okres półtrwania w fazie eliminacji

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½) to kluczowy parametr farmakokinetyczny, który określa czas potrzebny do zmniejszenia stężenia leku w osoczu o połowę w fazie eliminacji. Parametr ten jest niezwykle ważny w praktyce klinicznej, ponieważ determinuje częstotliwość dawkowania oraz czas potrzebny do całkowitego usunięcia leku z organizmu.

Okres półtrwania zależy od wielu czynników, w tym od metabolizmu wątrobowego, wydalania nerkowego, wieku pacjenta, płci, masy ciała, chorób współistniejących oraz interakcji lekowych. Leki o krótkim okresie półtrwania (poniżej 4 godzin) zwykle wymagają częstszego dawkowania, natomiast substancje o długim okresie półtrwania (powyżej 24 godzin) mogą być podawane raz na dobę.

W praktyce klinicznej przyjmuje się, że po upływie 4-5 okresów półtrwania stężenie leku w organizmie spada do poziomu nieistotnego klinicznie (poniżej 5% dawki początkowej). Ta zasada jest szczególnie istotna przy zmianie terapii, gdy konieczne jest określenie, jak długo trzeba czekać na eliminację poprzedniego leku przed wprowadzeniem nowego, aby uniknąć potencjalnych interakcji.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Coryol 25 mg 25 mg

Karwedylol wykazuje złożony profil farmakokinetyczny, charakteryzujący się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) wynoszącym 21 µg/l osiąganym po około 1,5 godziny (tmax) po dawce 25 mg. Biodostępność bezwzględna wynosi około 25%, z wyraźną różnicą między enancjomerami: 31% dla R-(+)-enancjomeru i 15% dla S-(-)-enancjomeru, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i stereoselektywności metabolizmu. Karwedylol jest silnie wiązany z białkami osocza (~95%) i ma objętość dystrybucji 1,5-2 l/kg, zwiększoną u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4, CYP2E1, CYP2C9 i CYP1A2, a aktywne metabolity wykazują silniejsze działanie beta-adrenolityczne i właściwości przeciwutleniające. Klirens osoczowy po podaniu dożylnym 12,5 mg wynosi około 600 ml/min, a okres półtrwania w fazie eliminacji to 2,5 h (i.v.) i 6,5 h (p.o.).
AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, dostępność biologiczna, działanie beta-adrenolityczne, enzym CYP2D6, farmakokinetyka karwedylolu, glikoproteina p, klirens osoczowy, klirens zależny od masy ciała, lipofilność, marskość wątroby, metabolizm debryzochiny, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina racemiczna, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, polimorfizm genetyczny CYP2D6, R-enancjomer, rozszerzenie naczyń krwionośnych, S-enancjomer, stereoselektywność, Tmax, utlenianie i sprzęganie, właściwości przeciwutleniające
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polfenon 150 mg

Propafenon chlorowodorek, substancja czynna preparatu Polfenon (tabletki powlekane 150 mg i 300 mg), wykazuje złożony i zmienny farmakokinetycznie profil, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania. Po podaniu doustnym lek jest prawie całkowicie wchłaniany, jednak biodostępność wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 3,5 godziny, a działanie terapeutyczne utrzymuje się około 8 godzin. Stan stacjonarny ustala się po 3-4 dniach, kiedy biodostępność wzrasta do niemal 100%. Propafenon wiąże się w około 95% z białkami osocza, przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne u kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP2D6, CYP3A4 i CYP1A2, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów: 5-hydroksypropafenonu i norpropafenonu.
5-hydroksypropafenon, aktywność przeciwarytmiczna, biodostępność, Cmax, efekt pierwszego przejścia, izoenzym CYP2D6, izoenzymy CYP3A4 i CYP1A2, kinetyka eliminacji, kinetyka liniowa, kinetyka nieliniowa, N-depropylopropafenon, norpropafenon, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjenci wolno metabolizujący, Polfenon, propafenon chlorowodorek, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Carvedilol-ratiopharm 12,5 mg

Karwedylol, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów R i S, charakteryzuje się szybką absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 21 μg/l po 1,5 godziny przy dawce 25 mg. Liniowa farmakokinetyka umożliwia przewidywalne zwiększanie stężenia w osoczu wraz ze wzrostem dawki. Enancjomer R wykazuje dwukrotnie wyższą biodostępność (31%) i niższy klirens niż S (15%), co przekłada się na wyższe stężenia w osoczu. Karwedylol jest silnie wiązany z białkami osocza (~95%) i ma objętość dystrybucji 1,5-2 l/kg, zwiększoną u pacjentów z marskością wątroby. Metabolizm wątrobowy, głównie przez CYP2D6 i CYP2C9, prowadzi do powstania aktywnych metabolitów o różnym stopniu działania beta-adrenolitycznego i przeciwutleniającego. U osób z wolnym metabolizmem CYP2D6 obserwuje się zwiększone stężenia obu enancjomerów, co może wpływać na nasilenie działania rozszerzającego naczynia krwionośne.
autoregulacja przepływu krwi, biodostępność, blokada receptorów beta-adrenergicznych, błona dializacyjna, choroba niedokrwienna serca, CYP1A2, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens osoczowy, klirens zależny od masy ciała, krążenie wątrobowo-jelitowe, liniowa farmakokinetyka, lipofilność, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, mieszanina racemiczna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, substrat glikoproteiny P, wiązanie z białkami osocza, właściwości przeciwutleniające
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Drosfemine forte 0,03 mg + 3 mg

Drospirenon, podany doustnie w dawce 3 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z biodostępnością 76-85%, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) około 38 ng/ml po 1-2 godzinach. Jego okres półtrwania wynosi 31 godzin, a średnia pozorna objętość dystrybucji to 3,7 ± 1,2 l/kg. Drospirenon wiąże się głównie z albuminami surowicy, z 3-5% w formie wolnej, nie wykazując powinowactwa do SHBG ani CBG. Metabolizm obejmuje otwarcie pierścienia laktonowego, redukcję i sulfatację, a także oksydację przez CYP4A4. Klirens metaboliczny wynosi 1,5 ± 0,2 ml/min/kg, a eliminacja metabolitów odbywa się głównie z kałem i moczem w stosunku 1,2-1,4, z okresem półtrwania eliminacji około 40 godzin. W stanie stacjonarnym po około 8 dniach stosowania Cmax wzrasta do około 70 ng/ml, z kumulacją o współczynniku około 3. Drospirenon wykazuje umiarkowane hamowanie enzymów CYP1A1, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, co jest istotne przy ocenie interakcji lekowych.
albumina surowicy, biodostępność drospirenonu, cukrzyca, cytochrom P450, drospirenon, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, farmakokinetyka substancji czynnej, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hiperkaliemia, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, metabolizm oksydacyjny, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, skala Child-Pugh, spironolakton, stan stacjonarny, stężenie potasu w surowicy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – CoAramlessa 10 mg + 2,5 mg + 10 mg

Farmakokinetyka preparatu CoAramless, zawierającego peryndopryl z argininą, indapamid i amlodypinę, wykazuje, że jednoczesne podanie tych składników nie wpływa na ich indywidualne parametry. Peryndopryl szybko się wchłania (Cmax po 1 godzinie), jest prekursorem aktywnego metabolitu peryndoprylatu, którego maksymalne stężenie osiągane jest po 3-4 godzinach, a okres półtrwania wynosi 17 godzin. Biodostępność peryndoprylu zmniejsza się przy podaniu z pokarmem, dlatego zaleca się podawanie leku na czczo. Indapamid charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem (Cmax po 1 godzinie), wysokim wiązaniem z białkami osocza (79%) oraz długim okresem półtrwania 14-24 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Amlodypina osiąga Cmax po 6-12 godzinach, ma biodostępność 64-80% niezależną od pokarmu, bardzo wysokie wiązanie z białkami (97,5%) oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin, co zapewnia stabilne stężenie terapeutyczne przy dawkowaniu dobowym.
amlodypina, biodostępność, biodostępność substancji czynnej, dializoterapia, dystrybucja leku, enzym konwertujący angiotensynę, indapamid, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, końcowy okres półtrwania, maksymalne stężenie w osoczu, maksymalne stężenie we krwi, marskość wątroby, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, peryndopryl z argininą, peryndoprylat, pole pod krzywą stężenia leku, prekursor leku, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tamsulosin Medreg 0,4 mg

Tamsulosyna w dawce 0,4 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu) charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po wchłonięciu w jelicie, z kinetyką liniową i znaczną zmiennością międzyosobniczą stężeń w osoczu. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest około 6 godzin po podaniu pojedynczej dawki po posiłku, a w stanie stacjonarnym (osiąganym po 5 dniach dawkowania wielokrotnego) Cmax jest o około 2/3 wyższe. Zaleca się przyjmowanie leku po tym samym posiłku, aby zapewnić stabilność wchłaniania. Tamsulosyna wiąże się z białkami osocza w ponad 99%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 0,2 l/kg, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję do tkanek.
białko osocza, biodostępność, Cmax, dawkowanie wielokrotne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, indukcja enzymatyczna, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kinetyka liniowa, metabolit tamsulosyny, mikrosomalny enzym wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametr farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, wchłanianie tamsulosyny, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva 10 mg + 100 mg

Produkt Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva zawiera rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy (ASA), które charakteryzują się odmiennymi profilami farmakokinetycznymi. Rozuwastatyna osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 5 godzinach, z biodostępnością około 20% i objętością dystrybucji około 134 l. Wiąże się w 90% z albuminami, jest metabolizowana w około 10% głównie przez CYP2C9, a jej okres półtrwania wynosi około 20 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90%) i w mniejszym stopniu z moczem (5%). ASA jest szybko wchłaniany w jelicie cienkim, osiąga Cmax w 0,5-2 godziny, a jego okres półtrwania wynosi 15-20 minut. Kwas salicylowy, metabolit ASA, wiąże się w 90% z albuminami i wykazuje zmienny okres półtrwania do 24 godzin w zależności od dawki i pH moczu, co wpływa na jego wydalanie nerkowe.
albumina, alkalizacja moczu, białko osocza, białko transportujące OATP1B1, ekspozycja ogólnoustrojowa, frakcja LDL, hemodializa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym, klirens kreatyniny, kwas acetylosalicylowy, ludzki hepatocyt, maź stawowa, metabolit N-demetylowy, okres półtrwania w fazie eliminacji, pH moczu, polimorfizm genetyczny SLCO1B1, rozuwastatyna i kwas acetylosalicylowy, skala Childa-Pugha, substrat cytochromu P450, transporter błonowy OATP-C, wchłanianie zwrotne, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg

Preparat złożony Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg walsartanu + 12,5 mg hydrochlorotiazydu) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, różniące się od podawania składników osobno. Walsartan charakteryzuje się biodostępnością 23%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-4 godzinach, a jego eliminacja odbywa się głównie z kałem (83% dawki) z okresem półtrwania około 6 godzin. Walsartan silnie wiąże się z białkami osocza (94-97%) i podlega ograniczonemu metabolizmowi (około 20% dawki). Hydrochlorotiazyd ma biodostępność 70%, maksymalne stężenie osiąga po około 2 godzinach, a jego eliminacja zachodzi głównie przez nerki (>95% dawki) z okresem półtrwania 6-15 godzin. Wspólne podawanie powoduje zmniejszenie dostępności układowej hydrochlorotiazydu o około 30%, jednak nie wpływa to negatywnie na efekt terapeutyczny preparatu, który wykazuje silniejsze działanie hipotensyjne niż składniki podawane osobno.
bierna filtracja, biodostępność bezwzględna, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja, działanie hipotensyjne, ekspozycja AUC, eliminacja walsartanu, farmakokinetyka hydrochlorotiazydu, farmakokinetyka walsartanu, hydrochlorotiazyd, kinetyka wielowykładnicza, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w erytrocytach, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie maksymalne w surowicy, walsartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atarax 2 mg/ml

Hydroksyzyna, podawana doustnie w dawkach 25 mg i 50 mg, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) odpowiednio około 30 i 70 ng/ml w ciągu około 2 godzin, z biodostępnością około 80%. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (7-16 l/kg masy ciała u dorosłych) i przenika przez barierę krew-mózg oraz łożyskową, osiągając wyższe stężenia w skórze i u płodu niż w surowicy matki. Hydroksyzyna jest intensywnie metabolizowana głównie przez CYP3A4/5 do cetyryzyny (około 45% dawki), która również wykazuje działanie antagonistyczne na receptory H1. Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych wynosi średnio 14 godzin (zakres 7-20 godzin), a klirens całkowity to 13 ml/min/kg. Niewielka ilość leku (0,8%) jest wydalana niezmieniona z moczem, natomiast cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki (25% dawki doustnej). Postać syropu i tabletek wykazuje podobne parametry farmakokinetyczne.
Atarax, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, cetyryzyna, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dystrybucja w organizmie, działanie blokujące, hemodializa, hydroksyzyna chlorowodorek, izoenzym CYP3A4/5, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby żółciowa, metabolit N-dealkilowany, metabolit O-dealkilowany, niewydolność nerek ciężka, niewydolność wątroby wtórna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, receptor H1
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aporoza 5 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Aporoza, charakteryzuje się farmakokinetyką o liniowym profilu z biodostępnością około 20% i maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 5 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~134 l) oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, a metabolity N-demetylowane wykazują zmniejszoną aktywność farmakologiczną. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Wchłanianie i eliminacja nie ulegają zmianie po wielokrotnym podaniu, a farmakokinetyka nie jest istotnie modyfikowana przez wiek czy płeć pacjenta.
ABCG2 c.421AA, albumina, AUC, BCRP, bezwzględna biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, CYP2C9, cytochrom P450, dializoterapia, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kał, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit N-demetylowany, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny, reduktaza HGM-CoA, skala Child-Pugh, SLCO1B1 c.521CC, wątroba, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml

Dalteparyna sodowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu podskórnym (87 ± 6% aktywności anty-Xa u zdrowych ochotników). Farmakokinetyka wykazuje niepełną proporcjonalność dawki do ekspozycji (AUC wzrasta o około 33% przy zwiększeniu dawki z 2 500 do 10 000 j.m.). Objętość dystrybucji wynosi 40-60 ml/kg, co wskazuje na dystrybucję głównie w przestrzeni wewnątrznaczyniowej. Okres półtrwania po dożylnym podaniu wynosi około 2,1-2,3 godziny, natomiast po podaniu podskórnym wydłuża się do 3-5 godzin, co jest związane z opóźnionym wchłanianiem. Klirens osoczowy jest zależny od dawki i wynosi od 15,6 ± 2,4 ml/h/kg (120 j.m./kg) do 24,6 ± 5,4 ml/h/kg (30 j.m./kg). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, jednak mniej niż 5% aktywności anty-Xa jest wydalane z moczem, co sugeruje dezaktywację metabolitów przed wydaleniem. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek na hemodializie okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 godziny, co wymaga dostosowania dawkowania ze względu na ryzyko kumulacji leku.
aktywność anty-Xa, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka dalteparyny, faza dystrybucji, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, jednostka aktywności anty-Xa, klirens osoczowy, kumulacja leku, model jednokompartmentowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, podanie podskórne, pole pod krzywą stężenia, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, przewlekła niewydolność nerek, schemat dawkowania, wchłanianie leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Quetiapin NeuroPharma 300 mg

Kwetiapina wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny z dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, niezależną od przyjmowania pokarmu, co ułatwia stosowanie kliniczne. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~83%) oraz metabolizowany jest głównie w wątrobie przez izoenzym CYP3A4, z aktywnym metabolitem norkwetiapiną osiągającym w stanie stacjonarnym około 35% stężenia substancji macierzystej. Okres półtrwania kwetiapiny i norkwetiapiny wynosi odpowiednio około 7 i 12 godzin, co determinuje schemat dawkowania. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolizm wątrobowy, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem i kałem. Farmakokinetyka nie różni się istotnie między płciami, jednak u osób starszych klirens leku jest obniżony o 30-50%, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby obserwuje się zmniejszenie klirensu o około 25%, co może wymagać modyfikacji dawki.
aktywny metabolit kwetiapiny, biodostępność, CYP3A4, izoenzymy CYP, izoenzymy cytochromu P450, kał, klirens kreatyniny, klirens kwetiapiny, kwetiapina, marskość alkoholowa wątroby, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, stan stacjonarny, stężenie molowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioaktywne