Przedawkowanie
Kwas pantotenowy

Przedawkowanie kwasu pantotenowego

Kwas pantotenowy (witamina B5) jest składnikiem wielu preparatów wielowitaminowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Soluvit N (w formie sodu pantotenianu w ilości 16,5 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (w formie deksopantenolu w ilości 14,0 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego). ^{1 2}

Ryzyko przedawkowania

W przypadku kwasu pantotenowego, podobnie jak innych witamin rozpuszczalnych w wodzie, dostępne dane wskazują na niskie ryzyko przedawkowania przy standardowym stosowaniu w żywieniu pozajelitowym. Nie ma doniesień o działaniach niepożądanych związanych z przedawkowaniem witamin rozpuszczalnych w wodzie, z wyjątkiem pozajelitowego podania bardzo dużych dawek. ³

Należy jednak zauważyć, że ryzyko przedawkowania znacząco wzrasta w określonych sytuacjach klinicznych, szczególnie gdy:

• Pacjent otrzymuje witaminy z wielu źródeł jednocześnie
• Ogólna suplementacja witamin nie odpowiada indywidualnym potrzebom pacjenta
• Pacjent ma zwiększoną podatność na hiperwitaminozę (np. pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek)

⁴

Objawy przedawkowania

W przypadku preparatów multiwitaminowych zawierających kwas pantotenowy, przedawkowanie może prowadzić do szeregu objawów klinicznych. Do najczęstszych objawów przedawkowania multiwitamin należą nudności, wymioty i biegunka. ⁵

Kwas pantotenowy jako składnik preparatów multiwitaminowych może przyczyniać się do ogólnych objawów przedawkowania, jednak w dostępnej dokumentacji produktów leczniczych Soluvit N i Viantan nie ma wyszczególnionych objawów specyficznych tylko dla przedawkowania kwasu pantotenowego. ⁶

Warto zaznaczyć, że w przypadku preparatów wielowitaminowych, przedawkowanie często objawia się symptomami charakterystycznymi dla poszczególnych witamin wchodzących w skład preparatu. ⁷

⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania kwasu pantotenowego, podobnie jak innych witamin rozpuszczalnych w wodzie, nie jest wymagane specyficzne leczenie. ⁹

Standardowe postępowanie w przypadku przedawkowania witamin obejmuje:

1. Odstawienie suplementacji – natychmiastowe zaprzestanie podawania preparatów zawierających kwas pantotenowy
2. Leczenie objawowe – zgodnie z indywidualnymi wskazaniami klinicznymi
3. Monitorowanie parametrów – kontrola funkcji narządów potencjalnie dotkniętych przedawkowaniem

¹⁰

Ze względu na właściwości kwasu pantotenowego jako witaminy rozpuszczalnej w wodzie, nadmiar tej substancji jest zwykle wydalany przez nerki, co zmniejsza ryzyko długotrwałych efektów przedawkowania przy prawidłowej funkcji nerek. Niemniej jednak, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność i monitorować stan kliniczny. ¹¹