małopłytkowość poheparynowa

Małopłytkowość poheparynowa (HIT – Heparin-Induced Thrombocytopenia) to poważne powikłanie terapii heparyną, charakteryzujące się paradoksalnym wzrostem ryzyka zakrzepowego pomimo spadku liczby płytek krwi. Wyróżnia się dwa typy HIT: typ I (nieimunoligiczny), który jest łagodny i samoograniczający się, oraz typ II (immunologiczny), który stanowi potencjalnie zagrażające życiu powikłanie.

Patofizjologia HIT typu II polega na tworzeniu przeciwciał (najczęściej klasy IgG) przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4 (PF4). Kompleksy przeciwciał z PF4 i heparyną aktywują płytki krwi poprzez receptor FcγIIa, co prowadzi do ich agregacji, uwolnienia mikrociałek prokoagulacyjnych oraz aktywacji układu krzepnięcia, skutkując paradoksalnym stanem nadkrzepliwości.

Diagnostyka HIT opiera się na ocenie klinicznej (skala 4T), badaniach laboratoryjnych oceniających obecność przeciwciał anty-PF4/heparyna (testy immunologiczne ELISA) oraz testach czynnościowych oceniających aktywację płytek (test uwalniania serotoniny, test agregacji płytek). Spadek liczby płytek o >50% lub do wartości <100 G/L w trakcie terapii heparyną powinien wzbudzić podejrzenie HIT.

Leczenie HIT wymaga natychmiastowego odstawienia wszystkich preparatów heparyny (również heparyny płuczącej cewniki) i włączenia alternatywnego leku przeciwkrzepliwego – najczęściej bezpośredniego inhibitora trombiny (argatroban, biwalirudyna) lub inhibitora czynnika Xa (fondaparynuks, danaparoid). Antagoniści witaminy K mogą być włączeni dopiero po normalizacji liczby płytek i w osłonie alternatywnego leku przeciwkrzepliwego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl