wydłużenie odcinka QT
Wydłużenie odcinka QT jest elektrokardiograficznym objawem nieprawidłowego wydłużenia czasu repolaryzacji komór serca. Zjawisko to ocenia się w zapisie EKG, mierząc odstęp od początku zespołu QRS do końca załamka T, a następnie korygując go względem częstości akcji serca (QTc). Wartości QTc >450 ms u mężczyzn i >460 ms u kobiet uznaje się za nieprawidłowe.
Etiologia wydłużenia QT obejmuje przyczyny wrodzone (zespoły długiego QT – LQTS) oraz nabyte. Nabyte wydłużenie QT może być spowodowane przyjmowaniem niektórych leków (np. przeciwarytmicznych klasy IA i III, niektórych antybiotyków, leków przeciwpsychotycznych), zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia), chorobami serca oraz zaburzeniami endokrynologicznymi.
Klinicznie wydłużenie odcinka QT zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych dla życia arytmii, szczególnie częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes (TdP). U pacjentów mogą występować zawroty głowy, omdlenia, a w skrajnych przypadkach nagłe zatrzymanie krążenia. U pacjentów z wydłużonym QT należy unikać stosowania leków wydłużających ten odstęp oraz regularnie monitorować parametry elektrolitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydroxyzinum Hasco 25,00 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na hydroksyzynę, jej metabolit cetyryzynę, pochodne piperazyny, aminofilinę, etylenodiaminę oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (43,60 mg/tabletkę w preparacie Hydroxyzinum Hasco). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób z porfirią, wydłużeniem odstępu QT (wrodzonym lub nabytym), znaczącymi zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), chorobami układu krążenia, bradykardią oraz u pacjentów z historią nagłej śmierci sercowej w rodzinie. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie leków wydłużających QT lub wywołujących torsade de pointes, a także ciąża i karmienie piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia.
aminofilina, antybiotyk makrolidowy, atak porfirii, badanie alergologiczne, biosynteza hemu, bradykardia, cetyryzyna, etylenodiamina, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksyzyna chlorowodorek, jaskra, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, pochodna piperazyny, porfiria, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, substancja pomocnicza, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Hasco 50 mg
Sulpiryd Hasco, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się sedację i senność (≥1/100 do <1/10), natomiast rzadziej występują objawy pozapiramidowe, ostra i późna dyskineza (≥1/10 000 do <1/1 000), które mogą manifestować się mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy. Leki antycholinergiczne stosowane w parkinsonizmie są nieskuteczne w leczeniu późnej dyskinezy i mogą nasilać objawy. Istotnym powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, wymagający natychmiastowej interwencji. Sulpiryd może indukować hiperprolaktynemię, prowadzącą do zaburzeń endokrynologicznych takich jak brak miesiączki, ginekomastia, mlekotok, oziębłość płciowa oraz impotencja. Bardzo rzadko obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do chorób wątroby.
amenorrhea, arytmia komorowa, dysfagia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, mlekotok, nadmierne ślinienie, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, oziębłość płciowa, późna dyskineza, rotacyjne ruchy gałki ocznej, sedacja, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, terminologia MedDRA, torsade de pointes, transaminazy, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zomiren 1 mg
Przedawkowanie alprazolamu, będącego benzodiazepiną, manifestuje się spektrum objawów od łagodnej senności i splątania do ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego, włącznie ze śpiączką i potencjalnym zatrzymaniem oddechu. Nasilenie symptomów koreluje z dawką leku oraz współistnieniem innych substancji depresyjnych OUN lub alkoholu. W zależności od stopnia przedawkowania obserwuje się: łagodne objawy takie jak senność i apatia, umiarkowane z ataksją i hipotonią, ciężkie z niedociśnieniem i depresją oddechową, a w bardzo ciężkich przypadkach śpiączkę i niewydolność wielonarządową. Warto podkreślić, że diureza wymuszona i hemodializa nie są skuteczne w eliminacji alprazolamu.
antagonista receptorów benzodiazepinowych, asfiksja, ataksja, benzodiazepina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diureza wymuszona, flumazenil, hemodializa, hipotonia, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, receptor GABA-ergiczny, senność, śpiączka, splątanie, środek przeczyszczający, węgiel aktywowany, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie hemodynamiczne, zachłyśnięcie treścią żołądkową - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Zentiva 300 mg
Atazanavir Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, zawiera atazanawir w formie siarczanu i jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej. W badaniach klinicznych obejmujących 1806 dorosłych pacjentów, stosowano dawkę 400 mg raz na dobę lub 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę, z medianą leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% w monoterapii, 19% w terapii skojarzonej z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Istotnym problemem jest zwiększone ryzyko przewlekłej choroby nerek, powiązane z ekspozycją na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru dizoproksylu. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, kardiologiczne (w tym torsades de pointes i wydłużenie QT), a także zmiany skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły jak Stevens-Johnson i DRESS.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, choroby autoimmunologiczne, duszność, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lipaza, martwica kości, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsades de pointes, wydłużenie odcinka QT, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie woreczka żółciowego, zastój żółci, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alpraxil 0,5 mg
Przedawkowanie alprazolamu manifestuje się spektrum objawów depresji ośrodkowego układu nerwowego, od łagodnej senności i splątania, przez umiarkowaną ataksję i hipotonię, aż po ciężką depresję oddechową i śpiączkę, z ryzykiem zgonu zwłaszcza przy współistniejącym spożyciu innych depresantów OUN. Objawy mogą utrzymywać się długo, szczególnie po dużych dawkach. W diagnostyce i monitorowaniu należy uwzględnić możliwość polipragmazji oraz choroby współistniejące, a także ocenić stopień depresji układu oddechowego i krążenia.
alprazolam, antagonista receptorów benzodiazepinowych, asfiksja, ataksja, benzodiazepina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diureza wymuszona, drożność dróg oddechowych, flumazenil, hemodializa, hipotonia, intensywna terapia, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, osmotyczny środek przeczyszczający, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie alprazolamu, śpiączka, splątanie psychiczne, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywowany, wydłużenie odcinka QRS, wydłużenie odcinka QT, zachłyśnięcie treścią żołądkową, zapis EKG - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Klarmin 500 mg
Klarmin, zawierający 500 mg klarytromycyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy oraz u osób z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT, zaburzeniami rytmu serca (zwłaszcza torsade de pointes) oraz zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hipokaliemia i hipomagnezemia. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z astemizolem, cyzaprydem, pimozydem i terfenadyną ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca, w tym tachykardii komorowej i migotania komór. Ponadto, klarytromycyna wchodzi w istotne interakcje farmakokinetyczne jako silny inhibitor CYP3A4, co wyklucza jej łączne stosowanie z lowastatyną, symwastatyną, tikagrelorem, iwabradyną, ranolazyną, alkaloidami sporyszu oraz doustnymi formami midazolamu ze względu na ryzyko miopatii, ergotyzmu, nadmiernej sedacji oraz innych poważnych działań niepożądanych.
antybiotyki makrolidowe, dna moczanowa, działania niepożądane, enzymy wątrobowe, ergotyzm, hipercholesterolemia rodzinna, hipokaliemia, hipomagnezemia, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, klarytromycyna, klirens kreatyniny, kolchicyna, leki immunosupresyjne, leki przeciwpadaczkowe, lowastatyna, migotanie komór, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, statyny, symwastatyna, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodnictwa sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Famotydyna Ranigast 20 mg
Famotydyna w dawce 20 mg w formie tabletek powlekanych może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, sklasyfikowane zgodnie z układami organizmu. W układzie krwiotwórczym bardzo rzadko obserwuje się pancytopenię, leukopenię, trombocytopenię, agranulocytozę oraz neutropenię. Reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy i skurcz oskrzeli, również występują bardzo rzadko. W zakresie układu nerwowego często pojawiają się bóle i zawroty głowy, a niezbyt często zaburzenia smaku. Bardzo rzadko notuje się poważne objawy neurologiczne, w tym drgawki i napady padaczkowe typu grand mal, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek. W układzie sercowo-naczyniowym bardzo rzadko występują blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie odcinka QT, zwłaszcza po dożylnym podaniu i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
agranulocytoza, anoreksja, antagonista receptora H2, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból stawów, depresja, dezorientacja, drgawka, famotydyna, ginekomastia, impotencja, kurcz mięśni, leukopenia, napad padaczkowy grand mal, neutropenia, nudność i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, omam, pancytopenia, parestezja, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan lękowy, substancja czynna, suchość jamy ustnej, tabletka powlekana, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citronil 20 mg
Cytalopram, substancja czynna leku Citronil 20 mg, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) stosowanym w leczeniu zaburzeń depresyjnych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cytalopram lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (około 46 mg w tabletce), co jest istotne u osób z nietolerancją galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), zwłaszcza selegiliny w dawce >10 mg/dobę, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Należy zachować okres karencji: minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO przed rozpoczęciem cytalopramu oraz co najmniej 7 dni po zakończeniu cytalopramu przed włączeniem inhibitora MAO. Stosowanie cytalopramu z linezolidem jest przeciwwskazane bez ścisłej kontroli, ze względu na ryzyko interakcji farmakodynamicznych i zaburzeń ciśnienia tętniczego.
Cytalopram wpływa na przewodnictwo elektryczne mięśnia sercowego, wydłużając odcinek QT, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z wrodzonym lub nabytym zespołem długiego QT oraz u osób przyjmujących inne leki wydłużające QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne, makrolidy, fluorochinolony). Wydłużenie QT zwiększa ryzyko torsade de pointes. Ponadto, stosowanie cytalopramu jest odradzane u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ze względu na ryzyko krwawień, a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby lub nerek, gdzie konieczne jest zmniejszenie dawki i monitorowanie funkcji narządów. U osób starszych istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń elektrolitowych i wydłużenia QT. Należy także unikać łączenia cytalopramu z lekami serotoninergicznymi (np. tramadol, tryptany), NLPZ oraz lekami indukującymi hiponatremię lub metabolizowanymi przez CYP2C19, ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych.
Citronil, cytalopram, hiponatremia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP2C19, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, nadwrażliwość na cytalopram, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, płytka krwi, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, układ serotoninergiczny, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krzepnięcia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Xanax SR 2 mg
Przedawkowanie alprazolamu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Xanax SR) prowadzi do depresji ośrodkowego układu nerwowego o różnym nasileniu, od senności i splątania, przez ataksję, hipotonię i depresję oddechową, aż po śpiączkę i rzadko zgon. Objawy kliniczne korelują z ciężkością przedawkowania, a ryzyko powikłań rośnie szczególnie przy jednoczesnym spożyciu innych substancji depresyjnych lub alkoholu. Warto podkreślić, że działanie alprazolamu w tabletkach SR może utrzymywać się długo ze względu na rozłożoną w czasie absorpcję substancji czynnej.
alprazolam, antagonista benzodiazepin, asfiksja, ataksja, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diureza wymuszona, flumazenil, funkcje życiowe, hemodializa, hipotonia, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, niedociśnienie, płukanie żołądka, przedawkowanie benzodiazepin, śpiączka, splątanie, środek przeczyszczający osmotyczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, węgiel aktywowany, wydłużenie odcinka QRS, wydłużenie odcinka QT, Xanax SR - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sorafenib Teva
Sorafenib Teva wykazuje szereg istotnych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania i odpowiedniego postępowania. Najczęściej obserwowanymi efektami toksycznymi są zespół dłoniowo-podeszwowy oraz wysypka, zwykle o nasileniu 1-2 stopnia według CTC, pojawiające się w ciągu pierwszych 6 tygodni terapii. W przypadku cięższych objawów zaleca się stosowanie leków miejscowych, czasowe przerwanie leczenia lub modyfikację dawki. Sorafenib może powodować hipoglikemię, w tym objawową z utratą przytomności, co wymaga regularnego monitorowania glikemii i dostosowania leków przeciwcukrzycowych. Ponadto, lek zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego, które zwykle jest łagodne lub umiarkowane, lecz wymaga kontroli ciśnienia i standardowej terapii przeciwnadciśnieniowej. Istotne jest także ryzyko krwawień, niedokrwienia mięśnia sercowego (4,9% vs 0,4% w badaniu 1) oraz wydłużenia odcinka QT/QTc, co wymaga monitorowania EKG i elektrolitów u pacjentów z predyspozycjami. Sorafenib może także prowadzić do perforacji przewodu pokarmowego (<1% przypadków) oraz zespołu rozpadu guza (TLS), szczególnie u pacjentów z dużym obciążeniem nowotworowym i niewydolnością nerek.
antracyklina, czas protrombinowy, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gojenie ran, hipoglikemia, inhibitor VEGF, INR, klasyfikacja Child-Pugh, mikroflora jelitowa, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, perforacja przewodu pokarmowego, płaskonabłonkowy rak płuca, rak nerkowokomórkowy, ryzyko krwawienia, sorafenib, tętniak tętnicy, UGT1A1, UGT1A9, warfaryna, wydłużenie odcinka QT, zespół dłoniowo-podeszwowy, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vinpocetine Espefa Forte 10 mg
Vinpocetine Espefa Forte zawiera 10 mg winpocetyny w jednej tabletce i może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania. Wśród zaburzeń układu nerwowego niezbyt często (0,9%) obserwowano zaburzenia snu, zawroty głowy, bóle głowy oraz osłabienie, które mogą być związane także z chorobą podstawową. W układzie naczyniowym niezbyt często (0,8%) występowały obniżenia ciśnienia tętniczego oraz uderzenia krwi do głowy, a niedociśnienie tętnicze rzadko (<0,1%). Ze strony przewodu pokarmowego niezbyt często (0,6%) zgłaszano nudności, zgagę i suchość w jamie ustnej, a bóle brzucha rzadko (<0,1%). Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych odnotowano niezbyt często (0,52%), co wymaga monitorowania parametrów biochemicznych. Alergiczne odczyny skórne pojawiały się niezbyt często (0,2%), a zmiany w zapisie EKG, takie jak obniżenie odcinka ST, wydłużenie QT, częstoskurcz i dodatkowe skurcze serca, występowały niezbyt często (0,1%) i wymagały szczególnej uwagi. W hematologii rzadko (0,07%) obserwowano leukopenię, a bardzo rzadko (<0,01%) obniżenie hematokrytu i hemoglobiny.
bezsenność, ból brzucha, ból głowy, choroba serca, ciśnienie tętnicze krwi, częstoskurcz, czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, dodatkowy skurcz serca, enzymy wątrobowe, hemoglobina, hepatocyt, incydent sercowo-naczyniowy, leczenie przeciwalergiczne, lek hipotensyjny, leukopenia, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nudności, obniżenie hematokrytu, obniżenie odcinka ST, odczyn alergiczny skóry, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość w jamie ustnej, uderzenie krwi do głowy, uszkodzenie wątroby, winpocetyna, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaburzenia układu nerwowego, zapis elektrokardiograficzny, zawroty głowy, zgaga, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alpraxil 0,25 mg
Alprazolam, substancja czynna leku Alpraxil dostępnego w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg, należy do grupy benzodiazepin, których stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć niektóre badania kliniczno-kontrolne sugerują dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie alprazolamu w drugim i trzecim trymestrze może prowadzić do ograniczenia ruchów płodu i zmiennego rytmu serca, a podanie leku w ostatnim okresie ciąży wiąże się z ryzykiem zespołu wiotkiego dziecka u noworodka, objawiającego się hipotonią osiową i trudnościami w ssaniu, utrzymującymi się od 1 do 3 tygodni. Wysokie dawki mogą powodować depresję oddechową, hipotermię oraz objawy odstawienia, takie jak nadpobudliwość, drżenie i pobudzenie psychoruchowe. Alprazolam przenika do mleka matki w niewielkich stężeniach, jednak ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych, jego stosowanie podczas laktacji jest przeciwwskazane.
alprazolam, amnezja, antidotum, ataksja, benzodiazepina, bezdech, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, działanie depresyjne, ekspozycja na leki, flumazenil, hipotermia, hipotonia osiowa, kumulacja leku, lęk, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, nadpobudliwość, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, objawy z odbicia, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, rozszczep wargi i podniebienia, sedacja, substancja czynna, teratogenność, wydłużenie odcinka QRS, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie snu, zależność fizyczna, zależność psychiczna, zespół odstawienny, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alax
Produkt leczniczy Alax zawiera 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) w jednej tabletce drażowanej i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne, diuretyki, kortykosterydy oraz preparaty z korzenia lukrecji. Preparat jest przeciwwskazany u osób z zaczopowaniem jelita masami kałowymi oraz u pacjentów z niediagnozowanymi ostrymi lub przewlekłymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak bóle brzucha, nudności i wymioty, ze względu na ryzyko rozwijającej się niedrożności jelit. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek oraz u osób z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolicznymi (nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharozy-izomaltazy).
alona przylądkowa, atonia jelit, diuretyk, glikozyd nasercowy, kora kruszyny, kortykosteryd, lek przeciwarytmiczny, niedobór sacharozy-izomaltazy, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, nietrzymanie stolca, upośledzenie funkcji jelit, uzależnienie farmakologiczne, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie funkcji nerek, zaczopowanie jelita, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związki antranoidowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyzinum Amara 2 mg/ml
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna Hydroxyzinum Amara, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, inhibitorami MAO oraz alkoholem etylowym, ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego i poważnych działań niepożądanych. Hydroksyzyna antagonizuje działanie betahistyny, inhibitorów cholinoesterazy oraz adrenaliny, co może wymagać modyfikacji terapii i monitorowania pacjenta. Ponadto, lek osłabia działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny, co jest istotne u pacjentów z padaczką. W przypadku stosowania cymetydyny (600 mg 2x/dobę) obserwuje się wzrost stężenia hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz spadek stężenia jej metabolitu cetyryzyny o 20%, co wymaga dostosowania dawki hydroksyzyny.
betahistyna, cetyryzyna, cymetydyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, działanie depresyjne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdrgawkowe, efekt sedatywny, hydroksyzyna, hydroksyzyna chlorowodorek, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwpadaczkowy, mikrosom wątrobowy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, torsade de pointes, UDP-glukuronylotransferaza, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Citronil 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii cytalopramem (Citronil, 40 mg) konieczna jest dokładna ocena przeciwwskazań, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cytalopram lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (~91 mg/tabletka), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), w tym selegiliny w dawkach >10 mg/dobę, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po terapii nieodwracalnymi inhibitorami MAO należy zachować co najmniej 2-tygodniowy odstęp przed rozpoczęciem cytalopramu, a przy odwracalnych inhibitorach MAO odstęp powinien być zgodny z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Przerwa między zakończeniem cytalopramu a wprowadzeniem MAO powinna wynosić minimum 7 dni. Stosowanie cytalopramu z linezolidem jest przeciwwskazane, chyba że możliwa jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie ciśnienia tętniczego, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego.
antybiotyk, cytalopram, inhibitory monoaminooksydazy, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwarytmiczne, linezolid, nieodwracalne inhibitory MAO, nietolerancja laktozy, odwracalne inhibitory MAO, przełom nadciśnieniowy, selegilina, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sastium 100 mg
Sertralina (Sastium 50 mg, 100 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych zarówno w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (n=2542 pacjentów leczonych sertraliną vs. n=2145 placebo), jak i w praktyce po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwanym działaniem niepożądanym są nudności, a u mężczyzn z zespołem lęku społecznego zaburzenia seksualne, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji (14%). Profil działań niepożądanych jest zbliżony niezależnie od leczonego zaburzenia (OCD, lęk napadowy, PTSD, zespół lęku społecznego, depresja). U pacjentów geriatrycznych istnieje zwiększone ryzyko hiponatremii, co wymaga monitorowania elektrolitów. W populacji pediatrycznej (n=281) najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy (22%), bezsenność (21%), nudności (15%) i biegunka (11%), z częstszym występowaniem labilności emocjonalnej, agresji, pobudzenia i zaburzeń uwagi niż u dorosłych. Nagłe odstawienie sertraliny może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, pobudzenie, nudności, drżenia i bóle głowy, które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, lecz zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
agresja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dysfonia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkinezja, hiponatremia, krwotok poporodowy, labilność emocjonalna, lęk napadowy, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, sertralina, SSRI, TCA, włóknienie tkanki płucnej, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia wytrysku, zaburzenia wzwodu, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołędzi i napletka, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Setaloft 50 mg 50 mg
Lek Setaloft zawierający sertralinę w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla SSRI, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (15%), ból głowy (22%), bezsenność (21%) i biegunka (11%), które zwykle mają łagodny do umiarkowanego charakter i ustępują podczas kontynuacji terapii. U mężczyzn z zespołem lęku społecznego istotnym działaniem jest zaburzenie seksualne – niezdolność do ejakulacji, występująca u 14% pacjentów (vs. 0% placebo). Profil bezpieczeństwa jest podobny u pacjentów z depresją, zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym, napadami paniki i PTSD. W badaniach klinicznych obejmujących 2542 pacjentów leczonych sertraliną i 2145 na placebo odnotowano, że wiele działań niepożądanych jest zależnych od dawki i często przemijających, nie wymagających odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiponatremii u osób starszych oraz zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów powyżej 50. roku życia, co jest efektem klasy leków SSRI/TCA.
agresja, anoreksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, chlorowodorek, depresja, drgawka, drżenie, hiperkinezja, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwiomocz, labilność emocjonalna, mania, migrena, myśli samobójcze, napad paniki, nietrzymanie moczu, niezdolność do ejakulacji, nudność, omam, parestezja, podwyższony poziom ALT, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, sertralina, Setaloft, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie seksualne, zawrót głowy, zespół lęku społecznego, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axhidrox 2,2 mg/dozę
Axhidrox, zawierający glikopironiowy bromek w stężeniu 2,2 mg na dawkę (270 mg kremu), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków o działaniu antycholinergicznym. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe (15,3%), suchość jamy ustnej (12,3%), suchość oczu (3,3%), ból głowy (1,3%), suchość skóry (1,3%), suchość jamy nosowej (1,5%), zaparcia (1,3%) oraz niewyraźne widzenie (1,1%). W trakcie długotrwałej terapii (do 72 tygodni) nasilenie suchości jamy ustnej wykazuje tendencję do zmniejszania się, natomiast częstość i charakter pozostałych działań niepożądanych pozostają stabilne. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (21,6 mg), alkohol benzylowy (2,7 mg) oraz glikol propylenowy (8,1 mg) na dawkę, które mogą przyczyniać się do działań niepożądanych miejscowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, anizokoria, atopowe zapalenie skóry, bilirubina, bromek glikopironiowy, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, glikol propylenowy, glikopironium, hiperhidroza, klasyfikacja MedDRA, kserostomia, małopłytkowość, MCH, MCV, mydriaza, obrzęk naczynioruchowy, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rozedma brzucha, suchość jamy ustnej, suchość oczu, tachykardia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia mikcji, zaburzenia okulistyczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mieszków włosowych, zawroty błędnikowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Viatris
Dasatinib Viatris jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, metabolizowanym głównie przez CYP3A4, co wymaga ostrożności w przypadku jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) lub induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Leki wpływające na pH żołądka, takie jak antagoniści receptora H2 i inhibitory pompy protonowej, mogą obniżać biodostępność dazatynibu i nie są zalecane. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosowanie dawki początkowej jest możliwe, ale wymaga szczególnej ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi (CBC) jest kluczowe ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, zwłaszcza u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL, z zaleceniem częstotliwości badań dostosowanej do fazy choroby i wieku pacjenta.
aktywacja płytek krwi, aktywność ADAMTS13, brak laktazy, chłonkotok, cytochrom P450, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, krwawienie w OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja zapalenia wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie repolaryzacji komór serca, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluoksetyna EGIS 10 mg
Fluoksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy, nudności, bezsenność, zmęczenie oraz biegunka, z tendencją do ustępowania w miarę kontynuacji leczenia. Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na zespół serotoninowy (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), drgawki, wydłużenie odcinka QT (QTcF≥450 ms) oraz arytmie komorowe, a także myśli i zachowania samobójcze, które mogą pojawić się szczególnie na początku terapii lub po zmianie dawki. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności, występują bardzo często (≥1/10), natomiast krwawienia z przewodu pokarmowego są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000). W populacji pediatrycznej obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych, wrogości oraz reakcji maniakalnych, a także opóźnienie wzrostu i dojrzewania, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, ciężka reakcja skórna, depersonalizacja, drgawka, drżenie, dysfagia, euforia, fluoksetyna, hipomania, hiponatremia, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, letarg, leukopenia, małopłytkowość, mania, myśl samobójcza, napad paniki, nerwowość, neutropenia, niepokój ruchowy, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, niestrawność, nudność, omam, opóźnienie dojrzewania płciowego, opóźnienie wzrostu, parestezja, pobudzenie, podwyższony nastrój, reakcja maniakalna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, splątanie, SSRI, suchość w jamie ustnej, wydłużenie odcinka QT, wymioty, zaburzenie czuciowe, zaburzenie orgazmu, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zawrót głowy, zespół Lyella, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół torsade de pointes, złamanie kości, zmniejszenie libido, zmniejszony apetyt