Właściwości farmakokinetyczne
Kwas pantotenowy

Właściwości farmakokinetyczne kwasu pantotenowego

Kwas pantotenowy (witamina B5) jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, wchodzącą w skład preparatów witaminowych stosowanych w terapii dożylnej, takich jak Soluvit N (w postaci sodu pantotenianu – 16,5 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego) oraz Viantan (w postaci deksopantenolu – 14,0 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego). Po podaniu dożylnym kwas pantotenowy podlega podobnym procesom farmakokinetycznym jak witaminy rozpuszczalne w wodzie przyjmowane drogą doustną.¹

Wchłanianie i biodostępność

Kwas pantotenowy, jako składnik fizjologiczny organizmu, wykazuje 100% biodostępność po podaniu drogą dożylną. W przeciwieństwie do podania doustnego, gdzie wchłanianie mogłoby być ograniczone, forma parenteralna zapewnia natychmiastową dostępność biologiczną substancji czynnej.²

Dystrybucja i metabolizm

Po podaniu dożylnym kwas pantotenowy jest rozprowadzany w organizmie w taki sam sposób jak witamina przyjmowana drogą doustną z pożywieniem. Dotyczy to również wszystkich procesów metabolicznych. Ze względu na rozpuszczalność w wodzie, kwas pantotenowy jest dystrybuowany głównie w przestrzeni wodnej organizmu.³

Przechowywanie i wydalanie

Kwas pantotenowy, jako witamina rozpuszczalna w wodzie, podobnie jak witamina C i inne witaminy z grupy B, jest przechowywany w organizmie jedynie przez krótki czas. Charakteryzuje się stosunkowo szybkim metabolizmem i eliminacją z organizmu. Po wykorzystaniu w procesach metabolicznych, metabolity kwasu pantotenowego są wydalane głównie przez nerki z moczem.⁴

Porównanie z innymi witaminami

W przeciwieństwie do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), które mogą być magazynowane w wątrobie i tkance tłuszczowej przez dłuższy czas, kwas pantotenowy nie ma tendencji do kumulacji w organizmie. Jest to charakterystyczna cecha witamin rozpuszczalnych w wodzie, która minimalizuje ryzyko toksyczności przy długotrwałym podawaniu.⁵

Szczególne właściwości farmakokinetyczne

W produktach leczniczych kwas pantotenowy występuje w różnych postaciach chemicznych – w preparacie Soluvit N jako sodu pantotenian (16,5 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego), natomiast w preparacie Viantan jako deksopantenol (14,0 mg, co odpowiada 15,0 mg kwasu pantotenowego). Obie formy są prolekami kwasu pantotenowego i ulegają przekształceniu do aktywnej postaci w organizmie. Zastosowane postaci chemiczne nie wpływają na właściwości farmakokinetyczne substancji po podaniu dożylnym.^{6 7}

Po rekonstytucji preparatu Soluvit N w 10 ml wody do iniekcji, uzyskany roztwór charakteryzuje się osmolalnością około 490 mOsm/kg wody oraz pH około 5,8, co jest istotne dla stabilności kwasu pantotenowego w roztworze i jego optymalnego wchłaniania po podaniu dożylnym.⁸

Profil farmakokinetyczny kwasu pantotenowego

Kwas pantotenowy podawany dożylnie w preparatach Soluvit N i Viantan wykazuje typowe dla witamin rozpuszczalnych w wodzie cechy farmakokinetyczne. Obejmują one:

• Pełną (100%) biodostępność po podaniu dożylnym⁹
• Dystrybucję w organizmie analogiczną do witamin przyjmowanych drogą doustną¹⁰
• Krótki czas przechowywania w organizmie¹¹
• Eliminację głównie przez nerki z moczem¹²
• Brak tendencji do kumulacji w organizmie i związanego z tym ryzyka toksyczności¹³