deksopantenol
Deksopantenol (D-pantenol) to alkoholowa pochodna kwasu pantotenowego, znanego również jako witamina B5. W organizmie ulega przekształceniu do kwasu pantotenowego, który jest niezbędnym składnikiem koenzymu A – związku uczestniczącego w wielu procesach metabolicznych, w tym w produkcji energii z węglowodanów, tłuszczów i białek.
Związek ten charakteryzuje się właściwościami nawilżającymi, przeciwzapalnymi i regeneracyjnymi. Stosowany miejscowo, przyspiesza gojenie ran, zmniejsza świąd i podrażnienia, a także wspomaga odbudowę uszkodzonego naskórka. Dzięki zdolności do wiązania wody, deksopantenol skutecznie nawilża skórę i błony śluzowe, zapobiegając ich wysuszeniu.
W praktyce klinicznej deksopantenol znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych (maści, kremy, lotiony) do leczenia drobnych uszkodzeń skóry, oparzeń, otarć, pęknięć, a także w preparatach do pielęgnacji suchej i wrażliwej skóry. Jest również składnikiem kropli do oczu i nosa, aerozoli do gardła oraz preparatów stosowanych w stomatologii. Ze względu na niski potencjał alergizujący, jest dobrze tolerowany nawet przez pacjentów z wrażliwą skórą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Recreol 50 mg/g
Preparat RECREOL to maść o stężeniu 50 mg/g deksopantenolu, prekursora kwasu pantotenowego, kluczowego w procesach regeneracji skóry. W składzie aktywnym znajduje się 50 mg deksopantenolu na gram maści, a także składniki pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak lanolina (250 mg/g), alkohol cetylowy (18 mg/g) oraz alkohol stearylowy (12 mg/g). Formuła zawiera również emulgatory (alkohole tłuszczowe: alkohol stearylowy i cetylowy), wosk biały jako regulator konsystencji, kompleksowy emulgator Protegin XN oraz oleje i tłuszcze (olej migdałowy oczyszczony, wazelina biała, parafina ciekła, lanolina) pełniące funkcję podłoża, emolientów i substancji nawilżających. Faza wodna preparatu to oczyszczona woda.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, deksopantenol, emolient, faza wodna, kwas pantotenowy, lakier epoksydowo-fenolowy, lanolina, maść, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, olej migdałowy, parafina ciekła, polietylen wysokiej gęstości, regeneracja skóry, substancja czynna, tuba aluminiowa, wazelina biała, wosk biały - Leksykon substancji czynnych
Alantoina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Alantoina, stosowana miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych (maści, kremy, żele) i w stężeniach od 0,1 g/100 g (Mucosit) do 20 mg/g (Alantan, Alantan Plus), nie wykazuje negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Analiza charakterystyk produktów leczniczych, zarówno zawierających alantoinę jako jedyną substancję czynną (np. Alantan 20 mg/g), jak i w połączeniu z innymi składnikami aktywnymi (np. deksopantenol, heparyna sodowa, ekstrakty roślinne), potwierdza brak wpływu na funkcje poznawcze, motoryczne oraz sprawność psychofizyczną. Miejscowy sposób aplikacji ogranicza ryzyko działań ogólnoustrojowych, co dodatkowo minimalizuje potencjalne zagrożenia związane z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
Alantan, Alantan-Plus, alantoina, charakterystyka produktu leczniczego, Contractubex, deksopantenol, dermatologia, działanie keratolityczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, gojenie ran, heparyna sodowa, kamfora racemiczna, kwas salicylowy, nikotynamid, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy do stosowania miejscowego, sprawność psychofizyczna, substancja czynna, wyciąg z cebuli, zmiana śluzówkowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas pantotenowy (witamina B5) jest kluczowym składnikiem preparatów witaminowych stosowanych pozajelitowo, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała oraz stanu metabolicznego pacjenta. Standardowa dawka dla dorosłych wynosi 15,0 mg na dobę, co odpowiada zawartości jednej fiolki preparatów Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu) lub Viantan (14,0 mg deksopantenolu). U dzieci dawkowanie zależy od masy ciała i wieku: dzieci ≥10 kg otrzymują pełną fiolkę Soluvit N (15,0 mg), natomiast dzieci <10 kg – 1,5 mg/kg mc./dobę. Viantan jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 11 lat, a młodzież ≥11 lat otrzymuje dawkę 15,0 mg/dobę. U osób starszych dawka standardowa nie wymaga modyfikacji ze względu na wiek, jednak należy uwzględnić współistniejące schorzenia. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek wymagają monitorowania stężenia witamin w osoczu i indywidualnej korekty dawki.
deksopantenol, glukoza, kwas pantotenowy, liofilizowany proszek, osmolalność, podanie dożylne, podawanie pozajelitowe, preparat witaminowy, roztwór do infuzji, roztwór NaCl, sodu pantotenianu, Soluvit N, stężenie witamin, suplementacja witamin, Viantan, witamina B5, woda do wstrzykiwań, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Alantan Plus w postaci kremu zawiera alantoinę (20 mg/g) oraz deksopantenol (50 mg/g). W dokumentacji medycznej brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego preparatu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Nie ma również danych dotyczących wpływu na płodność u kobiet i mężczyzn. Wobec tego decyzja o zastosowaniu kremu u tych pacjentek powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnego ryzyka dla płodu lub noworodka, z uwzględnieniem braku jednoznacznych danych klinicznych.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas pantotenowy (witamina B5), obecny w preparatach takich jak Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (14,0 mg deksopantenolu odpowiadającego 15,0 mg kwasu pantotenowego), wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Zarówno toksyczność ostra, jak i przewlekła są bardzo niskie, a dostępne dane nie wskazują na ryzyko mutagenności czy rakotwórczości w warunkach klinicznych. Badania embriotoksyczności na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogenności przy dawkach terapeutycznych, choć dawki 10-20-krotnie wyższe wiązały się ze zwiększoną śmiertelnością potomstwa i poronieniami, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na stosowanie kliniczne.
dawka terapeutyczna, deksopantenol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, kwas glikocholowy, kwas pantotenowy, mieszane micele, profil toksyczności, śmiertelność potomstwa, sodu pantotenianu, spontaniczne poronienie, suplementacja witaminowa, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, witamina B5, zaburzenie rozwoju płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Juvit Multi –
Produkt Juvit Multi, dostępny w formie kropli doustnych (1 ml ≈ 27 kropli), zawiera kompleks witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A – palmitynian retinolu, D3 – cholekalcyferol, E – all-rac-α-tokoferylu octan) oraz witamin z grupy B (tiamina, ryboflawina, pirydoksyna), nikotynamid, deksopantenol i kwas askorbinowy. Pomimo braku specyficznych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego preparatu, poszczególne składniki są dobrze poznane pod względem farmakologicznym i toksykologicznym, a ich rola fizjologiczna została szeroko udokumentowana. Ocena bezpieczeństwa opiera się zatem na danych klinicznych oraz wieloletnim doświadczeniu w stosowaniu tych witamin u ludzi.
badania przedkliniczne, cholekalcyferol, deksopantenol, działanie niepożądane, krople doustne, kwas askorbowy, nikotynamid, pirydoksyna chlorowodorek, przedawkowanie witamin, retynol palmitynian, ryboflawina sodu fosforan, tiamina chlorowodorek, tokoferylu octan, witamina A, witamina D3, witamina E, witaminy grupy B, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dermopanten
Maść Dermopanten zawierająca deksopantenol w stężeniu 50 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas aplikacji, zwłaszcza w obrębie twarzy. Kluczowym zaleceniem jest bezwzględne unikanie kontaktu preparatu z oczami ze względu na ryzyko miejscowego podrażnienia wynikającego z postaci farmaceutycznej leku. Podczas nakładania maści należy dokładnie myć ręce, aby zapobiec przypadkowemu przeniesieniu substancji do oczu, szczególnie w przypadku aplikacji na trudno dostępne miejsca skóry twarzy.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dermopanten 50 mg/g
Maść Dermopanten zawiera deksopantenol w stężeniu 50 mg/g i charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Preparat nie powinien być aplikowany na duże, głębokie oraz wyraźnie zakażone rany, które wymagają specjalistycznego leczenia, w tym systemowej terapii przeciwbakteryjnej lub interwencji chirurgicznej. W przypadku ran z cechami zakażenia, takimi jak zaczerwienienie wykraczające poza brzegi, obrzęk, wysięk ropny czy narastający ból, stosowanie Dermopantenu jako terapii pierwszego rzutu jest niewskazane. W razie wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak świąd, zaczerwienienie czy obrzęk, należy natychmiast przerwać leczenie i skierować pacjenta na konsultację lekarską.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Przedawkowanie kremu Alantan Plus, zawierającego 20 mg alantoiny i 50 mg deksopantenolu na gram produktu, jest rzadko opisywane w literaturze medycznej, a przypadki kliniczne są nieudokumentowane przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W sytuacji przypadkowego połknięcia preparatu zaleca się leczenie objawowe z monitorowaniem parametrów życiowych oraz oceną ilości połkniętego kremu w celu oszacowania dawki substancji czynnych. Należy również uwzględnić możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z historią uczuleń, ze względu na obecność substancji pomocniczych takich jak lanolina, alkohol cetostearylowy oraz parahydroksybenzoesany (E 214, E 216, E 218).
alantoina, alkohol cetostearylowy, deksopantenol, działanie niepożądane miejscowe, lanolina, leczenie objawowe, nadwrażliwość skórna, objawy żołądkowo-jelitowe, ośrodek toksykologiczny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, parametry życiowe, przedawkowanie leku, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Alantan Plus to krem zawierający 20 mg alantoiny oraz 50 mg deksopantenolu (w postaci 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym) na 1 g preparatu, przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę. Zalecane dawkowanie obejmuje aplikację raz lub kilka razy na dobę na zmienione chorobowo obszary skóry, w zależności od nasilenia zmian i wskazań lekarza. W profilaktyce i leczeniu odparzeń pieluszkowych u niemowląt krem należy stosować po każdej zmianie pieluchy, po uprzednim dokładnym przemyciu wodą miejsc narażonych na odparzenia. Preparat ma postać białego kremu o jednolitej konsystencji, co ułatwia jego równomierne rozprowadzanie.
Alantan-Plus, alantoina, alkohol cetostearylowy, deksopantenol, lanolina, nadwrażliwość na składniki, odparzenia pieluszkowe, pantenol, parabeny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pielęgnacja niemowląt, stosowanie miejscowe na skórę, zmiany chorobowe, zmiany skórne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dermopanten 50 mg/g
Dermopanten w postaci maści zawiera 50 mg deksopantenolu na gram i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Stosowanie produktu w ciąży powinno odbywać się wyłącznie po wyraźnym zaleceniu lekarskim, z uwzględnieniem indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, gdyż brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa deksopantenolu w tym okresie. W przypadku kobiet karmiących piersią, istotne jest poinformowanie o konieczności dokładnego umycia brodawek piersiowych przed każdym karmieniem, jeśli maść była aplikowana w okolicy piersi, aby zapobiec bezpośredniemu kontaktowi niemowlęcia z substancją czynną.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Alantan-Plus w formie maści zawiera alantoinę (20 mg/g) oraz deksopantenol (50 mg/g) w postaci 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym. Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W związku z tym, przed zastosowaniem u tych grup pacjentek, konieczne jest indywidualne rozważenie stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnego, choć nieznanego ryzyka. Nie przeprowadzono badań dotyczących przenikania składników aktywnych do mleka ludzkiego ani wpływu na płodność, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności i rozważenia alternatywnych terapii o lepszym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Juvit Multi –
Preparat Juvit Multi to wielowitaminowy suplement w formie kropli doustnych, zawierający m.in. retinolu palmitynian (5000 j.m./ml), cholekalcyferol (1000 j.m./ml), witaminę E (4 mg/ml), witaminy z grupy B, nikotynamid, deksopantenol oraz kwas askorbinowy (100 mg/ml). Ze względu na obecność witaminy A, która w dawkach przekraczających zalecane wykazuje działanie teratogenne, stosowanie preparatu u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności. Lekarz powinien indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, monitorować całkowitą dawkę witaminy A (w tym z innych źródeł) oraz kontrolować stan pacjentki podczas terapii. Podobne zasady dotyczą kobiet karmiących piersią, gdyż witaminy mogą przenikać do mleka matki, potencjalnie wpływając na dziecko.
all-rac-α-tokoferylu octan, cholekalcyferol, deksopantenol, działanie teratogenne, krople doustne, kwas askorbowy, laktacja, neonatologia, nikotynamid, pirydoksyny chlorowodorek, położnictwo i ginekologia, preparat wielowitaminowy, retynolu palmitynian, ryboflawiny sodu fosforan, suplementacja witaminowa, tiaminy chlorowodorek, wada rozwojowa płodu, witaminy z grupy B - Leksykon leków
Interakcje leku – Dermopanten 50 mg/g
Maść Dermopanten zawierająca deksopantenol w stężeniu 50 mg/g nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji z innymi lekami, suplementami diety, preparatami ziołowymi ani alkoholem, zarówno stosowanym doustnie, jak i miejscowo. Dostępne dane wskazują na brak udokumentowanych interakcji z lekami miejscowymi i ogólnoustrojowymi, co pozwala na bezpieczne stosowanie preparatu u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Zaleca się jednak zachowanie odstępów czasowych przy aplikacji Dermopantenu wraz z innymi preparatami miejscowymi, aby uniknąć potencjalnych zmian w absorpcji substancji czynnych.