cytokiny

Cytokiny to niewielkie białka regulatorowe (o masie cząsteczkowej 8-80 kDa), które odgrywają kluczową rolę w komunikacji międzykomórkowej. Działają one jako mediatory w procesach immunologicznych, zapalnych oraz hematopoetycznych, wpływając na różnicowanie, proliferację i aktywację komórek.

W zależności od funkcji, cytokiny można podzielić na kilka grup: interleukiny (IL), interferony (IFN), czynniki martwicy nowotworów (TNF), chemokiny, czynniki wzrostu i czynniki stymulujące tworzenie kolonii (CSF). Każda z tych grup pełni specyficzną funkcję w organizmie, od regulacji odpowiedzi immunologicznej po kontrolę procesów zapalnych.

Cytokiny działają poprzez wiązanie się ze specyficznymi receptorami na powierzchni komórek docelowych, co prowadzi do aktywacji wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych. Ich działanie może być lokalne (autokrynne, parakrynne) lub ogólnoustrojowe (endokrynne), a efekt biologiczny zależy od stężenia, czasu ekspozycji oraz obecności innych mediatorów.

Zaburzenia w produkcji i działaniu cytokin są związane z patogenezą wielu chorób, w tym chorób autoimmunologicznych, nowotworowych oraz infekcyjnych. Modulacja działania cytokin stanowi podstawę wielu nowoczesnych terapii biologicznych, szczególnie w leczeniu chorób zapalnych i autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy łuszczyca.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl