Działania niepożądane
Cyclaid 50 mg
Leczenie cyklosporyną, szczególnie w wysokich dawkach stosowanych u pacjentów po transplantacjach, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, których nasilenie jest zależne od dawki i czasu terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia czynności nerek (wzrost stężenia kreatyniny i mocznika), nadciśnienie tętnicze, drżenia mięśniowe, hiperlipidemia, hiperglikemia, hiperurykemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i przerost dziąseł. Wśród poważniejszych powikłań wymienia się nefrotoksyczność ostrą i przewlekłą, encefalopatię, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES), a także hepatotoksyczność, która może prowadzić do cholestazy, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym. Ponadto, leczenie cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) oraz reaktywacji wirusów Polyoma i JCV, co może skutkować nefropatią (PVAN) lub postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Zgłaszano także przypadki zespołu bólowego wywołanego przez inhibitory kalcyneuryny (CIPS) manifestującego się bólem kończyn dolnych oraz upośledzeniem słuchu u pacjentów z wysokim stężeniem leku.
W badaniach klinicznych z udziałem dzieci od 1. roku życia profil bezpieczeństwa cyklosporyny był porównywalny do obserwowanego u dorosłych. Działania niepożądane klasyfikowane według układów i narządów obejmują m.in. leukopenię (często), małopłytkowość i niedokrwistość (niezbyt często), zespół hemolityczno-mocznicowy (rzadko), hiperurykemię, hiperkaliemię, hipomagnezemię (często), drgawki i parestezje (często), encefalopatię i PRES (niezbyt często), a także hirsutyzm (bardzo często) i trądzik (często). Występują również zaburzenia miesiączkowania i ginekomastia (rzadko), a także gorączka i uczucie zmęczenia (często). Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym śmiertelnych, konieczne jest systematyczne monitorowanie pacjentów oraz zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
- Działania niepożądane leku Cyclaid (cyklosporyna)
- Najważniejsze działania niepożądane leku Cyclaid
- Zwiększone ryzyko zakażeń
- Ryzyko nowotworów
- Toksyczność nerkowa
- Hepatotoksyczność
- Inne działania niepożądane
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Cyclaid
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
- atopowe zapalenie skóry
- leczenie choroby przeszczep przeciw gospodarzowi
- leczenie komórkowego odrzucania przeszczepu
- łuszczyca
- reumatoidalne zapalenie stawów
- zapalenie błony naczyniowej oka
- zapalenie błony naczyniowej oka w chorobie Behçeta
- zapobieganie chorobie przeszczep przeciw gospodarzowi
- zapobieganie odrzuceniu przeszczepu po allogenicznej transplantacji szpiku
- zapobieganie odrzuceniu przeszczepu po przeszczepieniu narządów miąższowych
- zespół nerczycowy
Działania niepożądane leku Cyclaid (cyklosporyna)
Leczenie cyklosporyną wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość występowania zależą od dawki leku oraz wskazań do jego stosowania. Pacjenci po zabiegach transplantacji narządów, u których stosuje się duże dawki początkowe i długotrwałe leczenie podtrzymujące, doświadczają działań niepożądanych częściej i o większym nasileniu niż pacjenci leczeni z innych wskazań.1
Najważniejsze działania niepożądane leku Cyclaid
Do najważniejszych działań niepożądanych obserwowanych w badaniach klinicznych związanych z podawaniem cyklosporyny należą: zaburzenia czynności nerek, drżenie, nadmierne owłosienie, nadciśnienie, biegunka, jadłowstręt, nudności i wymioty. Wiele z tych działań niepożądanych jest zależnych od dawki i ustępuje po jej zmniejszeniu.2
Zwiększone ryzyko zakażeń
Pacjenci poddawani leczeniu immunosupresyjnemu, w tym cyklosporyną lub schematami leczenia zawierającymi cyklosporynę, mają zwiększone ryzyko wystąpienia zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) i zarażeń pasożytniczych. Mogą wystąpić zarówno zakażenia uogólnione, jak i zlokalizowane. Istnieje również ryzyko nasilenia istniejących wcześniej zakażeń lub wznowy zakażeń wirusem Polyoma, prowadzących do nefropatii (PVAN) lub postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) wywołanej przez wirus JCV. Odnotowano przypadki ciężkich, a nawet śmiertelnych powikłań infekcyjnych.3
Ryzyko nowotworów
U pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu, w tym cyklosporyną, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia chłoniaków, zaburzeń limfoproliferacyjnych oraz innych nowotworów złośliwych, szczególnie skóry. Częstość ich występowania zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia. Niektóre z tych nowotworów mogą prowadzić do śmierci.4
Toksyczność nerkowa
Pacjenci leczeni inhibitorami kalcyneuryny (CNI), w tym cyklosporyną, narażeni są na zwiększone ryzyko ostrej i przewlekłej nefrotoksyczności. W przypadkach ostrej nefrotoksyczności zgłaszano zaburzenia homeostazy jonowej, takie jak hiperkaliemia, hipomagnezemia i hiperurykemia. W przypadku przewlekłej nefrotoksyczności raportowano zmiany morfologiczne obejmujące zwyrodnienie szkliste tętniczek, zanik kanalików i zwłóknienie śródmiąższowe.5
Hepatotoksyczność
Po wprowadzeniu cyklosporyny do obrotu zgłaszano przypadki działania hepatotoksycznego i uszkodzenia wątroby, obejmujące cholestazę, żółtaczkę, zapalenie wątroby i niewydolność wątroby. Większość zgłoszeń dotyczyła pacjentów z istotnymi chorobami współistniejącymi, powikłaniami infekcyjnymi lub jednocześnie stosujących inne leki hepatotoksyczne. U pacjentów po przeszczepie narządu odnotowano przypadki śmiertelne związane z hepatotoksycznością.6
Inne działania niepożądane
Zgłaszano również pojedyncze przypadki bólu kończyn dolnych związanego ze stosowaniem cyklosporyny. Ból kończyn dolnych może być objawem zespołu bólowego wywołanego przez inhibitor kalcyneuryny (CIPS, ang. Calcineurin-Inhibitor Induced Pain Syndrome).7
U pacjentów z dużym stężeniem cyklosporyny raportowano przypadki upośledzenia słuchu w fazie po wprowadzeniu leku do obrotu.8
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Cyclaid
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane produktu leczniczego Cyclaid obserwowane w badaniach klinicznych, uporządkowane według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.9
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często | Leukopenia | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Niezbyt często | Małopłytkowość, niedokrwistość | Zmniejszenie liczby płytek krwi, obniżenie poziomu hemoglobiny | |
| Rzadko | Zespół hemolityczno-mocznicowy, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna | Ciężkie zaburzenia krwi związane z uszkodzeniem naczyń | |
| Częstość nieznana | Mikroangiopatia zakrzepowa, zakrzepowa plamica małopłytkowa | Zaburzenia krzepnięcia z uszkodzeniem małych naczyń | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Hiperlipidemia | Podwyższone stężenie lipidów we krwi |
| Często | Hiperglikemia, jadłowstręt, hiperurykemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia | Podwyższone stężenie glukozy, utrata apetytu, podwyższone stężenie kwasu moczowego, podwyższone stężenie potasu, obniżone stężenie magnezu | |
| Częstość nieznana | Inne zaburzenia elektrolitowe | Zaburzenia równowagi elektrolitowej | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Drżenie, bóle głowy | Mimowolne drżenia mięśni, różnego rodzaju bóle głowy |
| Często | Drgawki, parestezje | Napady padaczkowe, nieprawidłowe odczucia (mrowienie, drętwienie) | |
| Niezbyt często | Encefalopatia, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES) | Objawy: drgawki, splątanie, dezorientacja, zmniejszona reaktywność, pobudzenie, bezsenność, zaburzenia widzenia, ślepota korowa, śpiączka, niedowład, ataksja móżdżkowa | |
| Rzadko | Polineuropatia ruchowa | Uszkodzenie wielu nerwów odpowiedzialnych za funkcje ruchowe | |
| Bardzo rzadko | Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego | Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, w tym tarcza zastoinowa z możliwymi zaburzeniami widzenia w następstwie zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego | |
| Częstość nieznana | Migrena | Specyficzny rodzaj silnego bólu głowy | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone ciśnienie tętnicze krwi |
| Często | Nagłe zaczerwienienie twarzy | Czasowe rozszerzenie naczyń krwionośnych twarzy i szyi | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nudności, wymioty, dyskomfort/ból brzucha, biegunka, przerost dziąseł, wrzód trawienny | Dolegliwości ze strony układu pokarmowego, nadmierny rozrost tkanki dziąseł |
| Rzadko | Zapalenie trzustki | Stan zapalny trzustki, często objawiający się silnym bólem brzucha | |
| Częstość nieznana | Inne zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Różne dolegliwości układu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Nieprawidłowa czynność wątroby | Podwyższone stężenie enzymów wątrobowych |
| Częstość nieznana | Toksyczny wpływ na wątrobę i uszkodzenie wątroby | Cholestaza, żółtaczka, zapalenie wątroby i niewydolność wątroby, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Hirsutyzm | Nadmierne owłosienie ciała, zwłaszcza twarzy |
| Często | Trądzik, nadmierne owłosienie | Zmiany trądzikowe, wzrost włosów w miejscach nietypowych | |
| Niezbyt często | Wysypki alergiczne | Zmiany skórne spowodowane reakcją alergiczną | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Mialgia, kurcze mięśni | Bóle mięśniowe, mimowolne skurcze mięśni |
| Rzadko | Osłabienie mięśni, miopatia | Choroby mięśni prowadzące do ich osłabienia | |
| Częstość nieznana | Ból kończyn dolnych | Może być objawem zespołu bólowego wywołanego przez inhibitor kalcyneuryny (CIPS) | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo często | Zaburzenia czynności nerek | Upośledzenie czynności nerek, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Rzadko | Zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia | Nieregularne miesiączkowanie, powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Gorączka, uczucie zmęczenia | Podwyższona temperatura ciała, ogólne osłabienie |
| Niezbyt często | Obrzęki, zwiększenie masy ciała | Nagromadzenie płynu w tkankach, przyrost masy ciała | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Częstość nieznana | Upośledzenie słuchu | Osłabienie słuchu, głównie u pacjentów z dużym stężeniem cyklosporyny |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych uczestniczyły dzieci w wieku od 1. roku życia, stosujące standardowe dawkowanie cyklosporyny. Profil bezpieczeństwa w tej grupie pacjentów był porównywalny do profilu u osób dorosłych.10
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania