deksopantenol
Deksopantenol (D-pantenol) to alkoholowa pochodna kwasu pantotenowego, znanego również jako witamina B5. W organizmie ulega przekształceniu do kwasu pantotenowego, który jest niezbędnym składnikiem koenzymu A – związku uczestniczącego w wielu procesach metabolicznych, w tym w produkcji energii z węglowodanów, tłuszczów i białek.
Związek ten charakteryzuje się właściwościami nawilżającymi, przeciwzapalnymi i regeneracyjnymi. Stosowany miejscowo, przyspiesza gojenie ran, zmniejsza świąd i podrażnienia, a także wspomaga odbudowę uszkodzonego naskórka. Dzięki zdolności do wiązania wody, deksopantenol skutecznie nawilża skórę i błony śluzowe, zapobiegając ich wysuszeniu.
W praktyce klinicznej deksopantenol znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych (maści, kremy, lotiony) do leczenia drobnych uszkodzeń skóry, oparzeń, otarć, pęknięć, a także w preparatach do pielęgnacji suchej i wrażliwej skóry. Jest również składnikiem kropli do oczu i nosa, aerozoli do gardła oraz preparatów stosowanych w stomatologii. Ze względu na niski potencjał alergizujący, jest dobrze tolerowany nawet przez pacjentów z wrażliwą skórą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Recreol
Maść Recreol zawiera deksopantenol w stężeniu 50 mg/g i wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych. Należy instruować pacjentów o unikaniu kontaktu preparatu z oczami oraz monitorować objawy nadwrażliwości, takie jak zaczerwienienie, świąd czy obrzęk, które wymagają przerwania terapii. Preparat zawiera również substancje pomocnicze: lanolinę (250 mg/g), alkohol cetylowy (18 mg/g) i alkohol stearylowy (12 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne, zwłaszcza u pacjentów z historią atopii lub alergii kontaktowej. Stosowanie maści w okolicy odbytowo-płciowej może osłabiać wytrzymałość prezerwatyw z powodu obecności parafiny, co wymaga odpowiedniej edukacji pacjentów stosujących metody barierowe antykoncepcji.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Alantan-Plus w postaci kremu zawiera 20 mg alantoiny oraz 50 mg deksopantenolu (w formie 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym) na gram preparatu. Substancje te wykazują działanie wspomagające regenerację skóry, jednakże stosowanie kremu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, takie jak lanolina, alkohol cetostearylowy oraz parabeny (E 214, E 216, E 218), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub miejscowe podrażnienia. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania na okolice oczu oraz na zmiany skórne w fazie ostrego stanu zapalnego, zwłaszcza sączące, gdzie aplikacja preparatu jest niewskazana.
alantoina, alergen kontaktowy, alkohol cetostearylowy, błona śluzowa, deksopantenol, emolient, glikol propylenowy, lanolina, nadwrażliwość, okolica oczu, ostry stan zapalny skóry, parabeny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, sącząca zmiana skórna, zmiany sączące - Leksykon leków
Skład i postać leku – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Alantan Plus to krem o jednolitej, białej konsystencji, zawierający substancje czynne w stężeniu 20 mg alantoiny oraz 50 mg deksopantenolu na gram preparatu. Deksopantenol jest dostarczany w formie 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym. Produkt zawiera także substancje pomocnicze takie jak lanolina, alkohol cetostearylowy, parabeny (E214, E218, E216), parafina ciekła oraz emulgator Polawax NF, które wpływają na właściwości fizykochemiczne i stabilność kremu. Preparat dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 35 g i 100 g, zabezpieczonych membraną ochronną i zakrętką z polietylenu.
alantoina, alkohol cetostearylowy, deksopantenol, działanie przeciwgrzybicze, emolient, emulgator, etylu parahydroksybenzoesan, kuracja długoterminowa, lanolina, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, niezgodność farmaceutyczna, pantenol, paraben, parafina ciekła, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, propylu parahydroksybenzoesan, substancja natłuszczająca, tłuszcz wełny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Recreol 50 mg/g
Produkt leczniczy RECREOL, zawierający 50 mg/g deksopantenolu, jest stosowany miejscowo w postaci maści na zmienione chorobowo obszary skóry. Zalecane dawkowanie obejmuje aplikację cienkiej warstwy preparatu raz lub kilka razy na dobę, zarówno u dorosłych, dzieci, jak i osób starszych (≥65 lat), bez konieczności modyfikacji dawkowania w tych grupach. Czas terapii jest uzależniony od rodzaju i przebiegu schorzenia, a w przypadku braku poprawy lub pogorszenia objawów po 14 dniach stosowania, wskazane jest ponowne skonsultowanie się z lekarzem. Badania kliniczne dotyczące miejscowego działania deksopantenolu miały charakter krótkoterminowy, trwając zwykle 3-4 tygodnie.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, chorobowo zmieniona skóra, deksopantenol, działanie miejscowe deksopantenolu, lanolina, nadwrażliwość na składniki, pacjent geriatryczny, podanie na skórę, skuteczność terapeutyczna, substancje pomocnicze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmiany skórne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Recreol 50 mg/g
Stosowanie deksopantenolu w postaci maści Recreol (50 mg/g) u kobiet w okresie rozrodczym, ciąży oraz laktacji wymaga szczegółowej oceny ryzyka i korzyści. Brak jest dobrze kontrolowanych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych, jednak dane przedkliniczne nie wskazują na szkodliwy wpływ na rozwój płodu. Z tego względu zaleca się stosowanie maści u kobiet w ciąży wyłącznie po konsultacji lekarskiej i rozważeniu potencjalnego ryzyka. W okresie laktacji stosowanie jest bardziej bezpieczne ze względu na minimalną ekspozycję ogólnoustrojową, jednak należy unikać aplikacji w okolicy gruczołów piersiowych, aby zapobiec bezpośredniemu kontaktowi noworodka z preparatem.
alergen kontaktowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, badania przedkliniczne, ciąża, deksopantenol, ekspozycja ogólnoustrojowa, karmienie piersią, lanolina, maść, model zwierzęcy, okres rozrodczy, parametr płodności, płodność, podrażnienie skóry, proces reprodukcyjny, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rozwój płodu, właściwość farmakokinetyczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Alantan-Plus w postaci maści zawiera 20 mg alantoiny oraz 50 mg deksopantenolu (w postaci 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym) na 1 g preparatu i jest stosowany miejscowo. Dokumentacja medyczna nie dostarcza szczegółowych danych dotyczących przedawkowania, co wynika z minimalnego systemowego wchłaniania substancji czynnych przy prawidłowym stosowaniu. W charakterystyce produktu leczniczego nie odnotowano przypadków przedawkowania przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, a ewentualne objawy przedawkowania są jedynie hipotetyczne i dotyczą głównie podrażnień miejscowych lub objawów ze strony przewodu pokarmowego po przypadkowym połknięciu.
Alantan-Plus, alantoina, antidotum, charakterystyka produktu leczniczego, deksopantenol, detoksykacja, glikol propylenowy, leczenie objawowe, maść lecznicza, objawy przedawkowania, podrażnienie skóry, przedawkowanie leku, przypadkowe połknięcie, stosowanie miejscowe, wchłanianie systemiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Przedawkowanie
Kwas pantotenowy (witamina B5) jest składnikiem preparatów wielowitaminowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Soluvit N (16,5 mg sodu pantotenianu, odpowiadające 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (14,0 mg deksopantenolu, odpowiadające 15,0 mg kwasu pantotenowego). Dane kliniczne wskazują na niskie ryzyko przedawkowania witamin rozpuszczalnych w wodzie przy standardowym stosowaniu, jednak ryzyko to wzrasta u pacjentów otrzymujących witaminy z wielu źródeł, przy niespójnej suplementacji lub u osób z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Objawy przedawkowania multiwitamin, w tym kwasu pantotenowego, są niespecyficzne i obejmują nudności, wymioty oraz biegunkę, bez charakterystycznych symptomów przypisanych wyłącznie kwasowi pantotenowemu.
biegunka, deksopantenol, hiperkalcemia, hiperwitaminoza, kwas pantotenowy, neuropatia obwodowa, nudności, ostra niewydolność nerek, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, preparat multiwitaminowy, przewlekła nefropatia, szczawian wapnia, uszkodzenie wątroby, witaminy rozpuszczalne w wodzie, wodobrzusze, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Recreol 50 mg/g
Recreol to krem do stosowania miejscowego zawierający 50 mg/g deksopantenolu (Dexpanthenolum) jako substancję czynną. Preparat ma postać białego lub żółtawego kremu o jednolitej konsystencji i charakterystycznym zapachu. W składzie kremu znajdują się również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak glikol propylenowy (15 mg/g), lanolina (13 mg/g), alkohol cetylowy (24 mg/g) oraz alkohol stearylowy (16 mg/g). Dodatkowo preparat zawiera DL-pantolakton, fenoksyetanol, potasu cetylofosforan, izopropylu mirystynian oraz wodę oczyszczoną, które pełnią funkcje emulgatorów, konserwantów i emolientów, wpływając na stabilność i właściwości nawilżające kremu.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Produkt leczniczy Alantan Plus to maść zawierająca 20 mg alantoiny oraz 50 mg deksopantenolu w 1 g preparatu, gdzie deksopantenol występuje jako 50% roztwór pantenolu w glikolu propylenowym. Maść o żółtawym zabarwieniu charakteryzuje się jednolitą konsystencją, ułatwiającą aplikację i równomierne pokrycie skóry. Substancje pomocnicze, takie jak lanolina, etylu parahydroksybenzoesan (E 214), parafina ciekła, wazelina biała oraz woda oczyszczona, zapewniają odpowiednie właściwości nawilżające, natłuszczające, konserwujące oraz konsystencję maści. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 30 g lub 100 g, zabezpieczonych membraną i zakrętką z polietylenu, co gwarantuje ochronę przed czynnikami zewnętrznymi i wygodę dozowania.
Alantan-Plus, alantoina, deksopantenol, glikol propylenowy, konserwant farmaceutyczny, lanolina, maść, nawilżanie skóry, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, pantenol, parafina ciekła, parahydroksybenzoesan etylu, podłoże maściowe, postać farmaceutyczna, substancja pomocnicza, tłuszcz wełny, wazelina biała - Leksykon substancji czynnych
Alantoina – Przeciwwskazania stosowania
Alantoina, stosowana ze względu na właściwości keratolityczne, nawilżające oraz wspomagające gojenie ran, posiada szereg przeciwwskazań klinicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na alantoinę lub substancje pomocnicze, w tym parabeny, lanolinę, alkohole cetostearylowe i zapachowe, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Preparaty z alantoiną nie powinny być stosowane na rozległe uszkodzenia skóry, niewyleczone rany, błony śluzowe oraz w okresie ostrego stanu zapalnego ze zmianami sączącymi. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie produktów złożonych, np. Alantan-Plus (20 mg/g alantoiny) czy Contractubex (10 mg/g alantoiny), które zawierają dodatkowe składniki aktywne, takie jak deksopantenol, heparyna sodowa czy wyciąg z cebuli, z własnymi przeciwwskazaniami, w tym alergią na heparynę lub ryzykiem reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na rośliny z rodzin Asteraceae i Lamiaceae. Preparaty te nie powinny mieć kontaktu z oczami ze względu na ryzyko podrażnienia i uszkodzenia struktur oka.
absorpcja ogólnoustrojowa, alergia krzyżowa, alkohol cetostearylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, aplikacja do oczu, astma aspirynowa, deksopantenol, działanie drażniące, etylu parahydroksybenzoesan, heparyna sodowa, kwas salicylowy, lanolina, lek przeciwzakrzepowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość na substancję czynną, ostry stan zapalny, paraben, próba uczuleniowa, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, regeneracja tkanek, salicylan, uszkodzona skóra, właściwości keratolityczne, wywiad alergiczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zmiana sącząca - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Recreol 50 mg/g
Produkt leczniczy RECREOL w postaci maści o stężeniu deksopantenolu 50 mg/g nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Substancja czynna, deksopantenol, nie oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy, co eliminuje ryzyko upośledzenia funkcji psychomotorycznych takich jak koncentracja, czas reakcji czy koordynacja wzrokowo-ruchowa. Minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe preparatu potwierdza jego bezpieczeństwo w kontekście wykonywania czynności wymagających wzmożonej sprawności psychomotorycznej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, deksopantenol, funkcja psychomotoryczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, maść lecznicza, ośrodkowy układ nerwowy, podanie miejscowe, Recreol, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Recreol 50 mg/g
Produkt leczniczy Recreol zawierający deksopantenol w stężeniu 50 mg/g może być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią, jednak z zachowaniem szczególnej ostrożności. Brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych, a badania na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję. Z tego względu stosowanie u kobiet ciężarnych powinno odbywać się wyłącznie po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz za zgodą lekarza prowadzącego. W przypadku kobiet karmiących piersią ekspozycja ogólnoustrojowa na deksopantenol jest minimalna, co pozwala na stosowanie kremu z zaleceniem unikania aplikacji na obszar piersi, aby zapobiec bezpośredniemu kontaktowi z jamą ustną dziecka.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dermopanten 50 mg/g
Dermopanten w postaci maści zawiera deksopantenol w stężeniu 50 mg/g i cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa przy stosowaniu miejscowym. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania ani specyficznych objawów toksyczności związanych z nadmierną aplikacją tego preparatu na skórę. Ograniczona absorpcja deksopantenolu przez skórę minimalizuje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, co potwierdzają dostępne dane kliniczne.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Maść Alantan-Plus zawiera alantoinę (20 mg/g) oraz deksopantenol (50 mg/g w postaci 50% roztworu pantenolu w glikolu propylenowym) i jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje czynne oraz na składniki pomocnicze, takie jak lanolina i etylu parahydroksybenzoesan (E 214). Preparatu nie należy stosować w okolicy oczu ze względu na ryzyko podrażnienia i powikłań ocznych, a także na zmiany skórne w ostrym stanie zapalnym, zwłaszcza z obecnością sączenia, gdyż może to nasilić stan zapalny i opóźnić gojenie.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Recreol
Produkt leczniczy Recreol, zawierający 50 mg/g deksopantenolu, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Należy unikać kontaktu kremu z oczami ze względu na ryzyko podrażnienia błony śluzowej, zaczerwienienia i dyskomfortu; w przypadku ekspozycji zaleca się natychmiastowe przepłukanie oczu wodą. Wystąpienie objawów nadwrażliwości, takich jak zaczerwienienie skóry wykraczające poza obszar aplikacji, świąd, wysypka, obrzęk czy piekący ból, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, atopowe zapalenie skóry, deksopantenol, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, nadwrażliwość, obrzęk, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, próba uczuleniowa, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, świąd, wysypka, zaczerwienienie skóry