Przedawkowanie
Bacytracyna cynkowa

Bacytracyna cynkowa, stosowana w preparatach Maxibiotic i Polibiotic w stężeniu 400 j.m./g, w połączeniu z neomycyną i polimyksyną B, wykazuje ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej przy nadmiernej absorpcji, zwłaszcza przy aplikacji na błony śluzowe, rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Objawy przedawkowania obejmują nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, zmiany parametrów nerkowych), ototoksyczność (utrata słuchu, szumy uszne, zaburzenia równowagi) oraz neurotoksyczność (parestezje, osłabienie mięśniowe, zaburzenia świadomości). Szczególnie narażone są osoby z niewydolnością nerek, w podeszłym wieku, z rozległymi uszkodzeniami skóry oraz po zabiegach chirurgicznych.

Przedawkowanie bacytracyny cynkowej

Bacytracyna cynkowa jest antybiotykiem polipeptydowym, który w produktach leczniczych takich jak Maxibiotic i Polibiotic występuje w stężeniu 400 j.m./g w połączeniu z innymi substancjami czynnymi (neomycyną i polimyksyną B). Chociaż do tej pory nie odnotowano oficjalnych przypadków przedawkowania tych produktów, należy zachować szczególną ostrożność przy ich stosowaniu, zwłaszcza na rozległe obszary uszkodzonej skóry lub błony śluzowe.1 2

Czynniki ryzyka przedawkowania

Ryzyko wystąpienia przedawkowania bacytracyny cynkowej oraz innych substancji czynnych zawartych w preparatach jest zwiększone w następujących przypadkach:3 4

  • Aplikacja na błony śluzowe
  • Stosowanie na dużą powierzchnię skóry
  • Aplikacja na uszkodzoną skórę
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

5 6

Objawy toksyczne przedawkowania

W przypadku nadmiernej absorpcji bacytracyny cynkowej i pozostałych składników aktywnych (neomycyny siarczanu i polimyksyny B siarczanu) z preparatów Maxibiotic i Polibiotic, mogą wystąpić objawy toksyczności ogólnoustrojowej. Szczególne znaczenie mają trzy główne kategorie objawów toksycznych:7 8

9 10

Tabela objawów przedawkowania

Rodzaj objawów Opis kliniczny Uwagi
Nefrotoksyczność Szczególnie niebezpieczne u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek
Ototoksyczność
  • Częściowa lub całkowita utrata słuchu
  • Szumy uszne
  • Zaburzenia równowagi
Może wystąpić po wchłonięciu przez błony śluzowe lub uszkodzoną skórę
Neurotoksyczność
  • Parestezje
  • Zaburzenia czucia
  • Osłabienie mięśniowe
  • Zaburzenia świadomości
Może manifestować się w różnym nasileniu zależnie od stopnia absorpcji substancji

Grupy ryzyka

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z poniższych grup ryzyka, u których przedawkowanie bacytracyny cynkowej może mieć poważniejsze konsekwencje:11 12

  • Pacjenci z niewydolnością nerek – u tych osób eliminacja wchłoniętych antybiotyków jest upośledzona, co prowadzi do kumulacji substancji czynnych i nasilenia objawów toksycznych
  • Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na fizjologiczne obniżenie funkcji nerek
  • Pacjenci z rozległymi uszkodzeniami skóry – zwiększona powierzchnia absorpcji
  • Pacjenci po zabiegach chirurgicznych – szczególnie gdy preparaty stosowane są na rany pooperacyjne

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Chociaż nie odnotowano dotychczas oficjalnych przypadków przedawkowania preparatów Maxibiotic i Polibiotic zawierających bacytracynę cynkową, w razie podejrzenia przedawkowania i wystąpienia objawów toksycznych należy:13 14

  1. Natychmiast przerwać stosowanie preparatu
  2. Oczyścić powierzchnię skóry/błon śluzowych z pozostałości preparatu
  3. Monitorować funkcje nerek (poziom kreatyniny, mocznika, GFR)
  4. Przeprowadzić badanie audiologiczne w przypadku podejrzenia ototoksyczności
  5. W ciężkich przypadkach rozważyć zastosowanie hemodializy w celu przyspieszenia eliminacji wchłoniętych antybiotyków
Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przedawkowaniu bacytracyny cynkowej i pozostałych składników aktywnych preparatów Maxibiotic i Polibiotic, należy:15 16

  • Unikać stosowania na rozległe powierzchnie uszkodzonej skóry
  • Zachować ostrożność przy aplikacji na błony śluzowe
  • Zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
  • Stosować preparaty zgodnie z zaleconym dawkowaniem i przez zalecany okres
  • Monitorować pacjentów z grup ryzyka pod kątem wczesnych objawów toksycznych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl