Interakcje leku
Ibuprofen B. Braun 200 mg/50 ml

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co ma istotne znaczenie kliniczne. Właściwa wiedza o tych interakcjach pozwala na optymalizację farmakoterapii i minimalizację ryzyka działań niepożądanych.¹

Interakcje z innymi NLPZ i salicylanami

Jednoczesne stosowanie ibuprofenu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym inhibitorami cyklooksygenazy-2 oraz salicylanami, może prowadzić do działania synergistycznego. Takie połączenie zwiększa ryzyko wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego i krwawień, dlatego należy unikać łącznego stosowania tych leków.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z kwasem acetylosalicylowym. Jednoczesne podawanie tych leków nie jest zalecane ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych. Co więcej, badania doświadczalne wskazują, że ibuprofen może kompetycyjnie hamować działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego polegające na hamowaniu agregacji płytek krwi. Może to potencjalnie ograniczać działanie kardioprotekcyjne małych dawek kwasu acetylosalicylowego. Warto zaznaczyć, że sporadyczne przyjmowanie ibuprofenu prawdopodobnie nie ma istotnego znaczenia klinicznego w tym kontekście.³

Interakcje z lekami wpływającymi na układ krążenia

Ibuprofen może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków stosowanych w chorobach układu sercowo-naczyniowego:

• Glikozydy nasercowe (np. digoksyna) – NLPZ mogą nasilać niewydolność serca, zmniejszać tempo przesączania kłębuszkowego i zwiększać stężenie glikozydów nasercowych w osoczu. Dlatego zaleca się monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy podczas leczenia skojarzonego.⁴
• Leki przeciwnadciśnieniowe – NLPZ mogą osłabiać działanie leków moczopędnych i innych leków przeciwnadciśnieniowych, w tym inhibitorów ACE i leków beta-adrenolitycznych.⁵
• Inhibitory ACE i antagoniści angiotensyny II – u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np. odwodnionych) jednoczesne stosowanie tych leków z ibuprofenem może prowadzić do dodatkowego pogorszenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Konieczne jest zachowanie ostrożności, odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz monitorowanie czynności nerek w początkowym okresie leczenia skojarzonego i okresowo w trakcie terapii.⁶
• Leki moczopędne oszczędzające potas – jednoczesne stosowanie ibuprofenu z tymi lekami może prowadzić do hiperkaliemii, dlatego zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.⁷
• Kaptopryl – badania doświadczalne wskazują, że ibuprofen znosi wywoływane przez kaptopryl zwiększone wydalanie sodu.⁸

Interakcje z lekami wpływającymi na hemostazę

Ibuprofen może nasilać działanie leków modyfikujących procesy krzepnięcia krwi:

• Leki przeciwpłytkowe – istnieje zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego. NLPZ nie należy łączyć z tyklopidyną ze względu na ryzyko sumowania się hamującego wpływu na czynność płytek krwi.⁹
• Leki przeciwzakrzepowe – NLPZ mogą nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, np. warfaryny. W przypadku ich jednoczesnego stosowania zaleca się monitorowanie parametrów układu krzepnięcia.¹⁰

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Podczas terapii immunosupresyjnej stosowanie ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności:

• Cyklosporyna – ryzyko uszkodzenia nerek przez cyklosporynę jest zwiększone w przypadku jej stosowania w skojarzeniu z niektórymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, w tym potencjalnie z ibuprofenem.¹¹
• Takrolimus – jednoczesne stosowanie z ibuprofenem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nefrotoksyczności.¹²

Interakcje z lekami przeciwnowotworowymi

Metotreksat – NLPZ hamują wydzielanie cewkowe metotreksatu, co może prowadzić do wystąpienia interakcji metabolicznych skutkujących obniżeniem klirensu metotreksatu. Podanie ibuprofenu w okresie 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może prowadzić do podwyższenia stężenia metotreksatu i nasilenia jego działania toksycznego. Należy unikać jednoczesnego stosowania NLPZ i dużych dawek metotreksatu. Ryzyko interakcji istnieje także w przypadku leczenia niskimi dawkami metotreksatu, szczególnie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Podczas leczenia skojarzonego należy monitorować czynność nerek.¹³

Interakcje z lekami przeciwinfekcyjnymi

• Chinolony – dane z badań na zwierzętach sugerują, że NLPZ mogą zwiększać ryzyko drgawek związanych ze stosowaniem chinolonów. Pacjenci przyjmujący NLPZ w skojarzeniu z chinolonami mogą być narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia drgawek.¹⁴
• Antybiotyki aminoglikozydowe – NLPZ mogą upośledzać wydalanie antybiotyków aminoglikozydowych i nasilać ich działanie toksyczne. Przy jednoczesnym stosowaniu ibuprofenu zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia antybiotyków aminoglikozydowych w surowicy.¹⁵
• Zydowudyna – istnieją dane wskazujące na zwiększone ryzyko wylewów krwi do stawów i powstawania krwiaków u zakażonych wirusem HIV chorych na hemofilię otrzymujących jednocześnie zydowudynę i ibuprofen. Podczas jednoczesnego stosowania zydowudyny i NLPZ może występować zwiększone ryzyko hematologicznych działań toksycznych. Zaleca się oznaczenie morfologii krwi obwodowej 1–2 tygodnie po rozpoczęciu leczenia skojarzonego.¹⁶

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Pochodne sulfonylomocznika – NLPZ mogą nasilać działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika. W przypadku ich jednoczesnego stosowania zaleca się monitorowanie stężenia glukozy we krwi.¹⁷

Inne istotne interakcje

• Lit – jednoczesne stosowanie ibuprofenu i preparatów litu może prowadzić do zwiększenia stężenia tych produktów leczniczych w surowicy. Konieczne jest kontrolowanie stężenia litu w surowicy.¹⁸
• Fenytoina – stężenie fenytoiny w osoczu może się zwiększać podczas jednoczesnego stosowania ibuprofenu, w związku z czym może zwiększać się ryzyko toksyczności.¹⁹
• Kortykosteroidy – jednoczesne stosowanie z ibuprofenem zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego lub krwawień z przewodu pokarmowego.²⁰
• Probenecyd i sulfinpirazon – produkty lecznicze zawierające probenecyd lub sulfinpirazon mogą spowalniać wydalanie ibuprofenu.²¹
• Inhibitory CYP2C9 – jednoczesne stosowanie ibuprofenu z inhibitorami CYP2C9 może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na ibuprofen (substrat CYP2C9). W badaniach z worykonazolem i flukonazolem (inhibitory CYP2C9) wykazano zwiększenie ekspozycji na S(+)–ibuprofen o około 80–100%. W przypadku jednoczesnego stosowania silnie działających inhibitorów CYP2C9 należy rozważyć zmniejszenie dawki ibuprofenu, szczególnie w przypadku stosowania dużych dawek ibuprofenu z worykonazolem albo flukonazolem.²²
• Mifepryston – jeśli NLPZ są stosowane w okresie 8–12 dni po podaniu mifeprystonu, mogą one osłabiać jego działanie.²³
• Wyciągi roślinne – miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba) może zwiększać ryzyko krwawień związanych ze stosowaniem NLPZ.²⁴

Interakcje ibuprofenu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie ibuprofenu może prowadzić do istotnych konsekwencji klinicznych. Należy jednoznacznie odradzać stosowanie ibuprofenu u osób uzależnionych od alkoholu (14–20 drinków na tydzień lub więcej) ze względu na znacząco zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego, w tym krwawienia.²⁵

Alkohol może nasilać działania niepożądane ibuprofenu poprzez kilka mechanizmów:

• Zwiększenie ryzyka uszkodzenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy
• Nasilenie działania drażniącego ibuprofenu na przewód pokarmowy
• Wydłużenie czasu krwawienia poprzez wpływ na funkcję płytek krwi
• Konkurencja o enzymy metabolizujące w wątrobie, co może prowadzić do zwiększonego stężenia ibuprofenu we krwi

Nawet okazjonalne spożycie alkoholu podczas terapii ibuprofenem może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego. Pacjenci powinni być świadomi tego zagrożenia i najlepiej całkowicie wstrzymać się od spożywania alkoholu podczas leczenia ibuprofenem, szczególnie jeśli stosują go długotrwale lub w wyższych dawkach.

Tabela interakcji ibuprofenu z innymi lekami