Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Alpraxil 0,25 mg
Alprazolam, substancja czynna leku Alpraxil dostępnego w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg, należy do grupy benzodiazepin, których stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć niektóre badania kliniczno-kontrolne sugerują dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie alprazolamu w drugim i trzecim trymestrze może prowadzić do ograniczenia ruchów płodu i zmiennego rytmu serca, a podanie leku w ostatnim okresie ciąży wiąże się z ryzykiem zespołu wiotkiego dziecka u noworodka, objawiającego się hipotonią osiową i trudnościami w ssaniu, utrzymującymi się od 1 do 3 tygodni. Wysokie dawki mogą powodować depresję oddechową, hipotermię oraz objawy odstawienia, takie jak nadpobudliwość, drżenie i pobudzenie psychoruchowe. Alprazolam przenika do mleka matki w niewielkich stężeniach, jednak ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych, jego stosowanie podczas laktacji jest przeciwwskazane.
- Wpływ leku Alpraxil na płodność, ciążę i laktację
- Stosowanie Alpraxilu podczas ciąży
- Wpływ benzodiazepin w drugim i trzecim trymestrze ciąży
- Zespół wiotkiego dziecka i inne powikłania u noworodków
- Zalecenia dotyczące stosowania Alpraxilu w ciąży
- Stosowanie Alpraxilu podczas karmienia piersią
- Ryzyko uzależnienia i objawy odstawienia
- Zalecenia dotyczące prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Postępowanie w przypadku przedawkowania
- Kolejne rozdziały
Wpływ leku Alpraxil na płodność, ciążę i laktację
Alprazolam, substancja czynna leku Alpraxil (dostępnego w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg w postaci tabletek), należy do grupy benzodiazepin, których stosowanie podczas ciąży i karmienia piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które personel medyczny powinien przekazać kobietom w ciąży lub karmiącym piersią.1
Stosowanie Alpraxilu podczas ciąży
Dostępne dane dotyczące teratogenności benzodiazepin oraz ich wpływu na rozwój i zachowanie dziecka w okresie poporodowym są niejednoznaczne. Wyniki badań kohortowych wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze ciąży nie wiąże się z istotnym wzrostem częstości występowania wad rozwojowych. Należy jednak zaznaczyć, że istnieją wczesne badania epidemiologiczne typu kliniczno-kontrolnego, które wykazały dwukrotny wzrost ryzyka rozwoju rozszczepów wargi i podniebienia u noworodków.2
Wpływ benzodiazepin w drugim i trzecim trymestrze ciąży
Stosowanie benzodiazepin w dużych dawkach w drugim i/lub trzecim trymestrze ciąży może powodować ograniczenie aktywnych ruchów płodu oraz zmienny rytm serca płodu. Są to istotne objawy, które wymagają monitorowania podczas prowadzenia ciąży.3
Zespół wiotkiego dziecka i inne powikłania u noworodków
Jeżeli alprazolam jest podawany w ostatnim etapie ciąży, nawet w małych dawkach, u noworodka może wystąpić tzw. zespół wiotkiego dziecka. Objawia się on hipotonią osiową i trudnościami ze ssaniem, co prowadzi do słabego przyrostu masy ciała. Objawy te są odwracalne, ale mogą utrzymywać się od 1 do 3 tygodni, w zależności od okresu półtrwania leku.4
W przypadku stosowania wysokich dawek alprazolamu u noworodków mogą wystąpić poważniejsze komplikacje, takie jak:
Ponadto, po kilku dniach od urodzenia mogą pojawić się objawy odstawienia, nawet jeśli nie obserwuje się zespołu wiotkiego dziecka. Do objawów odstawienia należą:
- Nadpobudliwość
- Pobudzenie
- Drżenie
Występowanie objawów odstawienia po urodzeniu zależy od okresu półtrwania substancji czynnej.5
Zalecenia dotyczące stosowania Alpraxilu w ciąży
Alprazolam nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży lub w okresie, kiedy pacjentka planuje ciążę.6
Jeśli alprazolam jest stosowany w trakcie ciąży lub jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas terapii alprazolamem, należy dokładnie oszacować zagrożenia dla płodu. W przypadku konieczności podawania alprazolamu w ostatnim okresie ciąży, należy:7
- Unikać stosowania dużych dawek leku
- Prowadzić dokładną obserwację noworodka pod kątem:
- Objawów odstawienia
- Objawów zespołu wiotkiego dziecka
Stosowanie Alpraxilu podczas karmienia piersią
Alprazolam przenika do mleka kobiecego w małych stężeniach. Pomimo niewielkiej ilości substancji w mleku, nie należy stosować alprazolamu podczas karmienia piersią. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem kumulacji leku w organizmie noworodka oraz możliwością wystąpienia działań niepożądanych takich jak sedacja czy trudności w karmieniu.8
Ryzyko uzależnienia i objawy odstawienia
Stosowanie benzodiazepin, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do rozwinięcia się zależności fizycznej. Przerwanie terapii może powodować pojawienie się objawów odstawienia, w tym objawów „z odbicia”. Do możliwych objawów odstawienia należą:9
- Zmiany nastroju
- Lęk
- Zaburzenia snu
- Pobudzenie psychoruchowe
W cięższych przypadkach mogą wystąpić:10
- Ból głowy
- Bóle mięśni
- Bardzo nasilony lęk
- Uczucie napięcia
- Pobudzenie psychoruchowe
- Dezorientacja
- Drażliwość
- Derealizacja
- Depersonalizacja
- Zaburzenia słuchu
- Sztywność i mrowienie kończyn
- Nadwrażliwość na światło, hałas i dotyk
- Omamy
- Napady padaczkowe
Nasilone objawy odstawienia obserwuje się szczególnie często u pacjentek długotrwale leczonych dużymi dawkami. Objawy odstawienia stwierdzano również wtedy, gdy leczenie wycofywano szybko lub przerywano nagle.11
Istnieje również ryzyko powstania zależności psychicznej. Opisywano przypadki nadużywania benzodiazepin, co jest szczególnie istotną informacją dla kobiet w wieku rozrodczym.12
Zalecenia dotyczące prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Alpraxil wywiera znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest istotne dla kobiet w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na bezpieczeństwo ich i dziecka. Do objawów mogących upośledzać te zdolności należą:13
- Sedacja
- Amnezja
- Zaburzona koncentracja
- Zaburzona czynność mięśni
W przypadku niedostatecznej ilości snu, prawdopodobieństwo zaburzenia czujności może być dodatkowo zwiększone. Pacjentki leczone produktem Alpraxil powinny być poinformowane, aby nie prowadziły pojazdów ani nie obsługiwały maszyn oraz aby nie spożywały alkoholu i nie przyjmowały leków wywierających działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy.14
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania alprazolamu przez kobietę w ciąży lub karmiącą piersią, należy pamiętać, że:
Choć przedawkowanie benzodiazepin rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie życia, należy zawsze brać pod uwagę możliwość jednoczesnego spożycia innych substancji działających depresyjnie na OUN lub alkoholu.15
Objawy przedawkowania benzodiazepin wynikają z ich działania farmakologicznego i przejawiają się różnym stopniem depresji ośrodkowego układu nerwowego:16
- W łagodnych przypadkach:
- Senność
- Splątanie psychiczne
- Zmęczenie (apatia)
- W poważniejszych przypadkach:
- Ataksja
- Hipotonia
- Niedociśnienie tętnicze
- Depresja oddechowa
- Rzadko – śpiączka
- Bardzo rzadko – zgon
Jako antidotum można zastosować flumazenil podawany dożylnie. Należy jednak pamiętać, że stosowanie flumazenilu jako odtrutki jest przeciwwskazane w przypadku:17
- Stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych
- Jednoczesnego podawania leków obniżających próg drgawkowy
- Zaburzeń w EKG pod postacią wydłużenia odcinka QRS lub QT (sugerującego jednoczesne stosowanie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych)
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania