zydowudyna

Zydowudyna (AZT, azydotymidyna) to lek przeciwwirusowy należący do grupy nukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NRTI). Został zatwierdzony jako pierwszy lek do leczenia zakażeń HIV w 1987 roku i do dziś stanowi istotny element schematów terapeutycznych w leczeniu zakażeń HIV/AIDS.

Mechanizm działania zydowudyny polega na hamowaniu aktywności enzymu odwrotnej transkryptazy wirusa HIV, co uniemożliwia przepisanie wirusowego RNA na DNA i integrację z genomem komórki gospodarza. Lek ten wymaga wewnątrzkomórkowej fosforylacji do aktywnej postaci trójfosforanowej.

W praktyce klinicznej zydowudyna jest stosowana głównie w skojarzeniu z innymi lekami antyretrowirusowymi w ramach terapii wielolekowej (HAART). Szczególne znaczenie ma w profilaktyce zakażeń wertykalnych (z matki na dziecko), gdzie wykazuje wysoką skuteczność w redukcji transmisji wirusa.

Do najczęstszych działań niepożądanych zydowudyny należą: niedokrwistość, neutropenia, nudności, bóle głowy, bezsenność oraz miopatia. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do kwasicy mleczanowej i stłuszczenia wątroby. Ze względu na profil działań niepożądanych, w wielu schematach terapeutycznych jest zastępowana nowszymi lekami o lepszej tolerancji.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl