omalizumab
Omalizumab to humanizowane przeciwciało monoklonalne anty-IgE, które selektywnie wiąże się z wolną immunoglobuliną E (IgE), blokując jej interakcję z receptorami na komórkach tucznych i bazofilach. Mechanizm ten prowadzi do zahamowania kaskady alergicznej i zmniejszenia uwalniania mediatorów zapalnych.
Lek ten znalazł zastosowanie głównie w leczeniu ciężkiej, opornej na standardową terapię astmy alergicznej, gdzie wykazuje skuteczność w redukcji zaostrzeń, zmniejszeniu zapotrzebowania na kortykosteroidy oraz poprawie jakości życia pacjentów. Ponadto omalizumab jest zarejestrowany w leczeniu przewlekłej pokrzywki spontanicznej nieodpowiadającej na leczenie przeciwhistaminowe oraz w terapii polipów nosa.
Dawkowanie omalizumabu jest zindywidualizowane i zależy od wyjściowego poziomu IgE oraz masy ciała pacjenta. Lek podawany jest w iniekcjach podskórnych co 2-4 tygodnie. Profil bezpieczeństwa omalizumabu jest korzystny, choć należy monitorować pacjentów pod kątem możliwych reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych, które występują rzadko.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenów z pyłków traw – Interakcje
Wyciąg alergenów z pyłków traw zawarty w produkcie ORALAIR (z gatunków: Dactylis glomerata L., Anthoxanthum odoratum L., Lolium perenne L., Poa pratensis L., Phleum pratense L.) stosowany jest w immunoterapii alergenowej podjęzykowej. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji z lekami przeciwhistaminowymi oraz steroidami, co pozwala na ich jednoczesne stosowanie bez konieczności modyfikacji terapii. Potencjalnie korzystne jest także łączenie ORALAIR z lekami przeciw-IgE, np. omalizumabem, które mogą zwiększać tolerancję pacjenta na immunoterapię, jednak wymaga to ostrożności przy odstawianiu tych leków. Brak jest danych dotyczących jednoczesnego stosowania immunoterapii wieloalergenowej oraz szczepień ochronnych, choć szczepienia można wykonywać bez przerywania terapii po ocenie stanu klinicznego pacjenta. Preparat zawiera laktozę jednowodną (81,7–83,6 mg na tabletkę 100 IR i 300 IR), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy. Jednostka IR jest specyficzna dla Stallergenes i nie jest porównywalna z innymi standardami.
immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, kupkówka pospolita, laktoza jednowodna, lek przeciw-IgE, lek przeciwalergiczny, lek przeciwhistaminowy, nietolerancja laktozy, omalizumab, reakcja alergiczna, steroid, tabletka podjęzykowa, tomka wonna, tymotka łąkowa, układ immunologiczny, wiechlina łąkowa, wyciąg alergenów z pyłków traw, życica trwała - Leksykon chorób i schorzeń
Astma dziecięca – Leczenie
Astma dziecięca to przewlekła choroba charakteryzująca się zmiennym zwężeniem dróg oddechowych, stanem zapalnym i nadreaktywnością oskrzeli, manifestująca się objawami takimi jak świszczący oddech, duszność, ucisk w klatce piersiowej i kaszel. Leczenie opiera się na indywidualnym planie działania przeciwastmatycznego, regularnych wizytach kontrolnych co 2-6 tygodni na początku terapii, a następnie co 1-6 miesięcy, oraz farmakoterapii stosującej podejście stopniowe (stepwise). Leki kontrolujące obejmują wziewne kortykosteroidy (ICS) – np. budezonid, flutykazon, mometazon, długodziałające β2-agoniści (LABA) – salmeterol, formoterol, antagoniści receptorów leukotrienowych (montelukast) oraz długodziałające leki przeciwcholinergiczne (tiotropium). Leki ratunkowe to krótkodziałające β2-agoniści (SABA) – albuterol, lewalbuterol, terbutalina, oraz krótkodziałające leki przeciwcholinergiczne (bromek ipratropium). Częste stosowanie SABA (>3 razy/tydzień) wskazuje na konieczność modyfikacji terapii podtrzymującej.
albuterol, antagonista receptora leukotrienowego, astma dziecięca, atak astmy, bromek ipratropium, dupilumab, frakcja wydychanego tlenku azotu, immunoterapia alergenowa, inhalator ciśnieniowy, mepolizumab, montelukast, nadreaktywność oskrzeli, omalizumab, siarczan magnezu, świszczący oddech, terapia SMART, tiotropium, ucisk w klatce piersiowej, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie astmy, zaostrzenie objawów, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia pokarmowa – Patofizjologia i mechanizm
Alergia pokarmowa (AP) to immunologiczna nadwrażliwość na białka pokarmowe, manifestująca się objawami ze strony układu oddechowego, pokarmowego, skóry i układu sercowo-naczyniowego, o różnym nasileniu. Mechanizmy patogenetyczne dzielą AP na reakcje zależne od IgE, mieszane oraz niezależne od IgE, z kluczową rolą limfocytów Th2, produkcją specyficznych IgE oraz degranulacją komórek tucznych i bazofilów. Tolerancja pokarmowa jest aktywnym procesem immunologicznym, w którym limfocyty T regulatorowe (Treg), cytokiny supresorowe (IL-10) oraz immunoglobuliny IgA i IgG4 hamują reakcje alergiczne. Zaburzenia bariery nabłonkowej, mutacje filagriny, dysbioza jelitowa oraz czynniki środowiskowe (np. niedobór witaminy D, ekspozycja na PAMP) sprzyjają przerwaniu tolerancji i rozwojowi sensytyzacji. Układ dopełniacza (szczególnie C3 i C5) oraz cytokiny takie jak IL-4, IL-5, IL-13, TNF-alfa odgrywają istotną rolę w patogenezie AP, a komórki dendrytyczne i limfocyty T CD4+ modulują odpowiedź immunologiczną w przewodzie pokarmowym.
alergia pokarmowa, anatoksyna, bazofil, degranulacja komórki tucznej, diagnostyka molekularna, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipoteza higieniczna, histamina, immunoterapia doustna, komórka dendrytyczna, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T, limfocyt T regulatorowy, limfocyt Th2, mikrobiom jelitowy, omalizumab, prostaglandyna, przeciwciało klasy IgE, reakcja mieszana, reakcja niezależna od IgE, reakcja zależna od IgE, receptor o wysokim powinowactwie, sensytyzacja, test aktywacji bazofilów, test prowokacyjny, tolerancja pokarmowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe pokrzywki – Leczenie
Pokrzywka przewlekła definiowana jest jako obecność bąbli pokrzywkowych utrzymujących się ponad 6 tygodni, z leczeniem ukierunkowanym na kontrolę objawów i poprawę jakości życia pacjenta. Terapia pierwszego rzutu opiera się na lekach przeciwhistaminowych drugiej generacji, takich jak cetyryzyna (10-40 mg/dzień), loratadyna (10-40 mg/dzień) czy feksofenadyna (180-720 mg/dzień), które cechują się minimalną sedacją i działaniem antycholinergicznym. W przypadku braku odpowiedzi na standardowe dawki, zaleca się ich zwiększenie nawet do czterokrotności dawki standardowej. Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji (np. hydroksyzyna 10-50 mg/dzień) stosuje się jako terapię uzupełniającą, zwłaszcza przy nasilonych objawach nocnych. W terapii opornej na leczenie przeciwhistaminowe wskazane jest zastosowanie omalizumabu (300 mg podskórnie co 4 tygodnie), który wykazuje skuteczność u około 65% pacjentów. Dodatkowo, leki takie jak montelukast (10 mg/dzień) mogą być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ lub pokrzywką z zimna.
antagonista receptora H2, antagonista receptora leukotrienowego, azatiopryna, bąbel pokrzywkowy, cetyrzyna, cyklosporyna, desloratadyna, doksepina, dupilumab, działanie antycholinergiczne, feksofenadyna, fototerapia, glikokortykosteroid systemowy, hydroksychlorochina, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor kinazy tyrozynowej, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, loratadyna, lotion kalaminowy, metotreksat, montelukast, mykofenolan mofetylu, omalizumab, pokrzywka idiopatyczna, pokrzywka przewlekła, pokrzywka z zimna, prednizolon, prednizon, przeciwciało monoklonalne, receptor H1, remibrutinib, rilzabrutinib, sulfasalazyna, takrolimus, wąskopasmowe promieniowanie UVB, zafirlukast - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia pokarmowa – Epidemiologia
Alergia pokarmowa stanowi istotny i narastający problem zdrowia publicznego, szczególnie w krajach rozwiniętych, z częstością występowania IgE-zależnych alergii pokarmowych szacowaną na około 10% populacji ogólnej. Epidemiologia wskazuje na zróżnicowanie w zależności od wieku, z najwyższą zapadalnością u dzieci w wieku około 1 roku (6-8%) i wzrostem częstości wśród dorosłych do 10,8%. Występują także istotne różnice geograficzne i etniczne, z wyższą częstością alergii u populacji afroamerykańskiej (8,5% dorosłych) oraz w obszarach zurbanizowanych. Wzrost zachorowalności na alergie pokarmowe jest dynamiczny – od 1997 do 2021 roku obserwowano dwukrotny wzrost częstości występowania, co potwierdzają dane z USA i innych krajów zachodnich. Najczęstsze alergeny to mleko, jaja, orzeszki ziemne, orzechy drzewne, pszenica, soja, ryby, skorupiaki oraz sezam, który od 2021 roku jest uznawany za główny alergen w USA. Diagnostyka opiera się na złotym standardzie, jakim jest doustna próba prowokacyjna, jednak częstość występowania alergii potwierdzonych tą metodą jest niższa (1-3%) niż w badaniach opartych na samoocenie (10-15%).
alergia na jajka, alergia na mleko krowie, alergia na orzechy drzewne, alergia na orzeszki ziemne, alergia pokarmowa IgE-zależna, anafilaksja pokarmowa, atopowe zapalenie skóry, badanie epidemiologiczne, ciężka reakcja alergiczna, doustna próba prowokacyjna, enterokolitis, immunoterapia alergenowa, mechanizm IgE-zależny, nadwrażliwość pokarmowa, omalizumab, podwójnie ślepa kontrolowana placebo próba prowokacyjna, reakcja alergiczna typu I, remisja, swoiste IgE, test skórny punktowy - Leksykon chorób i schorzeń
Kurczowe zapalenie skóry na zimno – Zapobieganie i profilaktyka
Kurczowe zapalenie skóry na zimno (cold urticaria) to pokrzywka fizykalna manifestująca się bąblami pokrzywkowymi i/lub obrzękiem naczynioruchowym po ekspozycji na zimno. Profilaktyka opiera się przede wszystkim na unikaniu ekspozycji na niskie temperatury, zimną wodę, zimne pokarmy i napoje oraz przedmioty o niskiej temperaturze. Zalecane jest noszenie ciepłej odzieży, unikanie gwałtownych zmian temperatury oraz ostrożność podczas aktywności wodnych i na świeżym powietrzu. Leki przeciwhistaminowe drugiej generacji (np. cetyryzyna, loratadyna, desloratadyna, lewocetyryzyna, feksofenadyna) stosowane profilaktycznie przed ekspozycją na zimno są podstawą farmakoterapii. W razie nieskuteczności standardowych dawek dopuszcza się ich zwiększenie do czterokrotności. W terapii opornej rozważa się omalizumab, hydroksyzynę, doksepinę, ketotifen, cyproheptadynę oraz antagonistów receptorów leukotrienowych.
adrenalina, alergolog, anafilaksja, antagonista receptora leukotrienowego, bąbel pokrzywkowy, cetyryzyna, cyproheptadyna, dermatolog, desensytyzacja, desloratadyna, doksepina, epinefryna, feksofenadyna, histamina, hydroksyzyna, immunolog, ketotifen, komórka tuczna, kortykosteroid, kurczowe zapalenie skóry na zimno, lek biologiczny, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna, loratadyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka fizykalna, pokrzywka z zimna, reakcja anafilaktyczna, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Actair 100 IR
Produkt leczniczy ACTAIR zawiera standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae) w równych częściach, o mocy 100 IR, podawany w formie tabletek podjęzykowych. Nie przeprowadzono badań klinicznych dotyczących interakcji ACTAIR z innymi lekami, jednak jednoczesne stosowanie leków przeciwalergicznych (przeciwhistaminowych, kortykosteroidów) oraz leków biologicznych przeciw-IgE (np. omalizumab) może zwiększać tolerancję pacjenta na immunoterapię, co wymaga ostrożności przy ich odstawianiu. Brak jest danych klinicznych dotyczących równoległego stosowania innych immunoterapii alergenowych, co wskazuje na potencjalne ryzyko i konieczność unikania takiego postępowania. Szczepienia ochronne mogą być wykonywane bez przerywania terapii, po indywidualnej ocenie stanu pacjenta.
adrenalina, beta-bloker, błona śluzowa jamy ustnej, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, immunoterapia alergenowa, inhibitor ACE, kortykosteroid, lek biologiczny przeciw-IgE, lek immunosupresyjny, lek przeciw-IgE, lek przeciwalergiczny, lek przeciwhistaminowy, omalizumab, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, roztocze kurzu domowego, szczepionka, tabletka podjęzykowa, wchłanianie alergenu, wyciąg alergenu - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na orzeszki ziemne – Leczenie
Alergia na orzeszki ziemne jest jedną z najczęstszych i potencjalnie zagrażających życiu alergii pokarmowych, wymagającą całkowitego unikania alergenów oraz przygotowania na ewentualne reakcje anafilaktyczne, w tym stosowanie autoiniektorów epinefryny. W terapii stosuje się różne formy immunoterapii, takie jak doustna immunoterapia (OIT) z użyciem Palforzii, która jest zatwierdzona dla dzieci w wieku 4-17 lat i polega na stopniowym zwiększaniu dawki alergenów do dawki podtrzymującej. W badaniach klinicznych 67% pacjentów po terapii Palforzią tolerowało spożycie ekwiwalentu dwóch orzeszków ziemnych bez objawów, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Inne metody to podjęzykowa immunoterapia (SLIT) z dawką 4 mg białka orzeszków oraz naskórkowa immunoterapia z użyciem plastra Viaskin Peanut, które również wykazują skuteczność w desensytyzacji, choć nie zastępują unikania alergenów i stosowania leków ratunkowych. Omalizumab (Xolair), biologiczny lek przeciwciał monoklonalnych, zmniejsza ryzyko reakcji alergicznych i umożliwia tolerancję dawki co najmniej 600 mg białka orzeszków (odpowiednik dwóch orzeszków) u 67% leczonych pacjentów.
alergia na orzeszki ziemne, alergolog, anafilaksja, astma, autoiniektor epinefryny, ciężka reakcja alergiczna, desensytyzacja, doustna immunoterapia, eozynofilowe zapalenie przełyku, immunoterapia, naskórkowa immunoterapia, obrzęk naczynioruchowy, okno terapeutyczne, omalizumab, Palforzia, podjęzykowa immunoterapia, pokrzywka, przeciwciała monoklonalne, remisja alergii, świszczący oddech, tolerancja na alergen, unikanie alergenów - Leksykon chorób i schorzeń
Alergie – Patofizjologia i mechanizm
Alergie są schorzeniami systemowymi wynikającymi z nieprawidłowej, nadmiernej odpowiedzi układu immunologicznego na nieszkodliwe dla większości alergenów. Patogeneza obejmuje fazę sensytyzacji, w której komórki dendrytyczne prezentują antygen limfocytom TH2, prowadząc do produkcji specyficznych przeciwciał IgE, które wiążą się z receptorami FcεRI na komórkach tucznych. Ponowna ekspozycja na alergen powoduje degranulację mastocytów i uwolnienie mediatorów zapalnych, głównie histaminy, leukotrienów i cytokin (IL-4, IL-5, IL-13), co wywołuje natychmiastową reakcję alergiczną oraz późną fazę z udziałem eozynofilów i innych komórek zapalnych. W patogenezie kluczową rolę odgrywają także predyspozycje genetyczne, środowisko, mikrobiota jelitowa oraz zaburzenia równowagi immunologicznej między komórkami TH1 i TH2. Fenotypy kliniczne obejmują alergiczny nieżyt nosa, astmę alergiczną, atopowe zapalenie skóry i alergię pokarmową, z różnorodnością mechanizmów molekularnych i immunopatologicznych.
alergen, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma alergiczna, atopowe zapalenie skóry, benralizumab, cetyryzyna, cytokina zapalna, czynnik epigenetyczny, dysbioza, eozynofil, eozynofil we krwi, faza sensytyzacji, fosfolipaza C, granulocyt, histamina, immunoterapia alergenowa, interleukina-4, komórka dendrytyczna, komórka plazmatyczna, komórka tuczna, komórka ziarnista, kortykosteroid, kortykosteroid donosowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th2, mastocyt, mediator zapalny, modyfikator leukotrienów, montelukast, nadreaktywność oskrzeli, omalizumab, predyspozycja genetyczna, przeciwciało IgE, reakcja alergiczna, reakcja układu odpornościowego, receptor o wysokim powinowactwie, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, szpik kostny, układ immunologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Anafilaksja – Leczenie
Anafilaksja to ostra reakcja nadwrażliwości z nagłym początkiem objawów ze strony układu krążenia, oddechowego, skóry i przewodu pokarmowego, stanowiąca zagrożenie życia. Podstawą leczenia jest natychmiastowe podanie adrenaliny domięśniowo w dawce 0,01 mg/kg masy ciała (maksymalnie 0,5 mg u dorosłych, 0,3 mg u dzieci) roztworu 1:1000 (1 mg/ml), powtarzane co 5-15 minut w razie potrzeby. Adrenalina działa poprzez zmniejszenie obrzęku błony śluzowej, rozszerzenie oskrzeli, skurcz naczyń obwodowych, zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego oraz hamowanie degranulacji komórek tucznych. Preferowaną drogą podania jest wstrzyknięcie w przednio-boczną część uda. W postępowaniu uzupełniającym stosuje się leki przeciwhistaminowe H1 i H2, glikokortykosteroidy, beta-2-mimetyki oraz glukagon u pacjentów na beta-blokerach, jednak nie zastępują one adrenaliny i nie powinny opóźniać jej podania.
adrenalina, aerozol donosowy, albuterol, anafilaksja dwufazowa, autostrzykawka z adrenaliną, beta-2-mimetyk, cymetydyna, degranulacja komórek tucznych, difenhydramina, epinefryna, glikokortykosteroid, glukagon, immunoterapia swoista alergenowa, intubacja dotchawicza, lek przeciwhistaminowy H1, lek wazopresyjny, metyloprednizolon, mięsień czworogłowy, niewydolność oddechowa, obrzęk błony śluzowej, omalizumab, prednizon, reakcja alergiczna typu I, reakcja dwufazowa, reakcja nadwrażliwości, receptor beta-adrenergiczny, rozszerzenie oskrzeli, skurcz naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, terapia anty-IgE, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na skorupiaki – Zapobieganie i profilaktyka
Alergia na skorupiaki dotyka około 3% dorosłych i ponad 1% dzieci, szczególnie w regionie Azji i Pacyfiku, i może prowadzić do zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Podstawą profilaktyki jest całkowite unikanie skorupiaków oraz produktów je zawierających, ze względu na możliwość wywołania reakcji nawet przez śladowe ilości alergenu. Należy zwracać uwagę na zanieczyszczenie krzyżowe, unikać miejsc przygotowywania skorupiaków, a także dokładnie czytać etykiety produktów spożywczych, które muszą wyraźnie oznaczać obecność skorupiaków lub ryzyko ich obecności. W przypadku przypadkowej ekspozycji kluczowe jest posiadanie autostrzykawki z epinefryną oraz edukacja pacjentów i ich otoczenia w zakresie postępowania w reakcji alergicznej. U dzieci istotne jest zaangażowanie opiekunów i placówek edukacyjnych oraz stosowanie pisemnych planów działania.
alergia na skorupiaki, alergia pokarmowa, alergolog, atopowe zapalenie skóry, autostrzykawka z epinefryną, bransoletka medyczna, ciężka reakcja alergiczna, doustna immunoterapia, epinefryna, hipoalergen, immunoterapia alergenowo-swoista, immunoterapia podjęzykowa, indukcja tolerancji, kortykosteroid, lek przeciwzapalny, omalizumab, próba prowokacyjna, przeciwciało anty-IgE, reakcja alergiczna, reaktywność IgE, suplementacja probiotykami, szczepionka DNA, tolerancja doustna, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Kurczowe zapalenie skóry na zimno – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Kurczowe zapalenie skóry na zimno (pokrzywka zimna) to rzadka pokrzywka fizyczna, charakteryzująca się szybkim wystąpieniem świądu, rumienia i obrzęku po ekspozycji na zimno. Patofizjologia obejmuje indukcję autoprzeciwciał i IgE, prowadzącą do degranulacji komórek tucznych i uwolnienia histaminy oraz cytokin prozapalnych. Średni czas trwania choroby wynosi 4,8-9,3 lat, z 50% pacjentów poprawiających się w ciągu około 5 lat, a wskaźnik remisji u dzieci wynosi 5-7,5%. Czynniki prognostyczne obejmują wczesny początek choroby, współistniejące atopie, nasilenie kliniczne, liczne epizody pokrzywki samoistnej przewlekłej, późny początek objawów, współwystępowanie pokrzywki indukowanej oraz funkcjonalną autoreaktywność surowicy. U pacjentów pediatrycznych anafilaksja występuje w 37% przypadków, głównie po ekspozycji na zimne środowisko wodne, a wcześniejszy wywiad reakcji systemowej na zimno jest jedynym predyktorem anafilaksji. Czas stymulacji zimnem krótszy niż 3 minuty koreluje z cięższym przebiegiem choroby.
anafilaksja, autoprzeciwciało, autoreaktywność surowicy, choroba atopowa, choroba współistniejąca, cyklosporyna A, cytokiny prozapalne, degranulacja komórek tucznych, diagnostyka różnicowa, histamina, immunoglobulina E, kurczowe zapalenie skóry na zimno, lek przeciwhistaminowy H1, omalizumab, patofizjologia, pokrzywka fizyczna, pokrzywka indukowana, pokrzywka samoistna przewlekła, remisja, test stymulacji zimnem - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Leczenie
Pokrzywka (urticaria) to schorzenie dermatologiczne charakteryzujące się obecnością swędzących, uniesionych bąbli i obrzęków z towarzyszącym rumieniem. Leczenie koncentruje się na kontroli objawów, eliminacji czynników wyzwalających oraz zapobieganiu nawrotom. W terapii pierwszego rzutu stosuje się leki przeciwhistaminowe drugiej generacji (np. loratadyna, desloratadyna, feksofenadyna, cetyryzyna, lewocetyryzyna), które można dawkować raz dziennie i które cechują się korzystnym profilem bezpieczeństwa. W przypadku nieskuteczności standardowych dawek, zaleca się ich zwiększenie do czterokrotności. W cięższych lub opornych przypadkach stosuje się dodatkowo leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji (difenhydramina, hydroksyzyna, doksepina) oraz antagonistów receptora H2 (cymetydyna, famotydyna, ranitydyna). Kortykosteroidy systemowe (prednizon, prednizolon) w dawce 0,5-1 mg/kg/dobę przez 3-10 dni są zarezerwowane dla ciężkich, opornych na leczenie postaci, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
adrenalina, anafilaksja, antagonista receptora H2, antagonista receptora leukotrienowego, autostrzykawka z adrenaliną, cetyrzyna, cyklosporyna, cymetydyna, difenhydramina, doksepina, famotydyna, feksofenadyna, fototerapia, glikokortykosteroidy, hydroksychlorochina, hydroksyzyna, immunoglobulina E, kortykosteroidy systemowe, leki immunosupresyjne, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwleukotrienowe, loratadyna, metotreksat, montelukast, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka, pokrzywka autoimmunologiczna, pokrzywka fizykalna, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, pokrzywka słoneczna, prednizon, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciało monoklonalne, ranitydyna, terapia biologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka – Zapobieganie i profilaktyka
Pokrzywka (urticaria) to schorzenie dermatologiczne manifestujące się swędzącymi, uniesionymi bąblami na skórze, które mogą mieć charakter ostry (<6 tygodni) lub przewlekły (>6 tygodni). Kluczowym elementem zapobiegania jest identyfikacja i eliminacja czynników wyzwalających, takich jak alergeny pokarmowe (orzechy, owoce morza), leki (antybiotyki, NLPZ, inhibitory ACE), infekcje wirusowe, czynniki fizyczne (zimno, ciepło, nacisk) oraz stres. Diagnostyka obejmuje testy alergiczne punktowe i serologiczne. Modyfikacje stylu życia, takie jak noszenie luźnej bawełnianej odzieży, unikanie przegrzania, stosowanie kremów z filtrem SPF oraz redukcja ekspozycji na alergeny domowe, są istotne w profilaktyce. Zarządzanie stresem poprzez techniki relaksacyjne i wsparcie psychologiczne również odgrywa ważną rolę.
alergen wziewny, alergia pokarmowa, antagonista receptora H1, antagonista receptora H2, autostrzykawka z adrenaliną, cyklosporyna, immunoterapia alergenowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, kortykosteroid systemowy, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy II generacji, mononukleoza zakaźna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, omalizumab, pokrzywka, pokrzywka cieplna, pokrzywka ostra, pokrzywka przewlekła, pokrzywka słoneczna, reakcja alergiczna, test alergiczny, wirusowe zapalenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Zapobieganie i profilaktyka
Alergia na pszenicę, dotycząca około 1% dzieci w USA i rzadziej dorosłych, może prowadzić do reakcji od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu anafilaksje. Podstawą profilaktyki jest ścisłe unikanie pszenicy i produktów ją zawierających, w tym ukrytych źródeł białek pszenicy, takich jak gluten, maltodekstryna czy mąka wysokobiałkowa. Kluczowe jest czytanie etykiet zgodnie z FALCPA oraz zapobieganie zanieczyszczeniu krzyżowemu (cross-contact) w domu i restauracjach. W przypadku ciężkich reakcji pacjenci powinni mieć przy sobie dwie dawki adrenaliny w autostrzykawce, a także posiadać pisemny plan działania. Edukacja pacjenta i otoczenia, konsultacje z dietetykiem oraz wczesne wprowadzanie pokarmów alergizujących u niemowląt stanowią integralne elementy skutecznej profilaktyki.
alergia na pszenicę, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma piekarzy, białko pszenicy, biżuteria medyczna, ciężka alergia, ciężka reakcja alergiczna, desensytyzacja, egzema, gluten, immunomodulacja, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, omalizumab, Program Indukcji Tolerancji, reakcja anafilaktyczna, remisja, układ odpornościowy, WDEIA, wyprysk, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Leczenie
Zespół Churga-Straussa (EGPA) to rzadkie eozynofilowe zapalenie ziarniniakowe z zapaleniem naczyń, charakteryzujące się astmą, eozynofilią i zapaleniem małych i średnich naczyń. Podstawą leczenia są glikokortykosteroidy, głównie prednizon w dawce 40-60 mg/dobę (1 mg/kg mc., max 60 mg/dobę), a w ciężkich przypadkach dożylne pulsy metyloprednizolonu 15 mg/kg przez 1-3 dni. Pacjentów dzieli się na grupy z chorobą o niewielkim nasileniu (astma, zapalenie zatok, zmiany skórne) oraz ciężką (zajęcie nerek, płuc, układu nerwowego, serca). W ciężkich postaciach lub oporności na GKS stosuje się immunosupresję: cyklofosfamid (dożylne pulsy 3-6 miesięcy), rytuksymab, azatioprynę, metotreksat lub mykofenolan mofetylu. Terapia biologiczna, zwłaszcza mepolizumab (przeciw IL-5, dawka 100 mg s.c. co 4 tygodnie) i benralizumab (przeciw IL-5R, 30 mg s.c. co 4 tygodnie), znacząco poprawia kontrolę choroby i pozwala na redukcję GKS.
astma, azatiopryna, benralizumab, cyklofosfamid, dożylne immunoglobuliny, eozynofil, glikokortkosteroid, indukcja remisji, interleukina-5, kardiomiopatia, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie pęcherzykowe, lek immunosupresyjny, mepolizumab, metotreksat, metylprednizolon, mykofenolan mofetylu, neuropatia, neuropatia obwodowa, omalizumab, plazmafereza, prednizon, przeciwciało anty-IgE, przeciwciało monoklonalne, rytuksymab, schorzenie autoimmunologiczne, terapia podtrzymująca, wskaźnik prognostyczny, zajęcie narządów, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń mózgowych, zapalenie zatok przynosowych, zespół Churga-Straussa - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe pokrzywki – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekła pokrzywka (CSU) charakteryzuje się nieprawidłową aktywacją i degranulacją mastocytów w skórze, co prowadzi do uwolnienia mediatorów prozapalnych, takich jak histamina, cytokiny i proteazy, wywołujących obrzęk, zaczerwienienie i świąd. Patogeneza obejmuje mechanizmy autoimmunologiczne, w tym dwa endotypy: typ I z przeciwciałami IgE przeciw autoantygenom (np. TPO, TG, ds-DNA, IL-24) oraz typ IIb z autoprzeciwciałami IgG/IgM przeciw IgE i receptorom FcεRI, co wiąże się z cięższym przebiegiem, obecnością ANA, podwyższonym CRP, bazopenią i eozynopenią oraz obniżonym poziomem całkowitego IgE. Dodatkowo, aktywacja układu krzepnięcia i fibrynolizy, a także rola czynnika aktywującego płytki (PAF) i cytokin typu 2 (IL-4, IL-5, IL-13, IL-31) podkreślają złożoność patomechanizmu. Infekcje, zwłaszcza Helicobacter pylori i wirusowe, mogą wyzwalać lub podtrzymywać stan zapalny, a leukotrieny odgrywają rolę w przypadkach opornych na leczenie przeciwhistaminowe.
cyklosporyna A, czynnik aktywujący płytki, degranulacja komórki tucznej, dysregulacja immunologiczna, interleukina-24, leukotrien, mediator prozapalny, nemolizumab, omalizumab, peroksydaza tarczycowa, pokrzywka cholinergiczna, przeciwciało przeciwjądrowe, przepuszczalność naczyniowa, przewlekła pokrzywka, przewlekła pokrzywka samoistna, receptor Toll-podobny 9, rilzabrutinib, szlak JAK-STAT - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia słoneczna – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia słoneczna, określana również jako fotowrażliwość, to grupa schorzeń dermatologicznych wywołujących immunologiczną reakcję skóry na promieniowanie UV. Najczęstszą postacią jest wielopostaciowa osutka świetlna (PMLE), dotykająca 10-20% populacji, z przewagą kobiet (4:1) i typowym początkiem około 30. roku życia. Objawy obejmują swędzącą, czerwoną wysypkę, pęcherzyki, obrzęk i łuszczenie się naskórka, pojawiające się od kilku minut do dni po ekspozycji na słońce. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, testach fotoprowokacyjnych, fotopatch oraz ewentualnej biopsji skóry. Czynniki ryzyka to jasna karnacja, predyspozycje genetyczne, płeć żeńska, leki fotouczulające oraz choroby współistniejące. Reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne mogą być indukowane przez leki i substancje chemiczne, co wymaga szczegółowego wywiadu farmakologicznego.
alergia słoneczna, alergolog, aloes, biopsja skóry, fototerapia, fotowrażliwość, kortykosteroid, kortykosteroid doustny, lek fotouczulający, lek przeciwhistaminowy, omalizumab, pokrzywka słoneczna, prednizon, promieniowanie ultrafioletowe, toczeń rumieniowaty układowy, wielopostaciowa osutka świetlna, współczynnik SPF, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy to schorzenia o zróżnicowanym przebiegu klinicznym, które mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów. W przewlekłej pokrzywce spontanicznej (CSU) istotnymi czynnikami prognostycznymi są m.in. wyjściowy wynik UAS7 (Urticaria Activity Score 7), gdzie wartość ≥16 wskazuje na konieczność stosowania cyklosporyny A lub omalizumabu w terapii skojarzonej z lekami przeciwhistaminowymi, wielokrotne epizody choroby, późny początek oraz współistniejąca pokrzywka indukowana (CIndU). Dodatkowo, funkcjonalna autoreaktywność surowicy koreluje z cięższym przebiegiem. Testy UAS7 i Urticaria Control Test (UCT) są użyteczne w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie i prognozowaniu przebiegu choroby. W obrzęku naczynioruchowym rokowanie zależy od mechanizmu patofizjologicznego (histaminowego lub bradykininowego) oraz obecności czynników ryzyka ciężkiego przebiegu, takich jak obrzęk gardła i języka, hipotensja (OR 15,7), leczenie epinefryną (OR 8,34) czy wywołanie przez NLPZ (OR 15,3). Diagnostyka różnicowa obejmuje ocenę dopełniacza (C4, C1q, C1-INH) w kierunku dziedzicznego (HAE) i nabytego obrzęku naczynioruchowego (AAE), co jest kluczowe dla wdrożenia odpowiedniej terapii profilaktycznej i zapobiegania powikłaniom.
anafilaksja, bradykinina, cyklosporyna A, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, epinefryna, hipotensja, histamina, inhibitor C1-esterazy, lek przeciwhistaminowy, marker biologiczny, nabyty obrzęk naczynioruchowy, NLPZ, obrzęk gardła, obrzęk języka, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka indukowana, profilaktyka długoterminowa, PROM, przewlekła pokrzywka spontaniczna, reakcja anafilaktyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na leki – Zapobieganie i profilaktyka
Zapobieganie reakcjom alergicznym na leki wymaga kompleksowego podejścia obejmującego unikanie leków uczulających, szczególnie tych o podobnej strukturze chemicznej (np. penicylina i jej pochodne: amoksycylina, ampicylina), oraz dokładne dokumentowanie alergii w historii choroby pacjenta. Kluczowe jest stosowanie systemów wspomagania decyzji klinicznych (CDSS) i systemów ostrzegania o alergiach (DAAS), które minimalizują ryzyko przypadkowego podania leku uczulającego, choć ich skuteczność zależy od jakości danych i ograniczenia „zmęczenia alertami”. W diagnostyce alergii na leki stosuje się testy skórne, szczególnie w reakcjach natychmiastowych IgE-zależnych, oraz próby prowokacyjne (np. doustna próba z 250 mg amoksycyliny). W przypadku leków wysokiego ryzyka, takich jak karbamazepina i allopurynol, farmakogenetyczne badania przesiewowe HLA mogą pomóc w identyfikacji pacjentów z predyspozycją do ciężkich reakcji skórnych (SCAR). Premedykacja kortykosteroidami i lekami przeciwhistaminowymi jest skuteczna w zapobieganiu reakcjom na środki kontrastowe jodowe i gadolinowe oraz na leki biologiczne i chemioterapeutyczne.
alergia na lek, alergia na penicylinę, alergolog immunolog, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, autostrzykawka z epinefryną, ciężka skórna reakcja niepożądana, desensytyzacja lekowa, jodowy środek kontrastowy, kiła ośrodkowego układu nerwowego, kortykosteroid systemowy, lek biologiczny, lek chemioterapeutyczny, lek przeciwhistaminowy, omalizumab, próba prowokacyjna doustna, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne anty-IgE, reakcja alergiczna na lek, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, środek kontrastowy z gadolinem, system wspomagania decyzji klinicznych, szpik kostny, test skórny - Leksykon chorób i schorzeń
Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy – Leczenie
Pokrzywka (urticaria) i obrzęk naczynioruchowy (angioedema) wymagają leczenia dostosowanego do rodzaju i nasilenia objawów. Podstawą terapii są leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, takie jak cetyryzyna, lewocetyryzyna, feksofenadyna, loratadyna, desloratadyna, bilastyna i rupatadyna, stosowane nawet w dawkach do 4-krotnie wyższych (np. cetyryzyna do 40 mg/dobę) w przewlekłej pokrzywce. W przypadku braku odpowiedzi można dodać leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji (np. hydroksyzynę) lub zastosować krótki kurs doustnych kortykosteroidów (prednizon 3-10 dni). Ciężkie ataki z obrzękiem dróg oddechowych wymagają podania adrenaliny (epinefryny) i natychmiastowej interwencji. Omalizumab (Xolair) jest rekomendowany jako leczenie trzeciego rzutu u pacjentów z przewlekłą pokrzywką oporną na leczenie przeciwhistaminowe, podawany w comiesięcznych iniekcjach, z efektywnością u około 65% chorych.
adrenalina, antagonista receptora leukotrienowego, berotralstat, cyklosporyna, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ekalantyd, ikatybant, inhibitor ACE, inhibitor C1-esterazy, inhibitor kalikreiny, kortykosteroid, kwas traneksamowy, lanadelumab, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, montelukast, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka, przeciwciało monoklonalne anty-IgE, przewlekła pokrzywka, świąd, świszczący oddech, terapia desensytyzacyjna - Leksykon chorób i schorzeń
Mastocytoza układowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mastocytoza układowa (SM) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem nieprawidłowych mastocytów w narządach takich jak szpik kostny, wątroba, śledziona czy przewód pokarmowy. Choroba wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, obejmującego hematologów, dermatologów, gastroenterologów, alergologów oraz specjalistów leczenia bólu i opieki paliatywnej. Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje stosowanie leków przeciwhistaminowych (antagoniści receptorów H1 i H2), stabilizatorów błon mastocytów (kromoglikan sodowy), glikokortykosteroidów w wybranych przypadkach oraz terapii antyresorpcyjnej bisfosfonianami lub denosumabem w przypadku zaburzeń metabolizmu kostnego. W agresywnych postaciach stosuje się terapię cytoredukcyjną, w tym interferon alfa, inhibitory kinaz (midostauryn, awapritynib) oraz chemioterapię. Awapritynib wykazał w badaniu EXPLORER u 75% pacjentów korzyści terapeutyczne, a u 36% całkowitą remisję, choć wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak obrzęk twarzy, biegunka czy krwawienia wewnątrzczaszkowe.
adrenalina, alergolog, allogeniczne przeszczepienie komórek krwiotwórczych, antagonista receptora H1, antagonista receptora H2, awapritynib, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, degranulacja komórki tucznej, denosumab, dermatolog, gastroenterolog, glikokortykosteroid, hematolog, immunolog, interferon alfa, komórka tuczna, kortykosteroid, kromoglikan sodowy, lek przeciwhistaminowy, mastocyt, mastocytoza układowa, omalizumab, osteoporoza, reakcja anafilaktyczna, splenektomia, stabilizator komórki tucznej, szpik kostny, wstrząs anafilaktyczny, zespół specjalistów - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pszenicę – Leczenie
Alergia na pszenicę jest reakcją immunologiczną na białka pszenicy, wymagającą ścisłego unikania tego alergenu oraz produktów go zawierających. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE oraz prowokacji pokarmowej. Leczenie farmakologiczne obejmuje leki przeciwhistaminowe (działanie po ~30 min), kortykosteroidy (działanie po ~1 h) oraz epinefrynę jako lek pierwszego rzutu w anafilaksji, z natychmiastowym efektem działania. Pacjenci z ryzykiem ciężkich reakcji powinni mieć przy sobie dwie dawki epinefryny w formie auto-strzykawki. W przypadku anafilaksji konieczne jest natychmiastowe wezwanie pomocy medycznej. W terapii uwzględnia się także unikanie pszenicy w produktach spożywczych i nieżywnościowych, z zastosowaniem alternatywnych zbóż (ryż, kukurydza, quinoa, gryka, owies bez zanieczyszczeń). Specyficzne formy alergii, takie jak WDEIA, astma piekarzy czy eozynofilowe zapalenie przełyku, wymagają indywidualnego podejścia terapeutycznego.
alergia na pszenicę, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, anafilaksja indukowana wysiłkiem, astma piekarzy, białko pszenicy, desensytyzacja, doustna immunoterapia, eozynofilowe zapalenie przełyku, epinefryna, farmakoterapia, immunoterapia, indukcja tolerancji, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, naskórkowa immunoterapia, omalizumab, podjęzykowa immunoterapia, prowokacja pokarmowa, przeciwciało IgE, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na jajka – Leczenie
Alergia na jajka, dotykająca około 2-3% dzieci w krajach rozwiniętych, wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego obejmującego przede wszystkim całkowite unikanie jaj i produktów je zawierających, co jest wyzwaniem ze względu na ich powszechne występowanie w żywności. W przypadku reakcji alergicznych stosuje się leki przeciwhistaminowe (np. loratadynę, cetyryzynę) do łagodzenia objawów skórnych oraz adrenalinę w formie autostrzykawki (EpiPen, Auvi-Q, Anapen) w przypadku anafilaksji. Dodatkowo, w zależności od nasilenia objawów, można zastosować kortykosteroidy, leki rozszerzające oskrzela oraz blokery receptorów H2. Immunoterapia doustna (OIT) wykazuje skuteczność w desensytyzacji u 30-90% pacjentów, z długotrwałą tolerancją u około 50% po 4 latach, jednak wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym poważnych reakcji alergicznych u 1/12 dzieci oraz eozynofilowego zapalenia przełyku u 2,7% pacjentów. OIT nie jest standardem opieki i powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem alergologa.
adrenalina, alergia IgE-zależna, alergia na jajka, alergia pokarmowa, alergolog, anafilaksja, autostrzykawka z adrenaliną, bloker receptora H2, cetyryzyna, desensytyzacja, diaphoresis, eozynofilowe zapalenie przełyku, immunolog kliniczny, immunoterapia, immunoterapia doustna, immunoterapia naskórkowa, immunoterapia podjęzykowa, indukcja tolerancji, kortykosteroid, kserostomia, łagodna reakcja alergiczna, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, loratadyna, oddział ratunkowy, omalizumab, pokrzywka, przeciwciało IgE, reakcja anafilaktyczna, świąd, zanieczyszczenie krzyżowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergie – Leczenie
Skuteczne leczenie alergii wymaga precyzyjnej diagnostyki, w tym testów alergicznych oraz oceny nasilenia objawów. Terapia opiera się na trzech filarach: unikaniu alergenów, farmakoterapii oraz immunoterapii. Farmakoterapia obejmuje stosowanie donosowych kortykosteroidów (np. flutikazon, budezonid), które redukują stan zapalny błony śluzowej nosa, leków przeciwhistaminowych różnych generacji (np. cetyryzyna, loratadyna), stabilizatorów komórek tucznych, modyfikatorów leukotrienów (montelukast) oraz w ciężkich przypadkach doustnych kortykosteroidów. W nagłych sytuacjach anafilaksji stosuje się adrenalinę w formie autostrzykawek (EpiPen, Auvi-Q), którą należy podać w ciągu kilku minut od wystąpienia objawów. Leki biologiczne, takie jak omalizumab, zatwierdzone w 2024 roku przez FDA do leczenia alergii pokarmowych, stanowią nowoczesną opcję terapeutyczną, podawaną podskórnie co 2-4 tygodnie, zwiększając tolerancję na alergeny.
adrenalina, alergia na orzeszki ziemne, alergia na pyłki, alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, alergolog immunolog, anafilaksja, dekongestant, diagnostyka alergii, filtr HEPA, histamina, immunoterapia alergenowa, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, irygacja nosa, kortykosteroid donosowy, kortykosteroid doustny, lek biologiczny, lek obkurczający naczynia krwionośne, lek przeciwhistaminowy, leukotrien, modyfikator leukotrienów, montelukast, omalizumab, przeciwciało monoklonalne, reakcja alergiczna, stabilizator komórek tucznych - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół Churga-Straussa, obecnie określany jako eozynofilowe ziarniniakowate zapalenie naczyń z poliangiitis (EGPA), to rzadkie autoimmunologiczne zapalenie małych i średnich naczyń, charakteryzujące się eozynofilią obwodową, astmą oraz zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok. Choroba przebiega w trzech fazach: zapalenie zatok i alergie, ostra astma oraz zapalenie naczyń narządowych (płuca, przewód pokarmowy, nerwy obwodowe). Bez leczenia pięcioletnia przeżywalność wynosi około 25%, natomiast przy odpowiedniej terapii wzrasta do 90%. Diagnostyka i leczenie opierają się na ocenie ciężkości choroby, m.in. za pomocą Five Factor Score (FFS), gdzie FFS=0 wskazuje na łagodny przebieg, a FFS≥1 na cięższy, zagrażający życiu. Podstawą terapii są kortykosteroidy (prednizon 1 mg/kg/dobę, max 60 mg przez 2-3 tygodnie w łagodnych przypadkach) oraz leki immunosupresyjne, takie jak cyklofosfamid (w ciężkich postaciach) i leczenie podtrzymujące (rituksymab, azatiopryna 2-3 mg/kg/dobę, metotreksat 0,3 mg/kg/tydzień przez 18-24 miesiące). W przypadkach opornych stosuje się plazmaferezę, mepolizumab (anty-IL-5) oraz omalizumab.
alergia, azatiopryna, biopsja nerwu, bloker histaminy, cyklofosfamid, dapson, eozynofilia obwodowa, immunoglobulina dożylna, immunosupresja, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, krwawienie pęcherzykowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwwydzielniczy, mepolizumab, metotreksat, metyloprednizolon, nerw obwodowy, niedokrwienie kończyn, omalizumab, osteoporoza, plazmafereza, prednizon, przeciwciała ANCA, przeciwciało anty-IL-5, remisja, rituximab, suplementacja witaminy D, takrolimus, tętniak, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie zatok, zatorowość płucna, zespół Churga-Straussa - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Zapobieganie i profilaktyka
Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych dotykającą około 300 milionów osób globalnie, z prognozowanym wzrostem do 400 milionów do 2025 roku. Kluczowym elementem zarządzania astmą jest indywidualny, pisemny plan postępowania, który obejmuje samokontrolę objawów i pomiar PEF, schemat przyjmowania leków oraz działania w przypadku zaostrzeń. Leki kontrolujące, takie jak kortykosteroidy wziewne (ICS) stosowane zwykle dwa razy dziennie, oraz długo działające beta-2-agonisty (LABA) w połączeniu z ICS, stanowią podstawę terapii. Unikanie czynników wyzwalających, takich jak alergeny (kurz, pyłki, roztocza), dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza, infekcje wirusowe (np. RSV, grypa) oraz stres, jest niezbędne w profilaktyce zaostrzeń. Nowe wytyczne GINA 2024 odrzucają monoterapię SABA ze względu na ryzyko poważnych zaostrzeń, rekomendując stosowanie ICS u wszystkich dorosłych i młodzieży z astmą.
alergen, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, astma indukowana wysiłkiem, astma niekontrolowana, atopowe zapalenie skóry, czynność płuc, długo działający beta-agonista, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, infekcja dróg oddechowych, infekcja rinowirusem, kortykosteroid wziewny, krótko działający beta-2-agonista, lek antycholinergiczny, lek antyleukotrienowy, lek ratunkowy, marsz atopowy, miernik szczytowego przepływu, mikrobiom dróg oddechowych, montelukast, omalizumab, pneumokok, przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, przewlekła obturacyjna choroba płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, stabilizator komórek tucznych, świszczący oddech, syncytialny wirus oddechowy, tiotropium - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia słoneczna – Leczenie
Alergia słoneczna, zwana również fotowrażliwością, to immunologiczna reakcja na promieniowanie UV, manifestująca się różnorodnymi zmianami skórnymi, w tym polymorficznym osutkiem świetlnym (PMLE) i pokrzywką słoneczną. Leczenie zależy od nasilenia objawów i obejmuje przede wszystkim unikanie ekspozycji na słońce oraz stosowanie środków wspomagających, takich jak chłodne kompresy, nawilżające kremy i odpowiednie nawodnienie. W łagodnych przypadkach wystarcza samo unikanie słońca, natomiast w cięższych wskazana jest farmakoterapia: doustne leki przeciwhistaminowe (loratadyna, feksofenadyna, cetyryzyna, difenhydramina, chlorfeniramina), miejscowe kortykosteroidy (np. hydrokortyzon 1%) oraz doustne kortykosteroidy (prednizon 0,5-1 mg/kg m.c. przez 1-2 tygodnie). Hydroksychlorochina jest skuteczna w PMLE, a w opornych przypadkach pokrzywki słonecznej stosuje się omalizumab, cyklosporynę lub azatioprynę. Fototerapia (UVA, UVB, PUVA) służy do desensytyzacji skóry przed sezonem letnim i może przynieść remisję trwającą kilka miesięcy.
afamelanotyd, alergia słoneczna, azatiopryna, beta-karoten, cyklosporyna, doustny kortykosteroid, dożylna immunoglobulina, fotochemoterapia PUVA, fototerapia, fotowrażliwość, hartowanie skóry, homeopatia, hydroksychlorochina, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, melanina, miejscowy kortykosteroid, nikotynamid, omalizumab, pokrzywka słoneczna, probiotyk, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciało monoklonalne anty-IgE, psoralen, selen, terapia infuzyjna, toczeń, wymiana osocza - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na mleko – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na białko mleka krowiego (CMPA) to immunologiczna reakcja na białka mleka, dotykająca 2-3% dzieci poniżej 3. roku życia, z objawami od łagodnych (pokrzywka, biegunka, świąd) po ciężkie, w tym anafilaksję wymagającą natychmiastowego podania adrenaliny. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych, oznaczeniu specyficznych IgE oraz diecie eliminacyjnej i prowokacji, szczególnie istotnej w alergii nie-IgE-zależnej. Leczenie polega na całkowitym wykluczeniu mleka i produktów mlecznych, stosowaniu mieszanek o wysokim stopniu hydrolizy (eHF) lub aminokwasowych (AAF) u niemowląt, a także edukacji pacjentów i rodzin w zakresie unikania alergenów, rozpoznawania objawów i stosowania adrenaliny. Wspomagająco stosuje się leki przeciwhistaminowe oraz omalizumab, a w wybranych przypadkach immunoterapię doustną lub podjęzykową w celu indukcji tolerancji.
adrenalina, alergia na białko mleka krowiego, alergia na mleko, alergolog, anafilaksja, auto-wstrzykiwacz adrenaliny, biegunka, CMPA, dieta eliminacyjna, egzema, immunoterapia doustna, immunoterapia podjęzykowa, kolka niemowlęca, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, omalizumab, pokrzywka, przeciwciała IgE, reakcja IgE-zależna, reakcja nie-IgE zależna, refluks żołądkowo-przełykowy, suplementacja wapnia, świszczący oddech, testy skórne, wymioty