uszkodzenie skóry
Uszkodzenie skóry to szeroki termin medyczny obejmujący różnorodne zaburzenia integralności powłok skórnych. Mogą one wynikać z czynników zewnętrznych (urazy mechaniczne, oparzenia, odmrożenia, działanie substancji chemicznych) lub wewnętrznych (choroby dermatologiczne, zaburzenia naczyniowe, choroby metaboliczne).
Klinicznie uszkodzenia skóry klasyfikuje się według głębokości (naskórek, skóra właściwa, tkanka podskórna), rozległości oraz mechanizmu powstania. Szczególną uwagę zwraca się na rany przewlekłe, takie jak owrzodzenia, odleżyny czy stopa cukrzycowa, które wymagają specjalistycznego podejścia terapeutycznego.
Leczenie uszkodzeń skóry zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania zmiany. Obejmuje miejscową pielęgnację rany, stosowanie opatrunków specjalistycznych, interwencje chirurgiczne (debridement, przeszczepy skóry), terapie wspomagające gojenie (np. terapia podciśnieniowa), oraz leczenie ogólnoustrojowe w przypadku infekcji lub chorób podstawowych.
W nowoczesnym podejściu do uszkodzeń skóry kluczowa jest ocena fazy gojenia rany (zapalna, proliferacyjna, remodelowania) oraz dobór odpowiedniej strategii terapeutycznej według zasad leczenia ran w środowisku wilgotnym (TIME – Tissue, Infection/Inflammation, Moisture, Edge).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna cynkowa – Przedawkowanie
Bacytracyna cynkowa, stosowana w preparatach Maxibiotic i Polibiotic w stężeniu 400 j.m./g, w połączeniu z neomycyną i polimyksyną B, wykazuje ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej przy nadmiernej absorpcji, zwłaszcza przy aplikacji na błony śluzowe, rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Objawy przedawkowania obejmują nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, zmiany parametrów nerkowych), ototoksyczność (utrata słuchu, szumy uszne, zaburzenia równowagi) oraz neurotoksyczność (parestezje, osłabienie mięśniowe, zaburzenia świadomości). Szczególnie narażone są osoby z niewydolnością nerek, w podeszłym wieku, z rozległymi uszkodzeniami skóry oraz po zabiegach chirurgicznych.
antybiotyk polipeptydowy, bacytracyna cynkowa, badanie audiologiczne, błona śluzowa, hemodializa, nefrotoksyczność, neomycyna i polimyksyna B, neomycyna siarczan, neurotoksyczność, niewydolność nerek, objawy toksyczne, osłabienie mięśniowe, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parametry nerkowe, parestezje, polimyksyna B siarczan, szumy uszne, toksyczność ogólnoustrojowa, układ nerwowy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie skóry, utrata słuchu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diclac Lipogel 10 mg/g
Diclac LipoGel (10 mg/g, żel) zawierający diklofenak sodowy jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub inne składniki preparatu, w tym benzoesan benzylu i alkohol benzylowy. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u osób z historią reakcji nadwrażliwości na NLPZ, takich jak napady astmy, pokrzywka czy ostre zapalenie błony śluzowej nosa po podaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ. Preparat jest również bezwzględnie przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz u dzieci i młodzieży poniżej 14 roku życia, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność stosowania w tej grupie nie zostały ustalone.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lioton 1000
Preparat Lioton 1000 w formie żelu zawiera 8,5 mg (1000 IU) heparyny sodowej na 1 g i jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego. Należy unikać aplikacji na otwarte rany, sączące się zmiany skórne oraz okolice oczu, nosa i ust, aby zapobiec niepożądanym reakcjom miejscowym i zaburzeniom procesu gojenia. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z skazą krwotoczną ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń krzepnięcia oraz u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W składzie żelu znajduje się 233 mg etanolu na 1 g, który może powodować pieczenie uszkodzonej skóry, oraz konserwanty metylu 4-hydroksybenzoesan (0,12 g/100 g) i propylu 4-hydroksybenzoesan (0,3 g/100 g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym typu późnego.
Preparat zawiera również aromaty (aromat pomarańczowy i olejek lawendowy) z potencjalnymi alergenami, takimi jak cytral, cytronellol, kumaryna, d-limonen, farnezol, geraniol i linalol, które mogą indukować reakcje alergiczne nawet u pacjentów bez wcześniejszej historii uczuleń. Kluczowe jest dokładne informowanie pacjentów o przeciwwskazaniach i możliwych działaniach niepożądanych oraz monitorowanie ich stanu, zwłaszcza u osób z predyspozycjami do alergii lub zaburzeń krzepnięcia. Stosowanie preparatu wymaga zachowania ostrożności i ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących miejsc aplikacji oraz unikania doustnego podawania.
bezpieczna farmakoterapia, działanie niepożądane, heparyna sodowa, Lioton 1000, metylu 4-hydroksybenzoesan, olejek lawendowy, pacjent pediatryczny, predyspozycja do reakcji alergicznej, propylu 4-hydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja typu późnego, sącząca się zmiana skórna, skaza krwotoczna, środek ostrożności, stosowanie zewnętrzne, uszkodzenie skóry, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crotamiton Farmapol 100 mg/g
Lek Crotamiton Farmapol w postaci maści o stężeniu 100 mg/g jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na krotamiton lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Nie należy stosować go na obszary skóry z ostrymi zmianami zapalnymi, sączącymi zmianami skórnymi oraz na uszkodzoną skórę, w tym rany, otarcia czy pęknięcia. Przestrzeganie tych przeciwwskazań jest kluczowe dla uniknięcia działań niepożądanych i zapewnienia bezpieczeństwa terapii.
krotamiton, maść na skórę, nadwrażliwość, nadwrażliwość na substancję czynną, naruszenie ciągłości skóry, okolica okołooczna, ostre zapalenie skóry, podrażnienie, preparat leczniczy, przeciwwskazanie, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, sącząca zmiana skórna, substancja pomocnicza, uszkodzenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Szkarłatka – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Phytolacca decandra, obecna w preparatach homeopatycznych takich jak Camilia (333,3 mg/ml, 5 CH) oraz w maści Homeoplasmine (0,3 g/100 g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Camilia jest wskazana w łagodzeniu objawów ząbkowania u niemowląt i małych dzieci, jednak należy monitorować pojawienie się gorączki, biegunki oraz nasilenia bólu, które mogą wymagać konsultacji lekarskiej. W przypadku Homeoplasmine, zawierającej dodatkowo kwas borowy w stężeniu 4,0 g/100 g, stosowanie powinno być ograniczone do maksymalnie 7 dni, aby uniknąć ryzyka działań niepożądanych związanych z toksycznością kwasu borowego.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dernilan –
Stosowanie kremu Dernilan jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne: kamforę racemiczną (1 g/100 g kremu), alantoinę (300 mg/100 g), nikotynamid (250 mg/100 g) oraz kwas salicylowy (100 mg/100 g), jak również na substancje pomocnicze o potencjale alergizującym, takie jak metylu i propylu parahydroksybenzoesan oraz alkohol stearylowy. Preparat nie powinien być aplikowany na rozległe uszkodzenia skóry, rany, otarcia ani błony śluzowe ze względu na ryzyko zwiększonej penetracji i potencjalnych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby i nerek, chorobami skóry przebiegającymi z uszkodzeniem bariery naskórkowej (np. egzema, łuszczyca), a także u osób z aktywnym stanem zapalnym skóry lub infekcjami dermatologicznymi.
absorpcja substancji czynnej, alantoina, alkohol stearylowy, błona śluzowa, egzema, infekcja grzybicza, infekcja skórna, kamfora racemiczna, kwas salicylowy, łuszczyca, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe podrażnienie, nadwrażliwość na składniki, nikotynamid, objaw podrażnienia, objaw uczulenia, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja fotouczulająca, reakcja nadwrażliwości, uszkodzenie naskórka, uszkodzenie skóry, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kłącze imbiru – Przeciwwskazania stosowania
Kłącze imbiru (Zingiber officinale Roscoe) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau Original, w którym występuje w ilości 714 mg na 100 ml produktu, wraz z innymi surowcami roślinnymi (liście melisy 536 mg, kłącze omanu 714 mg, korzeń arcydzięgla 714 mg, kwiaty goździków 285 mg). Preparat zawiera 65 mg olejków lotnych na 100 ml, rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Stosowanie doustne jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy ze względu na potencjalne działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego. W przypadku aplikacji miejscowej przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki (w tym cynamon i balsam peruwiański), uszkodzoną skórę, rany otwarte oraz choroby skóry, takie jak egzema, ze względu na ryzyko podrażnienia i opóźnienia gojenia.
aldehyd cynamonowy, balsam peruwiański, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, egzema, etanol, interakcja lekowa, kłącze imbiru, kłącze omanu, korzeń arcydzięgla, kwiat goździka, liść melisy, Melisana Klosterfrau, nadwrażliwość na substancję czynną, olejek lotny, owrzodzenie żołądka, płyn doustny, płyn na skórę, rana otwarta, reakcja alergiczna, układ pokarmowy, uszkodzenie skóry, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ibument (50 mg + 30 mg)/g
Ibument w formie żelu zawiera 50 mg ibuprofenu oraz 30 mg lewomentolu na gram preparatu i jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę w celu łagodzenia bólu oraz stanu zapalnego. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego do lekko żółtego żelu o charakterystycznym zapachu mentolu. Zalecana jednorazowa dawka wynosi od 1 do 4 cm żelu, aplikowana bezpośrednio na bolące miejsce i delikatnie wmasowana do całkowitego wchłonięcia. Stosowanie można powtarzać co najmniej co 4 godziny, maksymalnie 3 razy na dobę. Preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 12. roku życia, natomiast u pacjentów ≥12 lat stosuje się dawkowanie takie samo jak u dorosłych. Należy unikać kontaktu z oczami, błonami śluzowymi oraz uszkodzoną skórą, a po aplikacji, jeśli miejsce aplikacji nie dotyczy rąk, należy dokładnie umyć ręce.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Maść nagietkowa –
Maść nagietkowa, oparta na ekstrakcie z kwiatu nagietka lekarskiego (Calendula officinalis L.) i bazie wazeliny białej, jest preparatem leczniczym stosowanym tradycyjnie w dermatologii. Ekstrakt pozyskiwany jest przy użyciu etanolu jako ekstrahenta, co zapewnia odpowiednią zawartość substancji czynnych. Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne i łagodzące, co czyni go skutecznym w leczeniu łagodnych stanów zapalnych skóry oraz wspomaganiu gojenia niewielkich uszkodzeń ciągłości skóry, takich jak otarcia czy powierzchowne rany. Jego skuteczność opiera się na długotrwałym doświadczeniu klinicznym i tradycyjnym zastosowaniu w medycynie, co potwierdza jego bezpieczeństwo i efektywność w wyżej wymienionych wskazaniach.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Argosulfan 20 mg/g
Argosulfan to krem zawierający 20 mg/g sulfatiazolu srebrnego, stosowany miejscowo na skórę. Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania, istnieje ryzyko wchłaniania substancji czynnej przez uszkodzoną skórę, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla sulfonamidów. Szczególną ostrożność należy zachować przy aplikacji na rozległe powierzchnie uszkodzonej skóry lub przy długotrwałym stosowaniu. W preparacie obecne są także substancje pomocnicze (m.in. alkohol cetostearylowy 84,12 mg/g, propylu parahydroksybenzoesan 0,33 mg/g, metylu parahydroksybenzoesan 0,66 mg/g, sodu laurylosiarczan 10 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne.
alkohol cetostearylowy, Argosulfan, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, laurylosiarczan sodu, leczenie objawowe, monitorowanie działań niepożądanych, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, sulfatiazol srebrowy, sulfonamidy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, uszkodzenie skóry, wchłanianie przez skórę - Leksykon substancji czynnych
Dąb omszony – Przeciwwskazania stosowania
Dąb omszony (Quercus pubescens Willd.) jest jednym z trzech gatunków dębu, których kora jest wykorzystywana w preparatach leczniczych. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających korę dębu omszonego jest nadwrażliwość na tę substancję, co wymaga wykluczenia pacjentów z historią reakcji alergicznych na korę dębu lub produkty ją zawierające. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kory dębu jako dodatku do kąpieli leczniczych, gdzie przeciwwskazania obejmują obecność otwartych ran, dużych uszkodzeń skóry, zakażeń skóry oraz zakażeń błon śluzowych, ze względu na ryzyko podrażnień, nasilenia stanu zapalnego oraz rozprzestrzeniania się infekcji.
- Leksykon substancji czynnych
Arnika – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty lecznicze zawierające arnikę są przeznaczone wyłącznie do stosowania zewnętrznego i wymagają zachowania szczególnych środków ostrożności. Kontakt z uszkodzoną skórą jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko reakcji niepożądanych, zwłaszcza w przypadku Nalewki z koszyczka arniki, która nie powinna być aplikowana na otwarte rany. Preparaty te zawierają znaczne ilości etanolu: Arnithei około 24% m/m, Nalewka z koszyczka arniki 66-69% (V/V) odpowiadające 540 mg alkoholu na jednostkę objętości oraz Dentosept 60-70% (V/V). Wysoka zawartość etanolu może powodować pieczenie uszkodzonej skóry oraz stanowić zagrożenie łatwopalności, co wymaga unikania stosowania w pobliżu otwartego ognia i urządzeń elektrycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży i karmiących piersią, zwłaszcza przy stosowaniu Dentoseptu.
arnika, ciąża, etanol, hydroksystearynian makrogologlicerolu, karmienie piersią, modyfikacja terapii, monitorowanie leczenia, nalewka z arniki, personel medyczny, pieczenie skóry, preparat leczniczy, reakcja niepożądana, reakcja skórna, stosowanie na skórę, stosowanie zewnętrzne, substancja pomocnicza, uszkodzenie skóry, wyciąg z arniki, ziele arniki - Leksykon substancji czynnych
Nagietek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Substancja aktywna nagietek (Calendula officinalis L.) jest stosowana w preparatach miejscowych na skórę oraz do płukania jamy ustnej i gardła, takich jak Azucalen i Tinctura Calendulae Phytopharm. Preparaty te zawierają wysokie stężenia etanolu (Azucalen: 58-66% V/V, odpowiadające 7,92 g etanolu na 15 ml; Tinctura Calendulae Phytopharm: 60-70% V/V), co może powodować pieczenie uszkodzonej skóry. W trakcie terapii należy monitorować ryzyko zaostrzenia objawów chorobowych, pojawienia się zakażeń skóry oraz reakcji nadwrażliwości, takich jak zaczerwienienie, świąd czy wysypka, które wymagają natychmiastowego zaprzestania stosowania preparatu. Stosowanie u dzieci jest ograniczone: Tinctura Calendulae Phytopharm nie jest zalecana do płukania gardła u dzieci poniżej 12 lat oraz do okładów i przemywania ran u dzieci poniżej 6 lat ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo.
cukrzyca, duszność, etanol, jednostka chlebowa, nadwrażliwość, nagietek, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk kończyn dolnych, owrzodzenie, płukanie gardła, płukanie jamy ustnej, preparat z nagietka, przemywanie ran, reakcja alergiczna, ropna plwocina, stwardnienie podskórne, układ odpornościowy, uszkodzenie skóry, węglowodany przyswajalne, wysypka alergiczna, zakażenie skóry, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Nagietek lekarski – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nagietek lekarski (Calendula officinalis) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych o różnorodnych formach farmaceutycznych, zarówno do stosowania miejscowego, jak i doustnego. W przypadku maści Homeoplasmine (0,1 g/100 g nagietka) zaleca się ograniczenie stosowania do 1 tygodnia, unikanie aplikacji na duże powierzchnie skóry, otwarte rany i oparzenia ze względu na obecność kwasu borowego, który może przenikać do ustroju i wywoływać działania niepożądane, szczególnie u dzieci. Traumeel S (0,45 g/100 g nagietka) może powodować miejscowe reakcje skórne z powodu alkoholu cetostearylowego i nie powinien być stosowany na dużych powierzchniach skóry ani u dzieci z powodu braku danych bezpieczeństwa. Preparaty doustne, takie jak Homeovox (0,091 mg/tabletkę) i Sedatif PC (0,05 mg/tabletkę), zawierają laktozę i sacharozę, co wymaga ostrożności u pacjentów z dziedzicznymi zaburzeniami wchłaniania cukrów oraz konsultacji lekarskiej przed podaniem dzieciom. Sedatif PC zawiera mniej niż 23 mg sodu na tabletkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
alkohol cetostearylowy, alkohol etylowy, błona śluzowa, choroba wątroby, działanie niepożądane, gorączka, kontaktowe zapalenie skóry, krople doustne, kwas borowy, maść, nagietek lekarski, nalot na migdałkach, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, oparzenie, padaczka, preparat leczniczy, reakcja skórna, stosowanie miejscowe, tabletka drażowana, terapia pediatryczna, uszkodzenie skóry, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Bizmutu galusan zasadowy Hasco –
Bizmutu galusan zasadowy Hasco, zawierający 48,0-51,0% bizmutu w przeliczeniu na substancję czynną, jest stosowany miejscowo i na podstawie dostępnych danych klinicznych nie wykazuje istotnych interakcji farmakologicznych z innymi lekami ani alkoholem etylowym, zarówno przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających alkohol, jak i przy spożywaniu napojów alkoholowych. Nie stwierdzono również interakcji fizykochemicznych z innymi produktami leczniczymi stosowanymi miejscowo, choć teoretycznie może dojść do zmniejszenia skuteczności działania w przypadku równoczesnej aplikacji kilku preparatów na tę samą powierzchnię skóry lub błony śluzowej.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Azucalen (470 mg + 470 mg)/ml
Preparat Azucalen w postaci płynu na skórę o stężeniu 470 mg + 470 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki aktywne, w szczególności wyciąg z kwiatu rumianku (Matricaria recutita) oraz nagietka (Calendula officinalis), a także na inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych, pacjenci uczuleni na arnikę, słonecznik, chryzantemę czy stokrotkę powinni unikać stosowania tego leku. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz rozważenie próby uczuleniowej w przypadku wątpliwości co do nadwrażliwości na składniki preparatu.
alergia krzyżowa, alergia na rośliny, alergia na rumianek, alkohol etylowy, Azucalen, calendula officinalis, choroba wątroby, Matricaria recutita, nadwrażliwość, nadwrażliwość na składniki, próba uczuleniowa, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, uszkodzenie skóry, wyciąg z nagietka, wyciąg z rumianku, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Woda chlorkowo-sodowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Woda chlorkowo-sodowa (solanka) siarczkowa, jodkowa, stosowana w preparatach leczniczych takich jak Bals Sulphur żel (96,5 g 2,1% wody chlorkowo-sodowej w 100 g żelu) oraz Zdrój szampon leczniczy (58,8 g 2,1% wody chlorkowo-sodowej w 100 g szamponu), wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań i zaleceń. Preparaty te nie powinny być aplikowane na uszkodzoną skórę (rany, otarcia, pęknięcia naskórka, stany zapalne) oraz u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu. Stężenie substancji czynnej wynosi 2,1%, jednak całkowita zawartość różni się między produktami, co należy uwzględnić podczas doboru terapii. Przed rozpoczęciem leczenia wskazana jest konsultacja lekarska w celu oceny stanu klinicznego pacjenta i wykluczenia ryzyka działań niepożądanych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alantan-Plus (20 mg + 50 mg)/g
Alantan-Plus to maść lecznicza zawierająca 20 mg/g alantoiny oraz 50 mg/g deksopantenolu (w postaci 50% roztworu w glikolu propylenowym), stosowana miejscowo w leczeniu ran i owrzodzeń. Alantoina wykazuje działanie keratolityczne poprzez oddziaływanie na desmosomy, co zapobiega nadmiernemu rogowaceniu skóry, a także stymuluje wzrost nowej tkanki, działa osłaniająco i poprawia nawilżenie skóry. Deksopantenol, po przeniknięciu w głąb skóry, przekształca się w kwas pantotenowy (witaminę B5), niezbędny w metabolizmie komórkowym, wspierając regenerację tkanek oraz zwiększając nawilżenie i elastyczność skóry.
alantoina, deksopantenol, dermatoza, desmosom, działanie keratolityczne, gojenie ran, grupa farmakoterapeutyczna, keratyna, korneocyt, kwas pantotenowy, leczenie ran i owrzodzeń, oparzenie, pantenol, regeneracja tkanek, rogowacenie skóry, substancja czynna, uszkodzenie skóry, warstwa rogowa naskórka, witamina B5 - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betadine 100 mg/g
Maść Betadine zawierająca powidon jodowany w stężeniu 100 mg/g jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, zaburzeniami czynności tarczycy (w tym niedoczynnością i nadczynnością), a także u dzieci poniżej 1. roku życia ze względu na ryzyko wchłaniania jodu i zaburzeń hormonalnych. Preparatu nie należy stosować przed, w trakcie oraz po terapii radiojodem, gdyż powidon jodowany może zmniejszać skuteczność leczenia przez konkurencję o wychwyt jodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest opryszczkowe zapalenie skóry Duhringa, a także jednoczesne stosowanie z preparatami zawierającymi rtęć, co grozi uszkodzeniem skóry. W przypadku rozległych uszkodzeń skóry, np. oparzeń, stosowanie Betadine wymaga ostrożności i monitorowania funkcji tarczycy ze względu na zwiększoną absorpcję jodu.
choroba autoimmunologiczna, choroba Duhringa, choroba tarczycy, dermatitis herpetiformis, diagnostyka tarczycy, leczenie radiojodem, maść Betadine, nadczynność tarczycy, niemowlę, oparzenie, opryszczkowe zapalenie skóry Duhringa, powidon jodowany, powiększenie tarczycy, preparat rtęciowy, środek antyseptyczny, terapia radiojodem, uszkodzenie skóry, wole tarczycy, zaburzenie czynności tarczycy, zapalenie tarczycy Hashimoto, związek rtęci - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z owoców kardamonu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek eteryczny z owoców kardamonu (Elettaria cardamomum Maton) w stężeniu 0,2% jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, który zawiera również ekstrakt z korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) bogaty w furokumaryny o działaniu fotosensybilizującym. Pomimo braku bezpośredniego działania fotosensybilizującego olejku kardamonowego, obecność furokumaryn wymaga od pacjentów stosujących ten preparat unikania długotrwałej ekspozycji na promieniowanie UV, stosowania ochrony przeciwsłonecznej oraz dokładnego mycia rąk po aplikacji. Preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (66,3%-67,3% V/V), co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy doustnym stosowaniu, takich jak zgaga, ból żołądka, nudności i odruchy wymiotne, a także wymaga unikania podawania na czczo.
Angelica archangelica, ból żołądka, dolegliwość gastryczna, Elettaria cardamomum, fotosensybilizacja, furokumaryna, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, liść melisy, Melisana Klosterfrau, nudność, odruch wymiotny, olejek kardamonowy, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, podrażnienie błony śluzowej oka, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, test uczuleniowy, uszkodzenie skóry, wysuszenie skóry, zapalenie skóry, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Oparzenie słoneczne – Zapobieganie i profilaktyka
Oparzenie słoneczne to zapalna reakcja skóry wywołana nadmierną ekspozycją na promieniowanie UV, zwłaszcza UVB, z maksymalnym nasileniem objawów około 24 godziny po ekspozycji. Uszkodzenia komórkowe, w tym trwałe uszkodzenia DNA, zwiększają ryzyko rozwoju raka skóry oraz przyspieszają proces starzenia się skóry. Czynniki ryzyka obejmują czas i porę ekspozycji, fototyp skóry (szczególnie I-III), stosowanie leków zwiększających fotowrażliwość oraz warunki środowiskowe, takie jak odbicie promieni UV od powierzchni (woda, śnieg, beton, piasek) i wysokość nad poziomem morza. Profilaktyka opiera się na ograniczeniu ekspozycji w godzinach 10:00-16:00, stosowaniu kremów z filtrem o szerokim spektrum działania (SPF ≥30, wodoodpornych), noszeniu odzieży ochronnej z wysokim UPF, okularów przeciwsłonecznych blokujących UVA i UVB oraz korzystaniu z cienia. Kremy przeciwsłoneczne powinny być aplikowane obficie (ok. 30 ml na całe ciało dorosłego) na 20-30 minut przed ekspozycją i reaplikowane co 2 godziny lub po kontakcie z wodą czy poceniu się.
czerniak, dwutlenek tytanu, filtry przeciwsłoneczne, fototyp skóry, fotowrażliwość, krem przeciwsłoneczny, łóżko opalające, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nowotwór skóry, oparzenie słoneczne, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UVA i UVB, promieniowanie UVB, przedwczesne starzenie skóry, rak skóry, SPF, tlenek cynku, UPF, uszkodzenie skóry, warstwa ozonowa, współczynnik UPF - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neo-Tormentil
Neo-Tormentil to maść zawierająca tlenek cynku (20 g/100 g), ichtamol (2 g/100 g), boraks (1 g/100 g), nalewkę z kłącza pięciornika (8 g/100 g) oraz lanolinę (34,5 g/100 g). Produkt nie powinien być stosowany na rozległe rany i skaleczenia ze względu na ryzyko przenikania składników do głębszych warstw skóry i krwiobiegu, co może prowadzić do działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność lanoliny, która może wywoływać kontaktowe zapalenie skóry, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na produkty zawierające lanolinę. Długotrwałe stosowanie tlenku cynku może powodować wysuszenie skóry, a ichtamol i boraks mogą wywoływać miejscowe podrażnienia, szczególnie na uszkodzonej skórze. Nalewka z pięciornika niesie ryzyko reakcji alergicznych u osób uczulonych na rośliny z rodziny różowatych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
Produkt leczniczy Maść na odciski zawiera kwas salicylowy w stężeniu 400 mg/g oraz kwas (S)-mlekowy 100 mg/g. W dokumentacji brak jest specjalistycznych badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania tego preparatu, w tym pełnej oceny toksykologicznej obu substancji czynnych po miejscowej aplikacji. Nie przeprowadzono również badań dotyczących bezpieczeństwa krótkotrwałego stosowania, które jest typowym sposobem aplikacji tego typu produktów. Ograniczone dane przedkliniczne uniemożliwiają pełną ocenę profilu bezpieczeństwa maści zawierającej tę kombinację kwasów.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Maść przeciw odciskom i zgrubieniom skóry Rekord Łuszczy 200 mg/g
Maść Rekord Łuszczy zawiera kwas salicylowy w stężeniu 200 mg/g i jest stosowana miejscowo w leczeniu odcisków oraz zrogowaceń naskórka. W dokumentacji produktu nie odnotowano przypadków przedawkowania przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących objawów toksyczności po aplikacji zewnętrznej. Ze względu na potencjalne ryzyko systemowego wchłonięcia kwasu salicylowego, szczególnie przy aplikacji na uszkodzoną skórę, dużą powierzchnię lub przez dłuższy czas, konieczne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i czasu stosowania.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sensiva
Produkt leczniczy Sensiva, będący roztworem na skórę zawierającym propanol (45 g/100 g), alkohol izopropylowy (28 g/100 g) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do aplikacji na nieuszkodzoną skórę, gdyż alkohole zawarte w składzie mogą działać drażniąco i wchłaniać się do krwiobiegu przez uszkodzoną skórę, co niesie ryzyko działań ogólnoustrojowych. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a w przypadku ekspozycji natychmiast przemyć te obszary obficie wodą. Wysoka zawartość substancji alkoholowych (łącznie 73 g/100 g) determinuje zarówno skuteczność, jak i potencjalne ryzyko działań niepożądanych, w tym podrażnień miejscowych.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek terpentynowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek terpentynowy (Terebinthini aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów zewnętrznych o działaniu rozgrzewającym i przeciwbólowym, jednak jego stosowanie wymaga zachowania licznych środków ostrożności. Aplikacja powinna być ograniczona do niewielkich powierzchni skóry, z wykluczeniem uszkodzonej skóry, błon śluzowych oraz okolic oczu, nosa, ust, twarzy i szyi, aby uniknąć poważnych podrażnień i ryzyka absorpcji ogólnoustrojowej. U pacjentów z predyspozycjami do alergii zaleca się wykonanie próby uczuleniowej, a w przypadku wystąpienia objawów takich jak wysypka, rumień czy obrzęk, należy natychmiast przerwać stosowanie preparatu. Typowe, przejściowe objawy dyskomfortu, takie jak mrowienie czy pieczenie, nie wymagają przerwania terapii, o ile nie są nasilone lub długotrwałe. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uszkodzenia nerwów czuciowych w miejscu aplikacji.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol cetostearylowy, astma oskrzelowa, błona śluzowa, butylohydroksytoluen, drgawki, epilepsja, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, mrowienie, objaw uczulenia, obrzęk, olejek terpentynowy, pieczenie, podrażnienie oka, próba uczuleniowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, uszkodzenie nerwu czuciowego, uszkodzenie skóry, woda utleniona, wysięk, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Peroxygel 3,0
Peroxygel 3,0, zawierający 30 mg/g wodoru nadtlenku, powinien być stosowany z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z głębokimi i rozległymi uszkodzeniami skóry, które wymagają natychmiastowej interwencji chirurgicznej – w takich przypadkach preparat jest przeciwwskazany. Niewłaściwe użycie może opóźnić właściwe leczenie i zwiększyć ryzyko powikłań. Podczas aplikacji należy unikać kontaktu z błonami śluzowymi oraz okolicami oczu; w przypadku przypadkowego kontaktu zaleca się natychmiastowe przemycie dużą ilością wody i przerwanie stosowania, a w razie potrzeby konsultację okulistyczną.
- Leksykon substancji czynnych
Glin chlorek – Przeciwwskazania stosowania
Glinu chlorek (Aluminii chloridum) w stężeniu 100 mg/g, obecny w preparacie Antidral w formie płynu na skórę, jest skutecznym środkiem leczniczym, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na glinu chlorek lub inne składniki preparatu, w tym etanol (500 mg/g), który może nasilać działania niepożądane. Objawy nadwrażliwości obejmują rumień, świąd, pieczenie oraz obrzęk w miejscu aplikacji, co wymaga natychmiastowego zaprzestania terapii. Preparat nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę, w tym otarcia, rany, pęknięcia, zmiany zapalne czy erozje, ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i nasilenia podrażnień.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Skinman Soft (60 g + 0,3 g + 0,1 g)/100 g
Skinman Soft, zawierający alkohol izopropylowy (60,0 g/100 g), benzalkoniowy chlorek (0,3 g/100 g) oraz kwas undecylenowy (0,1 g/100 g), może być stosowany u kobiet w ciąży pod warunkiem przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i sposobu aplikacji. Dane kliniczne nie wskazują na szczególne przeciwwskazania w okresie ciąży, jednak zaleca się ostrożność, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, oraz indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza. Należy unikać nadmiernej ekspozycji i stosować preparat wyłącznie zgodnie z wskazaniami medycznymi, z zachowaniem ostrożności w kontakcie z błonami śluzowymi i uszkodzoną skórą.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek lawendowy – Przeciwwskazania stosowania
Olejek lawendowy (Lavandulae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym w preparatach takich jak Amol, Aromatol i Lawenol, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Podstawowym jest nadwrażliwość na olejek lub substancje pomocnicze, co wyklucza użycie tych leków. Preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z astmą oskrzelową i innymi schorzeniami dróg oddechowych z nadwrażliwością, ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest zabronione, głównie z powodu braku danych bezpieczeństwa oraz obecności etanolu (Amol zawiera 638 mg etanolu na 1 g produktu, Aromatol 63–72% V/V). W przypadku podawania doustnego preparatów z olejkiem lawendowym przeciwwskazaniem są także niedrożność dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, przewlekłe lub ciężkie uszkodzenia wątroby oraz uzależnienie od alkoholu.
astma oskrzelowa, błona śluzowa, etanol, kamica żółciowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość dróg oddechowych, nadwrażliwość krzyżowa, napad astmy, niedrożność dróg żółciowych, olejek lawendowy, oparzenie, przewlekła choroba wątroby, rana otwarta, reakcja alergiczna, schorzenie dróg oddechowych, uszkodzenie skóry, uszkodzenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Woda jodkowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające wodę jodkową, takie jak szampon leczniczy Zdrój, zawierający 2,1% wodę chlorkowo-sodową (solankę), siarczkową i jodkową z odwiertu Szyb Solecki (58,8 g substancji aktywnej na 100 g preparatu, tj. 588 mg/g), wymagają zachowania szczególnych środków ostrożności. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest konsultacja lekarska w celu wykluczenia przeciwwskazań, zwłaszcza u pacjentów z uszkodzoną skórą, gdyż przerwanie ciągłości naskórka może zwiększyć absorpcję składników i ryzyko działań niepożądanych. Preparat nie powinien być stosowany u osób z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych o różnym nasileniu. Należy unikać kontaktu z oczami, a w przypadku ekspozycji zaleca się natychmiastowe przemycie wodą.
nadwrażliwość, otarcie skóry, podrażnienie oka, przerwanie ciągłości naskórka, reakcja alergiczna, reakcja skórna, solanka, spojówka oka, stan zapalny, stężenie substancji aktywnej, świąd, szampon leczniczy, uszkodzenie skóry, woda chlorkowo-sodowa, woda chlorkowo-sodowa siarczkowa jodkowa, woda jodkowa, woda siarczkowa, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Przeciwwskazania stosowania
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) obecne w preparacie Melisana Klosterfrau Original w stężeniu 10 mg/100 ml wykazują potencjał do wywoływania reakcji nadwrażliwości, co stanowi podstawowe przeciwwskazanie do ich stosowania. Szczególnie istotne jest unikanie preparatu u pacjentów z nadwrażliwością na kardamon lub inne składniki preparatu, a także u osób z owrzodzeniem żołądka i dwunastnicy, ze względu na ryzyko nasilenia podrażnienia błony śluzowej. W przypadku aplikacji miejscowej przeciwwskazania obejmują uszkodzoną skórę, otwarte rany, choroby dermatologiczne takie jak egzema oraz możliwość reakcji krzyżowych z aldehydem cynamonowym i balsamem peruwiańskim. Zawartość etanolu na poziomie 66,8% V/V w preparacie wymaga dodatkowej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu oraz przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.
aldehyd cynamonowy, balsam peruwiański, choroba dermatologiczna, choroba przewodu pokarmowego, choroba wątroby, egzema, Elettaria cardamomum, interakcja z alkoholem, kłącze imbiru, kora cynamonowca, liść melisy, Melisana Klosterfrau Original, nadwrażliwość, nasiona kardamonu, olejek eteryczny, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, uczulenie krzyżowe, uszkodzenie skóry, uzależnienie od alkoholu - Leksykon substancji czynnych
Kamfora – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kamfora, stosowana w preparatach dermatologicznych takich jak Capsigel N, Neo-Capsiderm, Aroma-Activ czy Viprosal B, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności. Nie należy aplikować jej na duże powierzchnie skóry, zwłaszcza na twarz, szyję oraz uszkodzoną skórę, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów uczulenia, takich jak wysięki czy wysypka, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Typowe, przejściowe reakcje skórne obejmują mrowienie i pieczenie, które nie muszą świadczyć o nadwrażliwości. Preparaty z kamforą nie powinny mieć kontaktu z błonami śluzowymi oczu, ust i nosa; w razie kontaktu należy je niezwłocznie zmyć ciepłą wodą. Po aplikacji zaleca się dokładne umycie rąk, aby zapobiec przeniesieniu substancji na inne obszary ciała. Należy unikać gorących kąpieli przed i po stosowaniu preparatu, gdyż ciepło nasila dyskomfort skórny.
błony śluzowe, duszność, gorączka, kontaktowe zapalenie skóry, mrowienie i pieczenie skóry, naruszenie ciągłości naskórka, niewydolność krążenia, owrzodzenie, podrażnienie skóry, potencjał alergizujący, reakcja alergiczna, reakcja skórna, ropna plwocina, rumień i obrzęk, stwardnienie podskórne, uczulenie, układ odpornościowy, uszkodzenie nerwów czuciowych, uszkodzenie skóry, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie substancji czynnej, woda utleniona, zaburzenia czynności wątroby i nerek, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Glin octanowinian – Działania niepożądane
Glinu octanowinian, stosowany głównie miejscowo w formie żelu lub tabletek, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym, takie jak odczyny rumieniowe, grudkowe i ziarninowe, które zależą od indywidualnej wrażliwości pacjenta, czasu stosowania oraz powierzchni aplikacji. Szczególnie istotnym powikłaniem jest maceracja skóry, występująca przy długotrwałym stosowaniu, na dużych powierzchniach lub przy zbyt częstej aplikacji preparatu. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek istnieje ryzyko działań ogólnoustrojowych, takich jak hiperaluminemia i hipofosfatemia, które pojawiają się bardzo rzadko, ale wymagają szczególnej uwagi. Preparaty zawierają również substancje pomocnicze, np. metylu parahydroksybenzoesan (E 218), mogące wywoływać reakcje alergiczne, w tym reakcje typu późnego.
działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, glinu octanowinian, hiperaluminemia, hipofosfatemia, maceracja skóry, metylu parahydroksybenzoesan, monitorowanie bezpieczeństwa, niewydolność nerek, odczyn grudkowy, odczyn rumieniowy, odczyn ziarninowy, preparat miejscowy, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcja typu późnego, stosunek korzyści do ryzyka, uszkodzenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Beznokaina – Działania niepożądane
Benzokaina, substancja czynna preparatu Pudrospan – Puder płynny, wykazuje działanie miejscowo znieczulające, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie reakcji miejscowych takich jak zaczerwienienie, świąd, pieczenie czy wysypka w miejscu aplikacji. Reakcje alergiczne, choć niezbyt częste, mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, obrzęk, a w ciężkich przypadkach anafilaksję, wymagającą natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Rzadko obserwuje się nadwrażliwość na światło oraz bardzo rzadko methemoglobinemię, objawiającą się sinicą, zawrotami głowy, tachykardią i dusznością, co stanowi poważne zagrożenie niedotlenieniem tkanek. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, gdyż zwiększone wchłanianie benzokainy może nasilać działania niepożądane i ryzyko reakcji ogólnoustrojowych.
anafilaksja, beznokaina, duszność, fotowrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, methemoglobinemia, nadwrażliwość, niedotlenienie tkanek, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie ultrafioletowe, Pudrospan, rana otwarta, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja skórna, sinica, tachykardia, uszkodzenie skóry, utlenienie hemoglobiny, znieczulenie, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Etanol – Przeciwwskazania stosowania
Etanol, powszechnie stosowany w produktach leczniczych jako składnik aktywny, rozpuszczalnik lub substancja pomocnicza, posiada liczne przeciwwskazania zależne od drogi podania, stężenia oraz wskazań klinicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na etanol, obejmująca wszystkie formy farmaceutyczne. Preparaty do stosowania na skórę nie powinny być aplikowane na otwarte rany, ostre stany zapalne, uszkodzoną skórę oraz błony śluzowe. Doustne preparaty zawierające etanol są przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby (w tym marskością, przewlekłym wirusowym zapaleniem, stłuszczeniem i autoimmunologicznym zapaleniem), chorobą alkoholową, urazami mózgu, epilepsją, owrzodzeniami i stanami zapalnymi przewodu pokarmowego, a także u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci i młodzieży. Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenia etanolu w preparatach doustnych, które mogą nasilać działania toksyczne i drażniące błonę śluzową przewodu pokarmowego.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, błona śluzowa, choroba alkoholowa, choroba neurodegeneracyjna, choroba wątroby, choroba wrzodowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja szpiku kostnego, epilepsja, klirens kreatyniny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadkwaśność, nadwrażliwość na etanol, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, przetoka tchawiczo-przełykowa, refluks żołądkowo-przełykowy, stłuszczenie wątroby, tachykardia, torsades de pointes, uraz mózgu, uszkodzenie skóry, uzależnienie od alkoholu, wirusowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs septyczny, zapalenie otrzewnej, zapalenie żołądka i dwunastnicy