łupież pstry
Łupież pstry (Pityriasis versicolor) to łagodna, powierzchowna infekcja grzybicza skóry, wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia (dawniej Pityrosporum). Te lipidozależne drożdżaki są częścią normalnej flory skóry, jednak w sprzyjających warunkach mogą przekształcić się w patogenną formę mycelialną i wywołać chorobę.
Charakterystyczne dla łupieżu pstrego są dobrze odgraniczone, drobno złuszczające się plamy o zróżnicowanym zabarwieniu – od odbarwionych (hipopigmentacyjnych) do brązowych (hiperpigmentacyjnych). Zmiany najczęściej lokalizują się na tułowiu, szyi, ramionach i plecach. Typowymi objawami są łagodny świąd lub jego brak oraz nasilenie zmian podczas ekspozycji na słońce.
Diagnostyka łupieżu pstrego opiera się głównie na obrazie klinicznym, badaniu w lampie Wooda (żółtozielona fluorescencja) oraz bezpośrednim badaniu mikroskopowym zeskrobin skórnych z użyciem KOH, gdzie widoczne są charakterystyczne skupiska strzępek i zarodników przypominające „makaron z klopsikami”.
W leczeniu stosuje się miejscowe preparaty przeciwgrzybicze (azole, cyklopiroksolamina, terbinafina), szampony przeciwłupieżowe zawierające selen, pirytionian cynku lub ketokonazol oraz w rozległych przypadkach – doustne leki przeciwgrzybicze (np. flukonazol, itrakonazol). Nawroty choroby są częste, szczególnie w warunkach sprzyjających namnażaniu się grzybów: wysoka temperatura, duża wilgotność, nadmierna potliwość.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flucorta 50 mg
Flucorta (flukonazol) jest dostępny w tabletkach o mocy 50 mg, 100 mg i 200 mg, a dawkowanie należy indywidualnie dostosować do rodzaju i ciężkości zakażenia grzybiczego. W leczeniu kryptokokowego zapalenia opon mózgowych stosuje się dawkę nasycającą 400 mg pierwszej doby, następnie 200-400 mg/dobę przez 6-8 tygodni, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w ciężkich przypadkach. W kandydozach inwazyjnych dawka nasycająca wynosi 800 mg pierwszej doby, a następnie 400 mg/dobę, z leczeniem trwającym co najmniej 2 tygodnie po uzyskaniu negatywnego wyniku posiewu. W kandydozach błon śluzowych dawki wahają się od 50 mg do 400 mg/dobę, a czas leczenia od 7 do 30 dni, zależnie od lokalizacji i stanu immunologicznego pacjenta. W profilaktyce u pacjentów z neutropenią stosuje się dawki 200-400 mg/dobę, rozpoczynając kilka dni przed spodziewanym początkiem neutropenii i kontynuując do 7 dni po jej ustąpieniu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy odpowiednio zmniejszyć, np. do 50% przy klirensie kreatyniny ≤50 ml/min, z podawaniem pełnej dawki po dializie u pacjentów dializowanych.
drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, drożdżyca skóry, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydemia, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, kandydoza skórno-śluzówkowa, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, łupież pstry, neutropenia, onychomikoza, przewlekła zanikowa kandydoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie zagrażające życiu, zapalenie opon mózgowych - Leksykon substancji czynnych
Naftyfina – Wskazania do stosowania
Chlorowodorek naftyfiny, dostępny w postaci kremu Exoderil o stężeniu 10 mg/g, jest skutecznym środkiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry. Wskazania obejmują grzybicę skóry gładkiej i pachwin, manifestującą się nieregularnymi, różowo-czerwonymi, lekko wyniosłymi plamami z grudkami i pęcherzykami na obwodzie, grzybicę międzypalcową dłoni i stóp charakteryzującą się nadmiernym łuszczeniem i pękaniem skóry oraz towarzyszącym świądem i pieczeniem, a także drożdżycę skóry (kandydozę) objawiającą się swędzącymi, zaczerwienionymi, złuszczającymi się plamami z możliwymi pęcherzykami. Ponadto, naftyfina jest wskazana w leczeniu łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), wywołanego przez Malassezia furfur, charakteryzującego się plamistymi zmianami o zróżnicowanym zabarwieniu od białego do brązowego, zlokalizowanymi głównie na tułowiu, które nie zmieniają barwy pod wpływem promieniowania słonecznego.
Candida, chlorowodorek naftyfiny, dermatofity, drożdżyca skóry, działanie przeciwgrzybicze, Exoderil, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica skóry gładkiej, grzybicze zakażenie skóry, grzyby drożdżopodobne, kandydoza skóry, łupież pstry, Malassezia furfur, miejscowe leczenie grzybicy, naftyfina, pityriasis versicolor, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flukonazol Actavis 150 mg
Flukonazol Actavis jest lekiem przeciwgrzybiczym dostępnym w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych u dorosłych i dzieci (0-17 lat). Wskazania obejmują m.in. kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kokcydioidomykozę, inwazyjne kandydozy, drożdżakowe zakażenia błon śluzowych (gardło, przełyk, jama ustna), drożdżycę pochwy, grzybice skóry i paznokci (onychomikoza). Lek jest również stosowany profilaktycznie u pacjentów z podwyższonym ryzykiem nawrotów, takich jak osoby z HIV, pacjenci z neutropenią po chemioterapii lub po przeszczepieniu komórek macierzystych. Terapia może być rozpoczęta empirycznie przed uzyskaniem wyników badań mikrobiologicznych, jednak po ich otrzymaniu konieczna jest weryfikacja i dostosowanie leczenia zgodnie z aktualnymi wytycznymi i lokalnymi danymi o lekooporności.
chemioterapia, drożdżakowe zakażenie skóry, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie przełyku, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza inwazyjna, kandyduria, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, nietolerancja laktozy, nowotwór krwi, onychomikoza, profilaktyka przeciwgrzybicza, przeszczep komórek macierzystych, terapia miejscowa, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluconazole Aurobindo 200 mg
Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybiczym, którego dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia. W przypadku dorosłych, dawki nasycające wahają się od 150 mg (ostra drożdżyca pochwy) do 800 mg (kandydozy inwazyjne), a dawki podtrzymujące od 50 mg do 400 mg na dobę, z czasem leczenia od pojedynczej dawki do kilku miesięcy (np. 11-24 miesiące w kokcydioidomikozie). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki, np. przy klirensie kreatyniny ≤50 ml/min dawka powinna być zmniejszona do 50%, a u pacjentów hemodializowanych dawka pełna podawana po każdej sesji hemodializy. U dzieci dawki dobowe wynoszą 3-12 mg/kg masy ciała, z maksymalną dawką 400 mg, a u noworodków podawanie odbywa się co 48-72 godziny, nie przekraczając 12 mg/kg mc.
czynność nerek, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, drożdżaki w moczu, drożdżakowe zapalenie błony śluzowej, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica stóp, hemodializa, kandydoza błon śluzowych, kandydoza inwazyjna, kandydoza jamy ustnej, kandydoza narządów płciowych, kandydoza przełyku, klirens kreatyniny, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kryptokokoza, łupież pstry, nawrót infekcji, neutropenia, niewydolność nerek, onychomikoza, osłabienie układu immunologicznego, ostra drożdżyca pochwy, pacjent hemodializowany, przewlekła kandydoza skóry, przewlekła zanikowa kandydoza, terapia przeciwgrzybicza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie drożdżakowe krwi, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Dawkowanie i sposób podawania
Klotrymazol jest szeroko stosowanym azolowym lekiem przeciwgrzybiczym, dostępnym w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak kremy (10 mg/g) oraz tabletki i kapsułki dopochwowe (100 mg i 500 mg). Dawkowanie i czas terapii są ściśle uzależnione od wskazania klinicznego oraz formy leku. W leczeniu drożdżycy pochwy zaleca się jednorazowe podanie tabletki dopochwowej 500 mg lub stosowanie kremu dopochwowego raz dziennie przez 6 dni. Kremy stosuje się miejscowo 2-3 razy na dobę, a czas leczenia w zależności od rodzaju infekcji wynosi od 1 do 4 tygodni (np. grzybica skóry 3-4 tygodnie, łupież pstry 2-4 tygodnie, pieluszkowe zapalenie skóry 1-2 tygodnie). U pacjentek poniżej 16 roku życia oraz u osób starszych powyżej 65 lat stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności. W ciąży zaleca się ostrożność, szczególnie przy aplikacji dopochwowej, unikając aplikatorów, aby nie uszkodzić szyjki macicy.
Candida, choroba przenoszona drogą płciową, drożdżyca pochwy, dysfagia, grzybica skóry, grzybica sromu i pochwy, grzybica stóp, infekcja, irygacja pochwy, kapsułka dopochwowa, klotrymazol, krem dopochwowy, łupież pstry, menstruacja, pieluszkowe zapalenie skóry, postać farmaceutyczna, środek plemnikobójczy, stosunek płciowy, substancja przeciwgrzybicza, szyjka macicy, tabletka dopochwowa, zakażenie grzybicze, zakażenie partnera, zapalenie sromu, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Miconal 20 mg/g
Miconal w postaci żelu zawiera mikonazol w stężeniu 20 mg/g i jest wskazany do miejscowego leczenia powierzchniowych zakażeń grzybiczych skóry i paznokci, w tym wywołanych przez dermatofity, drożdżaki oraz inne patogeny grzybicze. Preparat wykazuje także działanie przeciwbakteryjne, co czyni go skutecznym w terapii infekcji mieszanych grzybiczo-bakteryjnych. Żel, dzięki zawartości dimetylosulfotlenku (50 mg/g), glikolu propylenowego (200 mg/g) oraz alkoholu benzylowego (100 mg/g) i etylowego (410 mg/g), zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej, szczególnie w trudno dostępnych miejscach, takich jak płytka paznokciowa. Miconal jest rekomendowany w leczeniu m.in. grzybicy stóp (tinea pedis), paznokci (onychomycosis), skóry gładkiej (tinea corporis), pachwin (tinea cruris), łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) oraz drożdżycy skóry, a także zakażeń mieszanych z komponentą bakteryjną.
alkohol benzylowy, alkohol etylowy, badanie mikologiczne, Candida, dermatofity, dimetylosulfotlenek, drożdżak, drożdżyca skóry, etiologia grzybicza, glikol propylenowy, grzyb patogenny, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica wtórnie zakażona, infekcja grzybicza, infekcja grzybiczo-bakteryjna, łupież pstry, mikonazol, onychomycosis, pityriasis versicolor, płytka paznokciowa, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum Medana 10 mg/ml
Clotrimazolum Medana w postaci płynu na skórę o stężeniu 10 mg/ml zawiera klotrymazol, wykazujący szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego. Preparat jest wskazany w leczeniu zakażeń dermatologicznych wywołanych przez dermatofity (np. tinea pedis, tinea corporis, tinea cruris, tinea capitis) oraz drożdżaki z rodzaju Candida, obejmujących m.in. kandydozę wyprzeniową, drożdżycę wałów paznokciowych i zmiany w okolicach narządów płciowych. Ponadto lek skutecznie zwalcza Malassezia furfur odpowiedzialną za łupież pstry, a także jest stosowany w terapii grzybic wałów paznokciowych, gdzie jego płynna forma ułatwia aplikację na trudno dostępne obszary. Preparat zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej w zmienionej chorobowo tkance, co jest istotne w leczeniu zakażeń w fałdach skórnych i przestrzeniach międzypalcowych.
Candida, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca wałów paznokciowych, działanie przeciwgrzybicze, fałd skórny, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica pachwin, grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybica wałów paznokciowych, infekcja dermatologiczna, kandydoza skórna, kandydoza wyprzeniowa, klotrymazol, łupież pstry, Malassezia furfur, penetracja substancji czynnej, pityriasis versicolor, przestrzeń międzypalcowa, tinea capitis, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, tolerancja miejscowa, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nizax Activ 20 mg/g
Szampon leczniczy Nizax Activ zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg/g, będący syntetyczną pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Substancja ta wykazuje skuteczność wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Epidermophyton spp., Microsporum spp.) oraz drożdżaków (Candida spp., Malassezia spp.), co czyni preparat efektywnym w leczeniu schorzeń takich jak łojotokowe zapalenie skóry, łupież skóry głowy oraz łupież pstry (pityriasis versicolor). Ketokonazol działa miejscowo, zakłócając syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności ściany komórkowej i eliminacji patogenów. Preparat ma postać gęstego, klarownego roztworu o barwie od pomarańczowej do pomarańczowoczerwonej, przeznaczonego do stosowania miejscowego.
dermatofit, dermatoza zapalna, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, infekcja grzybicza skóry, kandydoza skóry, ketokonazol, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, łupież pstry, patogen grzybiczny, pochodna imidazolu, schorzenie dermatologiczne, synteza ergosterolu, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chantico 0,5 mg
Fingolimod w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami występującymi u ≥10% pacjentów, takimi jak ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Do poważniejszych działań należą zakażenia oportunistyczne (m.in. PML, zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy, czerniak złośliwy), zaburzenia hematologiczne (limfopenia, trombocytopenia), a także obrzęk plamki żółtej (0,5% przy dawce 0,5 mg). Terapia wiąże się również z ryzykiem bradykardii i bloków przedsionkowo-komorowych, szczególnie w pierwszych 6 godzinach po podaniu pierwszej dawki, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min. Ponadto obserwuje się wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego po miesiącu leczenia.
atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, drgawki, duszność, egzema, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirus, inwersja załamka T, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, świąd, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus JC, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie kryptokokowe, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Steper pro 10 mg/g
Steper pro to krem przeciwgrzybiczy zawierający bifonazol w stężeniu 10 mg/g, należący do pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC10). Bifonazol wykazuje unikalny, podwójny mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej grzybów i ich eliminacji. Preparat jest skuteczny wobec dermatofitów (szczególnie Trichophyton spp.), drożdżaków (Candida spp.), pleśni, Malassezia furfur oraz bakterii Corynebacterium minutissimum. Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) bifonazolu dla grzybów mieszczą się w zakresie 0,062-16 μg/ml, a dla bakterii Gram-dodatnich od 0,5 do 16 μg/ml, co potwierdza szerokie spektrum i wysoką aktywność przeciwpatogenną.
bifonazol, Candida, Corynebacteria, Corynebacterium minutissimum, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśnie, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod Solinea w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to infekcje (np. grypa, zapalenie zatok – bardzo często), limfopenia i leukopenia (często), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy (często). Obrzęk plamki żółtej występuje u około 0,5% pacjentów, głównie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, a jego ryzyko wzrasta u pacjentów z wcześniejszym zapaleniem błony naczyniowej oka. Fingolimod może powodować wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego, a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST) – 8% pacjentów doświadczyło wzrostu ALT ≥3x ULN. Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych odnotowano zakażenia oportunistyczne (np. PML, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), nowotwory skóry (czerniak, rak podstawnokomórkowy), chłoniaki oraz incydenty neurologiczne, takie jak drgawki i zespół PRES.
asystolia, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak skórny z komórek T, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, herpeswirusy, limfopenia, łupież pstry, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki żółtej, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Johna Cunninghama, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie kryptokokowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon substancji czynnych
Bifonazol – Wskazania do stosowania
Bifonazol jest azolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, skutecznym wobec dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida i Malassezia) oraz pleśni. Dostępny jest w postaci kremu i aerozolu o stężeniu 10 mg/g lub 10 mg/ml (preparaty Canespor, Steper pro), stosowanych miejscowo w leczeniu grzybic skóry takich jak tinea manuum, tinea pedis, tinea corporis, tinea cruris, łupież pstry oraz powierzchowne kandydozy. Ponadto bifonazol jest wskazany w terapii łupieżu rumieniowatego, dermatozy o podłożu wirusowym z nadkażeniem drożdżakowym. Wskazania obejmują także zakażenia o różnorodnej lokalizacji i charakterze, co podkreśla uniwersalność preparatu w praktyce dermatologicznej.
bifonazol, Candida, Canespor Onychoset, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzybica dłoni i stóp, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry, grzybica tułowia, grzybicze zakażenie paznokci, kandydoza powierzchowna, łupież pstry, łupież rumieniowaty, Malassezia, onychomykoza, pityriasis versicolor, pleśń, Steper pro, tinea corporis, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imazol 10 mg
Imazol to miejscowy preparat w postaci pasty na skórę zawierający klotrymazol w stężeniu 10 mg/g, przeznaczony do leczenia grzybic skóry wywołanych przez dermatofity (Trichophyton), drożdżaki (Candida) oraz Malassezia furfur. Lek jest wskazany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci od 1 miesiąca życia, co jest istotne zwłaszcza w terapii pieluszkowego zapalenia skóry o etiologii drożdżakowej. Formulacja w postaci pasty jest szczególnie korzystna w leczeniu zmian wysiękowych oraz w lokalizacjach narażonych na macerację, takich jak fałdy skórne i okolica pieluszkowa. Pasta zawiera substancje pomocnicze, m.in. alkohol cetostearylowy (57,0 mg/g) i butylohydroksyanizol (E320, 0,5 mg/g), które wpływają na właściwości fizykochemiczne preparatu i mogą mieć znaczenie przy doborze leku do konkretnego pacjenta.
alkohol cetostearylowy, butylohydroksyanizol, Candida, dermatofity, drobnoustroje grzybicze, drożdżaki, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, kandydoza skórna, klotrymazol, łupież pstry, Malassezia furfur, pasta na skórę, pieluszkowe zapalenie skóry, Trichophyton, wyprzenie drożdżakowe, zmiany wysiękowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum Aflofarm 10 mg/g
Clotrimazolum Aflofarm w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparat jest wskazany w terapii kandydoz wywołanych przez Candida spp., głównie Candida albicans, objawiających się świądem, zaczerwienieniem, pieczeniem oraz białawymi nalotami na błonach śluzowych zewnętrznych narządów płciowych. Ponadto, lek skutecznie zwalcza grzybice powierzchniowe skóry spowodowane przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, Epidermophyton floccosum oraz Microsporum canis, obejmujące m.in. grzybicę stóp (tinea pedis), pachwin (tinea cruris), ciała (tinea corporis) oraz międzypalcową (tinea interdigitalis). Charakterystyczne objawy tych zakażeń to złuszczanie, maceracja, pęknięcia skóry oraz rumieniowe zmiany z wyraźnym obrzeżem.
Candida, Candida albicans, dermatofit, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica ciała, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa skóry, grzybica stóp, kandydoza skóry i błon śluzowych, łupież pstry, Mallassezia furfur, Microsporum canis, tinea corporis, tinea cruris, tinea interdigitalis, tinea pedis, Tinea versicolor, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, wtórne zakażenie bakteryjne, zewnętrzne narządy płciowe - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Ketokonazol, syntetyczna pochodna imidazolu, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno ogólnie (ATC: J02AB02), jak i miejscowo (ATC: D01AC08). Jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę lanosterolo-14-alfademetylazy, enzymu cytochromu P450, co prowadzi do utraty integralności błony komórkowej grzybów i ich obumarcia. W przypadku Candida spp. ketokonazol zaburza transformację w formę micelarną, ograniczając zdolność fagocytarną komórek. W badaniach in vitro wykazuje działanie grzybobójcze przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego przez co najmniej 14 dni. Spektrum działania obejmuje dermatofity (Microsporum spp., Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans, Malassezia spp.), grzyby dimorficzne (Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum, Paracoccidioides brasiliensis) oraz inne patogeny (Sporothrix schenckii, Phialophora spp., Blastomyces dermatiditis).
Blastomyces dermatitidis, Candida, Candida albicans, chromomikoza, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica powierzchniowa, grzybica układowa, grzyby dimorficzne, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, kandydoza układowa, kokcydioidomikoza, lanosterolo-14-alfademetylaza, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, Malassezia, Microsporum, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, Pityrosporum, pochodna imidazolu, postać micelarna, synteza ergosterolu, Trichophyton - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Wskazania do stosowania
Cynku undecylenian jest związkiem o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym, stosowanym miejscowo w leczeniu różnorodnych infekcji grzybiczych skóry, takich jak grzybica drobnozarodnikowa skóry gładkiej, tinea pedis, grzybica pachwin, dłoni, głowy, szpar międzypalcowych, a także łupież pstry i egzema grzybicza. Preparaty dostępne na rynku polskim, takie jak Mykodermina (puder leczniczy zawierający 100 mg/g cynku undecylenianu oraz 30 mg/g monoetanoloamidu kwasu undecylenowego) oraz Unguentum undecylenicum (maść z 200 mg/g cynku undecylenianu i 50 mg/g kwasu undecylenowego), umożliwiają dostosowanie terapii do lokalizacji i charakteru zmian skórnych. Puder jest preferowany w wilgotnych obszarach ze względu na właściwości wysuszające i absorbujące, natomiast maść sprawdza się przy zmianach suchych i złuszczających, zapewniając dłuższy kontakt substancji czynnej ze skórą.
Candida, cynku undecylenian, dermatofit, drożdżyca skóry, działanie przeciwgrzybicze, egzema grzybicza, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica międzypalcowa, grzybica naskórkowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, Malassezia, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Mykodermina, nadpotliwość, onychomycosis, pityriasis versicolor, puder leczniczy, tinea corporis, tinea pedis, Unguentum undecylenicum - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mykodermina 60 mg/g
Mykodermina, zawierająca monoetanoloamid kwasu undecylenowego w stężeniu 60 mg/g maści, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu powierzchownych grzybic skóry, paznokci, włosów oraz błon śluzowych. Substancja czynna wykazuje działanie grzybostatyczne i grzybobójcze, szczególnie wobec grzybów Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp. oraz Microsporum audouini, a także słabsze działanie przeciwko drożdżakom Candida spp. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji komórek grzybów, zakłócanie biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmiany pH cytoplazmy, co prowadzi do zahamowania przekształcania drożdżaków w formy strzępkowe. W badaniach in vitro wykazano skuteczność monoetanoloamidu kwasu undecylenowego w stężeniach od 100 µg/ml do 1000 µg/ml w zależności od drobnoustroju, z działaniem grzybobójczym wobec np. Trichophyton mentagrophytes przy 100 µg/ml (0,01%) oraz Candida albicans przy 1000 µg/ml (0,1%).
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, grzyb drożdżakopodobny, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, łupież pstry, mechanizm działania leku, Microsporum audouini, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, strzępki grzybni, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotrimazolum Ziaja 10 mg/g
Clotrimazolum Ziaja w postaci kremu zawiera 10 mg klotrymazolu na 1 g preparatu i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń grzybiczych skóry i błon śluzowych. Preparat znajduje zastosowanie w terapii grzybic wywołanych przez dermatofity, takich jak tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, grzybica międzypalcowa oraz łupież pstry (pityriasis versicolor). Ponadto, krem jest skuteczny w leczeniu kandydozy skóry oraz błon śluzowych zewnętrznych narządów płciowych, w tym vulvovaginitis u kobiet oraz balanitis i balanoposthitis u mężczyzn. Preparat zawiera również substancje pomocnicze: alkohol cetostearylowy (80 mg/g) i alkohol benzylowy (10 mg/g), co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, balanitis, balanoposthitis, Candida, dermatofit, grzybica dermatofitowa, grzybica dłoni, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica stóp, hiperkeratoza, kandydoza, kandydoza błon śluzowych, kandydoza skóry, kandydoza sromu, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, Malassezia, pityriasis versicolor, stopa atlety, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, vulvovaginitis, zakażenie grzybicze, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Travogen 10 mg/g
Travogen w postaci kremu zawiera izokonazolu azotan w stężeniu 10 mg/g (1% w/w), należący do pochodnych imidazolu i triazolu, klasyfikowany pod kodem ATC D01AC05. Substancja ta wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie zwalczając dermatofity, drożdżaki (w tym Candida), grzyby drożdżakopodobne odpowiedzialne za łupież pstry oraz pleśniaki z rodzajów Aspergillus i Penicillium. Ponadto, izokonazolu azotan wykazuje aktywność in vitro wobec bakterii Gram-dodatnich, szczególnie tych związanych z rozwojem łupieżu rumieniowego, co rozszerza jego zastosowanie terapeutyczne w leczeniu powierzchownych zakażeń skóry o etiologii mieszanej.
Aspergillus, bakteria Gram-dodatnia, Candida, dermatofit, drożdżak, grzyb drożdżakopodobny, grzybica skóry, izokonazolu azotan, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, łupież rumieniowy, Penicillium, pleśniak, pochodne imidazolu i triazolu, spektrum działania przeciwgrzybiczego, świąd, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie skóry, złuszczanie naskórka, zmiana rumieniowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluconazole Aurobindo 50 mg
Fluconazole Aurobindo w dawce 50 mg (kapsułki twarde) jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym u dorosłych w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych, w tym kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, kokcydioidomikozy, inwazyjnych kandydoz oraz drożdżakowych zakażeń błon śluzowych (gardła, przełyku, moczu), skóry i paznokci. Preparat zawiera flukonazol oraz laktozę (50,56 mg) i jest wskazany szczególnie w przypadkach, gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające lub gdy konieczne jest leczenie ogólnoustrojowe. Ponadto, lek jest stosowany profilaktycznie u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotów zakażeń, takich jak osoby z HIV, pacjenci z przedłużającą się neutropenią, nowotworami krwi poddawani chemioterapii oraz po przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych.
badanie mikrobiologiczne, chemioterapia, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza inwazyjna, kapsułka żelatynowa, kokcydioidomikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, nowotwór krwi, onychomikoza, osłabiona odporność, populacja pediatryczna, przeszczep komórek macierzystych, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie, zakażenie drożdżakami, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Zoxin-med 20 mg/ml
Preparat Zoxin-med w formie szamponu leczniczego zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg/ml i jest wskazany do miejscowego leczenia oraz profilaktyki zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. Wskazania obejmują łupież skóry głowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz łupież pstry (Pityriasis versicolor). W przypadku łupieżu i łojotokowego zapalenia skóry, ketokonazol działa przeciwgrzybiczo, eliminując patogeny odpowiedzialne za złuszczanie naskórka, świąd i stan zapalny w obszarach bogatych w gruczoły łojowe. W łupieżu pstrym preparat zwalcza powierzchowne zakażenie warstwy rogowej naskórka, objawiające się plamami o zabarwieniu od jasnobrązowego do różowego, lokalizującymi się głównie na tułowiu, szyi, ramionach i plecach.
czerwień koszenilowa, czynnik etiologiczny, drożdżaki Malassezia, działanie przeciwgrzybicze, eradykacja patogenu, etiologia grzybicza, ketokonazol, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, nawrót infekcji, pityriasis versicolor, profilaktyka zakażeń grzybiczych, reakcja alergiczna, reakcja zapalna, szampon leczniczy, zakażenie grzybicze, złuszczanie naskórka - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Etiologia i przyczyny
Grzybica paznokci (onychomycosis) jest powszechną infekcją wywoływaną głównie przez dermatofity (75-90% przypadków), z dominującym patogenem Trichophyton rubrum odpowiedzialnym za około 70% infekcji. Drożdżaki, zwłaszcza Candida albicans, stanowią 8-15% przypadków, częściej dotyczących paznokci rąk, natomiast pleśnie niedermatofilne odpowiadają za 2-10% infekcji, głównie u pacjentów z obniżoną odpornością. Grzyby wnikają do paznokcia przez mikrourazy płytki lub przestrzeń między paznokciem a łożyskiem, rozwijając się w ciepłym, wilgotnym środowisku. Czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 60 lat (20% populacji) i 70 lat (50%), cukrzycę (zwiększającą ryzyko 1,9-2,8-krotnie), zaburzenia krążenia obwodowego, immunosupresję, łuszczycę, nadmierną potliwość oraz przebyte zakażenia grzybicze stóp. Biofilm grzybiczy może zwiększać oporność na leczenie i sprzyjać nawrotom.
badanie histopatologiczne, badanie mikroskopowe, biofilm, Candida albicans, cellulitis, cukrzyca, dermatofit, drożdżak, Epidermophyton floccosum, grzybica stóp, hodowla grzybów, hyperhidrosis, keratyna, lek przeciwgrzybiczny, łożysko paznokcia, łupież pstry, Malassezia furfur, metoda molekularna, miażdżyca tętnic obwodowych, nadmierna potliwość, neuropatia obwodowa, onychomycosis, płytka paznokciowa, stopa atlety, tinea pedis, tinea unguium, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, wrastający paznokieć, zaburzenie krążenia obwodowego, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mycosyst 200 mg
Mycosyst, zawierający 200 mg flukonazolu w kapsułkach, jest wskazany do leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych u dorosłych oraz dzieci i młodzieży (0-17 lat). Wskazania obejmują ciężkie infekcje, takie jak kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kokcydioidomikoza, inwazyjne kandydozy oraz drożdżakowe zakażenia błon śluzowych i skóry, w tym przewlekłe i nawracające postaci. Lek stosuje się także w profilaktyce nawrotów zakażeń u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby z HIV, neutropenią po chemioterapii lub przeszczepieniu komórek macierzystych oraz u kobiet z nawracającą drożdżycą pochwy (≥4 epizody/rok). Mycosyst jest zalecany, gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne lub gdy infekcje wymagają terapii ogólnoustrojowej ze względu na lokalizację i nasilenie choroby.
chemioterapia, drożdżakowe zakażenie skóry, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, infekcja grzybicza, inwazyjna kandydoza, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, neutropenia, nowotwór krwi, onychomikoza, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, terapia miejscowa, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Wskazania do stosowania
Ketokonazol, dostępny w postaci doustnej (tabletki 200 mg) oraz miejscowej (krem 20 mg/g, szampony 20 mg/g lub 20 mg/ml), jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych. Doustna forma jest wskazana w ciężkich, układowych zakażeniach grzybiczych wywołanych przez Candida oraz inne patogeny, takich jak blastomikoza czy histoplazmoza, a także w przewlekłych, nawracających grzybicach pochwy i opornych zakażeniach drożdżakowych przewodu pokarmowego. Ponadto, doustny ketokonazol znajduje zastosowanie w terapii grzybic skóry, włosów i paznokci, zwłaszcza gdy leczenie miejscowe jest niewystarczające lub niemożliwe do przeprowadzenia. W profilaktyce zakażeń grzybiczych lek jest rekomendowany u pacjentów z obniżoną odpornością, np. po przeszczepach czy w trakcie chemioterapii, z koniecznością monitorowania funkcji wątroby ze względu na potencjalną hepatotoksyczność.
blastomikoza, defekt immunologiczny, drożdżaki Candida, drożdżyca skóry, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica pochwy, grzybica skórna, grzybica skóry, hepatotoksyczność, histoplazmoza, immunosupresja, kokcydioidomikoza, łojotokowe zapalenie skóry, łupież głowy, łupież owłosionej skóry głowy, łupież pstry, Malassezia ovale, Microsporum canis, obniżona odporność, parakokcydioidomikoza, pityriasis versicolor, Pityrosporum, Pityrosporum ovale, profilaktyka zakażeń grzybiczych, substancja przeciwgrzybicza, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie drożdżakowe przewodu pokarmowego, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zakażenie skóry, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nizax Activ 20 mg/g
Szampon leczniczy Nizax Activ zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg/g i jest wskazany do leczenia oraz profilaktyki schorzeń dermatologicznych o etiologii grzybiczej, wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. Preparat wykazuje skuteczność w terapii łupieżu owłosionej skóry głowy, łojotokowego zapalenia skóry oraz łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor). Ketokonazol działa przeciwgrzybiczo na Malassezia furfur, co jest kluczowe w patogenezie wymienionych jednostek chorobowych. Nizax Activ jest szczególnie istotny w długoterminowej kontroli przewlekłych i nawrotowych dermatoz, takich jak łojotokowe zapalenie skóry, gdzie zapobieganie nawrotom stanowi istotny element terapii.
czerwień koszenilowa, dermatoza zapalna, drożdżaki Malassezia, grzybica skóry, hipopigmentacja skóry, ketokonazol, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, reakcja zapalna, schorzenia dermatologiczne, spektrum terapeutyczne, szampon leczniczy, zakażenie grzybicze, złuszczanie naskórka, zmiany skórne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Undofen Max 10 mg/g
Undofen Max to krem przeciwgrzybiczy zawierający 10 mg/g terbinafiny chlorowodorku, przeznaczony do miejscowego leczenia zakażeń dermatofitowych skóry, takich jak grzybica stóp (tinea pedis), grzybica fałdów skórnych (tinea cruris) oraz grzybica skóry gładkiej (tinea corporis). Preparat wykazuje skuteczność w eliminacji objawów takich jak łuszczenie, świąd, rumień oraz zmiany pierścieniowate, a także w leczeniu łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) wywołanego przez drożdżaki Malassezia. Krem o jednorodnej konsystencji umożliwia dobrą penetrację substancji czynnej do warstw skóry objętych infekcją, co sprzyja skutecznemu zwalczaniu zmian przy ograniczonym charakterze zakażenia i braku objawów ogólnoustrojowych.
dermatofit, drożdżak Malassezia, działanie przeciwgrzybicze, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, maceracja naskórka, nadwrażliwość, pityriasis versicolor, terbinafina chlorowodorek, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, zakażenie dermatofitowe, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Travogen 10 mg/g
Travogen w postaci kremu zawiera izokonazol azotan w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest wskazany do miejscowego leczenia powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry. Preparat znajduje zastosowanie w terapii grzybicy skóry rąk (tinea manuum), stóp (tinea pedis), pachwin (tinea cruris) oraz okolic narządów płciowych, wywołanych przez dermatofity i drożdżaki Candida. Ponadto, Travogen jest skuteczny w leczeniu łupieżu pstrego (pityriasis versicolor) spowodowanego przez Malassezia furfur oraz łupieżu rumieniowego (erythrasma), będącego infekcją bakteryjną wywołaną przez Corynebacterium minutissimum.
alkohol cetostearylowy, azotan izokonazolu, Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak Candida, erythrasma, grzybica narządów płciowych, grzybica pachwin, grzybica skóry, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, łupież rumieniowy, Malassezia furfur, pityriasis versicolor, stopa atlety, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, zakażenie grzybicze skóry