Wskazania do stosowania
Kwas pantotenowy

Wskazania do stosowania kwasu pantotenowego

Kwas pantotenowy (witamina B5) jest składnikiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu, stanowiąc element koenzymu A (CoA), kluczowego dla metabolizmu energetycznego komórek. Podstawowym wskazaniem do stosowania kwasu pantotenowego jest uzupełnianie jego niedoborów w przypadkach, gdy podaż drogą doustną lub dojelitową jest niewystarczająca, niemożliwa lub przeciwwskazana.¹

Stosowanie w żywieniu pozajelitowym

Kwas pantotenowy jest zalecany jako element kompleksowej suplementacji witamin rozpuszczalnych w wodzie podczas prowadzenia żywienia pozajelitowego. W preparacie Soluvit N występuje w postaci sodu pantotenianu w ilości 16,5 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego, natomiast w preparacie Viantan w ilości 15,0 mg (w postaci deksopantenolu – 14,0 mg).^{2 3}

Preparaty zawierające kwas pantotenowy są wskazane do uzupełniania dobowego zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w wodzie podczas stosowania żywienia pozajelitowego u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować składników odżywczych drogą przewodu pokarmowego.⁴

Populacje pacjentów kwalifikujących się do suplementacji

Kwas pantotenowy w postaci preparatów do podawania pozajelitowego powinien być zalecany pacjentom w różnych grupach wiekowych, w zależności od produktu. Preparat Soluvit N może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, podczas gdy Viantan jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku 11 lat i starszych.^{5 6}

Sytuacje kliniczne wymagające suplementacji kwasu pantotenowego

Podawanie kwasu pantotenowego w formie dożylnej jest wskazane w następujących sytuacjach klinicznych:

• Długotrwałe żywienie pozajelitowe całkowite (TPN) – gdy pacjent przez dłuższy czas nie może przyjmować pokarmów drogą doustną
• Ciężkie stany niepozwalające na odżywianie drogą przewodu pokarmowego
• Zaburzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego
• Stany po rozległych operacjach przewodu pokarmowego
• Ciężkie choroby zapalne jelit
• Nadpotliwość – w stanach wzmożonego metabolizmu, gdy dochodzi do zwiększonej utraty witamin rozpuszczalnych w wodzie
• Stany głębokiej niedożywienie

⁷

Korzyści z suplementacji kwasem pantotenowym

Kwas pantotenowy jest składnikiem kompleksowych preparatów witaminowych, podawanych podczas żywienia pozajelitowego, co zapewnia prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu energetycznego. Jako składnik koenzymu A uczestniczy w wielu szlakach metabolicznych, w tym w cyklu Krebsa, biosyntezie kwasów tłuszczowych, cholesterolu i hormonów steroidowych, metabolizmie aminokwasów oraz w procesach detoksykacji. Suplementacja kwasem pantotenowym w ramach kompleksowego uzupełniania witamin rozpuszczalnych w wodzie zapobiega wystąpieniu objawów jego niedoboru, takich jak: zmęczenie, zaburzenia snu, osłabienie mięśniowe, bóle i skurcze mięśni, a także zaburzenia dermatologiczne.^{8 9}

Dawkowanie kwasu pantotenowego w preparatach do infuzji

Preparaty zawierające kwas pantotenowy dostępne są w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji. W preparacie Soluvit N kwas pantotenowy występuje w formie sodu pantotenianu w ilości 16,5 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego, natomiast w preparacie Viantan występuje w ilości 15,0 mg w postaci deksopantenolu (14,0 mg).^{10 11}

Zarówno Soluvit N, jak i Viantan, występują w postaci liofilizowanego, jałowego proszku, który przed podaniem musi zostać rozpuszczony zgodnie z zaleceniami producenta. Soluvit N ma postać żółtego proszku, natomiast Viantan ma postać żółtopomarańczowej bryłki lub proszku.^{12 13}

Współwystępujące witaminy w preparatach z kwasem pantotenowym

Kwas pantotenowy jest składnikiem kompleksowych preparatów witaminowych, zawierających również inne witaminy rozpuszczalne w wodzie. W preparacie Soluvit N znajdują się: tiamina (witamina B1), ryboflawina (witamina B2), nikotynamid (witamina B3), pirydoksyna (witamina B6), witamina C, biotyna, kwas foliowy i cyjanokobalamina (witamina B12).¹⁴

Preparat Viantan oprócz kwasu pantotenowego zawiera dodatkowo witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) oraz witaminy rozpuszczalne w wodzie: witaminę C, witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6, B7, B9, B12).¹⁵

Indywidualizacja leczenia

Wybór preparatu zawierającego kwas pantotenowy powinien być dokonywany indywidualnie, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjenta, wieku oraz współistniejących niedoborów innych witamin. Soluvit N, zawierający tylko witaminy rozpuszczalne w wodzie, jest odpowiedni dla pacjentów, którzy nie wymagają suplementacji witamin rozpuszczalnych w tłuszczach lub otrzymują je z innych źródeł. Viantan, zawierający kompleksowy zestaw witamin rozpuszczalnych zarówno w wodzie, jak i w tłuszczach, może być preferowany u pacjentów z całościowym niedoborem witamin.^{16 17}

Należy pamiętać, że u pacjentów z niedoborami kwasu pantotenowego często występują również niedobory innych witamin z grupy B, dlatego zasadne jest stosowanie preparatów kompleksowych zawierających pełen zakres witamin rozpuszczalnych w wodzie.¹⁸