Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ibuprofen B. Braun 200 mg/50 ml

Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lekarz przepisujący Ibuprofen B. Braun (200 mg/50 ml, roztwór do infuzji) powinien uwzględnić potencjalne zagrożenia oraz korzyści terapeutyczne, przekazując pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Stosowanie ibuprofenu w ciąży wiąże się z potencjalnymi zagrożeniami dla rozwijającego się płodu. Mechanizm tych zagrożeń jest związany z hamowaniem syntezy prostaglandyn, co może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronień oraz wad wrodzonych po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży. Odnotowano wzrost bezwzględnego ryzyka rozwoju wad wrodzonych układu krążenia z poziomu poniżej 1% do około 1,5%. Ryzyko to wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem okresu stosowania leku.³

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia strat przed i po zagnieżdżeniu oraz liczby przypadków obumarcia zarodka lub płodu. Dodatkowo, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy odnotowywano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym dotyczących układu krążenia.⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży, gdyż może to powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu. Małowodzie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po jego przerwaniu. Ponadto zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu leczenia.⁵

W związku z powyższymi zagrożeniami, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży ibuprofenu nie należy podawać, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku konieczności zastosowania leku u kobiety próbującej zajść w ciążę lub będącej w pierwszym albo drugim trymestrze ciąży, należy stosować jak najmniejszą dawkę i podawać lek możliwie najkrócej.⁶

Mimo że podawanie Ibuprofenu B. Braun dożylnie wskazane jest tylko przez okres do 3 dni, należy rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na ibuprofen przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy natychmiast zaprzestać stosowania ibuprofenu.⁷

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofen, mogą powodować poważne powikłania zarówno u płodu, jak i u matki. Z tego względu stosowanie ibuprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.⁸

Potencjalne działania niepożądane w organizmie płodu w trzecim trymestrze ciąży obejmują:

• Działania toksyczne w obrębie układu krążenia i oddechowego (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i rozwój nadciśnienia płucnego)⁹
• Dysfunkcję nerek, która może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i rozwoju niewydolności nerek¹⁰

Potencjalne działania niepożądane u matki i noworodka pod koniec ciąży obejmują:

• Wydłużenie czasu krwawienia i efekt antyagregacyjny, który może wystąpić nawet przy bardzo niskich dawkach, co zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych w okresie okołoporodowym¹¹
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia lub wydłużenia akcji porodowej¹²

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity mogą przenikać w małych stężeniach do mleka kobiecego. Do chwili obecnej nie zidentyfikowano żadnych przejawów szkodliwego działania na niemowlęta, co oznacza, że krótkotrwałe stosowanie ibuprofenu w mniejszych dawkach nie wymaga przerwania karmienia piersią.¹³

Należy jednak zwrócić uwagę na specjalne okoliczności wymagające przerwania karmienia piersią:

• Stosowanie ibuprofenu w dawkach przekraczających 1200 mg na dobę¹⁴
• Długotrwałe stosowanie leku, ze względu na możliwość zahamowania syntezy prostaglandyn u noworodka¹⁵

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, takie jak ibuprofen, mogą upośledzać płodność u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji. Należy podkreślić, że działanie to jest odwracalne po przerwaniu stosowania leku.¹⁶

Lekarz powinien poinformować pacjentkę planującą ciążę o potencjalnym wpływie ibuprofenu na płodność. W przypadku trudności z zajściem w ciążę lub podczas diagnostyki niepłodności należy rozważyć odstawienie ibuprofenu.¹⁷