działanie keratolityczne
Działanie keratolityczne to proces farmakologiczny polegający na rozpuszczaniu lub złuszczaniu warstwy rogowej naskórka, bogatej w keratynę. Substancje o takim działaniu powodują osłabienie połączeń międzykomórkowych w obrębie stratum corneum, co prowadzi do usunięcia martwych komórek naskórka.
Najczęściej stosowanymi związkami o działaniu keratolitycznym są kwas salicylowy, kwas mlekowy, kwas glikolowy, mocznik w wysokim stężeniu (powyżej 10%) oraz rezorcyna. Substancje te znajdują zastosowanie w leczeniu wielu dermatoz przebiegających z nadmiernym rogowaceniem, takich jak łuszczyca, rybia łuska, rogowiec dłoni i stóp, czy hiperkeratozy.
W praktyce klinicznej keratolityki stosuje się również w terapii trądziku, brodawek wirusowych oraz jako preparaty wspomagające penetrację innych substancji leczniczych przez barierę naskórkową. Ich działanie pozwala na efektywniejsze wchłanianie składników aktywnych aplikowanych miejscowo, co zwiększa skuteczność leczenia dermatologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Duac (10 mg + 50 mg)/g
Duac w formie żelu zawiera klindamycynę (10 mg/g) oraz benzoilu nadtlenek (50 mg/g) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którąkolwiek z substancji czynnych lub pomocniczych. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergie krzyżowe między klindamycyną a linkomycyną oraz reakcje alergiczne na benzoilu nadtlenek. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować zaczerwienienie, świąd, pieczenie skóry, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje anafilaktyczne. Wystąpienie tych symptomów wymaga natychmiastowego przerwania terapii i dokładnego wywiadu alergologicznego.
alergia krzyżowa, Duac, działanie keratolityczne, fosforan klindamycyny, klindamycyna, konsultacja alergologiczna, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwtrądzikowy, linkomycyna, linkozamid, nadtlenek benzoilu, nadwrażliwość na składniki leku, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku – Wskazania do stosowania
Ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku (Extractum spissum ex Matricariae anthodio) stanowi kluczowy składnik preparatu Mucosit, wykazującego wielokierunkowe działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, ściągające oraz łagodzące w leczeniu chorób przyzębia, stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz odleżyn po protezach zębowych. Preparat, zawierający 2,0 części ekstraktu z koszyczka rumianku na 100 g, jest szczególnie rekomendowany po zabiegach chirurgicznych w obrębie przyzębia, gdzie wspomaga regenerację tkanek i redukuje dolegliwości pozabiegowe. Mucosit występuje w formie żelu, co umożliwia precyzyjną aplikację i długotrwałe działanie na błony śluzowe jamy ustnej. W składzie preparatu znajdują się także ekstrakty z nagietka (0,5 części), podbiału (1,4 części), kory dębu (3,0 części), liścia szałwii (2,0 części) oraz ziela tymianku (1,0 część), a także alantoina (0,1 g), olejek rumiankowy (0,3 g) i olejek miętowy (0,3 g), które synergistycznie wzmacniają efekt terapeutyczny.
alantoina, chirurgia przyzębia, choroba przyzębia, działanie antyseptyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku, ekstrakt z koszyczka rumianku, gojenie ran, kora dębu, koszyczek nagietka, leczenie periodontologiczne, liść podbiału, liść szałwii, olejek miętowy, olejek rumiankowy, reakcja alergiczna, zapalenie błony śluzowej, żel na dziąsła, ziarninowanie tkanek, ziele tymianku, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Mocznik – Przedawkowanie
Mocznik, stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych, wykazuje właściwości keratolityczne, nawilżające i zmiękczające naskórek. Analiza charakterystyk produktów leczniczych, takich jak Canespor Onychoset (400 mg/g), emoliumLEK (20 mg/g) oraz Hasceral (100 mg/g w połączeniu z kwasem salicylowym), nie wykazała przypadków przedawkowania ani specyficznych objawów toksyczności po miejscowej aplikacji. Ryzyko ostrego zatrucia jest minimalne, nawet przy przypadkowym połknięciu, co potwierdza wysoki profil bezpieczeństwa mocznika w dermatologii. Brak jest udokumentowanych zdarzeń niepożądanych związanych z nadmiernym stosowaniem tych preparatów zgodnie z zaleceniami producentów.
aplikacja miejscowa, Canespor, charakterystyka produktu leczniczego, działanie keratolityczne, emolium, Hasceral, kwas salicylowy, mocznik, opatrunek okluzyjny, ostre zatrucie, preparat dermatologiczny, produkt leczniczy, stężenie mocznika, toksyczność, wchłanianie substancji, właściwości keratolityczne, zmiękczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Sodu bromek – Właściwości farmakodynamiczne
Sodu bromek (Natrii bromidum) jest kluczowym składnikiem aktywnym preparatu Sól Jodobromowa Iwonicka, występującym w stężeniu nie mniejszym niż 1200 mg jonów bromkowych (Br-) na kilogram preparatu. Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje rozszerzenie naczyń włosowatych, co zwiększa przepływ krwi i poprawia metabolizm tkanek, a także działanie keratolityczne poprzez złuszczanie warstwy rogowej naskórka. Preparat wykazuje właściwości higroskopijne, tworząc na skórze „płaszcz solny”, który zatrzymuje wodę i wydłuża działanie bodźca osmotycznego, co sprzyja stymulacji procesów odpornościowych i działaniu bakteriobójczemu. Sodu bromek wspomaga także eliminację elastazy, enzymu związanego z patogenezą łuszczycy i łuszczycowego zapalenia stawów, co czyni preparat efektywnym w terapii tych schorzeń dermatologicznych.
bodziec osmotyczny, działanie bakteriobójcze, działanie keratolityczne, działanie przeciwzapalne, elastaza, jon bromkowy, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, płaszcz solny, przepływ krwi, przewlekłe schorzenie górnych dróg oddechowych, resorpcja ognisk zapalnych, rozszerzenie naczyń włosowatych, schorzenie dermatologiczne, sodu bromek, sodu chlorek, sodu jodek, sól jodobromowa iwonicka, układ odpornościowy, właściwości higroskopijne, zabieg balneologiczny, złuszczanie warstwy rogowej, zmiany łuszczycowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Mobilat to maść zawierająca 0,2 g mukopolisacharydowego polisiarczanu, 1,0 g ekstraktu z kory nadnerczy oraz 2,0 g kwasu salicylowego na 100 g preparatu, stosowana miejscowo w leczeniu bólów stawów i mięśni. Substancje czynne wykazują synergistyczne działanie przeciwzapalne, przeciwwysiękowe, przeciwzakrzepowe oraz stymulujące regenerację tkanek. Ekstrakt z kory nadnerczy hamuje biosyntezę prostaglandyn i uwalnianie enzymów lizosomalnych, zmniejszając przepuszczalność naczyń włosowatych i obrzęk. Kwas salicylowy działa przeciwzapalnie i keratolitycznie, co zwiększa penetrację składników aktywnych. Mukopolisacharydowy polisiarczan hamuje enzymy kataboliczne, aktywuje plazminogen oraz stymuluje metabolizm komórek mezenchymalnych, przyspieszając regenerację i eliminację złogów włóknika.
addycja i komplementarność, aktywacja plazminogenu, biodostępność, biosynteza prostaglandyn, działanie keratolityczne, działanie przeciwwysiękowe, działanie przeciwzakrzepowe, ekstrakt z kory nadnerczy, enzymy lizosomalne, kod ATC, komórki mezenchymalne, kwas salicylowy, mediatory stanu zapalnego, mediatory zapalenia, mukopolisacharydowy polisiarczan, przepuszczalność naczyń włosowatych, regeneracja tkanek, złogi włóknika - Leksykon leków
Skład i postać leku – Capsigel N –
Capsigel N to emulsja do stosowania miejscowego na skórę, zawierająca w 100 g preparatu następujące substancje czynne: noniwamid 0,05 g, kwas salicylowy 1,9 g, kamforę 5,0 g, olejek terpentynowy z sosny nadmorskiej 5,0 g oraz olejek eukaliptusowy 2,0 g. Każdy składnik pełni określoną funkcję terapeutyczną: noniwamid działa drażniąco na receptory bólowe i termiczne, kwas salicylowy wykazuje działanie przeciwzapalne i keratolityczne, kamfora ma efekt miejscowo drażniący i rozgrzewający, natomiast olejki eteryczne wykazują właściwości przeciwbólowe i rozgrzewające. Preparat jest stabilizowany przez substancje pomocnicze takie jak lanolina, parafina stała i ciekła oraz metylohydroksyetyloceluloza, które zapewniają odpowiednią konsystencję, stabilność fizykochemiczną i właściwości aplikacyjne emulsji.
działanie keratolityczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, emulsja na skórę, interakcja lekowa, kamfora, kwas salicylowy, niezgodność farmaceutyczna, noniwamid, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, receptory bólowe, środek zagęszczający, stabilność fizykochemiczna, stosowanie zewnętrzne, właściwości emulgujące, właściwości fizykochemiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cepan –
Lek Cepan w formie kremu jest wskazany do miejscowego leczenia różnorodnych blizn, w tym pooperacyjnych, pooparzeniowych, keloidów oraz blizn potrądzikowych, a także w terapii przykurczy i blizn powiek. Preparat zawiera wyciąg etanolowy z cebuli (20,0 g/100 g), nalewkę z rumianku (5,0 g/100 g), heparynę sodową (5000 IU/100 g) oraz alantoinę (1,0 g/100 g), które synergistycznie wspomagają proces remodelingu blizny poprzez działanie przeciwzapalne, przeciwbliznowcowe, poprawę mikrokrążenia oraz regenerację tkanek. Terapia powinna być rozpoczęta na wczesnym etapie formowania blizny, najlepiej w ciągu 3-6 miesięcy od zagojenia rany, na skórę całkowicie wygojoną, bez aktywnego stanu zapalnego czy zakażenia. W przypadku blizn starszych niż rok, mimo potencjalnie mniejszej skuteczności, stosowanie leku nadal jest zalecane.
alantoina, alkohol cetostearylowy, blizna, blizna pooparzeniowa, blizna pooperacyjna, blizna potrądzikowa, blizna powieki, bliznowiec, czynne zakażenie, czyrak, działanie keratolityczne, heparyna sodowa, keloid, mikrokrążenie, nadwrażliwość, nalewka z rumianku, obrzęk, ograniczenie ruchomości stawów, owrzodzenie, paraben, przykurcz, sodu laurylosiarczan, stan zapalny, trądzik, wyciąg z cebuli - Leksykon leków
Skład i postać leku – Alpicort (2 mg + 4 mg)/ml
Alpicort to płyn na skórę głowy zawierający dwie substancje czynne: prednizolon w stężeniu 2 mg/ml, będący glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i naczynioskurczowym, oraz kwas salicylowy w stężeniu 4 mg/ml, wykazujący działanie keratolityczne i ułatwiający złuszczanie zrogowaciałego naskórka. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego roztworu i jest przeznaczony do miejscowej aplikacji na skórę głowy. W skład płynu wchodzą również substancje pomocnicze, takie jak alkohol izopropylowy, glikol propylenowy, arginina oraz woda oczyszczona, które pełnią funkcję rozpuszczalników, konserwantów oraz stabilizatorów roztworu.
alkohol izopropylowy, aplikacja miejscowa, arginina, działanie keratolityczne, działanie naczynioskurczowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, kwas salicylowy, niezgodność farmaceutyczna, płyn na skórę, postać farmaceutyczna, prednizolon, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy 200 mg/g
Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy zawiera kwas salicylowy w stężeniu 200 mg/g, co zapewnia silne działanie keratolityczne poprzez rozpuszczanie mostków międzykomórkowych w warstwie rogowej naskórka. Preparat jest wskazany do miejscowego leczenia odcisków (modzeli) oraz różnego rodzaju hiperkeratoz, w tym modzeli podeszwowych, nadmiernego rogowacenia pięt, zrogowaciałych obszarów na łokciach i kolanach oraz lokalnych zgrubień powstałych w wyniku przewlekłego ucisku lub tarcia. Szczególnie efektywny jest w usuwaniu odcisków twardych i miękkich, zlokalizowanych na podeszwach stóp, bocznych powierzchniach palców, przestrzeniach międzypalcowych oraz na dłoniach. Precyzyjna aplikacja maści na zmienione chorobowo miejsca minimalizuje ryzyko uszkodzenia zdrowej skóry.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek rozmarynowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek rozmarynowy (Rosmarini aetheroleum) stosowany w stężeniu 5% (5 g/100 g żelu) w preparatach Aromatol Hot żel oraz Depulol wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe, rozgrzewające oraz przeciwdrobnoustrojowe. Mechanizmy działania obejmują hamowanie szlaków NF-κB i COX-2, co prowadzi do redukcji produkcji cytokin prozapalnych i prostaglandyn, modulację przewodnictwa nerwowego przez wpływ na kanały jonowe oraz stymulację zakończeń nerwowych skóry skutkującą miejscowym efektem rozgrzewającym i zwiększonym ukrwieniem. Działanie przeciwdrobnoustrojowe wynika z uszkadzania błon komórkowych mikroorganizmów przez terpeny zawarte w olejku. W obu preparatach olejek rozmarynowy współwystępuje z olejkiem eukaliptusowym (5%) i balsamem peruwiańskim (6%), a w Aromatol Hot żel dodatkowo z kamforą racemiczną (10%), która wzmacnia efekt rozgrzewający i penetrację składników aktywnych.
8-cyneol, balsam peruwiański, blokada przewodnictwa nerwowego, cyklooksygenaza-2, cytokiny prozapalne, drobnoustroje, działanie analgetyczne, działanie antyseptyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie regenerujące, działanie rozgrzewające, kamfora racemiczna, kanały jonowe, mediatory zapalne, monoterpeny, olejek eukaliptusowy, olejek rozmarynowy, penetracja przezskórna, prostaglandyny, receptory bólowe, Rosmarinus officinalis, rozszerzenie naczyń krwionośnych, szlak NF-κB - Leksykon substancji czynnych
Glikol propylenowy – Właściwości farmakodynamiczne
Glikol propylenowy, stosowany w preparacie dermatologicznym Oviderm w stężeniu 250 mg/g (25%), jest substancją o wielokierunkowym działaniu farmakodynamicznym, klasyfikowaną w grupie leków zmiękczających i osłaniających (kod ATC D02AX). Jego główne mechanizmy działania obejmują efekt keratolityczny, polegający na rozmiękczaniu i złuszczaniu zrogowaciałej warstwy naskórka, oraz właściwości wiążące wodę, które przekładają się na skuteczne działanie nawilżające, zapobiegające suchości skóry – częstemu objawowi dermatoz. Dodatkowo, glikol propylenowy wykazuje ograniczone działanie przeciwdrobnoustrojowe, szczególnie przeciwko zarodnikom grzybów Malassezia furfur, co ma znaczenie w terapii łupieżu pstrego i innych dermatoz grzybiczych.
dermatologia kliniczna, dermatoza, działanie keratolityczne, działanie nawilżające, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie synergistyczne, glikol propylenowy, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, klasyfikacja ATC, lek dermatologiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Oviderm, podłoże kremowe, preparat dermatologiczny, suchość skóry, wiązanie wody, właściwości zmiękczające, zarodniki grzybów, złuszczanie naskórka, zrogowaciały naskórek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Benzacne 100 mg/g
Nadtlenek benzoilu, będący substancją czynną preparatu Benzacne w stężeniach 50 mg/g oraz 100 mg/g, jest stosowany miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego. Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu rozwoju bakterii beztlenowych Cutibacterium acnes, które kolonizują mieszki włosowo-łojowe i wywołują stan zapalny. Substancja ta charakteryzuje się dobrą penetracją przez warstwę rogową naskórka, co umożliwia skuteczne działanie przeciwbakteryjne w obrębie zmian trądzikowych. Nadtlenek benzoilu posiada kod ATC D10AE01, co klasyfikuje go jako lek przeciwtrądzikowy do stosowania miejscowego.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canespor Onychoset (10 mg + 400 mg)/g
Canespor Onychoset to miejscowy lek przeciwgrzybiczy z grupy pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC60), zawierający bifonazol (10 mg/g) oraz mocznik (400 mg/g). Bifonazol działa poprzez podwójne hamowanie syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej grzybów i ich eliminacji. Mocznik wykazuje działanie keratolityczne, rozmiękczając keratynę zakażonego paznokcia, co umożliwia nieinwazyjne usunięcie zakażonej tkanki oraz zwiększa penetrację bifonazolu w głąb paznokcia, potęgując efekt terapeutyczny. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (zwłaszcza Trichophyton), drożdżakom (Candida), pleśniom, Malassezia furfur oraz Corynebacterium minutissimum.
Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica paznokci, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, Malassezia furfur, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, oporność grzybów, oporność wtórna, pochodna imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm zawiera 400 mg kwasu salicylowego oraz 100 mg kwasu mlekowego na gram preparatu, co zapewnia silne działanie keratolityczne i zmiękczające hiperkeratotyczne zmiany skóry stóp. Preparat jest wskazany do miejscowego stosowania w leczeniu odcisków, nagniotków oraz innych zgrubień naskórka, które powstają na skutek długotrwałego ucisku lub tarcia. Kwas salicylowy rozmiękcza i złuszcza zrogowaciały naskórek, natomiast kwas mlekowy dodatkowo nawilża i ułatwia usuwanie zrogowaciałej tkanki. Maść zawiera również lanolinę, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Actikerall to miejscowy roztwór na skórę zawierający fluorouracyl (5 mg/g) oraz kwas salicylowy (100 mg/g), stosowany w leczeniu zmian skórnych, zwłaszcza hiperkeratotycznych. Preparat tworzy okluzyjną błonę po aplikacji, co zwiększa penetrację substancji czynnych do głębszych warstw skóry. Kwas salicylowy działa keratolitycznie, rozluźniając spoiwo międzykomórkowe i desmosomy, co ułatwia przenikanie fluorouracylu. Dodatkowo, dimetylosulfotlenek (80 mg/g) zwiększa rozpuszczalność i biodostępność fluorouracylu, a etanol (160 mg/g) pełni funkcję rozpuszczalnika i wspomaga tworzenie błony okluzyjnej. Farmakokinetyka wykazuje minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe fluorouracylu, potwierdzone badaniami na zwierzętach i ludziach, gdzie stężenia w surowicy nie przekraczały 0,05 µg/ml, a wchłanianie ogólnoustrojowe było <0,1%.
aplikacja miejscowa, biodostępność miejscowa, desmosomy, dimetylosulfotlenek, działania niepożądane, działanie keratolityczne, fluorouracyl, glukuronid estrowy, glukuronid eterowy, hiperkeratoza, kwas dwuhydroksybenzoesowy, kwas gentyzynowy, kwas salicylowy, kwas salicylurowy, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, rogowacenie słoneczne, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie ogólnoustrojowe, zatrucie salicylanami - Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Wskazania do stosowania
Kwas mlekowy wykazuje działanie keratolityczne i jest szeroko stosowany w dermatologii, głównie w leczeniu zmian skórnych związanych z nadmiernym rogowaceniem naskórka. Preparaty zawierające kwas mlekowy w połączeniu z kwasem salicylowym, takie jak ABE (89 mg kwasu mlekowego i 89 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu), Acerin (98 mg kwasu mlekowego i 195 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu), Maść na odciski (100 mg kwasu mlekowego i 400 mg kwasu salicylowego na 1 g maści) oraz Maść na odciski Aflofarm o identycznym składzie, są wskazane do usuwania odcisków, nagniotków oraz zgrubiałej skóry. Preparat Brodacid (50,4 mg kwasu mlekowego i 100 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu) jest dedykowany leczeniu różnych typów brodawek skórnych, w tym brodawek zwykłych, okołopaznokciowych, stóp i mozaikowych. Ponadto, kwas mlekowy w niskim stężeniu (0,3 g/100 g) w preparacie Sensiva, wraz z propanolem i alkoholem izopropylowym, znajduje zastosowanie w higienicznej i chirurgicznej dezynfekcji skóry rąk.
brodawka mozaikowa, brodawka okołopaznokciowa, brodawka stopy, brodawka zwykła, dezynfekcja skóry, dializoterapia, działanie keratolityczne, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, kwas mlekowy, kwas salicylowy, niewydolność nerek, odciski i nagniotki, ostra niewydolność nerek, rogowacenie naskórka, roztwór dializacyjny, terapia nerkozastępcza, zatrucie lekami, zgrubiała skóra, zrogowaciały naskórek - Leksykon substancji czynnych
Chlormidazol – Wskazania do stosowania
Chlormidazol w postaci chlorowodorku, dostępny w preparacie Polfungicid, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego, co czyni go skutecznym w leczeniu zakażeń skóry i paznokci. Preparat zawiera 50 mg chlormidazolu chlorowodorku oraz 10 mg kwasu salicylowego w 1 ml roztworu, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwgrzybicze i keratolityczne. Dzięki temu ułatwiona jest penetracja substancji czynnej do głębszych warstw skóry i struktury paznokcia, co jest szczególnie istotne w terapii grzybic przypaznokciowych, międzypalcowych oraz zakażeń mieszanych. Roztwór na skórę umożliwia aplikację w trudno dostępnych miejscach, takich jak przestrzenie międzypalcowe i okolice przypaznokciowe.
chlormidazol chlorowodorek, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, efekt keratolityczny, glikol propylenowy, grzybica międzypalcowa, grzybica paznokci, grzybica przypaznokciowa, grzybica skóry, grzybicza infekcja paznokci, infekcja grzybicza, kwas salicylowy, leczenie ogólnoustrojowe, lecznictwo dermatologiczne, nadkażenie bakteryjne, onychomikoza, patogen grzybiczny, penetracja substancji czynnej, roztwór na skórę, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie mieszane - Leksykon substancji czynnych
Kwas azelainowy – Interakcje
Kwas azelainowy, stosowany miejscowo w postaci żelu 150 mg/g lub kremu 200 mg/g (Skinoren), charakteryzuje się ograniczoną biodostępnością ogólnoustrojową, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami podawanymi systemowo. Brak jest bezpośrednich badań klinicznych dotyczących interakcji kwasu azelainowego, jednak na podstawie jego właściwości farmakologicznych i fizykochemicznych można przewidywać potencjalne interakcje miejscowe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dermatologicznych o działaniu drażniącym lub keratolitycznym. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające retinoidy (tretynoina, izotretynoina, adapalen, tazaroten), kwasy AHA/BHA, benzoiloperoksyd oraz alkohol etylowy stosowany miejscowo, które mogą nasilać podrażnienia skóry i zwiększać penetrację kwasu azelainowego do głębszych warstw naskórka. W przypadku konieczności łącznego stosowania zaleca się aplikację preparatów o różnych porach dnia oraz monitorowanie stanu skóry pacjenta.
absorpcja ogólnoustrojowa, adapalen, alergia kontaktowa, alkohol cetostearylowy, antybiotyki miejscowe, benzonadtlenek, biodostępność ogólnoustrojowa, działanie drażniące, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie synergistyczne, erytromycyna, glikol propylenowy, izotretynoina, klindamycyna, kortykosteroidy miejscowe, kwas azelainowy, kwas benzoesowy, podrażnienie skóry, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja skórna, retinoidy, Skinoren, sulfacetamid, tazaroten, terapia przeciwtrądzikowa, tretynoina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zineryt (40 mg + 12 mg)/ml
Zineryt to preparat dermatologiczny zawierający erytromycynę (40 mg/ml) oraz octan cynku (12 mg/ml) w formie kompleksu, stosowany miejscowo w leczeniu trądziku. Erytromycyna, jako makrolid o wąskim spektrum działania, wykazuje skuteczność przeciwko bakteriom takim jak Staphylococcus epidermidis i Propionibacterium acnes, które odgrywają kluczową rolę w patogenezie trądziku. Octan cynku działa synergistycznie, wzmacniając efekt antybakteryjny erytromycyny, co przekłada się na lepsze wyniki terapeutyczne niż monoterapia erytromycyną. Preparat posiada kod ATC D10AF52 i jest wskazany do stosowania miejscowego jako lek przeciwzakaźny w terapii trądziku.
antybiotyk makrolidowy, ciężki trądzik, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, erytromycyna, keratynizacja naskórka, nadtlenek benzoilu, octan cynku, oporność bakteryjna, preparat dermatologiczny, Propionibacterium acnes, staphylococcus epidermidis, terapia skojarzona, tetracyklina, trądzik, witamina A, Zineryt - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Afronis –
Lek Afronis to preparat do stosowania miejscowego w postaci przezroczystego płynu, zawierający w 100 g: 3 g kwasu borowego, 2 g rezorcynolu, 0,2 g lewomentolu oraz 0,05 g tymolu. Substancje te wykazują synergistyczne działanie antyseptyczne i przeciwbakteryjne, łącząc mechanizmy bakteriostatyczne (kwas borowy) oraz bakteriobójcze (lewomentol, tymol). Dodatkowo rezorcynol wzmacnia efekt przeciwbakteryjny i wykazuje właściwości keratolityczne. Preparat nie posiada kodu ATC ze względu na specyficzny skład i zastosowanie.
Farmakodynamika Afronisu opiera się na wielokierunkowym działaniu: lewomentol destabilizuje błony komórkowe drobnoustrojów, wykazuje słabe miejscowe działanie znieczulające oraz przeciwświądowe poprzez modulację receptorów zimna. Tymol wzmacnia efekt antyseptyczny wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Kwas borowy hamuje wzrost i namnażanie patogenów, co w połączeniu z pozostałymi składnikami zapewnia kompleksową terapię infekcji skórnych, łagodząc jednocześnie objawy świądu i podrażnienia. Efekt terapeutyczny preparatu wynika z synergii działania bakteriobójczego i bakteriostatycznego, co zwiększa skuteczność w leczeniu zakażeń bakteryjnych skóry.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, destabilizacja błony komórkowej, działanie antyseptyczne, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, działanie znieczulające, efekt antyseptyczny, infekcja skórna, kwas borowy, lewomentol, przewodnictwo nerwowe, rezorcynol, tymol, właściwości przeciwbakteryjne, właściwości przeciwdrobnoustrojowe, zaburzenie przewodnictwa nerwowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy 200 mg/g
Maść „Rekord Łuszczy” zawiera kwas salicylowy w stężeniu 200 mg/g i wykazuje silne działanie keratolityczne, stosowana jest miejscowo w leczeniu odcisków i zgrubień skóry. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na kwas salicylowy lub inne składniki preparatu, cukrzycę, zaburzenia układu krążenia oraz obecność ran, stanów zapalnych lub zmian skórnych o dużej powierzchni w miejscu aplikacji. Preparatu nie należy stosować na skórę twarzy, w okolicach oczu, pachwin, odbytu, narządów płciowych oraz na błony śluzowe ze względu na ryzyko podrażnień, zwiększonej absorpcji i potencjalnego działania toksycznego.
cukrzyca, działanie keratolityczne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, kwas salicylowy, nadwrażliwość na kwas salicylowy, niedokrwienie tkanek, preparat keratolityczny, przepuszczalność warstwy rogowej, salicylany, stan zapalny, warstwa rogowa naskórka, zaburzenia układu krążenia, zaburzone gojenie ran - Leksykon substancji czynnych
Ichtamol – Wskazania do stosowania
Ichthamol (Ichthammolum) w stężeniu 2% jest składnikiem maści dermatologicznych o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i keratolitycznym, stosowanych w leczeniu różnorodnych schorzeń skórnych. Preparaty takie jak Neo-Tormentil, Tormentiol i Tormexal forte zawierają 2 g ichtamolu na 100 g maści, w połączeniu z 20 g tlenku cynku, 1 g boraksu oraz wyciągami z kłącza pięciornika w różnych stężeniach (od 2 do 8 g/100 g). Ich zastosowanie obejmuje trudno gojące się drobne skaleczenia, ziarninujące małe rany, otarcia, zadrapania, zmiany ropne i stany zapalne skóry, a także zmiany wypryskowe, oparzenia I stopnia oraz łagodny trądzik pospolity. Ichthamol wspomaga procesy regeneracyjne, redukuje zaczerwienienie, obrzęk i ból, a także przeciwdziała nadkażeniom bakteryjnym dzięki właściwościom antyseptycznym i keratolitycznym.
boraks, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, ichtamol, infekcja bakteryjna, nadkażenie bakteryjne, Neo-Tormentil, oparzenie I stopnia, preparat dermatologiczny, schorzenie skórne, stan zapalny skóry, tlenek cynku, Tormentiol, Tormexal forte, trądzik pospolity, trudno gojące się skaleczenie, wyciąg z kłącza pięciornika, ziarninowanie, ziarninująca rana, zmiana ropna, zmiana wypryskowa - Leksykon substancji czynnych
Benzoil nadtlenek – Wskazania do stosowania
Benzoil nadtlenek (benzoylis peroxidum) jest substancją czynną szeroko stosowaną w miejscowym leczeniu trądziku pospolitego (Acne vulgaris) w różnych postaciach, w tym zaskórnikach, grudkach i krostkach. Preparaty dostępne są głównie w formie żelu o stężeniach 2,5%, 5% oraz 10%, co umożliwia indywidualizację terapii w zależności od nasilenia zmian, lokalizacji (szczególnie skuteczne na grubszej skórze klatki piersiowej i pleców) oraz wrażliwości skóry pacjenta. Preparaty o niższym stężeniu (5%) są zalecane przy łagodniejszych postaciach trądziku i u pacjentów z wrażliwą skórą, natomiast wyższe stężenia (10%) stosuje się w cięższych przypadkach i na obszarach o grubszej skórze. Przykładowe preparaty to Akneroxid 5 (50 mg/g), Akneroxid 10 (100 mg/g) oraz Benzacne (50 lub 100 mg/g).
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Epiduo forte 0,3% + 2,5%
Epiduo Forte to preparat miejscowy zawierający adapalen 0,3% oraz benzoilu nadtlenek 2,5%, wykazujący synergistyczne działanie w leczeniu trądziku pospolitego. Adapalen, będący pochodną kwasu naftalenokarboksylowego, moduluje różnicowanie i keratynizację komórek mieszkowych, a także wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie chemotaksji leukocytów, przemiany kwasu arachidonowego oraz ekspresji receptorów Toll-podobnych 2. Benzoilu nadtlenek działa bakteriobójczo na Cutibacterium acnes, wytwarzając wolne rodniki, co skutkuje utlenianiem białek bakteryjnych, a także wykazuje właściwości keratolityczne i złuszczające, wspomagając oczyszczanie mieszków łojowo-włosowych. W badaniu klinicznym 12-tygodniowym z udziałem 503 pacjentów z trądzikiem umiarkowanym i ciężkim, stosowanie Epiduo Forte raz na dobę przyniosło istotne statystycznie zmniejszenie liczby zmian zapalnych (średnio o 27,8, co stanowi 68,7%) i niezapalnych (średnio o 40,5, czyli 68,3%) oraz wyższy odsetek powodzeń (33,7%) w porównaniu do podłoża żelu (11,0%). W populacji z ciężkim nasileniem trądziku (IGA=4) odsetek powodzeń wyniósł 31,9% wobec 11,8% w grupie kontrolnej (p=0,029), co wskazuje na przewagę Epiduo Forte w tej grupie pacjentów.
blizna trądzikowa, Cutibacterium acnes, czynnik AP-1, działanie bakteriobójcze, działanie keratolityczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, fototyp skóry, kwas arachidonowy, kwas naftalenokarboksylowy, lek przeciwtrądzikowy, leukocyt wielojądrzasty, mediator stanu zapalnego, mieszek łojowo-włosowy, mikrozaskórnik, patogeneza trądziku, receptor jądrowy kwasu retynowego, receptor Toll-podobny 2, skala Fitzpatricka, trądzik pospolity, właściwość przeciwzapalna, zmiana niezapalna, zmiana zapalna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Oviderm 250 mg/g
Oviderm to krem dermatologiczny o stężeniu 250 mg/g, zawierający glikol propylenowy jako substancję czynną, wykazującą działanie nawilżające oraz keratolityczne. Preparat jest wskazany do leczenia suchej skóry (xerosis cutis) różnego pochodzenia, w tym w przebiegu atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, ichthyosis oraz u osób starszych (xerosis senilis). Glikol propylenowy wiąże wodę w warstwie rogowej naskórka, redukując transepidermalną utratę wody (TEWL), a także wspomaga złuszczanie nadmiernie zrogowaciałego naskórka, poprawiając strukturę skóry. Krem zawiera również 50 mg/g alkoholu cetostearylowego, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję pomocniczą.
alkohol cetostearylowy, atopowe zapalenie skóry, działanie keratolityczne, działanie nawilżające, glikol propylenowy, ichthyosis, łuszczyca, przeznaskórkowa utrata wody, rybia łuska, schorzenie dermatologiczne, sucha skóra, utrata wody przez skórę, warstwa rogowa naskórka, xerosis cutis, xerosis senilis, zrogowaciały naskórek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Leczenie maścią zawierającą kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas mlekowy (100 mg/g) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują odczyny alergiczne (świąd, wysypka, obrzęk), rumień, złuszczenie naskórka, nadżerki oraz stan zapalny skóry manifestujący się zaczerwienieniem, bólem, obrzękiem i uciepleniem w miejscu aplikacji. Szczególnie niebezpieczne jest przypadkowe nałożenie preparatu na zdrową skórę lub błony śluzowe, co może prowadzić do poważniejszych podrażnień i uszkodzeń naskórka. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest nieznana, jednak ich potencjalna intensywność wymaga ostrożności podczas stosowania preparatu.
aplikacja preparatu, działanie keratolityczne, działanie żrące, kwas mlekowy, kwas salicylowy, leczenie objawowe, maść na odciski, nadwrażliwość, nadżerka, obrzęk, odczyn alergiczny, podrażnienie skóry, reakcja zapalna, rumień, stan zapalny, świąd, wysypka, zaburzenia skóry, zapalenie skóry, złuszczenie naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – ABE (89 mg + 89 mg)/g
Lek ABE w formie płynu do stosowania miejscowego zawiera kwas mlekowy oraz kwas salicylowy, każdy w stężeniu 89 mg/g, co zapewnia silne działanie keratolityczne i nawilżające. Preparat jest wskazany do leczenia hiperkeratotycznych zmian skórnych, takich jak odciski, nagniotki oraz zgrubiała skóra, które powstają na skutek przewlekłego ucisku lub tarcia, najczęściej na stopach i dłoniach. Mechanizm działania opiera się na synergii kwasu mlekowego, który zmiękcza zrogowaciały naskórek, oraz kwasu salicylowego, który ułatwia złuszczanie martwych komórek skóry, co sprzyja skutecznemu i nieinwazyjnemu usunięciu zmian hiperkeratotycznych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acerin (195 mg + 98 mg)/g
Produkt leczniczy Acerin w postaci płynu na skórę zawiera dwie substancje czynne: kwas salicylowy (195 mg/g) oraz kwas mlekowy (98 mg/g). Kwas salicylowy wykazuje działanie keratolityczne poprzez zmiękczanie i rozpulchnianie zrogowaciałego naskórka, co ułatwia złuszczanie warstwy rogowej. Preparat jest klasyfikowany jako lek dermatologiczny stosowany przeciw nadmiernemu rogowaceniu naskórka, co czyni go odpowiednim w terapii stanów związanych z nieprawidłowym nawarstwianiem się komórek naskórka.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
MAŚĆ NA ODCISKI to miejscowy preparat leczniczy w postaci maści o barwie żółtej lub zielonkawej, zawierający kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g). Kwas salicylowy wykazuje działanie keratolityczne, prowadząc do złuszczania i rozpulchniania zrogowaciałego naskórka, natomiast kwas mlekowy wspomaga to działanie oraz wykazuje właściwości nawilżające. Substancje pomocnicze, takie jak plaster nostrzykowy i lanolina, poprawiają przyleganie maści do skóry oraz zwiększają penetrację substancji czynnych. Preparat jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego w leczeniu odcisków i zrogowaceń naskórka.
działanie keratolityczne, kwas mlekowy, kwas salicylowy, lanolina, maść, nawilżanie skóry, niezgodność farmaceutyczna, penetracja substancji czynnej, plaster nostrzykowy, podłoże maściowe, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, stosowanie zewnętrzne, tuba aluminiowa membranowa, złuszczanie naskórka, zrogowacenie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Chlorotetracyklina – Wskazania do stosowania
Chlorotetracyklina, dostępna w Polsce m.in. w preparacie Chlorocyclinum 3% (30 mg chlorotetracykliny chlorowodorku w 1 g maści), jest antybiotykiem z grupy tetracyklin stosowanym miejscowo w leczeniu powierzchownych ropnych zakażeń skóry wywołanych przez bakterie wrażliwe na tetracykliny. Wskazania obejmują ropne powikłania oparzeń i odmrożeń, ropne powikłania alergicznych chorób skóry (np. wyprysk, świerzbiączka) w skojarzeniu z kortykosteroidami oraz różne postaci trądziku, zwłaszcza grudkowo-krostkowego (acne papulo-pustulosa). W trądziku ropowiczym (acne phlegmonosa) chlorotetracyklina pełni rolę uzupełniającą terapię doustnymi retinoidami, przyspieszając ustępowanie zmian i zmniejszając ryzyko blizn. Preparat stosuje się 2-3 razy dziennie, nakładając cienką warstwę na oczyszczoną i osuszoną skórę, a leczenie trwa zwykle 1-2 tygodnie do ustąpienia objawów.
acne papulo-pustulosa, antybiotykoterapia systemowa, chlorotetracyklina chlorowodorek, Cutibacterium acnes, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, izotretynoina, kortykosteroid, monoterapia, nadtlenek benzoilu, odmrożenie, Propionibacterium acnes, retinoid, ropne zakażenie skóry, świerzbiączka, szczepionka przeciw wściekliźnie, terapia skojarzona, tetracykliny, trądzik grudkowo-krostkowy, trądzik ropowiczy, trądzik zapalny, wyprysk, zakażenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Woda siarczkowa – Wskazania do stosowania
Woda siarczkowa, będąca substancją czynną preparatu Zdrój szampon leczniczy, występuje w stężeniu 2,1% w formie wody chlorkowo-sodowej (solanki), siarczkowej i jodkowej, z zawartością 58,8 g substancji czynnej na 100 g produktu. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne w dermatologii, szczególnie w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry głowy, łuszczycy oraz nasilonego łojotoku owłosionej skóry głowy. Mechanizmy działania obejmują działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, keratolityczne oraz regulację wydzielania sebum, co skutkuje redukcją stanów zapalnych, zmniejszeniem łuszczenia się skóry, normalizacją funkcji gruczołów łojowych oraz wspomaganiem złuszczania zmienionych chorobowo komórek naskórka.
dermatoza, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, gruczoł łojowy, hiperkeratoza, lecznictwo dermatologiczne, łojotok, łojotokowe zapalenie skóry głowy, łuszczenie skóry, łuszczyca skóry głowy, solanka, stan zapalny, Szyb Solecki, właściwości przeciwbakteryjne, właściwości przeciwzapalne, woda chlorkowo-sodowa, woda siarczkowa, wydzielanie sebum, zaburzenie keratynizacji, związek siarki