowa, streptomycyna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix Polio to skojarzona szczepionka bakteryjno-wirusowa (kod ATC J07CA02) zawierająca toksoidy błoniczy i tężcowy, antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy, hemaglutynina włókienkowa, pertaktyna) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, adsorbowane na wodorotlenku i fosforanie glinu. Badania kliniczne wykazały wysoką immunogenność szczepionki u dzieci (3-8 lat, N=1195) oraz młodzieży i dorosłych (≥10 lat, N=923), z seroprotekcją przeciw błonicy (≥0,1 IU/ml: 82,2–100%), tężcowi (≥0,1 IU/ml: 99,6–100%) i poliomyelitis (≥8 ED50: 98,8–100% dla typów 1-3). Odpowiedź na antygeny krztuścowe po dawce przypominającej wynosiła 79,8–98,8%. Utrzymanie ochrony obserwowano do 5 lat u dzieci i 10 lat u młodzieży/dorosłych, z wysokimi odsetkami seroprotekcji (np. 89,4% przeciw błonicy u dzieci po 5 latach, 81,0% u dorosłych po 10 latach). Dawka przypominająca po 5-10 latach indukowała silną odpowiedź immunologiczną (>96% seropozytywności). Szczepionka wykazuje także skuteczność u osób wcześniej nieszczepionych lub o nieznanej historii szczepień oraz u pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych.
astma, Bordetella pertussis, fosforan glinu, Haemophilus influenzae, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, pertaktyna, pneumokok, poliomyelitis, przewlekła obturacyjna choroba płuc, szczepionka acelularna, szczepionka skoniugowana, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Interakcje leku – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, stosowana przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, wykazuje niskie ryzyko klinicznie istotnych interakcji przy jednoczesnym podaniu z innymi szczepionkami, takimi jak HPV, skoniugowane szczepionki przeciw meningokokom (Men ACWY), inaktywowane szczepionki przeciw grypie sezonowej oraz nieżywa szczepionka przeciw półpaścowi. W badaniach klinicznych obserwowano obniżone średnie geometryczne stężenia (GMCs) niektórych antygenów krztuśca (np. FHA, PRN), jednak bez istotnej klinicznie interferencji. Zaleca się podawanie szczepionek w różnych miejscach ciała, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu immunoglobulin lub innych inaktywowanych szczepionek, aby zminimalizować ryzyko interferencji immunologicznej.
antygen błonicy, antygen krztuśca, antygen tężca, antygen wirusa grypy, działanie niepożądane, hemaglutynina włókienkowa, kortykosteroid, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, szczepionka Boostrix, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw półpaścowi, toksoid krztuścowy, układ immunologiczny - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Właściwości farmakodynamiczne
Pertaktyna (PRN) jest zewnątrzbłonowym białkiem Bordetella pertussis o masie 69 kDa, kluczowym antygenem w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, takich jak Adacel (3 µg), Boostrix (2,5 µg) czy Infanrix-IPV (8 µg). Pełni istotną rolę w adhezji bakterii do nabłonka dróg oddechowych, a jej obecność w szczepionkach indukuje silną odpowiedź immunologiczną, potwierdzoną wysokim odsetkiem seropozytywności (np. 94,6% u dzieci 4-6 lat po Adacel) oraz wysokimi średnimi geometrycznymi stężeniami (GMC) przeciwciał, które utrzymują się przez wiele lat (np. 95,3% seropozytywności po 5 latach u dzieci). Szczepienia kobiet w ciąży preparatami zawierającymi pertaktynę znacząco podnoszą poziom przeciwciał u noworodków (GMC do 294,1 EU/ml po urodzeniu), zapewniając bierną ochronę niemowląt z efektywnością powyżej 90% w pierwszych miesiącach życia. Pomimo obserwowanego obniżenia odpowiedzi immunologicznej niemowląt na szczepienie pierwotne w obecności przeciwciał matczynych, dane epidemiologiczne nie wskazują na kliniczne znaczenie tej interferencji.
adhezja bakterii, antygen krztuścowy, badanie immunogenności, bezkomórkowa szczepionka przeciw krztuścowi, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, hemaglutynina włókienkowa, interakcja immunologiczna, interferencja immunologiczna, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, patogeneza krztuśca, pertaktyna, średnia geometryczna stężeń, szczepienie kobiet w ciąży, szczepienie pierwotne, szczepionka acelularna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca 0,5 ml dawki z oczyszczonymi toksoidami błoniczym (≥2 j.m.), tężcowym (≥20 j.m.) oraz krztuścowym (20 µg), adsorbowana na 0,5 mg Al(OH)₃, jest stosowana w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. W praktyce klinicznej szczególną uwagę należy zwrócić na jej stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa szczepionki Tdap w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie dostarczają wystarczających informacji o potencjalnym ryzyku dla rozrodczości. Z tego względu szczepienie kobiet ciężarnych powinno być rozważane wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana do pacjentki. Podobnie, brak jest specyficznych badań dotyczących wpływu szczepionki na niemowlęta karmione piersią, co wymaga ostrożnej analizy korzyści i ryzyka przed podaniem szczepionki kobietom karmiącym.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, formaldehyd, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, szczepionka żywa atenuowana, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań