ultrafiltracja
Ultrafiltracja to proces fizjologiczny i technika medyczna polegająca na przesączaniu płynów przez półprzepuszczalną błonę pod wpływem różnicy ciśnień hydrostatycznych. W organizmie zachodzi ona w nerkach, gdzie krew pod ciśnieniem jest filtrowana przez kłębuszki nerkowe, co stanowi pierwszy etap tworzenia moczu.
W medycynie klinicznej ultrafiltracja jest wykorzystywana jako metoda terapeutyczna podczas zabiegów nerkozastępczych, takich jak hemodializa, hemofiltracja czy dializa otrzewnowa. Pozwala na usuwanie nadmiaru płynów z organizmu pacjentów z niewydolnością nerek, zastoinową niewydolnością serca czy opornymi na leczenie obrzękami.
Ultrafiltracja izolowana (UF) jest szczególnym rodzajem zabiegu, stosowanym głównie u pacjentów z przewodnieniem, gdy konieczne jest usunięcie nadmiaru płynów bez jednoczesnej dializy. Zabieg ten ma krytyczne znaczenie w leczeniu pacjentów z ostrym uszkodzeniem nerek oraz u chorych dializowanych przewlekle, u których między zabiegami dochodzi do nadmiernego gromadzenia płynów.
Parametry ultrafiltracji, takie jak objętość i szybkość usuwania płynów, muszą być precyzyjnie dobrane do stanu klinicznego pacjenta, aby uniknąć powikłań hemodynamicznych, takich jak hipotensja śróddializacyjna. Zabiegi te są monitorowane przez specjalistów nefrologii i pielęgniarki dializacyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – multiBic z potasem 2 mmol/l roztwór do hemodializy/do hemofiltracji –
Roztwór multiBic, klasyfikowany w grupie ATC B05Z B, jest buforowanym wodorowęglanem roztworem do hemofiltracji i hemodializy, stosowanym głównie w ciągłych terapiach nerkozastępczych (CRRT) u pacjentów z ostrym uszkodzeniem nerek. Produkt dostępny jest w wariantach o różnej zawartości potasu: 0, 2, 3 oraz 4 mmol/l, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Skład roztworu obejmuje kluczowe elektrolity: Na⁺ (140 mmol/l), Ca²⁺ (1,5 mmol/l), Mg²⁺ (0,5 mmol/l), Cl⁻ (109-113 mmol/l), HCO₃⁻ (35 mmol/l) oraz glukozę (5,55 mmol/l), a pH roztworu wynosi około 7,4, co odpowiada fizjologicznemu pH krwi i minimalizuje ryzyko zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. Roztwór jest dostarczany w dwukomorowym worku (4750 ml zasadowego roztworu i 250 ml kwaśnego roztworu elektrolitów i glukozy), który po zmieszaniu daje gotowy do użycia preparat o teoretycznej osmolarności 292-300 mOsm/l w zależności od zawartości potasu.
ciągła terapia nerkozastępcza, dyfuzja, elektrolit, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, homeostaza elektrolitowo-płynowa, osmolarność, ostre uszkodzenie nerek, pH krwi, populacja pediatryczna, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga osmotyczna, roztwór buforowany wodorowęglanem, roztwór dializacyjny, toksyna mocznicowa, ultrafiltracja, wodorowęglan, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml 13,6 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l
Physioneal 40 to roztwór do dializy otrzewnowej dostępny w trzech stężeniach glukozy: 1,36%, 2,27% oraz 3,86%, o osmolarności odpowiednio 344, 395 i 483 mOsmol/l. Preparat charakteryzuje się fizjologicznym pH 7,4 oraz buforem o łącznej zawartości 40 mmol/l, składającym się z 15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu sodu. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki leku, nieusuwalne defekty mechaniczne uniemożliwiające skuteczną dializę, utratę czynności otrzewnej oraz rozległe zrosty wewnątrzotrzewnowe, które znacząco obniżają efektywność terapii i zwiększają ryzyko powikłań, takich jak infekcje. Wskazane jest dokładne rozważenie tych czynników przed rozpoczęciem terapii, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta i skuteczność leczenia.
błona dializacyjna, błona półprzepuszczalna, defekt mechaniczny, dializa otrzewnowa, fizjologiczne pH, infekcja, leczenie nerkozastępcze, mleczan sodu, nadwrażliwość na składniki, osmolarność roztworu, reakcja alergiczna, stan zapalny, stężenie glukozy, terapia nerkozastępcza, toksyny mocznicowe, ultrafiltracja, wodorowęglan sodu, zabieg chirurgiczny, zrosty wewnątrzotrzewnowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Havrix 720 Junior nie mniej niż 720 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Havrix 720 Junior to inaktywowana szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), zawierająca co najmniej 720 jednostek ELISA antygenu wirusowego w dawce 0,5 ml. Wirusy szczepionkowe pochodzą ze szczepu HM175, namnażane są w ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5, a następnie inaktywowane formaldehydem. Szczepionka indukuje produkcję swoistych przeciwciał anty-HAV, co zapewnia ochronę immunologiczną. Badania kliniczne wykazały szybkie tempo serokonwersji: 79% zaszczepionych w 13. dniu, 100% w 19. dniu po podaniu pierwszej dawki, co jest istotne ze względu na średni czas inkubacji WZW A wynoszący około 4 tygodni. Dla utrzymania długotrwałej odporności zaleca się podanie dawki uzupełniającej między 6 a 12 miesiącem po szczepieniu pierwotnym, z możliwością podania dawki przypominającej nawet do 5 lat później. Dane z badań długoterminowych wskazują, że po pełnym cyklu szczepienia (2 dawki) co najmniej 95% pacjentów pozostaje seropozytywnych (>15 mj.m./ml) przez 30 lat, a 90% przez 40 lat.
antygen wirusowy, chromatografia żelowa, dawka uzupełniająca, inaktywacja formaldehydem, inaktywacja wirusów, kinetyka odpowiedzi immunologicznej, komórki diploidalne MRC-5, liza komórek, odporność zbiorowiskowa, przeciwciała anty-HAV, serokonwersja, seropozytywność, szczep HM175, szczepienie pierwotne, test ELISA, ultrafiltracja, wirus HAV, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu, zachorowalność - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Accusol 35 Potassium 2 mmol/l –
Produkt leczniczy Accusol 35 Potassium 2 mmol/l jest roztworem stosowanym w procedurach hemofiltracji, hemodializy i hemodiafiltracji, charakteryzującym się składem jonowym zbliżonym do fizjologicznych stężeń osocza. Zawiera on m.in. wapń (1,75 mmol/l), magnez (0,5 mmol/l), sód (140 mmol/l), potas (2 mmol/l), chlorki (111,3 mmol/l) oraz wodorowęglany (35 mmol/l), a jego pH mieści się w zakresie 7,0-7,5. Osmolarność roztworu wynosi 296 mOsm/l, co zapewnia zachowanie równowagi płynów i elektrolitów podczas zabiegów pozaustrojowego oczyszczania krwi. Składniki roztworu nie wykazują aktywności farmakologicznej w klasycznym rozumieniu, co eliminuje znaczenie parametrów farmakokinetycznych takich jak dystrybucja czy metabolizm.
hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, osmolarność roztworu, osmolarność teoretyczna, pH roztworu, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do hemodializy, stężenie wodorowęglanów, ultrafiltracja, właściwości farmakokinetyczne, wodorowęglan, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Chlorek wapnia – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorek wapnia (CaCl₂) jest kluczowym składnikiem roztworów stosowanych w terapiach nerkozastępczych (hemodializa, hemofiltracja, hemodiafiltracja) oraz żywieniu pozajelitowym, dostarczając jony wapnia (Ca²⁺) niezbędne do utrzymania homeostazy wapniowej. Preparaty takie jak Accusol zawierają 0,257 g chlorku wapnia dwuwodnego na 1000 ml roztworu, co odpowiada stężeniu jonów Ca²⁺ na poziomie 1,75 mmol/l, natomiast multiBic zapewnia stężenie Ca²⁺ 1,5 mmol/l. W żywieniu pozajelitowym, np. w Aminomix 1 Novum, stężenie chlorku wapnia dwuwodnego wynosi 0,294 g/1000 ml, co przekłada się na 2 mmol/l jonów wapnia. Jony wapnia pełnią fundamentalną rolę w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym, krzepnięciu krwi (aktywacja czynników II, VII, IX, X oraz kompleksu protrombinazy), regulacji kurczliwości mięśnia sercowego oraz napięcia naczyń krwionośnych, a także w procesach wewnątrzkomórkowego przekazywania sygnałów.
bradykardia, chlorek wapnia dwuwodny, czynnik krzepnięcia, działanie inotropowe, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkalcemia, hipokalcemia, homeostaza wapniowa, jon wapnia, kaskada krzepnięcia, kompleks protrombinazy, krzepnięcie krwi, mięsień sercowy, neuroprzekaźnik, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, parestezja, przekaźnik wewnątrzkomórkowy, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór dializacyjny, skurcz mięśnia, terapia nerkozastępcza, tężyczka, ultrafiltracja, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Sodu S-mleczan – Działania niepożądane
Sodu S-mleczan, obecny w roztworze do dializy otrzewnowej EXTRANEAL w stężeniu 4,5 g/l (40 mmol/l mleczanów), jest składnikiem o potwierdzonym bezpieczeństwie klinicznym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje skórne (wysypka, świąd) o częstości występowania „często” (1/100 do <1/10), a także zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipokalcemia (często), oraz hiperkalcemia (niezbyt często). Zwiększona ultrafiltracja może prowadzić do odwodnienia, manifestującego się hipotensją, zawrotami głowy i objawami neurologicznymi (niezbyt często do rzadko). U pacjentów z cukrzycą istnieje ryzyko hipoglikemii (niezbyt często), co wymaga ścisłego monitorowania glikemii. Ponadto, stosowanie roztworu może wywoływać objawy otrzewnowe, takie jak bóle brzucha i zmętnienie dializatu (często), a także jałowe zapalenie otrzewnej (niezbyt często). W trakcie terapii należy monitorować aktywność fosfatazy alkalicznej, która może ulec podwyższeniu (często).
bakteryjne zapalenie otrzewnej, ból brzucha, dializa otrzewnowa, dializat, fosfataza alkaliczna, grzybicze zapalenie otrzewnej, hiperkalcemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipotensja, jałowe zapalenie otrzewnej, mleczan, objawy neurologiczne, odwodnienie, sodu (S)-mleczan, świąd, ultrafiltracja, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie cewnika, zawroty głowy, złuszczanie naskórka, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek dwuwodny – Przedawkowanie
Wapnia chlorek dwuwodny jest szeroko stosowany w terapii zaburzeń elektrolitowych, dializie otrzewnowej i hemofiltracji, jednak jego przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, definiowanej jako całkowite stężenie wapnia w osoczu >3 mmol/l oraz stężenie wapnia zjonizowanego >1,2 mmol/l. Hiperkalcemia manifestuje się objawami ze strony układu nerwowego (letarg, dezorientacja, śpiączka), sercowo-naczyniowego (tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu, zatrzymanie akcji serca), pokarmowego (nudności, wymioty, atonia jelit), moczowego (zwiększona diureza, kamica nerkowa) oraz ogólnymi (astenia, zaburzenia świadomości). Przełom hiperkalcemiczny, przy stężeniu wapnia >4 mmol/l, stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej i hemofiltracji, gdzie nadmierne podanie chlorku wapnia może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej, odwodnienia lub przewodnienia, a także do niewydolności serca i zastoju płucnego.
bisfosfonian, dializa otrzewnowa, digoksyna, diuretyk pętlowy, forsowana diureza, furosemid, glikozyd nasercowy, hemodializa, hemofiltracja, hiperkalcemia, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroid, leczenie nerkozastępcze, odstęp QT, osmolalność, płyn dializacyjny, przełom hiperkalcemiczny, równowaga elektrolitowa, roztwór fizjologiczny soli, sodu edetynian, tiazydowy lek moczopędny, ultrafiltracja, wapń chlorek dwuwodny, wapń w osoczu, wapń zjonizowany, wapnica nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie pracy serca, związek chelatujący - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 2,3% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Roztwory do dializy otrzewnowej Balance charakteryzują się eliminacją toksyn mocznicowych (mocznik, kreatynina, kwas moczowy, fosforany, elektrolity: Na⁺, K⁺, Ca²⁺, Mg²⁺) poprzez dyfuzję i konwekcję. Głównym środkiem osmotycznym jest glukoza w stężeniach 1,5%, 2,3% i 4,25%, której wchłanianie podczas dializy wpływa na dynamikę ultrafiltracji. Maksymalna ultrafiltracja występuje po 2-3 godzinach, a po 4 godzinach objętość ultrafiltratu wynosi średnio 100 ml (1,5% glukozy), 400 ml (2,3%) i 800 ml (4,25%). W trakcie 6-godzinnego zabiegu wchłania się 60-80% glukozy, co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Mleczan (35 mmol/l) jako bufor jest niemal całkowicie wchłaniany i metabolizowany przez wątrobę, co wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej.
bilans wapniowy, biokompatybilność, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, dyfuzja, gospodarka węglowodanowa, hiperkalcemia, konwekcja, kreatynina, kwas moczowy, mleczan, mocznik, osmolarność teoretyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, skład elektrolitowy, środek osmotyczny, suplementacja witaminy D, toksyna mocznicowa, ultrafiltracja - Leksykon leków
Interakcje leku – balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 4,25% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Roztwór do dializy otrzewnowej Balance 4,25% zawierający 4,25% glukozy (42,5 g glukozy bezwodnej/l) oraz wapń w stężeniu 1,75 mmol/l wymaga szczególnej uwagi pod kątem interakcji farmakologicznych. Dializa otrzewnowa może modyfikować farmakokinetykę i farmakodynamikę leków, co wymaga monitorowania i dostosowania dawkowania. Szczególnie istotne jest ścisłe kontrolowanie stężenia potasu u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy ze względu na ryzyko hipokaliemii i zaburzeń rytmu serca. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest dostosowanie dawek insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych z uwagi na wchłanianie glukozy z płynu dializacyjnego i ryzyko hiperglikemii. Ponadto, jednoczesne stosowanie preparatów wapnia lub witaminy D może prowadzić do hiperkalcemii, dlatego zaleca się monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i odpowiednie modyfikacje terapii.
błona otrzewnowa, ciśnienie tętnicze, dializa otrzewnowa, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie niepożądane, elektrolity w surowicy, glikozydy naparstnicy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipoglikemia, kontrola glikemii, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, lek sedatywny, podaż glukozy, potas w surowicy, preparat wapnia, przewlekła choroba nerek, resztkowa czynność nerek, roztwór balance, ultrafiltracja, wapń w surowicy, witamina D, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Właściwości farmakokinetyczne
Glukoza, jako podstawowy węglowodan energetyczny, dostarcza około 17 kJ/g (4 kcal/g) energii i charakteryzuje się różną biodostępnością w zależności od drogi podania – dożylna wynosi 100%, a doustna cechuje się szybkim wchłanianiem z jelita cienkiego z Tmax około 40 minut. Fizjologiczne stężenie glukozy we krwi na czczo mieści się w zakresie 50-95 mg/100 ml (2,8-5,3 mmol/l), a u dorosłych 60-100 mg/100 ml (3,3-5,6 mmol/l). Metabolizm glukozy odbywa się głównie poprzez glikolizę, glukoneogenezę i glikogenolizę, z regulacją przez insulinę oraz zależnością od elektrolitów takich jak potas, fosforany i magnez. W warunkach hipoksji pirogronian przekształcany jest do mleczanu, który może być ponownie metabolizowany w cyklu Corich. W terapii klinicznej istotne jest monitorowanie elektrolitów, gdyż podaż glukozy zwiększa zapotrzebowanie na potas, a jego niedobór może prowadzić do zaburzeń rytmu serca.
cukromocz, cykl Coriego, diureza osmotyczna, glikemia, glikogen, glikogenoliza, glikoliza, glukoneogeneza, hemofiltracja, hiperglikemia, hipoglikemia, hipoksja, insulina, kwasica, nietolerancja glukozy, obrzęk mózgu, odwodnienie hipertoniczne, osmolarność osocza, ośrodkowy układ nerwowy, pirogronian, przesączanie kłębuszkowe, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmotyczna, transport aktywny, ultrafiltracja, zaburzenie hiperosmotyczne, zespół pourazowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – bicaVera z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór do dializy otrzewnowej bicaVera zawierający 2,3% glukozę oraz wapń w stężeniu 1,25 mmol/l charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi wynikającymi z dootrzewnowego podania i składu elektrolitowego. Wodorowęglan (34 mmol/l) zawarty w roztworze osiąga równowagę z wodorowęglanem krwi w czasie około 2 godzin, co umożliwia efektywną korekcję zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. Skład roztworu obejmuje także sód (134 mmol/l), magnez (0,5 mmol/l), chlorki (103,5 mmol/l) oraz glukozę jednowodną w stężeniu 126,1 mmol/l (22,73 g/l), która pełni funkcję czynnika osmotycznego, determinując ultrafiltrację i usuwanie nadmiaru płynów. Osmolarność roztworu wynosi 399 mOsm/l, a pH 7,4, co odpowiada wartościom fizjologicznym i sprzyja dobrej tolerancji dializy przez otrzewną.
bicaVera, błona otrzewnowa, czynnik osmotyczny, dializa otrzewnowa, dializat, dializoterapia otrzewnowa, glukoza jednowodna, gradient osmotyczny, homeostaza elektrolitowa, odpływ dializatu, pH fizjologiczne, podanie dootrzewnowe, powikłania dializy otrzewnowej, równowaga kwasowo-zasadowa, ultrafiltracja, wodorowęglan - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Physioneal 40 Clear-Flex 30,3 g + 0,245 g + 0,068 g + 19,95 g + 9,29 g + 6,73 g + 25 g + 5,38 g + 0,051 g + 2,1 g + 1,68 g
Roztwór PHYSIONEAL 40 CLEAR-FLEX to hipertoniczny płyn do dializy otrzewnowej, zawierający bufor o łącznym stężeniu 40 mmol/l (15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu) oraz glukozę w trzech stężeniach: 13,6 mg/ml, 22,7 mg/ml i 38,6 mg/ml, co odpowiada osmolarnościom 344, 395 i 483 mOsmol/l. Skład elektrolitowy roztworu obejmuje Na⁺ 132 mmol/l, Ca²⁺ 1,25 mmol/l, Mg²⁺ 0,25 mmol/l, Cl⁻ 95 mmol/l, HCO₃⁻ 25 mmol/l oraz mleczan 15 mmol/l. Roztwór umożliwia efektywną ultrafiltrację i eliminację toksycznych produktów przemiany materii u pacjentów z niewydolnością nerek, dzięki gradientowi osmotycznemu i mechanizmom osmozy oraz dyfuzji przez błonę otrzewnej. PHYSIONEAL 40 jest przygotowywany przez zmieszanie dwóch komór: roztworu elektrolitów i roztworu buforowego, co zapewnia stabilność i biokompatybilność preparatu o pH 7,4, zbliżonym do fizjologicznego.
badanie in vitro, biokompatybilność, błona otrzewnowa, cewnik, dializa otrzewnowa, elektrolit, gradient osmotyczny, hiperosmotyczność, jama otrzewnowa, mleczan, naczynia włosowate, niewydolność nerek, osmoza i dyfuzja, płyn dializacyjny, przemiana azotowa, przemiana materii, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, ultrafiltracja, wodorowęglan - Leksykon leków
Interakcje leku – bicaVera z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór do dializy otrzewnowej bicaVera zawierający 2,3% glukozy (126,1 mmol/l) oraz wapń w stężeniu 1,25 mmol/l wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podczas dializy może dochodzić do usuwania leków przez błonę otrzewnową, co wymaga dostosowania dawkowania w celu utrzymania stężeń terapeutycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących glikozydy naparstnicy, u których roztwór może powodować hipokaliemię, zwiększając ryzyko toksyczności tych leków. W przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc konieczne jest monitorowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz ewentualna modyfikacja terapii preparatami wiążącymi fosforany i witaminą D. U pacjentów z cukrzycą ze względu na obecność glukozy w roztworze konieczne jest dostosowanie dawek leków hipoglikemizujących i regularne monitorowanie glikemii.
bilans płynów i elektrolitów, błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, leki hipoglikemizujące, leki nefrotoksyczne, parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej, potas w surowicy, preparaty wiążące fosforany, resztkowa diureza, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy otrzewnowej, środek kontrastowy, terapia przeciwcukrzycowa, ultrafiltracja, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Extraneal Zestaw do dializy otrzewnowej –
Extraneal to jałowy, przezroczysty roztwór do dializy otrzewnowej zawierający 7,5% m/v ikodekstrynę w roztworze elektrolitów, przeznaczony do stosowania podczas wymiany o najdłuższym czasie zalegania w schematach CADO i ADO. W CADO zaleca się jego użycie podczas wymiany nocnej z czasem zalegania 6-12 godzin, natomiast w ADO podczas dziennej wymiany z czasem zalegania 14-16 godzin. Objętość podawanego roztworu powinna wynosić do 2 litrów u dorosłych o przeciętnej masie ciała, a u pacjentów powyżej 70-75 kg do 2,5 litra, podawana w czasie 10-20 minut, z dostosowaniem szybkości wlewu do komfortu pacjenta. Stosowanie ogranicza się do jednej wymiany na dobę, a po upływie czasu zalegania płyn jest drenowany grawitacyjnie z szybkością akceptowaną przez pacjenta.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Prismasol 2 mmol/l
Prismasol 2 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy i hemofiltracji, stosowany w terapii nerkozastępczej u pacjentów z niewydolnością nerek oraz w zatruciach dializowalnymi substancjami. Produkt dostępny jest w dwukomorowych workach, które po zmieszaniu tworzą roztwór o precyzyjnie określonym składzie elektrolitowym: potas 2 mmol/l, wapń 1,75 mmol/l, magnez 0,5 mmol/l, sód 140 mmol/l, chlorki 111,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, wodorowęglan 32 mmol/l oraz glukoza 6,1 mmol/l. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 297 mOsm/l i pH 7,0-8,5, co odpowiada fizjologicznym parametrom osocza. Stosowany jest jako roztwór zastępczy w hemofiltracji i hemodiafiltracji oraz jako płyn dializacyjny w ciągłej hemodializie i hemodiafiltracji, umożliwiając usuwanie toksyn i korektę zaburzeń elektrolitowych.
błona dializacyjna, elektrolity w surowicy, hemodiafiltracja, hemodiafiltracja ciągła, hemodializa ciągła, hemofiltracja, hiperkaliemia, niewydolność nerek, osmolarność, parametry biochemiczne, płyn dializacyjny, roztwór buforowy, terapia nerkozastępcza, toksyny we krwi, ultrafiltracja, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie lekami - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – multiBic z potasem 4 mmol/l roztwór do hemodializy/do hemofiltracji –
Produkt leczniczy multiBic z potasem 4 mmol/l to roztwór buforowany wodorowęglanem, przeznaczony do ciągłych terapii nerkozastępczych, takich jak hemodializa, hemofiltracja i hemodiafiltracja. Preparat dostarczany jest w dwukomorowym worku, gdzie po wymieszaniu uzyskuje się roztwór o składzie elektrolitowym na poziomie: K 4,0 mmol/l, Na 140 mmol/l, Ca 1,5 mmol/l, Mg 0,50 mmol/l, Cl 113 mmol/l, HCO3 35 mmol/l oraz glukoza 5,55 mmol/l. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością około 300 mOsm/l i pH około 7,4, co zapewnia jego fizjologiczną kompatybilność z osoczem pacjenta. W terapii nerkozastępczej multiBic pełni funkcję roztworu zastępczego, umożliwiając korektę zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych oraz usuwanie toksyn mocznicowych poprzez mechanizmy ultrafiltracji i dyfuzji.
bufor wodorowęglanowy, dyfuzja, gradient stężeń, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, homeostaza elektrolitowo-płynowa, osmolarność, ostre uszkodzenie nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga osmotyczna, roztwór buforowany wodorowęglanem, roztwór elektrolitów, roztwór wodorowęglanu, terapia nerkozastępcza, toksyna mocznicowa, ultrafiltracja, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie kwasowo-zasadowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml 13,6 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l
Physioneal 40 to roztwór do dializy otrzewnowej charakteryzujący się unikalnym systemem buforującym, łączącym wodorowęglan (25 mmol/l) i mleczan (15 mmol/l), co zapewnia fizjologiczne pH 7,4. Produkt jest wskazany w leczeniu ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, ciężkiego przewodnienia, zaburzeń gospodarki elektrolitowej oraz zatruć lekami dializowalnymi. Dostępny jest w trzech stężeniach glukozy: 1,36% (75,5 mmol/l, osmolarność 344 mOsmol/l), 2,27% (osmolarność 395 mOsmol/l) oraz 3,86% (osmolarność 483 mOsmol/l), co pozwala na indywidualne dostosowanie ultrafiltracji do potrzeb pacjenta. Skład elektrolitowy roztworu jest fizjologicznie zrównoważony i zawiera m.in. sód 132 mmol/l, wapń 1,25 mmol/l, magnez 0,25 mmol/l oraz chlorki 95 mmol/l.
dializa otrzewnowa, efekt osmotyczny, fizjologiczne pH, gospodarka kwasowo-zasadowa, gospodarka wapniowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, gradient osmotyczny, jama otrzewnej, leczenie nerkozastępcze, mleczan, niewydolność nerek, płyn dializacyjny, przewodnienie, skład elektrolitowy, system buforujący, system dwukomorowy, toksyny mocznicowe, ultrafiltracja, wodorowęglan, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie lekami - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Physioneal 40 Clear-Flex 30,3 g + 0,245 g + 0,068 g + 19,95 g + 9,29 g + 6,73 g + 25 g + 5,38 g + 0,051 g + 2,1 g + 1,68 g
Physioneal 40 Clear-Flex jest roztworem do dializy otrzewnowej, którego dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane przez lekarza prowadzącego, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta oraz minimalizacji ryzyka odwodnienia i utraty białek. Standardowo u dorosłych stosuje się 4 wymiany na dobę w metodzie ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO) lub 4-5 wymian nocnych plus do 2 wymian dziennych w automatycznej dializie otrzewnowej (ADO), z objętością roztworu na wymianę wynoszącą 2,0-2,5 litra, zależnie od masy ciała. U pacjentów w podeszłym wieku dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych. Produkt dostępny jest w trzech stężeniach glukozy: 13,6 mg/ml, 22,7 mg/ml oraz 38,6 mg/ml, co umożliwia precyzyjne dopasowanie ultrafiltracji do potrzeb pacjenta.
- Leksykon substancji czynnych
Ikodekstryna – Działania niepożądane
Ikodekstryna, stosowana w roztworze do dializy otrzewnowej Extraneal w stężeniu 7,5% m/v, może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najczęstszych należą reakcje skórne (wysypka, świąd, złuszczanie naskórka), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia u pacjentów z cukrzycą, hipokaliemia, hipokalcemia, hiperkalcemia, podwyższona aktywność fosfatazy alkalicznej) oraz objawy otrzewnowe, takie jak bóle brzucha i zmętnienie dializatu, które mogą wskazywać na jałowe lub zakaźne zapalenie otrzewnej. Ponadto, ikodekstryna może powodować zwiększoną ultrafiltrację, co u osób starszych prowadzi do odwodnienia, hipotensji, zawrotów głowy i objawów neurologicznych. Występowanie tych objawów wymaga odpowiedniej interwencji, w tym czasowego lub całkowitego przerwania terapii.
bakteryjne zapalenie otrzewnej, ciśnienie tętnicze krwi, dializa otrzewnowa, dializat, drgawki, fosfataza alkaliczna, grzybicze zapalenie otrzewnej, hiperkalcemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipotensja, ikodekstryna, jałowe zapalenie otrzewnej, nadmierna ultrafiltracja, objawy neurologiczne, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, produkt leczniczy, roztwór do dializy otrzewnowej, ultrafiltracja, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, złuszczanie naskórka, zmętnienie dializatu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór BicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l jest hipertonicznym roztworem do dializy otrzewnowej, stosowanym w leczeniu nerkozastępczym u pacjentów z mocznicą. Zawiera elektrolity w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych: wapń 1,25 mmol/l, sód 134 mmol/l, magnez 0,5 mmol/l, chlorki 103,5 mmol/l, wodorowęglany 34 mmol/l oraz glukozę 83,25 mmol/l, z osmolarnością 357 mOsm/l i pH 7,4. Wodorowęglan jako bufor fizjologiczny zastępuje tradycyjne mleczany lub octany, co poprawia tolerancję dializy i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych metabolicznych. Stężenie wapnia 1,25 mmol/l zostało dobrane klinicznie, aby minimalizować ryzyko hiperkalcemii u pacjentów stosujących środki wiążące fosforany i suplementację witaminą D.
błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, elektrolity surowicy krwi, hiperkalcemia, kreatynina, leczenie dializacyjne, leczenie nerkozastępcze, mocznica, mocznik, osmolarność, parametry biochemiczne, resztkowa czynność nerek, roztwór dializacyjny, środki wiążące fosforany, suplementacja witaminy D, system buforujący, toksyny mocznicowe, ultrafiltracja, wodorowęglan - Leksykon leków
Skład i postać leku – balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 1,5% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Balance to roztwór do dializy otrzewnowej dostępny w wariantach z glukozą o stężeniach 1,5%, 2,3% oraz 4,25% i wapniem w stężeniach 1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l. Produkt jest dostarczany w innowacyjnym dwukomorowym worku, gdzie zasadowy roztwór mleczanu i kwaśny roztwór elektrolitów z glukozą są przechowywane oddzielnie i łączone tuż przed użyciem, co zapewnia fizjologiczne pH około 7,0 gotowego roztworu. Osmolarność roztworu waha się od 358 mOsm/l (1,5% glukozy) do 511 mOsm/l (4,25% glukozy), co pozwala na indywidualne dostosowanie ultrafiltracji. Zawartość jonów wapnia wynosi odpowiednio 1,25 lub 1,75 mmol/l, co umożliwia optymalizację bilansu wapniowo-fosforanowego u pacjentów. Składniki pomocnicze, takie jak woda do wstrzykiwań, kwas solny, wodorotlenek i wodorowęglan sodu, stabilizują pH i właściwości roztworu.
automatyczna dializa otrzewnowa, cefazolina, ceftazydym, chlorek magnezu, chlorek sodu, chlorek wapnia, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, gentamycyna, glukoza jednowodna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, heparyna, insulina, kwas solny, mleczan sodu, osmolarność, roztwór do dializy otrzewnowej, roztwór elektrolitów, roztwór mleczanu, system dwukomorowy, teikoplanina, ultrafiltracja, wankomycyna, wodorotlenek sodu, wodorowęglan sodu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Physioneal 35 Clear-Flex –
Stosowanie roztworu do dializy otrzewnowej Physioneal 35 Clear-Flex wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych o różnej częstości i charakterze, które zostały udokumentowane zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce klinicznej. Do najczęstszych należą hipokaliemia, hiperkalcemia, zatrzymanie płynów, nadciśnienie tętnicze, zapalenie otrzewnej oraz obrzęk i astenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z wytycznymi: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród poważnych powikłań należy zwrócić uwagę na otorbiające stwardnienie otrzewnej, które może prowadzić do niewydolności błony otrzewnowej i wymaga szczególnej uwagi podczas długotrwałej dializoterapii.
astenia, bakteryjne zapalenie otrzewnej, cewnik dializacyjny, dializa otrzewnowa, dializoterapia otrzewnowa, działanie niepożądane, eozynofilia, hemodializa, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperwolemia, hipokaliemia, jadłowstręt, kwasica mleczanowa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, otorbiające stwardnienie otrzewnej, płyn dializacyjny, przepuklina, ultrafiltracja, zapalenie otrzewnej, zatrzymanie płynów, zmętnienie dializatu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Physioneal 35 Clear-Flex –
PHYSIONEAL 35 CLEAR-FLEX to roztwór do dializy otrzewnowej o fizjologicznym pH 7,4, zawierający podwójny system buforowy: 10 mmol/l mleczanu oraz 25 mmol/l wodorowęglanu, co łącznie daje 35 mmol/l buforu. Produkt dostępny jest w trzech wariantach różniących się stężeniem glukozy: 13,6 mg/ml (osmolarność 345 mOsmol/l), 22,7 mg/ml (396 mOsmol/l) oraz 38,6 mg/ml (484 mOsmol/l), co umożliwia indywidualizację ultrafiltracji w zależności od potrzeb pacjenta. Roztwór zawiera kluczowe elektrolity, takie jak jony sodu, wapnia, magnezu i chlorki, niezbędne do prawidłowego prowadzenia dializy otrzewnowej. Wskazania do stosowania obejmują ostrą i przewlekłą niewydolność nerek, ciężkie zatrzymanie wody, zaburzenia gospodarki elektrolitowej oraz zatrucia lekami dializowalnymi, gdy inne metody są niewskazane lub niedostępne.
biokompatybilność, bufor mleczanowy, compliance, dializa otrzewnowa, fizjologiczne pH, leczenie diuretyczne, osmolarność roztworu, ostre uszkodzenie nerek, przewlekła choroba nerek, przewodnienie, równowaga wodno-elektrolitowa, system buforowy, ultrafiltracja, wodorowęglan i mleczan, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zatrucie lekami, zatrzymanie wody w organizmie - Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan – Wskazania do stosowania
Disodu fosforan, występujący w preparatach takich jak Enema, Rectanal Enema oraz Phoxilium, jest stosowany głównie w leczeniu zaparć oraz w przygotowaniu pacjentów do procedur diagnostycznych i chirurgicznych dotyczących jelita grubego. Roztwory doodbytnicze zawierają odpowiednio 32,2 mg/ml i 5 g/100 ml substancji czynnej (w przeliczeniu na formę bezwodną), natomiast Phoxilium, stosowany w hemodializie i hemofiltracji, zawiera 0,225 g/1000 ml disodu fosforanu bezwodnego. Preparaty te są wskazane m.in. w zaparciach pooperacyjnych, po zastosowaniu środków kontrastowych, a także w celu oczyszczenia jelita przed kolonoskopią, sigmoidoskopią czy badaniami radiologicznymi. W położnictwie disodu fosforan stosowany jest przed i po porodzie w celu ułatwienia porodu i zmniejszenia ryzyka infekcji dróg rodnych.
badanie radiologiczne jelita grubego, ciągłe leczenie nerkozastępcze, disodu fosforan, działanie przeczyszczające, hipofosfatemia, kaliemia, kolonoskopia, ostra niewydolność nerek, roztwór do hemodializy, roztwór do hemofiltracji, roztwór doodbytniczy, sigmoidoskopia, suplementacja fosforanów, ultrafiltracja, zaparcie po środkach kontrastowych, zaparcie pooperacyjne, zaparcie sporadyczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 2,3 % glukozy + 1,25 mmol/l wapnia
Roztwory do dializy otrzewnowej Balance wykazują specyficzne przeciwwskazania zależne od stężenia glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l). Warianty z wapniem 1,25 mmol/l są przeciwwskazane przy znacznej hipokalcemii, natomiast te z wapniem 1,75 mmol/l nie powinny być stosowane przy znacznej hiperkalcemii. Roztwory o wysokim stężeniu glukozy (4,25%) dodatkowo nie są zalecane u pacjentów z hipowolemią i niskim ciśnieniem tętniczym ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń hemodynamicznych. W każdym przypadku kwasica mleczanowa oraz znaczna hipokaliemia stanowią przeciwwskazania do stosowania tych preparatów.
choroba Crohna, choroba zapalna jelit, dializa otrzewnowa, guz jamy brzusznej, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipowolemia, kwasica mleczanowa, mocznica, niedrożność jelita, niskie ciśnienie tętnicze, przepuklina, przetoka brzuszna, roztwór do dializy otrzewnowej balance, sepsa, stężenie glukozy, stężenie wapnia, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia hemodynamiczne, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie skóry brzucha, zapalenie uchyłka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Phoxilium 1,2 mmol/l
Phoxilium to specjalistyczny roztwór do hemodializy i hemofiltracji zawierający 1,2 mmol/l fosforanów, stosowany w ciągłym leczeniu nerkozastępczym u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek. Lek jest wskazany wyłącznie u pacjentów z normokaliemią (prawidłowym poziomem potasu) oraz normo- lub hipofosfatemią, co jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania i uniknięcia powikłań elektrolitowych. Przed podaniem Phoxilium konieczne jest przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej (pH 7,0-8,5) oraz prawidłowego poziomu potasu. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 293 mOsm/l i zawiera precyzyjnie zbilansowane elektrolity: Ca 1,25 mmol/l, Mg 0,6 mmol/l, Na 140 mmol/l, Cl 115,9 mmol/l, HCO3 30 mmol/l oraz K 4 mmol/l, co umożliwia suplementację fosforanów utraconych podczas ultrafiltracji lub ciągłej terapii nerkozastępczej.
ciągłe leczenie nerkozastępcze, hipofosfatemia, normokaliemia, ostra niewydolność nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do hemodializy, stan elektrolitowy, stan hemodynamiczny, suplementacja fosforanów, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie produktami leczniczymi