przerost dziąseł
Przerost dziąseł, określany medycznie jako hiperplazja dziąsłowa, to stan patologiczny polegający na nadmiernym rozroście tkanki dziąsłowej, który może prowadzić do częściowego lub całkowitego pokrycia koron zębów. Proces ten charakteryzuje się zwiększeniem objętości dziąseł wskutek nasilenia procesu podziału komórkowego i/lub zwiększenia ilości macierzy międzykomórkowej.
Etiologia przerostu dziąseł jest wieloczynnikowa. Najczęstsze przyczyny obejmują: przewlekłe stany zapalne, przyjmowanie niektórych leków (m.in. blokerów kanału wapniowego, leków przeciwpadaczkowych, cyklosporyny), zaburzenia hormonalne (np. w ciąży), choroby układowe (białaczki, granulomatoza Wegenera), uwarunkowania genetyczne oraz lokalne drażnienie mechaniczne. Szczególnie istotny jest przerost polekowy, który występuje u około 20% pacjentów stosujących niektóre leki z grupy blokerów kanału wapniowego.
Diagnostyka przerostu dziąseł opiera się na badaniu klinicznym, dokładnym wywiadzie farmakologicznym oraz badaniach laboratoryjnych i histopatologicznych w przypadkach niejednoznacznych. Leczenie obejmuje eliminację czynnika przyczynowego (jeśli to możliwe), poprawę higieny jamy ustnej, skalingowanie i kiretaż oraz w ciężkich przypadkach chirurgiczne usunięcie nadmiaru tkanki dziąsłowej (gingivektomia). W przerostach polekowych konieczna może być konsultacja z lekarzem prowadzącym w celu rozważenia modyfikacji farmakoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 80 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, w tym szczurów i psów rasy Beagle, przy dawkach od 10 mg/kg m.c. do 85 mg/kg m.c. Niepożądane efekty, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg m.c. Badania teratogenności na królikach i szczurach (dawki do 60 mg/kg m.c.) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg m.c.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. W badaniach rozrodczych stosowano dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (maksymalna dawka kliniczna u ludzi to 300 mg/m²), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazała toksyczność matczyną i letalność zarodka, a także opóźnienie rozwoju płodu. Nie ma jednak odpowiednich badań klinicznych dotyczących stosowania werapamilu u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin SR 120 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku, substancji czynnej leku Isoptin SR, wykazały dobrą tolerancję u zwierząt laboratoryjnych (szczury: 10-62,5 mg/kg mc., psy Beagle: 10-85 mg/kg mc.). Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, hipotensja oraz przerost dziąseł, pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych (≥60 mg/kg mc.). Badania teratogenności u królików (5-15 mg/kg mc.) i szczurów (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach przekraczających 60 mg/kg mc. zaobserwowano embriotoksyczność manifestującą się zwiększoną resorpcją płodów. W badaniach reprodukcyjnych dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²) nie wykazały teratogenności, jednak u szczurów dawka 360 mg/m² indukowała letalne działanie na zarodki, opóźnienie wzrostu i rozwoju płodu, powiązane z toksycznością u samic (hipotensja, zmniejszony apetyt, ograniczony przyrost masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, bradykardia, działanie genotoksyczne, działanie letalne na zarodki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hipotensja, indukcja siostrzanych chromatyd, karcynogeneza, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, opóźnienie rozwoju płodu, opóźnienie wzrostu płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodów, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamilu chlorowodorek - Leksykon substancji czynnych
Lerkanidypina – Działania niepożądane
Lerkanidypina, selektywny bloker kanałów wapniowych z grupy dihydropirydyn, jest stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego w dawkach 10-20 mg raz na dobę. Bezpieczeństwo jej stosowania potwierdzono w badaniach klinicznych obejmujących około 3676 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe (częstość do 2% w badaniach długoterminowych), ból głowy, nagłe zaczerwienienie skóry (zwłaszcza twarzy i szyi), tachykardia oraz kołatanie serca. W preparacie złożonym Coripren (lerkanidypina + enalapryl) najczęściej zgłaszano kaszel (4,03%), zawroty głowy (1,67%) i ból głowy (1,67%). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, niedociśnienie tętnicze, omdlenia, a także przerost dziąseł i podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia objawów dławicy piersiowej u pacjentów z chorobą wieńcową oraz możliwość wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, stanowiącego zagrożenie życia.
aminotransferaza, antagonista wapnia, biegunka, bloker kanałów wapniowych, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, choroba wieńcowa, Coripren, częstomocz, dławica piersiowa, enalapryl, kołatanie serca, lerkanidypina, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, osłabienie, pokrzywka, przerost dziąseł, senność, stężenie glukozy, świąd, tachykardia, wielomocz, wymioty, wysypka, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaczerwienienie skóry, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclaid 50 mg
Leczenie cyklosporyną, szczególnie w wysokich dawkach stosowanych u pacjentów po transplantacjach, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których nasilenie jest zależne od dawki i czasu terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia czynności nerek (wzrost stężenia kreatyniny i mocznika), nadciśnienie tętnicze, drżenia mięśniowe, hiperlipidemia, hiperglikemia, hiperurykemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i przerost dziąseł. Wśród poważniejszych powikłań wymienia się nefrotoksyczność ostrą i przewlekłą, encefalopatię, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES), a także hepatotoksyczność, która może prowadzić do cholestazy, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. Ponadto, leczenie cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) oraz reaktywacji wirusów Polyoma i JCV, co może skutkować nefropatią (PVAN) lub postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Zgłaszano także przypadki zespołu bólowego wywołanego przez inhibitory kalcyneuryny (CIPS) manifestującego się bólem kończyn dolnych oraz upośledzeniem słuchu u pacjentów z wysokim stężeniem leku.
W badaniach klinicznych z udziałem dzieci od 1. roku życia profil bezpieczeństwa cyklosporyny był porównywalny do obserwowanego u dorosłych. Działania niepożądane klasyfikowane według układów i narządów obejmują m.in. leukopenię (często), małopłytkowość i niedokrwistość (niezbyt często), zespół hemolityczno-mocznicowy (rzadko), hiperurykemię, hiperkaliemię, hipomagnezemię (często), drgawki i parestezje (często), encefalopatię i PRES (niezbyt często), a także hirsutyzm (bardzo często) i trądzik (często). Występują również zaburzenia miesiączkowania i ginekomastia (rzadko), a także gorączka i uczucie zmęczenia (często). Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym śmiertelnych, konieczne jest systematyczne monitorowanie pacjentów oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
biegunka, chłoniak, cholestaza, drżenie, działanie hepatotoksyczne, encefalopatia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, kurcz mięśni, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, migrena, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, nadmierne owłosienie, nefropatia, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna mikroangiopatyczna, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, nudność, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, plamica małopłytkowa zakrzepowa, polineuropatia ruchowa, przerost dziąseł, trądzik, upośledzenie słuchu, uszkodzenie wątroby, wrzód trawienny, wymioty, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zarażenie pasożytnicze, zespół bólowy inhibitora kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Equoral 100 mg/ml
Cyklosporyna, składnik aktywny Equoral (100 mg/ml, roztwór doustny), jest silnym lekiem immunosupresyjnym stosowanym w transplantologii i chorobach autoimmunologicznych. Profil działań niepożądanych jest szeroki i zależny od dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak zaburzenia czynności nerek, drżenie, nadciśnienie tętnicze, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie. Szczególnie u pacjentów po transplantacji, którzy otrzymują wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i są bardziej nasilone. Immunosupresja zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych (np. poliomawirus, wirus JC) oraz bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, które mogą mieć przebieg miejscowy lub uogólniony. Ponadto, terapia cyklosporyną wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, z ryzykiem śmiertelnego zakończenia.
chłoniak, cholestaza, choroba autoimmunologiczna, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie, nefropatia, nefrotoksyczność, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osłabienie słuchu, polineuropatia ruchowa, poliomawirus, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, wirus JC, wrzód trawienny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie wirusowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Staveran 120 120 mg
Werapamil, substancja czynna leku Staveran dostępna w dawkach 40 mg, 80 mg oraz 120 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, bóle brzucha), zaburzenia rytmu serca (rzadkoskurcz, częstoskurcz, kołatanie serca), niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry, obrzęki obwodowe oraz uczucie zmęczenia. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na kardiologiczne powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy I-III stopnia, niewydolność serca, asystolię oraz zatrzymanie akcji węzła zatokowego, które wymagają ścisłego monitorowania układu krążenia.
asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, chlorowodorek werapamilu, częstoskurcz, drżenie mięśni, duszność, ginekomastia, hiperkaliemia, hiperprolaktynemia, kołatanie serca, łysienie, mlekotok, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, osłabienie mięśni, parestezja, plamica, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, rzadkoskurcz zatokowy, senność, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szum uszny, uszkodzenie wątroby, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie akcji węzła zatokowego, zawroty głowy, zawroty głowy obwodowe, zawroty głowy ośrodkowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lapress 10 mg
Lerkanidypina, stosowana w dawkach 10 mg i 20 mg w leczeniu nadciśnienia tętniczego, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 3600 pacjentach. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęk obwodowy (występujący u około 0,9% pacjentów w badaniach kontrolowanych, wzrastający do 2% w długoterminowych obserwacjach), ból głowy, zaczerwienienie twarzy, tachykardia oraz kołatanie serca. Lek charakteryzuje się korzystnym profilem metabolicznym, bez negatywnego wpływu na glikemię i lipidogram. Rzadko może powodować nasilenie dławicy piersiowej u pacjentów z chorobą wieńcową, a pojedyncze przypadki zawału mięśnia sercowego zostały zgłoszone. Działania niepożądane obejmują również reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, skórne oraz mięśniowo-szkieletowe, z różną częstością występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA.
biegunka, bloker kanału wapniowego, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból przedsercowy, choroba wieńcowa, częstomocz, dihydropirydyna, dławica piersiowa, glikemia, hepatotoksyczność, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, lek hipotensyjny, lerkanidypina, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, parametry lipidowe, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, rozszerzenie naczyń, senność, świąd, tachykardia, uszkodzenie wątroby, wielomocz, wymioty, wysypka, zaczerwienienie twarzy, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Werapamil – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Werapamil wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach rasy Beagle, gdzie dawki od 10 mg/kg mc. do 85 mg/kg mc. były dobrze tolerowane. Przy dawkach toksycznych powyżej 60 mg/kg mc. obserwowano charakterystyczne efekty farmakologiczne, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, a także odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg mc. indukowały embriotoksyczność, objawiającą się zwiększoną resorpcją płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 360 mg/m²/dobę (Isoptin) i do 60 mg/kg mc./dobę (Staveran), gdzie dawki zbliżone lub przekraczające maksymalną zalecaną u ludzi (300 mg/m²) były letalne dla zarodków i powodowały opóźnienie wzrostu oraz rozwój płodu, prawdopodobnie w wyniku niedociśnienia tętniczego i toksyczności u matek.
aberracja chromosomalna, antagonista kanałów wapniowych, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, indukcja siostrzanych chromatyd, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obniżenie ciśnienia tętniczego, potencjał karcynogenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodów, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lercan 10 mg
Lek Lercan (lerkanidypina chlorowodorek) w dawkach 10-20 mg stosowany raz na dobę wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach klinicznych obejmujących łącznie 3676 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe (częstość do 2%), ból głowy, nagłe zaczerwienienie skóry, tachykardia oraz kołatanie serca. W badaniach kontrolowanych placebo częstość obrzęków wynosiła 0,9% w grupie lerkanidypiny i 0,83% w grupie placebo. Istotne jest, że lerkanidypina nie wpływa negatywnie na stężenie glukozy ani lipidów w osoczu, co jest korzystne przy długotrwałej terapii nadciśnienia tętniczego. Rzadko mogą wystąpić bóle w okolicy przedsercowej lub napady dławicy piersiowej, a u pacjentów z istniejącą dławicą piersiową możliwe jest nasilenie objawów, w pojedynczych przypadkach nawet zawał serca.
aminotransferaza wątrobowa, antagonista kanału wapniowego, ból głowy, ból w klatce piersiowej, częstomocz, dihydropirydyna, dławica piersiowa, dysfagia, glikemia, kołatanie serca, lerkanidypiny chlorowodorek, lipidemia, mętny płyn otrzewnowy, nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry, niedociśnienie tętnicze, objaw kardiologiczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, przerost dziąseł, reakcja skórna, tachykardia, wielomocz, zawał serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 100 mg
Cyklosporyna w postaci kapsułek miękkich Sandimmun Neoral (dawki 10 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są w dużej mierze zależne od dawki i wskazań terapeutycznych. Szczególnie u pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałą terapię podtrzymującą, obserwuje się częstsze i bardziej nasilone działania niepożądane. Immunosupresyjne działanie cyklosporyny zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym infekcji oportunistycznych takich jak poliomawirusowe zapalenie nerek (PVAN) oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) wywołana przez wirusa JC. Ponadto, stosowanie cyklosporyny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania immunosupresji.
cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drżenie, działanie immunosupresyjne, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migrena, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profil bezpieczeństwa leku, przerost dziąseł, wątroba, wrzód trawienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lercaprel 20 mg + 10 mg
Lercaprel, zawierający 20 mg enalaprylu maleinianu oraz 10 mg lerkanidypiny chlorowodorku, wykazuje profil bezpieczeństwa wynikający z działań niepożądanych obu składników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były kaszel (4,03%), zawroty głowy (1,67%) oraz ból głowy (1,67%). Działania niepożądane obejmują m.in. małopłytkowość, hiperkaliemię, tachykardię, niedociśnienie, bóle brzucha, zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), obrzęki naczynioruchowe oraz zaburzenia psychiczne i nerwowe. Występują one z różną częstością, od rzadkich po częste, i są zgodne z profilem bezpieczeństwa inhibitorów ACE oraz antagonistów wapnia.
agranulocytoza, antagonista wapnia, białkomocz, ból głowy, cholestaza, dławica piersiowa, enalapryl, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kaszel, kołatanie serca, lerkanidypina, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, przerost dziąseł, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wielomocz, wrzód trawienny, zaburzenia erekcji, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ortostatyczne, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Sumilar, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak kołatanie serca (amlodypina), niedociśnienie i obrzęk kończyn dolnych (amlodypina), a także suchy, nieproduktywny kaszel charakterystyczny dla ramiprylu. W zakresie hematologicznym obserwuje się m.in. neutropenię, agranulocytozę, pancytopenię oraz niedokrwistość hemolityczną, głównie związane z ramiprylem. Działania niepożądane o częstości „niezbyt często” i rzadsze obejmują m.in. niewydolność szpiku kostnego, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne (depresja, lęk), zaburzenia czynności nerek oraz poważne reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevens-Johnsona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipotonii, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów przyjmujących leki moczopędne, oraz na potencjalne zaburzenia wątroby, w tym rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby.
aftowe zapalenie jamy ustnej, astma, białkomocz, cholestaza, choroba Raynauda, depresja, dysfagia, eozynofilia, erytrocyty, ginekomastia, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, przeciwciała przeciwjądrowe, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stan splątania, Sumilar, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna (Sandimmun, 50 mg/ml) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii i terapii chorób autoimmunologicznych, charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (w tym zaburzenia homeostazy jonowej: hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia), nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Działania te są często zależne od dawki i mogą ustąpić po jej redukcji. U pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i z większym nasileniem. Ponadto, po podaniu dożylnym obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Istotnym ryzykiem jest zwiększona podatność na zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), w tym zakażenia poliomawirusem prowadzące do nefropatii (PVAN) oraz wirusem JC związanym z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Cyklosporyna zwiększa także ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania terapii.
anoreksja, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostra nefrotoksyczność, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zmiany morfologiczne, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candezek Combi 16 mg + 10 mg
Candezek Combi to lek złożony zawierający kandesartan cyleksetyl oraz amlodypinę, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Nie przeprowadzono odrębnych badań klinicznych dla tego preparatu, a profil bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących poszczególnych składników. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi kandesartanu są zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia dróg oddechowych, natomiast amlodypina wywołuje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki oraz nudności. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 3,1% dla kandesartanu i 3,2% dla placebo, a działania niepożądane miały przeważnie charakter łagodny i przemijający. Ze względu na wpływ kandesartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron, może wystąpić nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w osoczu.
agranulocytoza, amlodypina, bradykardia, cholestaza, częstoskurcz komorowy, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kandesartan cyleksetyl, kreatynina w osoczu, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, przerost dziąseł, rumień wielopostaciowy, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin SR-E 240 240 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne werapamilu chlorowodorku wykazały dobrą tolerancję substancji w dawkach od 10 mg/kg mc. do 62,5 mg/kg mc. u szczurów oraz do 85 mg/kg mc. u psów Beagle. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiały się jedynie przy dawkach ≥60 mg/kg mc. U psów obserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenne na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie wykazały działania teratogennego, natomiast embriotoksyczność pojawiała się przy dawkach toksycznych powyżej 60 mg/kg mc., manifestująca się zwiększonym współczynnikiem resorpcji płodów. W badaniach reprodukcyjnych stosowano dawki do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów, przy czym dawka 360 mg/m² u szczurów była letalna dla zarodków i powodowała opóźnienie rozwoju płodów, związane z toksycznością matczyną (hipotensja, zmniejszenie przyjmowania pokarmu i masy ciała). Brak jest jednak odpowiednich badań klinicznych u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, niedociśnienie tętnicze, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamilu chlorowodorek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plendil 10 mg
Felodypina, substancja czynna preparatu Plendil, jest blokadorem kanałów wapniowych stosowanym w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego. Profil działań niepożądanych jest ściśle związany z mechanizmem rozszerzania naczyń obwodowych i wykazuje zależność od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaczerwienienie twarzy, bóle głowy, kołatanie serca, zawroty głowy oraz uczucie zmęczenia, które zwykle pojawiają się na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki i mają charakter przemijający. Szczególnie istotne są obrzęki obwodowe, zwłaszcza w okolicach kostek, występujące u ≥1/10 pacjentów, wynikające z rozszerzenia tętniczek przedwłośniczkowych, co odróżnia je od obrzęków związanych z niewydolnością serca. Bardzo rzadkim, ale klinicznie istotnym działaniem niepożądanym jest przerost dziąseł u pacjentów z zapaleniem przyzębia, który można ograniczyć poprzez odpowiednią higienę jamy ustnej.
blokery kanałów wapniowych, choroba przyzębia, choroby układu sercowo-naczyniowego, częstoskurcz, dysfunkcja seksualna, felodypina, fotowrażliwość, impotencja, kołatanie serca, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, przerost dziąseł, rozszerzenie naczyń obwodowych, rozszerzenie tętniczek, rumień twarzy, tachykardia, zapalenie dziąseł, zapalenie naczyń leukocytoklastyczne, zapalenie przyzębia, zatrzymanie płynów, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rimal 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rimal, zawierający ramipryl i amlodypinę w dawkach 5 mg + 5 mg, 5 mg + 10 mg, 10 mg + 5 mg oraz 10 mg + 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, klasyfikowanych według układu MedDRA i częstości występowania. Do często obserwowanych należą bóle głowy, zawroty głowy, senność, kaszel, zmęczenie oraz obrzęki. Rzadziej występują eozynofilia, leukopenia, hiperkaliemia, tachykardia, zaburzenia widzenia, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, reakcje anafilaktyczne, ostra niewydolność nerek czy incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, oraz na możliwość wystąpienia hiperglikemii u chorych z cukrzycą.
agranulocytoza, arytmia, cholestaza, diuretyk oszczędzający potas, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, inhibitor ACE, leukopenia, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, stenoza tętnicy nerkowej, szumy uszne, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapaść naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Phenytoin Hikma 50 mg/ml
Phenytoin Hikma (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą być zależne od dawki, drogi podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Do najczęstszych objawów neurotoksycznych należą oczopląs, ataksja, parestezje, splątanie, zawroty głowy, bezsenność, ból głowy, drażliwość, drżenia oraz zaburzenia mowy i pamięci. Często obserwuje się także ospałość, uspokojenie i zaburzenia świadomości, a przy długotrwałym stosowaniu możliwa jest polineuropatia oraz nieodwracalna atrofia móżdżku przy stężeniach w osoczu powyżej 25 µg/ml. W zakresie układu krwiotwórczego rzadko występuje leukopenia, niedokrwistość megaloblastyczna oraz zaburzenia szpiku, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. Rzadkie, ale poważne reakcje immunologiczne obejmują anafilaksję, zespół podobny do tocznia rumieniowatego oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevens-Johnsona i zespół Lyella.
anafilaksja, artralgia, asystolia, ataksja, atrofia móżdżku, bezsenność, blokada przewodnictwa, ból głowy, diplopia, drżenie, dyskinezja, dystonia, działanie proarytmiczne, eozynofilia, guzkowe zapalenie okołotętnicze, leukopenia, limfadenopatia, migotanie przedsionków, morfologia krwi, napad toniczny, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność oddechowa, obniżenie ciśnienia krwi, obrzęk węzłów chłonnych, oczopląs, osteomalacja, osteopenia, osteoporoza, parestezja, pląsawica, polineuropatia, polineuropatia obwodowa, porfiria, przerost dziąseł, przykurcz Dupuytrena, reakcja rzekomoanafilaktyczna, splątanie, toczeń rumieniowaty układowy, trzepotanie przedsionków, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie szpiku kostnego, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół miasteniczny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiany EKG, zmniejszona gęstość mineralna kości