kwas eikozapentaenowy
Kwas eikozapentaenowy (EPA) to długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, który zawiera 20 atomów węgla i 5 wiązań podwójnych. Jest jednym z głównych kwasów tłuszczowych występujących w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś, makrela, śledź oraz w oleju z kryla i algach morskich.
W organizmie człowieka EPA odgrywa kluczową rolę w modulowaniu procesów zapalnych poprzez przekształcanie się w eikozanoidy o właściwościach przeciwzapalnych. EPA konkuruje z kwasem arachidonowym (omega-6) o enzymy cyklooksygenazy i lipooksygenazy, zmniejszając tym samym produkcję prozapalnych prostaglandyn i leukotrienów.
Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ suplementacji EPA na redukcję ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, obniżenie poziomu trójglicerydów we krwi oraz potencjalne działanie przeciwdepresyjne i przeciwzapalne. EPA wykazuje również obiecujące efekty w terapii wspomagającej w chorobach autoimmunologicznych i zapalnych.
Rekomendowane dzienne spożycie kwasów omega-3 (łącznie EPA i DHA) wynosi około 250-500 mg dla osób zdrowych, natomiast wyższe dawki (2-4 g) są zalecane w przypadku hipertrójglicerydemii pod nadzorem lekarza. EPA jest dostępny w postaci suplementów diety, często w połączeniu z kwasem dokozaheksaenowym (DHA).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Właściwości farmakodynamiczne
Dl-alfa-tokoferol, obecny w preparacie Omegaven w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml emulsji tłuszczowej, pełni kluczową rolę jako przeciwutleniacz chroniący długołańcuchowe kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA 1,25-2,82 g oraz DHA 1,44-3,09 g na 100 ml) przed peroksydacją lipidów. Jego działanie neutralizujące wolne rodniki zapewnia stabilność fizyczną i chemiczną emulsji, zapobiegając degradacji składników lipidowych, co jest niezbędne dla zachowania właściwości terapeutycznych tych kwasów, w tym funkcji strukturalnej DHA w fosfolipidach błon komórkowych oraz roli EPA jako prekursora eikozanoidów. Współdziałanie dl-alfa-tokoferolu z fosfolipidami jaja (1,2 g/100 ml) dodatkowo stabilizuje emulsję, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA02).
alfa-tokoferol, degradacja oksydacyjna, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, fosfolipidy błonowe, fosfolipidy jaja, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy tłuszczowe omega-3, mediatory lipidowe, peroksydacja lipidów, przeciwutleniacz, właściwości przeciwagregacyjne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tran Hasco 500 mg
TRAN HASCO to preparat w postaci miękkich kapsułek zawierających 500 mg oleju wątłuszowego (typ B), będącego źródłem witaminy A (300-1250 j.m.), cholekalcyferolu (witamina D, 30-125 j.m.) oraz kwasów tłuszczowych omega-3: EPA (35-80 mg) i DHA (30-90 mg). Kapsułki mają owalny kształt, jasnożółtą barwę i są wypełnione olejem o charakterystycznym zapachu, co zapewnia stabilność składników aktywnych. Otoczka kapsułki składa się z żelatyny i glicerolu, co gwarantuje elastyczność i trwałość produktu. Preparat jest pakowany w blistry PVC/PVDC/Aluminium, po 15 kapsułek w blistrze, łącznie 60 sztuk w opakowaniu, co ułatwia długotrwałą terapię.
- Leksykon substancji czynnych
Olej wątłuszowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Tran Hasco w kapsułkach miękkich zawiera 500 mg oleju wątłuszowego typu B, będącego głównym składnikiem aktywnym. Każda kapsułka dostarcza witaminę A w zakresie 300-1250 j.m., cholekalcyferol (witaminę D) 30-125 j.m., kwas eikozapentaenowy (EPA) 35-80 mg oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA) 30-90 mg. Pomimo obecności tych biologicznie istotnych składników, nie przeprowadzono dedykowanych badań nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego konkretnego preparatu, w tym oceny toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Postać farmaceutyczna – kapsułki miękkie owalne, jasnożółte, wypełnione olejem – może wpływać na farmakokinetykę, jednak brak jest szczegółowych danych w tym zakresie.
badanie niekliniczne, cholekalcyferol, dane przedkliniczne, kapsułka miękka, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, olej wątłuszowy, parametr farmakokinetyczny, postać farmaceutyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, witamina A, witamina D - Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Wskazania do stosowania
Dl-alfa-tokoferol, będący formą witaminy E, jest stosowany jako przeciwutleniacz w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, takich jak Omegaven, w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml. Jego główną funkcją jest ochrona wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA 1,25-2,82 g/100 ml oraz DHA 1,44-3,09 g/100 ml) przed utlenianiem, co zapewnia stabilność preparatu i zachowanie właściwości terapeutycznych. Omegaven zawiera 10,0 g wysoko oczyszczonego oleju rybnego na 100 ml emulsji, a obecność dl-alfa-tokoferolu zapobiega powstawaniu wolnych rodników i peroksydacji lipidów, wzmacniając jednocześnie efekt przeciwzapalny kwasów omega-3. Parametry fizykochemiczne emulsji obejmują pH 7,5-8,7, osmolalność 308-376 mOsm/kg wody oraz wartość energetyczną 112 kcal/100 ml.
choroba zapalna jelit, dl-alfa-tokoferol, efekt przeciwzapalny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby, intensywna terapia żywieniowa, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, niewydolność przewodu pokarmowego, osmolalność, peroksydacja lipidów, proces oksydacyjny, stan krytyczny pacjenta, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, witamina E, wolne rodniki, wyniszczenie nowotworowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej wątłuszowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olej wątłuszowy (Iecoris aselli oleum) pozyskiwany z wątroby dorsza i innych ryb z rodziny Gadidae jest preparatem farmakologicznym klasyfikowanym w grupie witamin A i D (kod ATC: A11CB). Jego działanie farmakodynamiczne wynika z synergii witaminy A, witaminy D3 oraz kwasów tłuszczowych omega-3: eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). Witamina A jest kluczowa dla prawidłowego widzenia, wzrostu i rozwoju tkanek nabłonkowych oraz mineralizacji kości. Witamina D3 reguluje gospodarkę wapniowo-fosforową, zwiększając wchłanianie tych pierwiastków w jelitach, ich resorpcję w nerkach oraz uwalnianie z kości, co jest niezbędne dla prawidłowej mineralizacji tkanki kostnej.
cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, działanie kardioprotekcyjne, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, mineralizacja tkanki kostnej, olej wątłuszowy, proces widzenia, profil lipidowy, struktura kości, tkanka nabłonkowa, triglicerydy, układ sercowo-naczyniowy, witamina D3 - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Omegaven –
Emulsja do infuzji Omegaven zawiera wysoko oczyszczony olej rybny (10,0 g/100 ml) z kwasami omega-3: eikozapentaenowym (EPA) w ilości 1,25-2,82 g oraz dokozaheksaenowym (DHA) w ilości 1,44-3,09 g. Pomimo istotnej roli tych kwasów tłuszczowych w rozwoju płodu, brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Omegaven u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W związku z tym, preparat nie powinien być rutynowo stosowany w tych grupach pacjentek, a jego podanie powinno być ograniczone do sytuacji absolutnej konieczności medycznej, po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. W trakcie terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, funkcji wątroby, rozwoju płodu oraz stanu klinicznego niemowlęcia karmionego piersią.
badanie kliniczne, emulsja do infuzji, farmakoterapia, fosfolipidy jaja, funkcja wątroby, indywidualizacja terapii, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, monitorowanie kliniczne, narząd wzroku, olej rybny wysoko oczyszczony, ostrożność terapeutyczna, parametry laboratoryjne, przeciwutleniacz, rozwój mózgu, rozwój płodu, tokoferol, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas linolowy (omega-6) jest niezbędnym wielonienasyconym kwasem tłuszczowym, który musi być dostarczany z zewnątrz, gdyż organizm ludzki nie jest w stanie go syntetyzować. W żywieniu pozajelitowym stanowi kluczowy składnik emulsji tłuszczowych, takich jak Lipidem 20% (38,4-46,4 g/l kwasu linolowego), Lipofundin MCT/LCT 10% (24,0-29,0 g/l) oraz Lipofundin MCT/LCT 20% (48,0-58,0 g/l), gdzie głównym źródłem jest oczyszczony olej sojowy. Kwas linolowy pełni funkcje strukturalne w fosfolipidach błon komórkowych, jest prekursorem długołańcuchowych kwasów omega-6, w tym kwasu arachidonowego, oraz substratem do syntezy eikozanoidów (prostaglandyn, leukotrienów, tromboksanów), które regulują procesy zapalne, agregację płytek i homeostazę naczyniową. Metabolizm kwasu linolowego wymaga prawidłowej funkcji lipazy lipoproteinowej, karnityny oraz systemu transportu mitochondrialnego, a jego hydroliza i utlenianie są wolniejsze niż w przypadku triglicerydów średniołańcuchowych (MCT).
agregacja płytek krwi, cytokina przeciwzapalna, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, enzym cyklooksygenaza, fosfolipid błonowy, homeostaza naczyniowa, kanał jonowy, karnityna, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, lipaza lipoproteinowa, lipooksygenaza, nasycony kwas tłuszczowy, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, płynność błony komórkowej, proces zapalny, receptor błonowy, śródbłonek naczyniowy, stan kataboliczny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy średniołańcuchowe, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Emulsje tłuszczowe zawierające omega-3-kwasy triglicerydy, takie jak Lipidem, są istotnym elementem żywienia pozajelitowego. Badania przedkliniczne wykazały, że emulsja o podwójnej zawartości omega-3 w stosunku do produktu końcowego Lipidem, przy jednoczesnym zmniejszeniu omega-6, nie wywołuje nieoczekiwanych działań farmakologicznych poza typowymi dla dużych dawek lipidów. W składzie 1000 ml emulsji znajduje się 100 g triglicerydów nasyconych o średniej długości łańcucha, 80 g oczyszczonego oleju sojowego oraz 20 g omega-3-kwasów triglicerydów, z całkowitą zawartością triglicerydów 200 mg/ml (20%). Zawartość niezbędnych kwasów tłuszczowych obejmuje kwas linolowy (omega-6) 38,4-46,4 g/l, kwas alfa-linolenowy (omega-3) 4,0-8,8 g/l oraz kwasy eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy (omega-3) 8,6-17,2 g/l.
badanie przedkliniczne, beta-sitosterol, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, fitosterol, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy triglicerydy, toksyczność reprodukcyjna, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, upośledzenie płodności, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Omega-3 kwasy estry etylowe – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Omacor zawiera omega-3 kwasy estry etylowe 90, w dawce 1000 mg na kapsułkę, co odpowiada 460 mg EPA i 380 mg DHA, łącznie 840 mg kwasów omega-3. Standardowa dawka początkowa wynosi 2 kapsułki na dobę (2000 mg omega-3), z możliwością zwiększenia do 4 kapsułek (4000 mg omega-3) w przypadku braku oczekiwanej skuteczności terapeutycznej. Kapsułki należy przyjmować podczas posiłku, aby zminimalizować ryzyko dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Preparat zawiera również 4 mg D-alfa-tokoferolu jako przeciwutleniacz. Postać farmaceutyczna to miękkie, przezroczyste kapsułki żelatynowe z jasnożółtym olejem.
D-alfa-tokoferol, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, kapsułka żelatynowa, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź terapeutyczna, omega-3 kwasy estry etylowe, pacjent w podeszłym wieku, postać farmaceutyczna, preparat Omacor, przeciwutleniacz, substancja czynna, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Omega-3 kwasy estry etylowe – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Omacor zawiera 1000 mg omega-3 kwasów estrów etylowych, w tym 460 mg estru etylowego kwasu eikozapentaenowego (EPA) oraz 380 mg estru etylowego kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i jest stosowany głównie w terapii hipertriglicerydemii. Pomimo braku dedykowanych badań oceniających wpływ tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, analiza farmakologiczna i dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują na brak lub nieistotny wpływ na te funkcje. W związku z tym nie ma konieczności wprowadzania szczególnych ostrzeżeń dotyczących bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów czy obsługi urządzeń mechanicznych podczas terapii Omacorem.
charakterystyka produktu leczniczego, doświadczenie kliniczne, ester etylowy kwasu dokozaheksaenowego, ester etylowy kwasu eikozapentaenowego, hipertriglicerydemia, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, mechanizm działania, Omacor, omega-3 kwasy estry etylowe, praktyka kliniczna, profil farmakologiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –
SmofKabiven Low Osmo Peripheral to kompleksowy roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech olejów: sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), oleju z oliwek (kwasy jednonienasycone) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Preparat dostarcza zrównoważony profil kwasów tłuszczowych, optymalizując stosunek omega-6 do omega-3, co przekłada się na stabilność preparatu i zmniejszenie stresu oksydacyjnego. Aminokwasy pełnią funkcję substratów do syntezy białek oraz uczestniczą w przemianach energetycznych, wykazując efekt termogenny. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych. Produkt dostępny jest w czterech pojemnościach (850 ml do 2500 ml) o wartości energetycznej od 600 kcal (2,5 MJ) do 1800 kcal (7,5 MJ), z precyzyjnie dobranym składem aminokwasów, glukozy i tłuszczów.
białka wiążące retinol, chylomikrony, efekt termogenny, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, erytrocyty, fosfolipidy erytrocytów, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, ośrodkowy układ nerwowy, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, tkanki glukozozależne, triglicerydy MCT, tromboksany, worek trójkomorowy, wskaźnik BMI, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven extra Nitrogen –
SmofKabiven extra Nitrogen to roztwór do żywienia pozajelitowego o kodzie ATC B05BA10, zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja SMOFlipid składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność SMOFlipid, wykazując korzystne zmiany w profilu kwasów tłuszczowych po 4 tygodniach terapii. Aminokwasy stanowią budulec białek i wywołują efekt termogenezy, natomiast glukoza pełni rolę podstawowego źródła energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych, takich jak OUN.
białka wiążące retinol, długotrwałe żywienie pozajelitowe, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy krwinek czerwonych, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy tłuszczowe omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, SMOFlipid, termogeneza, triglicerydy MCT, tromboksany, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lipidem 200 mg/ml
Emulsja do infuzji Lipidem zawiera 200 mg/ml tłuszczów, w tym 100 g/1000 ml triglicerydów nasyconych o średniej długości łańcucha, 80 g/1000 ml oczyszczonego oleju sojowego oraz 20 g/1000 ml triglicerydów omega-3. Po podaniu dożylnym triglicerydy ulegają hydrolizie do glicerolu i kwasów tłuszczowych, które są następnie metabolizowane w organizmie poprzez procesy wytwarzania energii, syntezę biologicznie czynnych cząsteczek, glukoneogenezę oraz resyntezę tłuszczów. Maksymalne stężenie triglicerydów w surowicy zależy od dawki, szybkości infuzji, stanu metabolicznego pacjenta oraz indywidualnych czynników, takich jak stężenie triglicerydów na czczo. W ciąży istotne jest preferencyjne wychwytywanie długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych przez łożysko, co reguluje ich przenikanie do krążenia płodu.
farmakokinetyka, glukoneogeneza, hydroliza triglicerydów, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, łożysko, olej sojowy, osmolalność, podanie dożylne, resynteza tłuszczów, stężenie triglicerydów, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, wydalanie nerkowe - Leksykon substancji czynnych
Olej wątłuszowy – Wskazania do stosowania
Olej wątłuszowy (typ B), zawierający witaminę A (300-1250 j.m./kapsułkę), cholekalcyferol (witaminę D, 30-125 j.m./kapsułkę) oraz kwasy tłuszczowe omega-3: EPA (35-80 mg) i DHA (30-90 mg), wykazuje szerokie zastosowanie kliniczne. Jest szczególnie rekomendowany w profilaktyce i terapii niedoborów witamin A i D, zwłaszcza u dzieci w okresie intensywnego wzrostu oraz niemowląt z grup ryzyka krzywicy. Substancja wspomaga mineralizację kości, zapobiega osteoporozie pomenopauzalnej, poprawia stan skóry i błon śluzowych, a także wspiera funkcje neurologiczne i odporność, co czyni ją wartościowym elementem terapii w okresie rekonwalescencji po chorobach przewlekłych i zabiegach operacyjnych.
cholekalcyferol, działanie neuroprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, gęstość mineralna kości, gospodarka wapniowo-fosforanowa, krzywica, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, menopauza, niedobór witamin, olej wątłuszowy, osteomalacja, osteopenia, osteoporoza pomenopauzalna, tran, witamina A, zaburzenia uwapnienia tkanki kostnej - Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Wskazania do stosowania
Fosfolipidy jaja stanowią kluczowy składnik emulgujący w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Omegaven, umożliwiając stabilne rozproszenie lipidów w roztworze wodnym i bezpieczne podanie dożylne. W emulsji Omegaven fosfolipidy jaja występują w stężeniu 1,2 g/100 ml, co zapewnia odpowiednią stabilność fizykochemiczną emulsji o pH 7,5–8,7, kwasowości poniżej 1 mmol HCl/l oraz osmolalności 308–376 mOsm/kg wody. Preparat zawiera również 10 g/100 ml wysoko oczyszczonego oleju rybiego, dostarczającego EPA (1,25–2,82 g/100 ml) i DHA (1,44–3,09 g/100 ml), a także przeciwutleniacz dl-α-tokoferol (0,015–0,0296 g/100 ml) i glicerol (2,5 g/100 ml), co łącznie zapewnia wartość energetyczną 470 kJ/100 ml (112 kcal/100 ml).
Wskazaniem do stosowania preparatów zawierających fosfolipidy jaja jest żywienie pozajelitowe u pacjentów z niemożnością, niewystarczalnością lub przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, zwłaszcza gdy konieczne jest uzupełnienie długołańcuchowych kwasów omega-3 (EPA i DHA). Lekarz powinien uwzględnić specyficzne potrzeby pacjenta, w tym zapotrzebowanie energetyczne i odżywcze, przy doborze preparatu. Stabilność i właściwości fizykochemiczne emulsji, takie jak pH, kwasowość i osmolalność, są istotne dla bezpieczeństwa podania dożylnego i skuteczności terapii żywieniowej.
D,L-α-tokoferol, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipid jaja, glicerol, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, olej rybny, osmolalność, parametr fizykochemiczny, podanie dożylne, przeciwutleniacz, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas alfa-linolenowy (ALA), należący do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, jest niezbędnym składnikiem żywienia pozajelitowego, obecnym w preparatach takich jak Lipidem (4,0-8,8 g/l), Lipofundin MCT/LCT 10% (2,5-5,5 g/l) oraz Lipofundin MCT/LCT 20% (5,0-11,0 g/l). ALA pełni kluczową rolę w budowie i utrzymaniu integralności błon komórkowych oraz stanowi prekursor długołańcuchowych kwasów tłuszczowych EPA i DHA, które wykazują działanie przeciwzapalne. Metabolizm ALA obejmuje hydrolizę trójglicerydów, transport jako wolnych kwasów tłuszczowych oraz elongację i desaturację do aktywnych metabolitów omega-3, co jest istotne w kontekście terapii żywieniowej pacjentów z niedoborami niezbędnych kwasów tłuszczowych oraz stanami hiperzapalnymi i ryzykiem posocznicy.
błona komórkowa, cytokina prozapalna, cytokina przeciwzapalna, długołańcuchowy kwas tłuszczowy, działanie przeciwzapalne, eikozanoid, emulsja tłuszczowa, fosfolipid, kwas alfa-linolenowy, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy MCT, kwas tłuszczowy omega-3, lipaza lipoproteinowa, niezbędny kwas tłuszczowy, płynność błony komórkowej, posocznica, przekazywanie sygnału komórkowego, reakcja hiperzapalna, stan kataboliczny, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, trójgliceryd, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Przeciwwskazania stosowania
Preparaty do żywienia pozajelitowego zawierające omega-3-kwasy triglicerydy, takie jak Lipidem (200 mg/ml lipidów, w tym 20,0 g/l omega-3-kwasów triglicerydów), wymagają szczególnej uwagi ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia z hipertriglicerydemią ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), gdyż podanie emulsji lipidowych może pogorszyć zaburzenia metaboliczne. Ponadto preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki takie jak jaja, ryby, orzeszki ziemne, białko soi (Lipidem zawiera 80,0 g/l oleju sojowego) oraz inne substancje pomocnicze. Inne istotne przeciwwskazania to ciężka koagulopatia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ciężka niewydolność wątroby i nerek (bez leczenia nerkozastępczego), ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zatorowość tłuszczowa oraz kwasica, które mogą zwiększać ryzyko powikłań lub uniemożliwiać prawidłowy metabolizm lipidów.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja do infuzji, emulsja lipidowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja, koagulopatia, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasica, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość na składniki, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, omega-3 kwasy triglicerydy, posocznica, równowaga kwasowo-zasadowa, udar mózgu, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas eikozapentaenowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas eikozapentaenowy (EPA), długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, obecny w preparatach takich jak Lipidem, Omacor, Omegaven oraz Tran Hasco, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz karcynogenności nie ujawniły istotnego ryzyka dla człowieka. W szczególności, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym dla Lipidem (emulsja tłuszczowa z dwukrotnie wyższą zawartością triglicerydów omega-3 niż w produkcie końcowym), Omegaven oraz Omacor nie wykazały działań niepożądanych wykraczających poza oczekiwane efekty lipidów. Dla Tran Hasco, zawierającego 35-80 mg EPA na kapsułkę, brak jest danych nieklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i karcynogenności, w tym dla Omacor, potwierdziły brak potencjału mutagennego i rakotwórczego.
badanie genotoksyczności, badanie immunogenności, badanie karcynogenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające, fitoestrogen, kwas eikozapentaenowy, potencjał alergizujący, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał toksyczny, toksyczne działanie na rozród, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Omega-3 kwasy estry etylowe – Przedawkowanie
Preparat Omacor zawiera 1000 mg omega-3 kwasów estrów etylowych 90 w kapsułce, w tym 460 mg estru etylowego kwasu eikozapentaenowego (EPA) oraz 380 mg estru etylowego kwasu dokozaheksaenowego (DHA), co łącznie daje 840 mg tych estrów. Preparat zawiera także 4 mg D-alfa-tokoferolu jako przeciwutleniacz. W przypadku przedawkowania nie określono konkretnej dawki toksycznej, jednak mogą wystąpić objawy takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), zaburzenia krzepnięcia (wydłużenie czasu krwawienia, zwiększone ryzyko krwawień), hipotensja oraz nadmierne obniżenie stężenia triglicerydów.
ciśnienie tętnicze, czas krwawienia, D-alfa-tokoferol, hipotensja, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, leczenie objawowe, nudności, omega-3 kwasy estry etylowe, ostra toksyczność, parametry krzepnięcia krwi, płukanie żołądka, triglicerydy, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia lipidowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe