Właściwości farmakodynamiczne
Bacytracyna cynkowa

Właściwości farmakodynamiczne bacytracyny cynkowej

Bacytracyna cynkowa jest antybiotykiem polipeptydowym stosowanym w lecznictwie głównie w preparatach do użytku miejscowego. Występuje m.in. w produkcie leczniczym Maxibiotic w dawce 400 IU/g oraz w produkcie Polibiotic w dawce 400 j.m./g, gdzie stanowi jeden z trzech składników antybiotykowych o uzupełniającym się spektrum działania przeciwbakteryjnego.^{1 2}

Mechanizm działania bacytracyny cynkowej

Bacytracyna należy do klasy antybiotyków polipeptydowych, które cechują się specyficznym mechanizmem działania na komórki bakteryjne. Główny mechanizm działania bacytracyny polega na hamowaniu i zaburzaniu syntezy ściany komórkowej bakterii.^{3 4}

W procesie tym bacytracyna wiąże się z nośnikiem lipidowym (undekapenolem), uniemożliwiając transport prekursorów peptydoglikanu przez błonę komórkową bakterii, co prowadzi do zahamowania biosyntezy ściany komórkowej. W efekcie dochodzi do destabilizacji struktury komórki bakteryjnej, co skutkuje jej lizą i śmiercią.^{5 6}

Spektrum przeciwbakteryjne bacytracyny cynkowej

Bacytracyna cynkowa wykazuje działanie przede wszystkim wobec bakterii Gram-dodatnich, choć w jej spektrum znajdują się również niektóre bakterie Gram-ujemne. Działanie to jest szczególnie istotne w kontekście stosowania w preparatach wieloskładnikowych, gdzie wraz z innymi antybiotykami (np. neomycyną i polimyksyną B) zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego w leczeniu zakażeń skórnych.^{7 8}

Bakterie wrażliwe Gram-dodatnie

Bacytracyna cynkowa wykazuje działanie in vitro wobec następujących bakterii Gram-dodatnich:

• Gronkowce (Staphylococcus spp.), w tym Staphylococcus aureus
• Paciorkowce (Streptococcus spp.)
• Clostridium species (spp.)
• Corynebacterium species (spp.)

^{9 10}

Bakterie wrażliwe Gram-ujemne

Pomimo że bacytracyna działa głównie na bakterie Gram-dodatnie, wykazuje również aktywność przeciwbakteryjną wobec wybranych bakterii Gram-ujemnych, takich jak:

• Neisseria gonorrhoeae
• Neisseria meningitidis
• Fusobacterium
• Haemophilus influenzae

^{11 12}

Synergizm z innymi antybiotykami

W preparatach takich jak Maxibiotic i Polibiotic, bacytracyna cynkowa występuje w połączeniu z neomycyną (antybiotyk aminoglikozydowy) oraz polimyksyną B (antybiotyk polipeptydowy). Kombinacja tych trzech antybiotyków zapewnia synergistyczne działanie przeciwbakteryjne o szerokim spektrum, obejmującym zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne.^{13 14}

Działanie poszczególnych składników w tych preparatach można scharakteryzować następująco:

• Bacytracyna cynkowa – hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii, działając głównie na bakterie Gram-dodatnie
• Neomycyna – hamuje syntezę białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 30S rybosomu, działa głównie na bakterie Gram-ujemne
• Polimyksyna B – uszkadza strukturę błony komórkowej bakterii i zmienia jej przepuszczalność, działa głównie na bakterie Gram-ujemne

^{15 16}

Porównanie spektrum działania składników preparatu

Poniższa tabela przedstawia spektrum działania bacytracyny cynkowej w porównaniu z innymi antybiotykami wchodzącymi w skład preparatów wieloskładnikowych:

^{17 18}

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

W preparatach zawierających bacytracynę cynkową, takich jak Maxibiotic i Polibiotic, produkt leczniczy jest klasyfikowany jako antybiotyk do stosowania miejscowego, choć warto zaznaczyć, że kod ATC dla tych złożonych preparatów nie został jeszcze przydzielony przez WHO.^{19 20}

Bacytracyna cynkowa w omawianych produktach występuje w dawce 400 j.m./g maści, co w połączeniu z neomycyną (5 mg/g) i polimyksyną B (5000 j.m./g) tworzy skuteczny preparat przeciwbakteryjny o szerokim spektrum działania.^{21 22}