gastroskopia
Gastroskopia, znana również jako panendoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, to procedura diagnostyczna polegająca na wprowadzeniu giętkiego endoskopu przez jamę ustną do przełyku, żołądka i dwunastnicy w celu bezpośredniej oceny błony śluzowej tych narządów. Badanie umożliwia diagnostykę wielu schorzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym chorób refluksowych, zapalnych, wrzodowych oraz nowotworowych.
Wskazania do gastroskopii obejmują: dolegliwości dyspeptyczne nieustępujące po leczeniu, bóle w nadbrzuszu, krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, dysfagię, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niezamierzoną utratę masy ciała oraz monitorowanie znanych chorób (np. choroby wrzodowej, przełyku Barretta). Podczas badania możliwe jest również pobieranie wycinków do badania histopatologicznego oraz wykonywanie drobnych zabiegów terapeutycznych.
Gastroskopia zazwyczaj wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym gardła, choć możliwe jest również przeprowadzenie jej w sedacji lub znieczuleniu ogólnym. Badanie trwa zwykle 5-10 minut i jest względnie bezpieczne, z niskim odsetkiem powikłań (poniżej 0,1%). Do rzadkich powikłań należą: perforacja przewodu pokarmowego, krwawienie, aspiracja treści żołądkowej do dróg oddechowych oraz reakcje na środki znieczulające.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Diagnostyka i diagnoza
Biegunka definiowana jest jako oddawanie ≥3 luźnych lub płynnych stolców na dobę, z podziałem na ostrą (<2 tyg.), przetrwałą (2-4 tyg.) i przewlekłą (>4 tyg.). Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, uwzględniając charakter stolca, objawy towarzyszące (np. gorączka >38,5°C, krew w stolcu), historię leków, podróży i chorób współistniejących. W ostrych przypadkach u osób immunokompetentnych często nie wymaga się rozległych badań, jednak wskazania do diagnostyki obejmują m.in. biegunkę trwającą >7 dni, ciężkie odwodnienie, podejrzenie zakażenia Clostridioides difficile czy chorób zapalnych jelit. Badania laboratoryjne obejmują morfologię, elektrolity, CRP, badania stolca (posiew, toksyny C. difficile, parazytologia, kalprotektyna), a w diagnostyce przewlekłej dodatkowo testy oddechowe, elastazę trzustkową i badania w kierunku celiakii. Endoskopia (kolonoskopia, gastroskopia) oraz badania obrazowe (CT, MRI, USG) są wskazane przy niejasnej etiologii lub podejrzeniu zmian strukturalnych.
badanie fizykalne, badanie parazytologiczne kału, badanie per rectum, białko C-reaktywne, biegunka, biegunka ostra, biegunka poantybiotykowa, biegunka podróżnych, biegunka przetrwała, biegunka przewlekła, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridioides difficile, elektrolity, enteroskopia dwubalonowa, gastroskopia, kalprotektyna kałowa, kapsułka endoskopowa, kolonoskopia, krew utajona w kale, luźne stolce, mikroskopowe zapalenie jelita, morfologia krwi, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, nowotwór przewodu pokarmowego, posiew stolca, SIBO, sigmoidoskopia, tomografia komputerowa jamy brzusznej, USG jamy brzusznej, wodorowy test oddechowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie kolagenowe, zapalenie limfocytarne, zatrucie pokarmowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Symetykon – Wskazania do stosowania
Symetykon, jako substancja powierzchniowo czynna o działaniu przeciwpieniącym, jest skutecznym środkiem w leczeniu objawów związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, takich jak wzdęcia, uczucie pełności, odbijanie, burczenie jelitowe oraz uczucie ucisku w jamie brzusznej. Mechanizm działania polega na redukcji napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, co prowadzi do ich pękania i ułatwia eliminację gazów przez ściany jelita lub naturalne wydalanie. Symetykon znajduje zastosowanie zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych (np. Meteospasmyl zawierający 300 mg symetykonu i 60 mg cytrynianu alweryny), szczególnie w leczeniu zespołu jelita drażliwego i bolesnej uchyłkowatości jelita grubego z towarzyszącymi wzdęciami. Ponadto, jest wskazany w stanach pooperacyjnych, zwłaszcza przy bębnicy pooperacyjnej, oraz jako środek pomocniczy w przygotowaniu do badań diagnostycznych jamy brzusznej (radiologicznych, ultrasonograficznych, endoskopowych), gdzie poprawia jakość obrazowania poprzez eliminację pęcherzyków gazu.
badania diagnostyczne jamy brzusznej, badanie endoskopowe, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, bębnica pooperacyjna, burczenie w jelitach, choroba wrzodowa, cytrynian alweryny, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort brzuszny, dyspepsja, działanie przeciwpieniące, gastroskopia, IBS, nadkwaśność, nadmierne gromadzenie gazów, niestrawność, oczyszczenie jelit, odbijanie, przepuklina rozworu przełykowego, przewód pokarmowy, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz mięśni gładkich, środek kontrastowy, substancja powierzchniowo czynna, uchyłkowatość jelita grubego, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej, zespół jelita drażliwego, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzód żołądka – Diagnostyka i diagnoza
Wrzód żołądka (ulcus ventriculi) to przerwanie ciągłości błony śluzowej sięgające warstwy mięśniowej, którego diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach dodatkowych. Kluczowe jest wykrycie zakażenia Helicobacter pylori, najczęstszej przyczyny wrzodów, za pomocą testu oddechowego mocznikowego (czułość 95-97%, swoistość do 100%) lub testu antygenowego z kału. Złotym standardem diagnostycznym pozostaje esofagogastroduodenoskopia (EGD), umożliwiająca bezpośrednią wizualizację wrzodu, pobranie co najmniej 6 wycinków do badania histopatologicznego (4 z brzegu i 2 z dna wrzodu) oraz wykonanie szybkiego testu ureazowego (CLO) na obecność H. pylori. Endoskopia jest szczególnie wskazana u pacjentów powyżej 55 roku życia, przy obecności objawów alarmowych lub braku poprawy po leczeniu empirycznym. Kontrolne badanie endoskopowe po 6-8 tygodniach pozwala potwierdzić zagojenie wrzodu i wykluczyć proces nowotworowy, który dotyczy 5-10% wrzodów żołądka.
błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, esofagogastroduodenoskopia, gastroskopia, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, kamica żółciowa, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odynofagia, próby wątrobowe, przeciwciało IgG, przeciwciało monoklonalne, rak żołądka, szybki test ureazowy, test antygenowy kału, test oddechowy mocznikowy, test serologiczny, tkliwość nadbrzusza, tomografia komputerowa, wrzód żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon chorób i schorzeń
Czynnościowa dyspepsja – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Czynnościowa dyspepsja (FD) jest powszechnym zespołem objawów obejmującym pełność poposiłkową, wczesne uczucie sytości oraz ból lub pieczenie w nadbrzuszu, dotykającym około 12% populacji wg kryteriów Rome IV. Długoterminowe obserwacje populacyjne wskazują, że u około 20% pacjentów dochodzi do całkowitego ustąpienia objawów, u 37% rozwija się nowe czynnościowe zaburzenie przewodu pokarmowego (FGID) z lub bez GERD, a u 43% dyspepsja utrzymuje się przewlekle. FD nie wpływa na skrócenie długości życia, co potwierdza jej łagodny charakter. Czynniki prognostyczne obejmują m.in. poziom lęku, zaburzenia snu, obecność zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz wyjściowe nasilenie objawów. Leczenie farmakologiczne przynosi poprawę u maksymalnie 60% pacjentów, a jedyną metodą zmieniającą naturalny przebieg jest eradykacja Helicobacter pylori. Inhibitory pompy protonowej, antagoniści H2, prokinetyki i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TCA) mają głównie działanie objawowe.
antagonista receptora histaminowego H2, choroba refluksowa przełyku, czynnościowa dyspepsja, endoskopia, eozynofilia dwunastnicy, eradykacja Helicobacter pylori, gastroskopia, inhibitor pompy protonowej, jakość życia związana ze zdrowiem, lek prokinetyczny, lek psychotropowy, objawy alarmowe, objawy dyspeptyczne, opóźnione opróżnianie żołądka, strategia test and treat, terapia poznawczo-behawioralna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wczesne uczucie sytości, zaburzenia snu, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ozzion 20 mg
Lek Ozzion zawiera 20 mg pantoprazolu w postaci tabletek dojelitowych, które hamują wydzielanie kwasu solnego poprzez blokadę pompy protonowej. Preparat jest wskazany u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 lat w leczeniu objawowym choroby refluksowej przełyku (GERD), a także w długotrwałej terapii podtrzymującej refluksowego zapalenia przełyku. U dorosłych dodatkowo stosuje się go w profilaktyce gastropatii polekowej u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka powikłań przewodu pokarmowego, którzy wymagają długotrwałego leczenia nieselektywnymi NLPZ. Do grupy ryzyka należą m.in. osoby powyżej 65 roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, stosujące antykoagulanty lub glikokortykosteroidy, po przebytym krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego, zakażone Helicobacter pylori oraz przyjmujące wysokie dawki NLPZ lub kilka leków z tej grupy jednocześnie.
alergia na soję, choroba refluksowa przełyku, choroba reumatyczna, choroba wrzodowa żołądka, dysfagia, gastropatia polekowa, gastroskopia, glikokortykosteroidy, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas solny w żołądku, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja cukrów, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, przewlekły zespół bólowy, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, tabletka dojelitowa, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Anemia z niedoboru witamin – Diagnostyka i diagnoza
Anemia z niedoboru witamin, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, charakteryzuje się makrocytozą (MCV >100 fL), obniżonym poziomem hemoglobiny, trombocytopenią oraz leukopenią. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej z rozmazem, oznaczeniu stężeń witaminy B12 (poniżej 148-185 pmol/L diagnostyczny niedobór) i kwasu foliowego, a także na badaniach dodatkowych takich jak stężenie kwasu metylomalonowego (MMA) i homocysteiny, które są bardziej czułymi wskaźnikami niedoboru witaminy B12 na poziomie tkankowym. Holotranskobalamina (aktywna witamina B12) jest rekomendowana jako wczesny marker niedoboru, szczególnie w ciąży. W diagnostyce niedokrwistości złośliwej istotne jest oznaczenie przeciwciał anty-IF i anty-PCA oraz stężenia gastryny, a gastroskopia z biopsją pozwala na ocenę zaniku błony śluzowej żołądka i potwierdzenie rozpoznania.
anemia megaloblastyczna, anemia z niedoboru witamin, autoimmunologiczne zapalenie żołądka, biopsja szpiku kostnego, celiakia, choroba Crohna, czerwona krwinka, dysfagia, erytrocyt, gastroskopia, glossitis, hipersegmentowany neutrofil, holotranskobalamina, homocysteina, inhibitor pompy protonowej, kwas foliowy, kwas metylomalonowy, leukopenia, makrocytoza, megaloblast, morfologia krwi obwodowej, neuropatia obwodowa, niedokrwistość złośliwa, rozmaz krwi obwodowej, trombocytopenia, witamina B12, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Refluks u niemowląt – Leczenie
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest powszechnym zjawiskiem, występującym u około 50% dzieci w pierwszym roku życia, które zazwyczaj ustępuje samoistnie do 12-14 miesiąca życia. W większości przypadków leczenie zachowawcze, obejmujące modyfikacje pozycji (utrzymanie pionowej pozycji przez 20-30 minut po karmieniu), zmiany w technikach karmienia (mniejsze, częstsze posiłki), odpowiednie odbijanie oraz zagęszczanie pokarmu u niemowląt karmionych sztucznie, jest wystarczające. Wskazane jest także stosowanie specjalnych mieszanek mlekozastępczych w przypadku podejrzenia alergii na białko mleka krowiego oraz modyfikacja diety matki karmiącej. Pozycja do snu na plecach pozostaje standardem profilaktyki SIDS, mimo potencjalnego nasilenia objawów refluksu. Farmakoterapia, obejmująca antagoniści receptorów H2 (np. famotydyna, ranitydyna) oraz inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol), jest zarezerwowana dla niemowląt z potwierdzoną chorobą refluksową przełyku (GERD) i powikłaniami, takimi jak niewystarczający przyrost masy ciała, zapalenie przełyku czy nawracające zapalenia płuc. Leki prokinetyczne i zobojętniające kwas stosuje się ostrożnie ze względu na ograniczone dowody skuteczności i potencjalne działania niepożądane.
alergia na białko mleka krowiego, alginian, antagonista receptora H2, choroba refluksowa przełyku, fundoplikacja Nissena, gastroenterolog dziecięcy, gastroskopia, inhibitor pompy protonowej, konsultant laktacyjny, laparoskopowa fundoplikacja, leczenie zachowawcze, lek prokinetyczny, masaż niemowlęcy, mieszanka hipoalergiczna, pH-metria, refluks żołądkowo-przełykowy, ryzyko infekcji, terapia czaszkowo-krzyżowa, wędzidełko językowe, zaburzenie wchłaniania, zagęszczanie pokarmu, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (PUD) charakteryzuje się obecnością owrzodzeń błony śluzowej, które wymagają kompleksowej opieki pielęgniarskiej obejmującej szczegółową ocenę bólu, nawyków żywieniowych, stosowanych leków (zwłaszcza NLPZ i aspiryny), badanie fizykalne oraz monitorowanie parametrów życiowych i objawów krwawienia (hematemeza, smoliste stolce). Kluczowe diagnozy pielęgniarskie to m.in. ostry ból związany z uszkodzeniem błony śluzowej, ryzyko krwawienia, zaburzenia odżywiania, lęk oraz deficyt wiedzy. Cele opieki obejmują redukcję bólu do poziomu 2-4 w skali 0-10, utrzymanie prawidłowego nawodnienia (ciśnienie skurczowe ≥90 mm Hg, HR 60-100/min, diureza >30 ml/h), stabilizację masy ciała oraz zapobieganie powikłaniom takim jak krwawienie, perforacja czy niedrożność.
antagonista receptora H2, badanie diagnostyczne, biofeedback, bisfosfonian, choroba wrzodowa, diagnoza pielęgniarska, edukacja pacjenta, farmakoterapia, gastroskopia, hematemeza, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, lek zobojętniający, melena, niedrożność odźwiernika, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ocena pielęgniarska, owrzodzenie błony śluzowej, parametry życiowe, pasaż przewodu pokarmowego, perforacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sukralfat, warfaryna, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zakażenie Helicobacter pylori, zapalenie otrzewnej, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon substancji czynnych
Deksmedetomidyna – Wskazania do stosowania
Deksmedetomidyna, dostępna w formie koncentratu 100 µg/ml do sporządzania roztworów infuzyjnych o stężeniach 4 µg/ml lub 8 µg/ml oraz jako gotowy roztwór 4 µg/ml, jest wskazana do sedacji dorosłych pacjentów na Oddziale Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM). Lek umożliwia osiągnięcie sedacji na poziomie od 0 do -3 w skali Richmond Agitation-Sedation Scale (RASS), co odpowiada stanowi od spokojnego i czujnego do umiarkowanej sedacji z reakcją na bodziec głosowy. Deksmedetomidyna jest szczególnie zalecana u pacjentów wymagających zachowania możliwości oceny neurologicznej, utrzymania kontaktu oraz funkcji oddechowych, a także u tych z pobudzeniem psychoruchowym, gdzie konieczne jest uspokojenie bez głębokiej sedacji. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w sedacji proceduralnej u pacjentów niezaintubowanych podczas różnorodnych procedur diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych, gdzie wymagana jest współpraca i świadomość pacjenta.
badanie endoskopowe, biopsja, bronchoskopia, deksmedetomidyna, depresja oddechowa, ekstubacja, gastroskopia, intubacja dotchawicza, kolonoskopia, koncentrat do sporządzania roztworu, lek sedacyjny, ocena neurologiczna, oddział intensywnej opieki medycznej, pobudzenie psychoruchowe, procedura diagnostyczna, rezonans magnetyczny, sedacja niezaintubowanych pacjentów, sedacja proceduralna, skala Richmond Agitation-Sedation, stan krytyczny, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Diagnostyka i diagnoza
Hematemesis, czyli wymiotowanie krwi, jest objawem krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmującego przełyk, żołądek i dwunastnicę. Krew w wymiocinach może mieć różny charakter – od świeżej, jasnoczerwonej, przez ciemną, skrzepłą przypominającą fusy kawowe, po krew zmieszaną z pokarmem. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi, parametry układu krzepnięcia, panel biochemiczny i próby wątrobowe, które pozwalają ocenić stan pacjenta i potencjalne przyczyny krwawienia. Złotym standardem diagnostycznym jest gastroskopia (EGD), umożliwiająca bezpośrednią wizualizację źródła krwawienia, pobranie biopsji oraz wykonanie procedur terapeutycznych, takich jak koagulacja, klipsowanie naczyń czy zakładanie opasek na żylaki. W przypadku niestabilności hemodynamicznej konieczna jest natychmiastowa resuscytacja płynowa i ewentualna transfuzja krwi.
angiografia, choroba wrzodowa, dwunastnica, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopia kapsułkowa, enteroskopia dwubalonowa, fusy kawowe, gastroskopia, Helicobacter pylori, hematemesis, hemoptysis, kolonoskopia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, marskość wątroby, melena, morfologia krwi, niedokrwistość, próby wątrobowe, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, układ krzepnięcia, wstrząs hipowolemiczny, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Diagnostyka i diagnoza
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to przewlekłe zaburzenie wchłaniania, najczęściej po rozległej resekcji jelita cienkiego, definiowane u dorosłych jako długość jelita cienkiego poniżej 200 cm. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym morfologii krwi (w celu wykrycia anemii mikrocytarnej hipochromicznej lub megaloblastycznej), poziomu albumin (wartości poniżej 2,5 g/dl wskazują na ryzyko powikłań), elektrolitów, witamin (A, B1, B2, B6, B12, C, D, E) i pierwiastków śladowych. Istotne są także badania stolca (test na obecność tłuszczu, posiew, krew utajona) oraz obrazowe (RTG, TK, USG, MR) i endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia) oceniające anatomię i funkcję pozostałego jelita oraz wykrywające powikłania. Dodatkowo stosuje się testy funkcjonalne, takie jak test D-ksylozy, bilans azotowy czy analiza oddechowa w kierunku SIBO, a także densytometrię kostną i biopsję wątroby w przypadku nieprawidłowości w testach wątrobowych.
albuminy, badania biochemiczne krwi, badanie opróżniania żołądka, bilans azotowy, bilirubina, biopsja wątroby, celiakia, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroby zapalne jelit, densytometria kostna, elastografia, elektrolity, enterografia MR, enzymy wątrobowe, gastroskopia, kamica żółciowa, kolonoskopia, marskość wątroby, morfologia krwi, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedokrwienie jelit, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość mikrocytarna hipochromiczna, niewydolność wątroby, osteopenia, osteoporoza, pasaż przewodu pokarmowego, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przewlekłe zapalenie trzustki, resekcja jelita cienkiego, rezonans magnetyczny, sigmoidoskopia, stłuszczenie wątroby, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wlew kontrastowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Espumisan 40 mg
Espumisan 40 mg, zawierający symetykon jako substancję czynną, jest wskazany do leczenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów, takich jak wzdęcia, w tym pooperacyjne. Dawkowanie dla dzieci powyżej 6 lat, młodzieży i dorosłych wynosi 2 kapsułki (80 mg symetykonu) 3-4 razy na dobę, co daje dawkę dobową 240-320 mg symetykonu. Lek nie jest zalecany dla dzieci poniżej 6 lat i niemowląt, dla których dostępne są inne formy preparatu. W diagnostyce obrazowej okolic brzucha (radiologia, USG, gastroskopia) stosuje się schemat: 2 kapsułki 3 razy na dobę w dniu poprzedzającym badanie (240 mg symetykonu) oraz 2 kapsułki rano w dniu badania (80 mg symetykonu).
- Leksykon chorób i schorzeń
Enteritis promieniowa – Diagnostyka i diagnoza
Enteritis promieniowa to zapalenie jelit wywołane uszkodzeniem przez promieniowanie, najczęściej w trakcie radioterapii nowotworów jamy brzusznej, miednicy lub odbytnicy. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie dotyczącym ekspozycji na promieniowanie (m.in. dawka całkowita i frakcyjna), badaniu fizykalnym oraz badaniach laboratoryjnych, endoskopowych i obrazowych. W badaniach laboratoryjnych mogą wystąpić niedokrwistość, leukocytoza, zaburzenia elektrolitowe i nieprawidłowości w testach wątrobowych. Endoskopia (gastroskopia, kolonoskopia, kapsułka endoskopowa, enteroskopia) pozwala na ocenę zmian błony śluzowej, które w ostrej fazie obejmują obrzęk i owrzodzenia, a w przewlekłej teleangiektazje i kruchość śluzówki. Badania obrazowe, takie jak TK jamy brzusznej i miednicy, wykazują pogrubienie ściany jelita i obrzęk podśluzówkowy, a także pozwalają na wykrycie niedrożności i powikłań. Testy oddechowe na SIBO są istotne u pacjentów z biegunką po radioterapii.
badanie endoskopowe, biopsja, chemioterapia, dawka promieniowania, enteritis promieniowa, enteroskopia, gastroskopia, kapsułka endoskopowa, kolonoskopia, markery nowotworowe, mikrobiom jelitowy, morfologia krwi, niedokrwistość, niedrożność jelita cienkiego, nieswoista choroba zapalna jelit, ostra enteritis promieniowa, przeszczep mikrobioty kałowej, radioterapia nowotworów, rezonans magnetyczny, teleangiektazja, tomografia komputerowa, wodorowy test oddechowy, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie naczyń, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość z niedoboru żelaza – Diagnostyka i diagnoza
Niedokrwistość z niedoboru żelaza (IDA) stanowi około 50% wszystkich przypadków anemii i wymaga kompleksowej diagnostyki obejmującej morfologię krwi oraz ocenę parametrów gospodarki żelazem, takich jak stężenie ferrytyny (diagnostyczne poniżej 15 ng/ml, a u osób starszych poniżej 50 μg/l), stężenie żelaza w surowicy (<10 μmol/l), całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC) oraz wysycenie transferyny (<16-20%). Charakterystyczne cechy morfologiczne to mikrocytoza i hipochromia erytrocytów. Diagnostyka powinna być uzupełniona szczegółowym wywiadem i badaniem fizykalnym, a w przypadku niejednoznacznych wyników stosuje się zaawansowane testy, takie jak oznaczenie rozpuszczalnego receptora transferyny (sTfR), wskaźnika receptor transferyny/ferrytyna, zawartości hemoglobiny w retikulocytach (RET-He) oraz hepcydyny. Biopsja szpiku kostnego z barwieniem błękitem pruskim pozostaje złotym standardem, choć jest rzadko wykonywana ze względu na inwazyjność.
biopsja szpiku kostnego, całkowita zdolność wiązania żelaza, choroba trzewna, choroby zapalne jelit, enteroskopia, ferrytyna w surowicy, gastroskopia, hepcydyna, kalprotektyna w kale, kapsułka endoskopowa, kolonoskopia, krwinka czerwona, morfologia krwi, niedokrwistość chorób przewlekłych, niedokrwistość syderoblastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, rozmaz krwi obwodowej, talasemia, zakażenie Helicobacter pylori, zatrucie ołowiem, żelazo w surowicy - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy żołądka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Polipy żołądka to najczęściej łagodne zmiany na błonie śluzowej żołądka, wykrywane głównie przypadkowo podczas esofagogastroduodenoskopii (EGD). Wyróżnia się kilka typów polipów: hiperplastyczne (najczęstsze, niskie ryzyko zezłośliwienia), gruczolakowe (adenoma) z potencjałem transformacji nowotworowej, zapalne oraz związane z zespołem rodzinnej polipowatości gruczolakowatej (FAP). Polipy mogą mieć różną wielkość, od kilku milimetrów do kilku centymetrów, a wskazaniem do endoskopowego usunięcia (polipektomii) są polipy gruczolakowe, większe niż 1 cm, objawowe lub związane z FAP. Diagnostyka opiera się na endoskopii z biopsją, a w przypadku polipów powyżej 5-10 mm zaleca się ich całkowite usunięcie. Leczenie infekcji Helicobacter pylori jest istotne, gdyż eradykacja może prowadzić do zaniku polipów hiperplastycznych i zapobiegać ich nawrotom.
adenoma, anemia perniciosa, badanie histopatologiczne, biopsja, częściowa gastrektomia, EGD, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopowa resekcja błony śluzowej, eradykacja H. pylori, esofagogastroduodenoskopia, FAP, gastroskopia, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość złośliwa, omeprazol, polip gastryczny, polip gruczolakowy, polip hiperplastyczny, polip zapalny, polip żołądka, polipektomia, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, rak żołądka, rodzinna polipowatość gruczolakowata, zapalenie żołądka - Leksykon substancji czynnych
Symetykon – Dawkowanie i sposób podawania
Symetykon jest stosowany w leczeniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych związanych z nadmiernym gromadzeniem się gazów oraz jako składnik pomocniczy w przygotowaniu do badań diagnostycznych jamy brzusznej. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta, wskazania oraz postaci farmaceutycznej. Dorośli mogą przyjmować np. Bobotic w dawce 40 mg (16 kropli) 4 razy na dobę, Espumisan kapsułki 80 mg 3-4 razy na dobę lub Simet 80 mg do 6 tabletek (480 mg) na dobę. U dzieci dawki są dostosowane do wieku i masy ciała, np. Bobotic od 28 dnia życia do 3 lat 20 mg (8 kropli) 4 razy na dobę, a u dzieci powyżej 6 lat dawki zbliżone do dawek dorosłych. Niektóre preparaty, takie jak Meteospasmyl czy Clensia, nie są zalecane u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Symetykon jest także stosowany w przygotowaniu do badań obrazowych i endoskopowych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku i rodzaju badania, np. Espumisan 240 mg (2 kapsułki 3 razy na dobę) przed badaniem i 80 mg (2 kapsułki) w dniu badania.
badanie diagnostyczne jamy brzusznej, badanie diagnostyczne przewodu pokarmowego, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, badanie z podwójnym kontrastem, ciężka niewydolność nerek, cytrynian alweryny, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, gastroskopia, klirens kreatyniny, nadmierne gromadzenie gazów, niewydolność nerek, oczyszczenie jelit, pienienie treści przewodu pokarmowego, symetykon, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Relanium 5 mg/ml
Relanium (diazepam 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest benzodiazepiną o działaniu anksjolitycznym, uspokajającym, przeciwdrgawkowym i miorelaksacyjnym, stosowaną w stanach wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej. Wskazania obejmują ostre stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe, w tym delirium tremens u pacjentów z zespołem abstynencyjnym, oraz ostre stany spastyczne mięśni, np. w tężcu. Lek jest również lekiem z wyboru w stanach drgawkowych, takich jak stan padaczkowy, drgawki w przebiegu zatruć oraz drgawki gorączkowe, gdzie szybkie podanie pozwala na przerwanie napadu i zapobieganie powikłaniom neurologicznym.
benzodiazepina, bronchoskopia, cewnikowanie serca, Clostridium tetani, delirium tremens, dentofobia, diazepam, drgawki gorączkowe, gastroskopia, halucynacja, kardiowersja, kolonoskopia, napad padaczkowy, niepamięć wsteczna, pobudzenie psychoruchowe, premedykacja, roztwór do wstrzykiwań, spastyczność mięśni, stan padaczkowy, tężec, zatrucie, zespół abstynencyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Espumisan 40 mg/ml
Lek Espumisan w postaci emulsji doustnej zawiera symetykon w stężeniu 40 mg/ml i jest stosowany w leczeniu wzdęć oraz niemowlęcej kolki jelitowej. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: niemowlęta powyżej 1 miesiąca otrzymują 0,5-1 ml (13-25 kropli) przed lub po karmieniu, maksymalna dobowa dawka to 480 mg (12 podań); dzieci 1-6 lat – 1 ml (25 kropli) 3-5 razy na dobę; dzieci i młodzież 6-14 lat – 1-2 ml (25-50 kropli) 3-5 razy na dobę; młodzież od 14 lat i dorośli – 2 ml (50 kropli) 3-5 razy na dobę. Przed badaniami radiologicznymi i ultrasonograficznymi zaleca się podawanie 2-6 ml (50-150 kropli) w przeddzień i dniu badania oraz dodatek 4-8 ml (100-200 kropli) do środka kontrastowego. W przygotowaniu do gastroskopii stosuje się 4-8 ml (100-200 kropli) przed badaniem, z możliwością dodatkowego podania przez kanał instrumentalny endoskopu.