Działania niepożądane
Lerkanidypina

Działania niepożądane lerkanidypiny

Lerkanidypina jest selektywnym blokerem kanałów wapniowych, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Mimo udowodnionej skuteczności terapeutycznej, podobnie jak inne leki z grupy antagonistów wapnia, lerkanidypina może wywoływać różnorodne działania niepożądane. Bezpieczeństwo stosowania lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg raz na dobę zostało dokładnie ocenione zarówno w podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, jak i w długoterminowych badaniach z grupą kontrolną oraz bez grupy kontrolnej, obejmujących łącznie około 3676 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w trakcie badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu są: obrzęki obwodowe, ból głowy, nagłe zaczerwienienie skóry (zwłaszcza twarzy i szyi), tachykardia i kołatanie serca.² W przypadku preparatu Coripren, zawierającego lerkanidypinę w połączeniu z enalaprylem, najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi były: kaszel (4,03%), zawroty głowy (1,67%) i ból głowy (1,67%).³

Częstość występowania obrzęków obwodowych w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo wynosiła 0,9% dla lerkanidypiny w dawce 10-20 mg i 0,83% dla placebo. Warto jednak zauważyć, że częstość ta wzrosła do około 2% w całej badanej populacji, uwzględniając długoterminowe badania kliniczne.⁴

Działania niepożądane wg układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych lerkanidypiny w podziale na układy i narządy:

Zaburzenia układu immunologicznego

• Nadwrażliwość – rzadko⁵

Zaburzenia układu nerwowego

• Ból głowy – często⁶
• Zawroty głowy – niezbyt często⁷
• Senność – rzadko⁸
• Omdlenie – rzadko⁹

Zaburzenia serca

• Tachykardia – często¹⁰
• Kołatanie serca – często¹¹
• Dławica piersiowa – rzadko¹²

Zaburzenia naczyniowe

• Nagłe zaczerwienienie skóry (zwłaszcza twarzy) – często¹³
• Niedociśnienie tętnicze – niezbyt często¹⁴
• Zapaść krążeniowa – rzadko (dla produktu złożonego Coripren)¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

• Niestrawność – niezbyt często¹⁶
• Nudności – niezbyt często¹⁷
• Ból brzucha (nadbrzusza) – niezbyt często¹⁸
• Wymioty – rzadko¹⁹
• Biegunka – rzadko²⁰
• Przerost dziąseł – częstość nieznana²¹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

• Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy – częstość nieznana²²

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

• Wysypka – niezbyt często²³
• Świąd – niezbyt często²⁴
• Pokrzywka – rzadko²⁵
• Obrzęk naczynioruchowy – częstość nieznana²⁶

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

• Bóle mięśni – niezbyt często²⁷
• Ból stawów – niezbyt często (dla produktu złożonego Coripren)²⁸

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Wielomocz – niezbyt często²⁹
• Częstomocz – rzadko³⁰

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

• Obrzęki obwodowe – często³¹
• Osłabienie – niezbyt często³²
• Zmęczenie – niezbyt często³³
• Ból w klatce piersiowej – rzadko³⁴

Tabela działań niepożądanych lerkanidypiny

Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia krążenia wieńcowego

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalny wpływ lerkanidypiny na układ sercowo-naczyniowy. Niektóre pochodne dihydropirydyny mogą w rzadkich przypadkach wywoływać ból w okolicy przedsercowej lub napad dławicy piersiowej. U pacjentów z wcześniej rozpoznaną dławicą piersiową może wystąpić zwiększenie częstości, czasu trwania lub nasilenia napadów dławicowych. W pojedynczych przypadkach może dojść do zawału mięśnia sercowego.³⁵ Jest to szczególnie istotne ryzyko u pacjentów z istniejącą chorobą wieńcową.

Niedociśnienie tętnicze

Obniżenie ciśnienia tętniczego, będące głównym działaniem terapeutycznym lerkanidypiny, może w niektórych przypadkach być nadmiernie nasilone i prowadzić do niedociśnienia tętniczego. Stan taki może skutkować zawrotami głowy, omdleniami, a w skrajnych przypadkach zapaścią krążeniową.³⁶ Ryzyko to jest szczególnie istotne u osób starszych, pacjentów odwodnionych lub stosujących jednocześnie inne leki hipotensyjne.

Obrzęk naczynioruchowy

Wśród reakcji nadwrażliwości na lerkanidypinę może wystąpić obrzęk naczynioruchowy – stan potencjalnie zagrażający życiu, charakteryzujący się nagłym obrzękiem skóry, błon śluzowych oraz tkanki podskórnej.³⁷ Obrzęk ten może dotyczyć twarzy, ust, języka i/lub krtani, prowadząc do trudności w oddychaniu i przełykaniu. W przypadku wystąpienia takich objawów konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniej terapii.

Zaburzenia wątrobowe

Lerkanidypina może powodować zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych w surowicy.³⁸ Choć częstość tego działania niepożądanego nie jest dokładnie określona, należy monitorować parametry funkcji wątroby, szczególnie u pacjentów z wcześniej istniejącymi zaburzeniami wątroby.

Szczególne grupy pacjentów

Warto podkreślić, że lerkanidypina nie wpływa niekorzystnie na stężenie glukozy we krwi ani na stężenie lipidów w surowicy,³⁹ co jest istotną zaletą w porównaniu z niektórymi innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Dzięki temu jest stosunkowo bezpieczna u pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami gospodarki lipidowej.

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.⁴⁰