prolina
Prolina to endogenny aminokwas, który wyróżnia się wśród innych aminokwasów budową chemiczną, zawierającą pierścień pirolidynowy. Jest to jeden z nielicznych aminokwasów niepolarnych o charakterze hydrofilowym, występujący zarówno w formie L jak i D, choć forma L jest dominująca w organizmach żywych.
Prolina odgrywa kluczową rolę w strukturze białek, szczególnie w kolagenie, gdzie stanowi około 17% składu aminokwasowego. Jej unikalna struktura pierścieniowa powoduje załamanie łańcucha polipeptydowego, co ma istotny wpływ na konformację białek i tworzenie struktur drugorzędowych. Prolina jest często obecna w miejscach, gdzie łańcuch peptydowy zmienia kierunek.
W procesach metabolicznych prolina może być syntetyzowana z glutaminianu, a jej katabolizm prowadzi do powstania glutaminianu, który może być dalej przekształcany w α-ketoglutaran – związek pośredni cyklu Krebsa. Zaburzenia metabolizmu proliny są związane z rzadkimi chorobami genetycznymi, takimi jak hiperprolinemia typu I i II, które mogą prowadzić do opóźnienia rozwoju psychoruchowego i padaczki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nutriflex Basal –
Produkt leczniczy Nutriflex Basal to kompleksowy preparat dożylny zawierający aminokwasy (32 g/1000 ml lub 64 g/2000 ml), glukozę (125 g/1000 ml lub 250 g/2000 ml) oraz elektrolity (m.in. sód 49,9 mmol/1000 ml, potas 30 mmol/1000 ml, magnez 5,7 mmol/1000 ml). Składniki te są natychmiast dostępne metabolicznie po podaniu dożylnym, z biodostępnością 100%. Aminokwasy uczestniczą w syntezie białek, biosyntezie nukleotydów, hemoglobiny, cząsteczek sygnałowych i koenzymów, a także mogą być metabolizowane jako substrat energetyczny. Glukoza jest metabolizowana do CO₂ i H₂O, z możliwością lipogenezy przy nadmiarze podaży. Elektrolity pełnią funkcje kofaktorów i regulatorów procesów biologicznych. Osmolarność roztworu wynosi 1150 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,8–6,0, co zapewnia bezpieczeństwo infuzji dożylnej.
alanina, aminokwas, argininy monoglutaminian, dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, fenyloalanina, glicyna, glukoneogeneza, hemoglobina, histydyny chlorowodorek, infuzja dożylna, izoleucyna, koenzym, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lipogeneza, lizyny chlorowodorek, metionina, nukleotyd, Nutriflex Basal, osmolarność teoretyczna, próg nerkowy glukozy, prolina, seryna, substrat energetyczny, synteza białka, transaminacja, treonina, tryptofan, walina - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji aminokwasów o stężeniu 100 g/l i zawartości azotu 15,8 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Preparat zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. leucynę (8,90 g/l), lizynę (8,56 g/l), argininę (11,50 g/l) oraz elektrolity: sód 50 mmol/l, potas 25 mmol/l, magnez 2,5 mmol/l, octany 46 mmol/l, chlorki 52 mmol/l, fosforany 10 mmol/l i cytryniany 2,0 mmol/l. Wartość energetyczna roztworu wynosi 1675 kJ/l (400 kcal/l), co wymaga uzupełnienia o dodatkowe źródła energii, najczęściej węglowodany, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie aminokwasów i utrzymanie bilansu azotowego. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 1021 mOsm/l i pH 5,7–6,3, co należy uwzględnić przy doborze terapii żywieniowej.
alanina, aminokwas, arginina, bilans azotowy, choroba zapalna jelit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, katabolizm białkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, megacolon toxicum, metionina, motoryka przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelita, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, śpiączka, treonina, tryptofan, tyrozyna, uraz twarzoczaszki, walina, wartość energetyczna, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów) –
Roztwór do dializy otrzewnowej Nutrineal PD4 zawierający 1,1% aminokwasów, o osmolarności 365 mOsmol/l i pH około 6,6, nie posiada danych klinicznych ani badań na zwierzętach dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Preparat zawiera aminokwasy w określonych stężeniach, m.in. alaninę (951 mg/l), argininę (1071 mg/l), leucynę (1020 mg/l), lizynę (955 mg/l) oraz walinę (1393 mg/l), a także elektrolity: sód (132 mmol/l), wapń (1,25 mmol/l), magnez (0,25 mmol/l), chlorki (105 mmol/l) i mleczany (40 mmol/l). Brak jest danych dotyczących wpływu tych składników na rozwój płodu, przenikanie do mleka matki oraz płodność, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u tych grup pacjentek.
alanina, aminokwasy, arginina, chlorki, chlorowodorek, dializa otrzewnowa, elektrolity, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, karmienie piersią, laktacja, leucyna, lizyna, magnez, metionina, mleczany, Nutrineal PD4, osmolarność, prolina, przenikanie do mleka, roztwór aminokwasów, rozwój płodu, seryna, sód, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wapń - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to trzykomorowa emulsja do infuzji dożylnej, przeznaczona do kompletnego żywienia pozajelitowego, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, w tym kwasy omega-3. Produkt dostępny jest w objętościach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, dostarczając odpowiednio: aminokwasy od 35,0 g do 105,1 g, azot od 5 g do 15 g, glukozę od 90 g do 270 g oraz tłuszcze od 25 g do 75 g. Wartość energetyczna waha się od 740 kcal (3090 kJ) do 2215 kcal (9265 kJ) w zależności od objętości. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 1840 mOsm/kg, pH 5,0-6,0 oraz wymaga aseptycznego wymieszania zawartości komór przed podaniem, co skutkuje powstaniem jednolitej emulsji typu olej w wodzie.
alanina, alanylo-glutamina, aminokwas, arginina, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja mlecznobiała, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy, glicerol, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, kwas tłuszczowy omega-3, leucyna, lizyna, metionina, mikroelement, oleinian sodu, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, pierwiastek śladowy, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, tokoferol, treonina, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów tłuszczowych, tryptofan, walina, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Prolina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Prolina, jako aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, wymaga ostrożnego stosowania u kobiet w ciąży i podczas laktacji ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących jej bezpieczeństwa w tych okresach. Nie przeprowadzono kompleksowych badań na zwierzętach oceniających wpływ proliny na reprodukcję, a większość charakterystyk produktów podkreśla brak danych dotyczących wpływu na płodność. Podawanie preparatów zawierających prolinę w ciąży jest możliwe jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i wyłącznie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych. Niektóre produkty, takie jak Finomel czy Nutrineal PD4 (1,1% roztwór aminokwasów), mają szczególne ograniczenia lub przeciwwskazania do stosowania w ciąży i laktacji. W przypadku laktacji aminokwasy, w tym prolina, przenikają do mleka kobiecego, jednak w dawkach leczniczych nie przewiduje się negatywnego wpływu na noworodka, choć karmienie piersią podczas żywienia pozajelitowego nie jest zalecane.
aminokwas, Aminomix, Aminoplasmal, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, emulsja, Finomel, karmienie piersią, laktacja, lęk, mleko ludzkie, noworodek, Nutrineal, Olimel, płodność, prolina, reprodukcja, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, toksyczność, tolerancja leku, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nephrotect
Nephrotect to roztwór do infuzji aminokwasów stosowany w żywieniu pozajelitowym, o stężeniu 10% (0,1 g/ml), zawierający 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, co odpowiada wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem aminokwasów, w tym aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 5,80 g/l, L-leucyna 12,80 g/l, L-walina 8,70 g/l), zasadowych (L-lizyna 12,00 g/l, L-arginina 8,20 g/l, L-histydyna 9,80 g/l), zawierających siarkę (L-metionina 2,00 g/l, N-acetylo-L-cysteina odpowiadająca 0,40 g L-cysteiny/l), aromatycznych (L-fenyloalanina 3,50 g/l, L-tyrozyna 0,60 g/l, N-glicylo-L-tyrozyna 3,16 g/l) oraz innych aminokwasów (np. L-treonina 8,20 g/l, L-tryptofan 3,00 g/l). Formuła preparatu zapewnia odpowiednie wsparcie metaboliczne bez ryzyka działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, arginina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kompozycja aminokwasów, leucyna, metionina, octan lizyny, personel medyczny, profil bezpieczeństwa, prolina, roztwór do infuzji, seryna, stosunek korzyści do ryzyka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas solny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Aminomix 1 Novum zawiera kwas solny w postaci 25% roztworu w ilości 1,47 ml na 1000 ml roztworu do infuzji, pełniąc kluczową rolę w utrzymaniu pH roztworu na poziomie 5,5-6,0. Ten zakres pH jest niezbędny dla stabilności mieszaniny aminokwasów, węglowodanów i elektrolitów, a także wpływa na zdolność zobojętniania roztworu, która wynosi 18,0-33,0 mmol NaOH/l. Fizykochemiczne parametry roztworu obejmują osmolalność 1826-2018 mOsm/kg wody oraz osmolarność 1779 mOsm/l, a stężenie jonów chlorkowych (Cl-) w gotowym preparacie wynosi 64 mmol/l. Kwas solny jest zatem niezbędnym składnikiem zapewniającym odpowiednie warunki dla stabilności i skuteczności żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwas, arginina, działanie toksyczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, jon chlorkowy, leucyna, lizyny chlorowodorek, metionina, osmolalność, osmolarność roztworu, produkt leczniczy, prolina, regulator pH, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, seryna, stężenie leku, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, węglowodany i elektrolity, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoven Infant 10%
Preparat Aminoven Infant 10% jest roztworem aminokwasowym do żywienia pozajelitowego, dedykowanym pacjentom pediatrycznym, zawierającym 16 aminokwasów i ich pochodnych oraz kwas L-jabłkowy. Charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 885 mOsm/l, kwasowością 27–40 mmol NaOH/l oraz pH 5,5–6,0, co wymaga podawania głównie do żył centralnych lub odpowiedniego rozcieńczenia przy infuzji dożylnych obwodowych. Ze względu na ryzyko podrażnienia śródbłonka i zakrzepowego zapalenia żył, konieczne jest częste monitorowanie miejsca wkłucia. Preparat stosowany jest w ramach całkowitego żywienia pozajelitowego, które powinno obejmować także roztwory węglowodanów, emulsje tłuszczowe, elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe, aby zapewnić odpowiednie źródła energii i składniki odżywcze.
alanina, aminokwasy, amoniak, arginina, azot mocznikowy, całkowite żywienie pozajelitowe, cysteina, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, fenyloalanina, glicyna, histydyna, homeostaza elektrolitowa, izoleucyna, kwas jabłkowy, leucyna, lizyna, metionina, nadtlenki, osmolalność surowicy, prolina, równowaga aminokwasowa, równowaga kwasowo-zasadowa, seryna, tauryna, treonina, triglicerydy, tryptofan, tyrozyna, walina, zakrzepowe zapalenie żyły, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomel 12,5 E –
Aminomel to roztwór do infuzji zawierający kompleksową mieszaninę L-aminokwasów egzogennych i endogennych wraz z elektrolitami, dostępny w dwóch stężeniach: 10E (100 g/l aminokwasów) oraz 12,5E (125 g/l aminokwasów). Preparaty różnią się zawartością poszczególnych aminokwasów, np. L-izoleucyny (5,85 g vs 7,31 g/1000 ml), L-leucyny (6,24 g vs 7,80 g/1000 ml) oraz elektrolitów, takich jak Na+ (69 mmol/l vs 87 mmol/l) i K+ (45 mmol/l vs 56,25 mmol/l). Osmolarność wynosi odpowiednio 1145 mOsm/l dla 10E i 1430 mOsm/l dla 12,5E, a pH utrzymuje się w zakresie 6,0–6,3. Preparaty są jałowe, bez pirogenów, przeznaczone do dożylnej podaży, dostępne w butelkach 500 ml i 1000 ml, z okresem ważności 2 lata przy przechowywaniu poniżej 25°C i ochronie przed światłem.
acetylocysteina, alanina, aminokwas egzogenny i endogenny, arginina, ceftriakson, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, edetynian disodu, fenyloalanina, fosforan wapnia, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas jabłkowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, octan sodu, ornityna, osmolarność, pirogen, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, roztwór jałowy, seryna, substancja chelatująca, technika aseptyczna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Primene 10% –
PRIMENE 10% to specjalistyczny roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów, z całkowitą zawartością azotu 15 g/l, opracowany z myślą o specyficznych potrzebach żywieniowych dzieci w żywieniu pozajelitowym. Preparat charakteryzuje się kompleksowym profilem aminokwasowym, uwzględniającym zarówno aminokwasy niezbędne (47,5% całkowitej zawartości), jak i półniezbędne, takie jak tauryna (0,060 g/100 ml) oraz obniżoną zawartość metioniny (0,240 g/100 ml), fenyloalaniny (0,420 g/100 ml) i proliny (0,300 g/100 ml), co odpowiada niedojrzałości enzymatycznej u niemowląt. Aminokwasy o łańcuchach rozgałęzionych (izoleucyna 0,670 g/100 ml, leucyna 1,000 g/100 ml, walina 0,760 g/100 ml) stanowią 24% całkowitej zawartości, co jest kluczowe dla wzrostu tkanek i metabolizmu białek. Preparat jest pozbawiony elektrolitów (chlorki 19 mmol/l), co umożliwia indywidualne dostosowanie suplementacji elektrolitowej w zależności od potrzeb pacjenta.
aminokwas niezbędny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, arginina, centralny układ nerwowy, cykl mocznikowy, elektrolit, fenyloalanina, histydyna, izoleucyna, kwas glutaminowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, osmolarność, płyn infuzyjny, PRIMENE 10%, prolina, roztwór do infuzji, siatkówka oka, synteza białek, tauryna, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminoplasmal Hepa 10%
Aminoplasmal Hepa 10% to specjalistyczny roztwór do infuzji aminokwasów, dedykowany pacjentom z marskością wątroby i zaburzeniami metabolicznymi. Preparat zawiera 100 g/l aminokwasów o zmodyfikowanym profilu, w tym wysokie stężenia aminokwasów rozgałęzionych (BCAA: leucyna 13,6 g, izoleucyna 8,8 g, walina 10,6 g na 1000 ml) oraz ograniczone ilości aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina 1,6 g, acetylotyrozyna 0,86 g) i metioniny (1,2 g). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 875 mOsm/l, pH 5,5–6,5 oraz wartością energetyczną 400 kcal/l (1675 kJ/l). Zawiera także elektrolity: octany 51 mmol/l, chlorki 10 mmol/l oraz 0,3–2,3 mmol sodu na 1000 ml. Aminoplasmal Hepa 10% wspomaga normalizację profilu aminokwasowego, poprawiając tolerancję białek i biosyntezę białek, co jest kluczowe w leczeniu encefalopatii wątrobowej i innych powikłań neurologicznych marskości wątroby.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, arginina, asparagina jednowodna, BCAA, biosynteza, chlorowodorek ornityny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, marskość wątroby, metionina, octan lizyny, osmolarność, prolina, roztwór do perfuzji, seryna, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, substytut krwi, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nephrotect
Nephrotect, roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (w tym L-izoleucynę 5,80 g, L-leucynę 12,80 g, L-lizynę 12,00 g, L-metioninę 2,00 g, L-fenyloalaninę 3,50 g, L-treoninę 8,20 g, L-tryptofan 3,00 g, L-walinę 8,70 g oraz aminokwasy częściowo egzogenne i endogenne), charakteryzuje się całkowitą zawartością azotu 16,3 g/l, wartością energetyczną 1600 kJ/l (400 kcal/l) oraz osmolarnością teoretyczną 960 mOsm/l. Produkt ten nie posiada wiarygodnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także brak jest badań przedklinicznych oceniających wpływ na reprodukcję i rozwój płodu. Wobec tego lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki, zaawansowanie ciąży oraz potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka karmionego piersią.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyny octan, metionina, osmolarność, parametry kliniczne, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, prolina, roztwór do infuzji, seryna, terapia infuzyjna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe