korzeń goryczki
Korzeń goryczki (Radix Gentianae) to surowiec leczniczy pozyskiwany głównie z goryczki żółtej (Gentiana lutea), rośliny należącej do rodziny goryczkowatych. Jest ceniony w medycynie ze względu na wysoką zawartość związków goryczkowych, głównie gencjopikryny, amarogentyny oraz swercjamaryny, które nadają mu charakterystyczny, intensywnie gorzki smak.
Z perspektywy medycznej, korzeń goryczki wykazuje działanie żółciopędne, żółciotwórcze i pobudzające wydzielanie soków trawiennych. Jest stosowany w leczeniu zaburzeń trawiennych, braku apetytu, wzdęć oraz dyspepsji. Zwiększa wydzielanie śliny, soku żołądkowego i trzustkowego, co poprawia procesy trawienne i przyswajanie składników odżywczych.
W praktyce klinicznej korzeń goryczki jest wykorzystywany w preparatach farmaceutycznych jako środek wspomagający trawienie oraz w mieszankach ziołowych o działaniu wzmacniającym. Należy jednak stosować go ostrożnie u pacjentów z nadkwaśnością, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz nadciśnieniem tętniczym, gdyż może nasilać dolegliwości. Przeciwwskazany jest również w ciąży ze względu na potencjalne działanie kurczące macicę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sinupret extract 160 mg
Produkt leczniczy Sinupret extract w postaci tabletek drażowanych zawiera 160 mg wyciągu suchego (DER pierwotny 3-6:1) z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny w proporcji 1:3:3:3:3, ekstraktowany 51% etanolem. W kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży, co skutkuje przeciwwskazaniem do stosowania w całym okresie ciąży mimo braku toksyczności reprodukcyjnej w badaniach na zwierzętach. Rekomenduje się odstawienie preparatu w przypadku planowania lub podejrzenia ciąży oraz konsultację w celu wyboru alternatywnej terapii. W okresie laktacji brak jest danych o przenikaniu substancji czynnych do mleka, co uniemożliwia wykluczenie ryzyka dla niemowląt, dlatego stosowanie Sinupret extract jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią, a w razie konieczności terapii zaleca się przerwanie karmienia.
badania na zwierzętach, badania przedkliniczne, ciąża, karmienie piersią, korzeń goryczki, krople doustne, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, laktacja, mleko kobiece, płodność, płodność zwierząt, przenikanie substancji czynnych, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój płodu, tabletki drażowane, wyciąg suchy, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Sinupret extract 160 mg
Sinupret extract, zawierający 160 mg wyciągu suchego (DER 3-6:1) z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny w proporcji 1:3:3:3:3, może wywierać niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Kluczowym działaniem niepożądanym jest występowanie zawrotów głowy, które mogą zaburzać równowagę, koordynację wzrokowo-ruchową oraz czas reakcji, co zwiększa ryzyko wypadków drogowych i urazów podczas obsługi maszyn. Lekarz powinien szczegółowo informować pacjenta o tych potencjalnych ograniczeniach, zwracając uwagę na indywidualną reakcję na lek oraz możliwe nasilenie objawów przy jednoczesnym stosowaniu innych leków lub alkoholu.
działanie niepożądane, etanol, Gentiana lutea, interakcje lekowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, Primula veris, Rumex crispus, Sambucus nigra, Sinupret extract, tabletka drażowana, Verbena officinalis, wyciąg suchy, wyciąg ziołowy, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sinupret –
Preparat Sinupret w postaci kropli doustnych zawiera wyciąg płynny (1:38,5) z mieszaniny pięciu surowców roślinnych: korzenia goryczki (Gentiana lutea L., radix) w ilości 1/13, oraz kwiatów pierwiosnka (Primula veris L. i/lub Primula elatior), ziela szczawiu (gatunki Rumex), kwiatów bzu czarnego (Sambucus nigra L.) i ziela werbeny (Verbena officinalis L.) – każdy w ilości 3/13 części mieszaniny. Ekstrakcja przeprowadzona jest przy użyciu 59% (V/V) etanolu, a gotowy produkt zawiera 19% (V/V) etanolu. Substancją pomocniczą jest wyłącznie woda oczyszczona, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych u pacjentów z nietolerancjami. Preparat dostępny jest w butelkach z barwnego szkła o pojemności 100 ml lub 200 ml, wyposażonych w kroplomierz, co umożliwia precyzyjne dawkowanie, szczególnie istotne w pediatrii.
ekstrakt roślinny, etanol, Gentiana lutea, korzeń goryczki, krople doustne, kroplomierz, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, niezgodność farmaceutyczna, osad w leku, podanie doustne, Primula veris, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Rumex, Sambucus nigra, Verbena officinalis, woda oczyszczona, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) w preparacie Melisana Klosterfrau Original występują w stężeniu 10 mg/100 ml płynu i wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania. Produkt zawiera 66,8% V/V etanolu, co wyklucza jego podawanie na czczo ze względu na ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych (zgaga, ból żołądka, nudności, wymioty). Mimo że kardamon nie wykazuje właściwości fotouczulających, obecność furokumaryn z korzenia arcydzięgla może indukować reakcje fotouczulające przy ekspozycji na promieniowanie UV, prowadząc do zapalenia skóry. Zaleca się unikanie długotrwałej ekspozycji na słońce i naświetlania UV podczas terapii tym preparatem.
ból żołądka, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, Elettaria cardamomum, furokumaryny, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, liść melisy, nasiona kardamonu, nasiona muszkatołowca, nudność, odruch wymiotny, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, pęcherz skórny, problem skórny, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, reakcja skórna, stosowanie miejscowe, świąd, test nadwrażliwości, uczulenie, zaczerwienienie, zapalenie skóry, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe –
Krople żołądkowe to preparat złożony zawierający wyciągi roślinne, w tym intrakt z dziurawca zwyczajnego (Hyperici intractum) z hyperycyną, nalewkę z kozłka lekarskiego, mięty pieprzowej oraz mieszaninę surowców goryczowych. Kluczowym aspektem bezpieczeństwa terapii jest ryzyko wystąpienia reakcji fototoksycznych, szczególnie u pacjentów o jasnej karnacji, manifestujących się wysypką plamisto-grudkową oraz rumieniem na obszarach skóry eksponowanych na promieniowanie UV. Częstość tych działań niepożądanych jest nieznana, a ryzyko wzrasta przy długotrwałym stosowaniu preparatu. Ponadto, preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (65,0% ÷ 75,0% v/v), co może stanowić dodatkowy czynnik ryzyka u wybranych grup pacjentów. Ze względu na złożony skład, możliwe są również inne, niewymienione reakcje niepożądane oraz potencjalne interakcje farmakologiczne wymagające uważnej obserwacji klinicznej.
działanie fototoksyczne, dziurawiec zwyczajny, farmakoterapia, farmakowigilancja, hyperycyna, intrakt z dziurawca, korzeń goryczki, kozłek lekarski, krople żołądkowe, liść bobrka, mięta pieprzowa, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, nadwrażliwość na światło, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, olejek eteryczny, owocnia pomarańczy gorzkiej, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, rumień, surowiec goryczowy, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry - Leksykon substancji czynnych
Ziele werbeny – Przeciwwskazania stosowania
Ziele werbeny (Verbena officinalis L., herba) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Sinupret i Sinupret extract, stosowanych głównie w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Podstawowym przeciwwskazaniem do ich stosowania jest nadwrażliwość na ziele werbeny lub inne składniki preparatu. W przypadku Sinupret extract dodatkowo przeciwwskazana jest aktywna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy. Preparaty zawierają także substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów z nietolerancją laktozy (24,245 mg w tabletkach drażowanych), glukozy (1,356 mg w tabletkach, 3,141 mg w Sinupret extract), sacharozy (61,908 mg w tabletkach, 133,736 mg w Sinupret extract) oraz sorbitolu (0,222 mg w tabletkach).
choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, dysfagia, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na składniki roślinne, nadwrażliwość na substancje, nietolerancja cukrów, nietolerancja laktozy, padaczka, preparat leczniczy, schorzenia górnych dróg oddechowych, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergiczny, wywiad kliniczny, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Liście bobrka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nalewka gorzka (Amara tinctura), będąca składnikiem produktu leczniczego Krople żołądkowe Amara, zawiera liście bobrka (Menyathes trifoliata L.) w stosunku DER 1:3,5, ekstrahowane etanolem 70% (V/V) wraz z korzeniami goryczki (Gentiana lutea L.) oraz owocnią pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L.). Pomimo tradycyjnego zastosowania, dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa liści bobrka są ograniczone. Nie przeprowadzono kompleksowych badań genotoksyczności, rakotwórczości ani szczegółowych badań toksykologicznych dla nalewki gorzkiej oraz innych składników preparatu, takich jak nalewka z liści mięty pieprzowej i korzenia kozłka. Wyciąg ze świeżego ziela dziurawca, również obecny w Kroplach żołądkowych Amara, wykazuje brak toksyczności w badaniach ostrej i wielokrotnej toksyczności, jednak brak jest danych dotyczących wpływu na reprodukcję.
badania toksykologiczne, ekstrahent, fototoksyczność, fotowrażliwość, genotoksyczność, korzeń goryczki, korzeń kozłka, krople żołądkowe, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, pomarańcza gorzka, produkt leczniczy, promieniowanie UVA, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, ziele dziurawca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) to preparat złożony zawierający nalewki roślinne (kozłkową, miętową, gorzką, z dziurawca) oraz chlorowodorek papaweryny (0,4% składu). Nalewki stanowią po 24,9% produktu i dostarczają substancji o działaniu uspokajającym, rozkurczowym, karminacyjnym, żółciopędnym oraz przeciwzapalnym. Chlorowodorek papaweryny wykazuje działanie spazmolityczne i rozszerzające naczynia krwionośne, rozluźniając mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i układu moczowo-płciowego. Produkt zawiera 67-74% obj. etanolu, co odpowiada 1460 mg etanolu w 2,5 ml kropli, co może wpływać na jego farmakodynamikę.
błona śluzowa żołądka, bóle skurczowe, chlorowodorek papaweryny, drogi żółciowe, działanie karminacyjne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie żółciopędne, korzeń goryczki, liść bobrka, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, olejek miętowy, owocnia pomarańczy gorzkiej, układ moczowo-płciowy, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sinupret –
Przeprowadzone badania przedkliniczne preparatu Sinupret, zawierającego ekstrakty roślinne z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka z kielichem, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny, wykazały niski profil toksyczności zarówno po jednorazowym, jak i wielokrotnym podaniu. Nie zaobserwowano istotnych działań toksycznych ani objawów toksyczności narządowej. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału uszkadzania materiału genetycznego, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Ponadto, ocena wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa nie wskazała na ryzyko teratogenności ani toksyczności rozwojowej.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, ekstrakt roślinny, genotoksyczność, Gentiana lutea, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat ziołowy, Primula veris, Rumex, Sambucus nigra, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, toksyczny wpływ na rozród, Verbena officinalis, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Korzenie goryczki – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzenie goryczki (Gentiana lutea L.) są składnikiem nalewki Amara, stanowiącej 25 ml na 100 ml Kropli żołądkowych Amara, ekstrakt przygotowany z użyciem 70% etanolu (V/V). Preparat zawiera również liście bobrka i owocnię pomarańczy gorzkiej w stosunku 1:3,5. Ze względu na obecność etanolu w stężeniu 65-72% (V/V), pojedyncza dawka 0,6 ml (około 15 kropli) zawiera do 346 mg alkoholu, co odpowiada ilości alkoholu w 9 ml piwa lub 4 ml wina. Stosowanie preparatu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym (ze względu na obecność nalewki z liści mięty pieprzowej, która może nasilać zgagę), u osób z kamicą żółciową i zaburzeniami dróg żółciowych (przeciwwskazanie do stosowania), a także u pacjentów przyjmujących inne leki ze względu na możliwe interakcje z alkoholem. Ponadto, wyciąg ze świeżego ziela dziurawca obecny w preparacie zwiększa ryzyko reakcji fotoalergicznych, co wymaga od pacjentów unikania ekspozycji na promieniowanie słoneczne podczas terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy – Wskazania do stosowania
Owocnia pomarańczy (Citrus aurantium L. ssp. aurantium) jest jednym z 13 składników roślinnych preparatu Melisana Klosterfrau Original, występującym w ilości 714 mg na 100 ml produktu. Stanowi istotny komponent mieszaniny olejków lotnych, których łączna zawartość wynosi 65 mg na 100 ml, rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat jest stosowany doustnie w leczeniu stanów psychosomatycznych, zaburzeń snu, dolegliwości żołądkowo-jelitowych o podłożu nerwowym oraz wspomagająco w infekcjach górnych dróg oddechowych. Owocnia pomarańczy działa synergistycznie z innymi składnikami, takimi jak liście melisy, kłącze omanu czy korzeń arcydzięgla, co podkreśla konieczność rozpatrywania efektu terapeutycznego w kontekście całej mieszaniny.
ból mięśniowy, Citrus aurantium, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, infekcja górnych dróg oddechowych, kłącze imbiru, kłącze omanu, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, liść melisy, meteoropatia, nerwoból, olejki lotne, owocnia pomarańczy, przeziębienie, tradycyjny produkt leczniczy, wskazanie kliniczne, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia snu, zaburzenie psychosomatyczne - Leksykon substancji czynnych
Ziele werbeny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele werbeny (Verbena officinalis L., herba) jest składnikiem preparatów Sinupret oraz Sinupret extract, występując w dawce 18 mg na tabletkę w Sinupret oraz jako część wyciągu suchego (DER 3-6:1) w proporcji 1:3:3:3:3 w Sinupret extract. Przedkliniczne badania bezpieczeństwa obejmowały testy ostrej i przewlekłej toksyczności, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u psów i szczurów określono wartość NOAEL na poziomie 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada odpowiednio 22- i 7-krotnej dawce terapeutycznej stosowanej u ludzi. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego dla wyciągu zawierającego ziele werbeny.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie fototoksyczności, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, margines bezpieczeństwa, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ na rozród, wyciąg suchy, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople żołądkowe –
Produkt leczniczy Krople żołądkowe to preparat złożony zawierający nalewki z kozłka (Valerianae tinctura), mięty pieprzowej z olejkiem eterycznym (Menthae piperitae tinctura cum menthae piperitae aetheroleo), intraktum z dziurawca (Hyperici intractum) oraz nalewkę gorzką (Amara tinctura) sporządzoną z korzenia goryczki, liścia bobrka i owocni pomarańczy gorzkiej. Preparat dostępny jest w formie kropli doustnych i zawiera wysoką zawartość etanolu w zakresie 65,0% ÷ 75,0% (v/v), co stanowi istotny czynnik do rozważenia przy ocenie bezpieczeństwa stosowania, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu.
etanol, intraktum z dziurawca, korzeń goryczki, krople doustne, lek ziołowy, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, owocnia pomarańczy gorzkiej, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność przedkliniczna, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Krople żołądkowe –
Krople żołądkowe to preparat doustny zawierający nalewki z korzenia kozłka, mięty pieprzowej z olejkiem eterycznym, intrakt z dziurawca oraz nalewkę gorzką, charakteryzujący się wysoką zawartością etanolu w zakresie 65,0% ÷ 75,0% v/v. Ze względu na brak badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży oraz wysoką zawartość alkoholu, lek nie jest zalecany w tym okresie. Spożycie nawet niewielkich ilości etanolu może negatywnie wpływać na rozwój płodu, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania preparatu w ciąży. Podobne ograniczenia dotyczą okresu laktacji, gdyż brak jest danych dotyczących przenikania składników leku, w tym etanolu, do mleka kobiecego oraz ich wpływu na dziecko karmione piersią.
działanie farmakologiczne, etanol w leku, intrakt z dziurawca, karmienie piersią, korzeń goryczki, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, ostrożność terapeutyczna, owocnia pomarańczy gorzkiej, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, wiek rozrodczy, zaburzenie rozwojowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z korzenia goryczki – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek eteryczny z korzenia goryczki (Gentiana lutea L.) stanowi istotny komponent preparatu Melisana Klosterfrau, odpowiadając za 13,96% surowców wyjściowych oraz 714 części w mieszance surowców roślinnych. W 100 ml produktu znajduje się 62 mg olejków lotnych rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat zawiera także olejki z liści melisy (10,48%), kłączy omanu, korzenia arcydzięgla, kłączy imbiru i owocni pomarańczy (każdy po 13,96%), a także z kwiatów goździków, galangi, pieprzu czarnego, kory i kwiatów cynamonowca oraz owoców kardamonu, tworząc kompleksową kompozycję o tradycyjnym zastosowaniu. Produkt dostępny jest w formie płynu doustnego i do stosowania zewnętrznego.
Alpinia officinarum, Angelica archangelica, badanie farmakodynamiczne, Cinnamomum cassia, Cinnamomum verum, Citrus aurantium, Elettaria cardamomum, forma farmaceutyczna, Gentiana lutea, Gentianae radix, Inula helenium, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, liść melisy, Melisana Klosterfrau, Melissa officinalis, olejek eteryczny z korzenia goryczki, olejek lotny, owoc kardamonu, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, Piper nigrum, płyn doustny, płyn na skórę, preparat złożony, Syzygium aromaticum, właściwość farmakodynamiczna, Zingiber officinale - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nalewka gorzka –
Produkt leczniczy Nalewka gorzka (Amara tinctura) w postaci płynu doustnego zawiera nalewkę z korzenia goryczki (Gentiana lutea L., radix), liścia bobrka (Menyanthes trifoliata L., folium) oraz owocni pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L., ssp. aurantium, epicarpium et mesocarpium) w proporcjach 60/60/50, ekstrahowaną etanolem 70% (V/V). Gotowy preparat zawiera 63-70% (V/V) etanolu, co ma istotne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji farmakologicznych oraz wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W dostępnej dokumentacji brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, w tym badań toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, kancerogenności, teratogenności oraz wpływu na płodność i rozwój pourodzeniowy.
- Leksykon substancji czynnych
Goryczka – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające ekstrakt z goryczki (Gentianae extractum siccum) stosowane w produktach leczniczych, takich jak Kalms (22,50 mg ekstraktu suchego) oraz Krople żołądkowe i Krople żołądkowe T (nalewka gorzka Amara tinctura z korzenia goryczki), wymagają ścisłego przestrzegania dawek ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Preparaty te nie są zalecane u dzieci poniżej 12 roku życia z powodu braku danych klinicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość etanolu w nalewek: Krople żołądkowe zawierają 65-75% (v/v) etanolu, a dawka 15 kropli dostarcza około 0,25 g alkoholu (odpowiednik 6,3 ml piwa lub 2,6 ml wina), natomiast 40 kropli to 0,8 g etanolu. Krople żołądkowe T zawierają około 70% etanolu, a dawka 50 kropli (2,5 ml) dostarcza 1,4 g etanolu. Z tego powodu preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, uszkodzeniem mózgu, chorobami psychicznymi, alkoholizmem oraz u dzieci.
choroba alkoholowa, choroba umysłowa, choroba wątroby, cukrzyca, dziurawiec, fotouczulenie, goryczka, kamica żółciowa, korzeń goryczki, liść bobrka, nalewka gorzka, nerwica wegetatywna, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, owocnia pomarańczy gorzkiej, padaczka, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, stan neurotyczny, uszkodzenie mózgu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Kłącze imbiru – Właściwości farmakodynamiczne
Produkt leczniczy Melisana Klosterfrau Original zawiera kłącze imbiru (Zingiber officinale Roscoe) w ilości 714 mg na 100 ml, ekstraktowane w 66,8% (V/V) etanolu, jako jeden z 13 surowców roślinnych dostarczających łącznie 65 mg olejków lotnych na 100 ml produktu. Preparat występuje w formie płynu doustnego oraz płynu do stosowania na skórę, co umożliwia dwojakie zastosowanie. Kłącze imbiru, wraz z innymi składnikami roślinnymi takimi jak liście melisy (536 mg), kłącze omanu (714 mg) czy korzeń arcydzięgla (714 mg), tworzy kompleks olejków eterycznych, których właściwości farmakodynamiczne nie zostały jednak szczegółowo zbadane w badaniach klinicznych.
antagonizm lekowy, ekstrakcja etanolowa, farmakodynamika, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, liść melisy, mechanizm działania, nasienie muszkatołowca, nasiono kardamonu, olejek eteryczny, olejek imbiru, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, płyn doustny, płyn na skórę, synergia lekowa - Leksykon substancji czynnych
Kwiat cynamonowca – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty złożone zawierające kwiat cynamonowca (Cinnamomum cassia), takie jak Melisana Klosterfrau Original, wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko reakcji fotosensybilizujących, wynikających z obecności furokumaryn w korzeniu arcydzięgla (Angelica archangelica L.) – składniku często współwystępującym w tych preparatach. Ekspozycja na promieniowanie UV podczas stosowania tych produktów może prowadzić do zapalenia skóry, dlatego pacjentów należy instruować o unikaniu długotrwałego nasłonecznienia i intensywnego naświetlania leczonych obszarów. Preparat Melisana Klosterfrau Original zawiera 66,8% (V/V) etanolu, co może wywoływać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zgaga, ból żołądka, nudności i odruchy wymiotne, zwłaszcza przy przyjmowaniu na czczo. W związku z tym nie zaleca się stosowania tego preparatu doustnie bezpośrednio przed posiłkiem.
fotosensybilizacja, furokumaryna, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, liść melisy, nasienie kardamonu, nasienie muszkatołowca, natłuszczanie skóry, nudności, preparat ziołowy, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, świąd skóry, test uczuleniowy, wysuszenie skóry, zapalenie skóry, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe forte –
Produkt leczniczy Krople żołądkowe forte, zawierający 65%-75% (V/V) etanolu oraz nalewki z korzenia kozłka lekarskiego, liścia mięty pieprzowej, ziela dziurawca i nalewkę gorzką, wykazuje działania niepożądane sklasyfikowane według MedDRA. Do najważniejszych należą: uczucie niepokoju (częstość nieznana), ból głowy (częstość nieznana), tachykardia (rzadko), nudności, skurcze brzucha i zgaga (częstość nieznana). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość zaostrzenia refluksu żołądkowo-przełykowego oraz zgagi u pacjentów z wcześniej rozpoznaną chorobą refluksową. Dodatkowo, nalewka z dziurawca może wywoływać nadwrażliwość na światło słoneczne (fotosensytyzacja), zwłaszcza u osób o jasnej karnacji, a także reakcje alergiczne skórne i świąd (częstość nieznana). Uczucie zmęczenia również zostało zgłoszone jako działanie niepożądane o nieznanej częstości.
choroba refluksowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, fotosensytyzacja, kołatanie serca, korzeń goryczki, kozłek lekarski, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na światło słoneczne, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, pomarańcza gorzka, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, refluks żołądkowo-przełykowy, skórna reakcja alergiczna, skurcz brzucha, świąd, tachykardia, terminologia MedDRA, wymioty, zaburzenie lękowe, zaburzenie serca, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądka i jelit, zgaga, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Nalewka gorzka – Przeciwwskazania stosowania
Nalewka gorzka (Amara tinctura), stosowana w preparatach takich jak Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) w stężeniu 24,9 g/100 g, jest ekstraktem z korzenia goryczki, liści bobrka oraz owocni pomarańczy gorzkiej w proporcjach 60:60:50, pozyskiwanym przy użyciu 70% etanolu. Preparat zawiera 67-74% obj. etanolu, co przekłada się na 1460 mg etanolu w 2,5 ml produktu. Nalewka gorzka wykazuje działanie zwiększające wydzielanie kwasu żołądkowego, co stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z nadkwaśnością oraz chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy. Ponadto, nadwrażliwość na składniki nalewki (Gentianae radix, Menyanthidis folium, Auranti amari pericarpium) wyklucza jej stosowanie.
benzodiazepiny, choroba wątroby, choroba wrzodowa, dolegliwości przewodu pokarmowego, etanol, karmienie piersią, korzeń goryczki, krople żołądkowe z papaweryną, kwas żołądkowy, lek przeciwhistaminowy, liść bobrka, metronidazol, nadkwaśność, nadwrażliwość, nadwrażliwość na mentol, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, padaczka, papaweryna, pomarańcza gorzka, refluks żołądkowo-przełykowy, uzależnienie od alkoholu, zaburzenia trawienne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Krople żołądkowe Amara –
Krople żołądkowe Amara to roztwór doustny zawierający wyciągi roślinne, w tym ziele dziurawca, liście mięty pieprzowej, korzeń kozłka oraz nalewkę gorzką z korzenia goryczki. Stosowanie preparatu może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i skurczowe bóle brzucha, o nieznanej częstości występowania. U pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym możliwe jest nasilenie zgagi. Rzadko obserwuje się tachykardię związaną z korzeniem goryczki, co jest istotne u osób z chorobami układu krążenia. Ponadto, preparat może wywoływać reakcje skórne, w tym świąd oraz alergiczne zmiany skórne, a także fotosensytyzację u osób o jasnej karnacji, spowodowaną obecnością dziurawca.
ból brzucha, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, fotosensytyzacja, korzeń goryczki, korzeń kozłka, krople żołądkowe, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, niepokój, nudności, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, świąd, tachykardia, zgaga, ziele dziurawca, zmęczenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sinupret extract 160 mg
Sinupret extract to roślinny produkt leczniczy w formie tabletek drażowanych, zawierający 160 mg wyciągu suchego z mieszanki pięciu surowców roślinnych (Gentiana lutea radix, Primula veris flos, Rumex crispus herba, Sambucus nigra flos, Verbena officinalis herba) o stosunku DER 3-6:1. Preparat jest wskazany wyłącznie dla dorosłych pacjentów z ostrym, niepowikłanym zapaleniem zatok przynosowych, charakteryzującym się objawami takimi jak katar, niedrożność nosa, ból głowy, ból twarzy oraz uczucie rozpierania w okolicy zatok. Tabletki mają średnicę 11,0-11,9 mm, co ułatwia ich podawanie. W składzie pomocniczym znajdują się glukoza (3,141 mg) oraz sacharoza (133,736 mg), co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, w tym cukrzycą.
ból głowy, ból twarzy, katar, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, niedrożność nosa, obrzęk błony śluzowej, ostre niepowikłane zapalenie zatok przynosowych, roślinny produkt leczniczy, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok przynosowych, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Korzeń arcydzięgla – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Melisana Klosterfrau Original zawiera korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) w ilości 714 mg na jednostkę dawkowania, będący jednym z 13 roślinnych składników preparatu, który dostarcza 65 mg olejków lotnych w 100 ml roztworu etanolu 66,8% (V/V). W dokumentacji produktu, w sekcji 5.3 dotyczącej danych przedklinicznych o bezpieczeństwie, brak jest szczegółowych informacji dotyczących toksykologii, farmakologii oraz innych analiz przedklinicznych korzenia arcydzięgla, co ogranicza możliwość pełnej oceny profilu bezpieczeństwa tej substancji w kontekście stosowania preparatu.
analiza przedkliniczna, Angelica archangelica, badanie toksykologiczne, Citrus aurantium, działanie niepożądane, etanol, genotoksyczność, Gentiana lutea, interakcja lekowa, Inula helenium, kłącze imbiru, kłącze omanu, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, olejek lotny, owocnia pomarańczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Zingiber officinale - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sinupret –
Sinupret w postaci kropli doustnych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne zawarte w preparacie, które obejmują wyciągi roślinne z korzenia goryczki (Gentiana lutea L.), kwiatu pierwiosnka (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill.), ziela szczawiu (Rumex spp.), kwiatu bzu czarnego (Sambucus nigra L.) oraz ziela werbeny (Verbena officinalis L.). Ze względu na obecność 19% (V/V) etanolu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem, a także u osób z padaczką lub innymi schorzeniami neurologicznymi, gdzie alkohol może wywoływać napady. Ponadto, alkohol może stanowić problem zdrowotny nawet w małych ilościach u niektórych pacjentów.
choroba wątroby, czynnik wyzwalający napad, etanol, interakcja z alkoholem, korzeń goryczki, krople doustne, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, nadwrażliwość na substancje czynne, padaczka, reakcja nadwrażliwości, roślinna substancja czynna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenie neurologiczne, spożycie alkoholu, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie połykania, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Korzenie goryczki – Działania niepożądane
Korzeń goryczki (Gentiana lutea L.) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak nalewka gorzka (Amara tinctura) w kroplach żołądkowych Amara. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są objawy ze strony przewodu pokarmowego, występujące niezbyt często, obejmujące nudności i bóle brzucha. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym, u których preparaty zawierające korzeń goryczki mogą nasilać zgagę. Rzadko odnotowano tachykardię jako działanie niepożądane układu sercowo-naczyniowego oraz świąd skóry. Ból głowy może wystąpić, jednak jego częstość nie została dokładnie określona.
ból brzucha, ból głowy, choroba refluksowa, działanie niepożądane, Gentiana lutea, korzeń goryczki, krople żołądkowe, nalewka gorzka, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, przewód pokarmowy, przyspieszenie czynności serca, reakcja alergiczna skórna, refluks żołądkowo-przełykowy, świąd, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia przewodu pokarmowego, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Przeciwwskazania stosowania
Ziele szczawiu (herba Rumex) jest składnikiem aktywnym preparatów leczniczych Sinupret oraz Sinupret extract, jednak ich stosowanie wiąże się z określonymi przeciwwskazaniami. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ziele szczawiu lub inne substancje czynne zawarte w preparatach. Sinupret zawiera wyciąg płynny z różnych gatunków Rumex (m.in. R. acetosa L., R. crispus L.) w proporcji 1/3/3/3/3 wraz z innymi ziołami, natomiast Sinupret extract zawiera wyciąg suchy z Rumex crispus L. w proporcji 1:3:3:3. W przypadku Sinupret przeciwwskazaniem jest wyłącznie nadwrażliwość na składniki aktywne, natomiast Sinupret extract dodatkowo nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobą wrzodową oraz u osób z nadwrażliwością na substancje pomocnicze (glukoza, sacharoza). Preparaty różnią się także zawartością substancji pomocniczych, co ma znaczenie kliniczne przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba wrzodowa, farmakoterapia, korzeń goryczki, krople doustne, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, preparat leczniczy, reakcja nadwrażliwości, Rumex acetosa, Rumex crispus, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, wyciąg płynny, wyciąg suchy, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Sinupret –
Sinupret w postaci tabletek drażowanych, zawierający kompleks składników roślinnych (6 mg korzenia goryczki, 18 mg kwiatu pierwiosnka, 18 mg ziela szczawiu, 18 mg kwiatu bzu czarnego oraz 18 mg ziela werbeny), nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Preparat nie powoduje senności, zaburzeń koncentracji ani wydłużenia czasu reakcji, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście farmakoterapii pacjentów aktywnych zawodowo i kierujących ruchem drogowym. W składzie pomocniczym znajdują się m.in. laktoza jednowodna (24,245 mg), sorbitol (0,222 mg), glukoza ciekła (1,356 mg) oraz sacharoza (61,908 mg), które również należy uwzględnić w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, glukoza ciekła, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, laktoza jednowodna, produkt leczniczy, sacharoza, schorzenia górnych dróg oddechowych, senność, sorbitol, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koncentracji, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sinupret –
Sinupret, klasyfikowany w grupie leków stosowanych w przeziębieniu (kod ATC: R05X), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne dzięki zawartości wyciągu z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego oraz ziela werbeny, ekstraktowanych w 59% etanolu, z końcową zawartością 19% etanolu w kroplach doustnych. Preparat wykazuje silne działanie sekretolityczne, potwierdzone w modelach in vitro i in vivo, poprzez zwiększenie wydzielania śluzu oraz nasilenie transportu anionów chlorkowych i ruchu rzęsek nabłonka oddechowego, co usprawnia mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowego. Ponadto, Sinupret wykazuje działanie przeciwzapalne w modelach ostrego zapalenia u szczurów oraz in vitro, co jest istotne w terapii zapaleń zatok przynosowych i dróg oddechowych.
adenowirusy, błona śluzowa, działanie antybakteryjne, działanie przeciwwirusowe, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, górne drogi oddechowe, gronkowiec złocisty, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, pneumokok, rhinowirusy, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, wirus grypy typu A, wirus nabłonka oddechowego, wirus paragrypy, wyciąg płynny, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Wskazania do stosowania
Korzeń goryczki żółtej (Gentiana lutea) jest składnikiem preparatów roślinnych stosowanych w leczeniu zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego, takich jak brak łaknienia (anoreksja), niestrawność (dyspepsja), wzdęcia oraz uczucie pełności w jamie brzusznej. Preparaty te, w tym Nalewka gorzka oraz Krople żołądkowe forte, zawierają korzeń goryczki w połączeniu z innymi ekstraktami roślinnymi (np. korzeń kozłka, liść mięty pieprzowej, ziele dziurawca, liść bobrka, owocnia pomarańczy gorzkiej), co zapewnia efekt synergistyczny. Oba preparaty są dostępne w formie płynu doustnego o wysokiej zawartości etanolu: Krople żołądkowe forte zawierają 65-75% V/V, a Nalewka gorzka 63-70% V/V. Mechanizm działania opiera się na stymulacji wydzielania soków trawiennych oraz poprawie motoryki przewodu pokarmowego, co sprzyja zwiększeniu apetytu i łagodzeniu objawów dyspeptycznych.
anoreksja, bobrek trójlistkowy, dolegliwości układu pokarmowego, dyspepsja, dziurawiec zwyczajny, goryczka żółta, korzeń goryczki, kozłek lekarski, krople żołądkowe, mięta pieprzowa, nalewka gorzka, niestrawność czynnościowa, opróżnianie żołądka, pomarańcza gorzka, soki trawienne, substancje goryczkowe, wzdęcia, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienne