Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania prednizolonu

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania prednizolonu uzyskane w konwencjonalnych badaniach farmakologicznych, badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyniki poszczególnych badań przedklinicznych.¹

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej prednizolonu przeprowadzonych na szczurach określono wartość LD50 (dawka powodująca zgon 50% badanych zwierząt) na poziomie 240 mg prednizolonu/kg masy ciała po jednokrotnym podaniu, przy czym obserwacja zgonów obejmowała okres 7 dni.²

Toksyczność subchroniczna i po podaniu wielokrotnym

Badania toksyczności subchronicznej i po podaniu wielokrotnym wykazały następujące efekty:

• U szczurów – po dootrzewnowym podawaniu prednizolonu w dawce dobowej 33 mg/kg masy ciała przez okres 7-14 dni zaobserwowano zmiany widoczne zarówno w mikroskopie świetlnym, jak i elektronowym w obrębie komórek wysp Langerhansa.³
• U królików – eksperymentalne uszkodzenie wątroby zostało wywołane po podawaniu dawki dobowej 2-3 mg/kg masy ciała przez okres dwóch do czterech tygodni.⁴
• U świnek morskich – obserwowano toksyczne działanie na tkanki w postaci martwicy mięśni po kilkutygodniowym stosowaniu dawki 0,5-5 mg/kg masy ciała.⁵
• U psów – martwica mięśni wystąpiła po kilkutygodniowym podawaniu dawki 4 mg/kg masy ciała.⁶

Genotoksyczność i kancerogenność

Dostępne wyniki badań glikokortykosteroidów, w tym prednizolonu, nie wskazują na jakiekolwiek klinicznie istotne właściwości genotoksyczne. Nie wykazano potencjału rakotwórczego prednizolonu w badaniach przedklinicznych.⁷

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach toksycznego wpływu na reprodukcję zaobserwowano następujące efekty:

• Teratogenność – prednizolon powodował rozszczep podniebienia u myszy, chomików i królików.⁸
• Malformacje – podczas pozajelitowego podawania u szczurów odnotowano nieznaczne nieprawidłowości w obrębie czaszki, szczęki i języka.⁹
• Zaburzenia wzrostu – obserwowano wewnątrzmaciczne zaburzenia wzrostu płodów.¹⁰
• Wpływ na spermatogenezę – podczas stosowania dużych dawek prednizolonu (30 mg na dobę) przez okres co najmniej 4 tygodni obserwowano odwracalne zaburzenia spermatogenezy, które utrzymywały się jeszcze przez kilka miesięcy po zaprzestaniu podawania leku.¹¹

Zestawienie wyników badań toksyczności prednizolonu u różnych gatunków zwierząt

Podsumowując, wyniki badań przedklinicznych wskazują na potencjalne działania niepożądane prednizolonu, które są charakterystyczne dla glikokortykosteroidów i obejmują: uszkodzenie wątroby, zmiany w obrębie komórek wysp trzustkowych, martwicę mięśni oraz wpływ teratogenny i na rozrodczość. Należy jednak podkreślić, że efekty te obserwowano głównie przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających dawki stosowane klinicznie u ludzi.¹²