Interakcje leku
Lamivudine Mylan 100 mg

Lamiwudyna charakteryzuje się ograniczonym potencjałem do interakcji lekowych, co wynika z jej farmakokinetyki: minimalnego metabolizmu, niskiego wiązania z białkami osocza oraz niemal całkowitego wydalania przez nerki w formie niezmienionej. Eliminacja odbywa się głównie przez aktywny transport kationów organicznych, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wydalanych tą drogą, np. trimetoprimu, który zwiększa stężenie lamiwudyny w surowicy o około 40% przy dawce 160 mg/800 mg ko-trimoksazolu. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania lamiwudyny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. Z kolei zydowudyna powoduje umiarkowane (28%) zwiększenie Cmax, bez istotnego wpływu na AUC, a interferon α i leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna A) nie wykazują klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania lamiwudyny z innymi analogami cytydyny (np. emtrycytabiną) oraz kladrybiną ze względu na ryzyko zmniejszenia skuteczności i zwiększenia toksyczności.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Potencjał lamiwudyny do wchodzenia w interakcje z innymi lekami jest stosunkowo ograniczony ze względu na jej specyficzne właściwości farmakokinetyczne, takie jak minimalny metabolizm, niski stopień wiązania z białkami osocza oraz prawie całkowite wydalanie przez nerki w niezmienionej postaci. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów.1

Mechanizm wydalania i potencjał interakcji

Lamiwudyna jest w przeważającej części eliminowana poprzez układ aktywnego transportu kationów organicznych. Ten specyficzny mechanizm wydalania sprawia, że należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania innych leków, które również są wydalane tą drogą. Ryzyko interakcji jest szczególnie istotne w przypadku leków, które są głównie wydalane poprzez aktywny transport kationów organicznych, np. trimetoprimu.2

Leki, które są wydalane jedynie częściowo poprzez ten mechanizm (np. ranitydyna, cymetydyna), zwykle nie wykazują istotnych interakcji z lamiwudyną. Podobnie niskie ryzyko interakcji dotyczy substancji wydalanych głównie w wyniku transportu anionów organicznych lub przesączania kłębuszkowego.3

Udokumentowane interakcje z wybranymi lekami

Trimetoprim/sulfametoksazol (ko-trimoksazol) podawany w dawce 160 mg/800 mg powoduje zwiększenie stężenia lamiwudyny w surowicy o około 40%. Jednocześnie lamiwudyna nie wpływa na farmakokinetykę trimetoprimu i sulfametoksazolu. Dostosowanie dawkowania lamiwudyny nie jest konieczne, o ile pacjent nie ma zaburzeń czynności nerek.4

W przypadku jednoczesnego podawania lamiwudyny z zydowudyną obserwowano umiarkowane (28%) zwiększenie stężenia maksymalnego (Cmax) zydowudyny. Jednak ogólna ekspozycja (AUC) nie była istotnie zwiększona. Z kolei zydowudyna nie wykazuje wpływu na farmakokinetykę lamiwudyny.5

Interferon α stosowany jednocześnie z lamiwudyną nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych. Nie zaobserwowano również klinicznie istotnych niepożądanych interakcji u pacjentów otrzymujących lamiwudynę jednocześnie ze standardowo stosowanymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak cyklosporyna A. Należy jednak zaznaczyć, że w tym przypadku nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących interakcji.6

Przeciwwskazane i niezalecane połączenia

Ze względu na podobieństwo strukturalne, lamiwudyny nie należy podawać jednocześnie z innymi analogami cytydyny, takimi jak emtrycytabina. Dodatkowo należy unikać stosowania lamiwudyny z innymi produktami leczniczymi zawierającymi tę samą substancję czynną.7

Badania in vitro wykazały, że lamiwudyna hamuje wewnątrzkomórkową fosforylację kladrybiny, co w warunkach klinicznych może prowadzić do utraty skuteczności kladrybiny stosowanej w skojarzeniu. Istnieją również dane kliniczne potwierdzające możliwość występowania niekorzystnych interakcji między tymi lekami. Z tego powodu jednoczesne stosowanie lamiwudyny z kladrybiną nie jest zalecane.8

Interakcje z sorbitolem i innymi alkoholami cukrowymi

Wykazano, że jednoczesne podawanie sorbitolu z lamiwudyną prowadzi do zależnego od dawki zmniejszenia ekspozycji na lamiwudynę. Podanie roztworu sorbitolu (3,2 g; 10,2 g; 13,4 g) jednocześnie z pojedynczą dawką 300 mg lamiwudyny w postaci roztworu doustnego spowodowało u dorosłych zmniejszenie ekspozycji na lamiwudynę (AUC∞) o 14%, 32% i 36% oraz wartości Cmax lamiwudyny o 28%, 52% i 55%.9

Jeśli to możliwe, należy unikać długotrwałego skojarzonego stosowania lamiwudyny z produktami leczniczymi zawierającymi sorbitol lub inne osmotycznie działające poliole czy alkohole cukrowe, takie jak ksylitol, mannitol, laktytol czy maltytol. W sytuacjach, gdy nie można uniknąć długotrwałego podawania skojarzonego, zaleca się częstsze oznaczanie miana HBV, aby monitorować skuteczność terapii.10

Interakcje lamiwudyny z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Lamivudine Mylan nie opisano bezpośrednich interakcji między lamiwudyną a etanolem (alkoholem etylowym). Ze względu na mechanizm wydalania lamiwudyny, który odbywa się głównie przez nerki przy udziale aktywnego transportu kationów organicznych, nie przewiduje się istotnych interakcji farmakokinetycznych między lamiwudyną a alkoholem.

Jednocześnie należy pamiętać, że spożywanie alkoholu przez pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B może prowadzić do nasilenia uszkodzenia wątroby, co może wpływać na skuteczność terapii przeciwwirusowej i zwiększać ryzyko progresji choroby. Z tego powodu, niezależnie od braku bezpośrednich interakcji farmakologicznych, zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas terapii lamiwudyną.

Tabela interakcji lamiwudyny z innymi lekami

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Trimetoprim/Sulfametoksazol (ko-trimoksazol) Farmakokinetyczna – zmniejszone wydalanie lamiwudyny przez nerki Zwiększenie stężenia lamiwudyny w surowicy o około 40% Umiarkowany Zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania, chyba że pacjent ma zaburzenia czynności nerek
Zydowudyna Farmakokinetyczna Zwiększenie Cmax zydowudyny o 28%, bez istotnego wpływu na AUC Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Emtrycytabina i inne analogi cytydyny Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Potencjalne zmniejszenie skuteczności obu leków i zwiększenie ryzyka działań niepożądanych Wysoki Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
Inne produkty zawierające lamiwudynę Farmakodynamiczna – addytywna toksyczność Zwiększone ryzyko działań niepożądanych Wysoki Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
Kladrybina Farmakodynamiczna – hamowanie wewnątrzkomórkowej fosforylacji kladrybiny Zmniejszenie skuteczności kladrybiny Wysoki Jednoczesne stosowanie niezalecane
Sorbitol i inne alkohole cukrowe (ksylitol, mannitol, laktytol, maltytol) Farmakokinetyczna – zmniejszone wchłanianie lamiwudyny Zmniejszenie AUC lamiwudyny o 14-36% i Cmax o 28-55% (zależnie od dawki sorbitolu) Wysoki Unikać długotrwałego jednoczesnego stosowania; w razie konieczności – częściej monitorować miano HBV
Interferon α Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Brak istotnego wpływu Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna A) Nie przeprowadzono formalnych badań Nie obserwowano klinicznie istotnych niepożądanych interakcji Niski Zwykle nie wymaga modyfikacji dawkowania, zalecane monitorowanie
Ranitydyna, cymetydyna Farmakokinetyczna – częściowo konkurują o ten sam mechanizm wydalania Brak istotnych interakcji Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Alkohol etylowy Brak bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych Nasilenie uszkodzenia wątroby Umiarkowany Zalecane ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu ze względu na chorobę podstawową (WZW B)
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl