aminotransferaza asparaginowa
Aminotransferaza asparaginowa (AST), znana również jako transaminaza asparaginowa, jest enzymem występującym głównie w komórkach wątroby, mięśnia sercowego, mięśni szkieletowych, nerek i mózgu. Należy do grupy aminotransferaz, które katalizują przenoszenie grup aminowych między aminokwasami.
Podwyższony poziom AST w surowicy krwi jest wskaźnikiem uszkodzenia komórek zawierających ten enzym. W diagnostyce laboratoryjnej AST stanowi jeden z podstawowych parametrów oceny funkcji wątroby, będąc składnikiem tzw. prób wątrobowych. Szczególnie istotny jest stosunek AST do ALT (aminotransferazy alaninowej), znany jako współczynnik de Ritisa, który ma znaczenie diagnostyczne w różnicowaniu chorób wątroby.
Wzrost aktywności AST obserwuje się w wielu stanach patologicznych, takich jak: ostre uszkodzenie wątroby (wirusowe, toksyczne, niedokrwienne), zawał mięśnia sercowego, miopatie, ciężki wysiłek fizyczny czy hemoliza. W ostrym uszkodzeniu wątroby poziom AST może wzrosnąć nawet kilkadziesiąt razy powyżej górnej granicy normy, podczas gdy w przewlekłych chorobach wątroby wzrost jest zazwyczaj umiarkowany.
Interpretacja wyników AST zawsze powinna być przeprowadzana w kontekście klinicznym oraz w połączeniu z innymi parametrami laboratoryjnymi. Sam wzrost AST nie jest specyficzny dla konkretnej jednostki chorobowej i wymaga dalszej diagnostyki różnicowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole B. Braun 2 mg/ml 2 mg/ml
Flukonazol, stosowany w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml (Fluconazole B. Braun), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (>1/10) to ból głowy, ból w jamie brzusznej, biegunka, nudności, wymioty, wzrost aktywności aminotransferaz (ALT, AST) oraz fosfatazy alkalicznej, a także wysypka. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica rozpływna naskórka (TEN) oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, a także zespół DRESS, który może prowadzić do niewydolności wielonarządowej. Ponadto flukonazol może indukować hepatotoksyczność, objawiającą się zarówno biochemicznym wzrostem enzymów wątrobowych, jak i poważnym uszkodzeniem wątroby, a także zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsades de pointes. Wśród działań hematologicznych odnotowano agranulocytozę, leukopenię, neutropenię i trombocytopenię, zwiększające ryzyko infekcji i krwawień, a także rzadkie reakcje anafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, hipokaliemia, leukopenia, martwica wątroby, napad padaczkowy, neutropenia, niedokrwistość, nudności, osutka krostkowa, parestezja, reakcja anafilaktyczna, terapia przeciwgrzybicza, torsades de pointes, trombocytopenia, wydłużenie QT, wymioty, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół TEN, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pirfenidone Aurovitas 801 mg
Leczenie idiopatycznego włóknienia płuc (IPF) produktem Pirfenidone Aurovitas powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem specjalisty z doświadczeniem w tej dziedzinie. Terapia rozpoczyna się od stopniowego zwiększania dawki pirfenidonu, począwszy od 267 mg trzy razy dziennie (801 mg/dobę) w pierwszym tygodniu, następnie 534 mg trzy razy dziennie (1602 mg/dobę) w drugim tygodniu, aż do dawki podtrzymującej 801 mg trzy razy dziennie (2403 mg/dobę) od 15. dnia. Dawka podtrzymująca powinna być przyjmowana z pokarmem, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. W przypadku przerwania terapii na 14 dni lub dłużej, konieczne jest ponowne stopniowe zwiększanie dawki. Wystąpienie działań niepożądanych, takich jak objawy ze strony układu pokarmowego lub reakcje nadwrażliwości na światło, wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania leczenia, a w cięższych przypadkach – całkowitego odstawienia leku i konsultacji specjalistycznej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, bilirubina, ciężka reakcja nadwrażliwości, dawka podtrzymująca, dializoterapia, działania niepożądane układu pokarmowego, idiopatyczne włóknienie płuc, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, niewydolność wątroby, nudności, pirfenidon, reakcja nadwrażliwości na światło, schemat leczenia, stężenie leku w osoczu, umiarkowane zaburzenia wątroby, wysypka, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrozol 1 mg
Atrozol, zawierający anastrozol w dawce 1 mg, jest stosowany w leczeniu raka piersi u kobiet po menopauzie, głównie jako terapia uzupełniająca przez 5 lat. Dane z badania klinicznego III fazy ATAC (9366 pacjentek) wskazują na specyficzny profil działań niepożądanych, z częstością występowania klasyfikowaną od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10000). Najczęstsze działania niepożądane to bóle i sztywność stawów (35,6%), uderzenia gorąca (35,7%), nudności (12,7%), wysypka, depresja (19,3%), osłabienie (18,6%) oraz zaburzenia funkcji wątroby (wzrost AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej). Istotne jest zwiększone ryzyko osteoporozy (10,5%) i złamań kości (10,2%, 22 na 1000 pacjento-lat), co wymaga monitorowania i odpowiedniej terapii wspomagającej. W porównaniu do tamoksyfenu, anastrozol wiąże się z mniejszą częstością zdarzeń zakrzepowo-zatorowych (2,8% vs 4,5%) oraz krwawień z pochwy (5,4% vs 10,2%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anastrozol, badanie kliniczne III fazy, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśni, choroba niedokrwienna serca, depresja, dławica piersiowa, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, krwawienie z pochwy, leczenie hormonalne, menopauza, nudność, osteoporoza, palec trzaskający, parathormon, parestezja, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, przerzedzenie włosów, rak piersi, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, sztywność stawów, tamoksyfen, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenie czucia, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół cieśni nadgarstka, złamanie kości, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Diagnostyka i diagnoza
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób wątroby wywołanych przez różne wirusy hepatotropowe, zróżnicowane pod względem drogi transmisji i epidemiologii. Diagnostyka WZW opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym testach czynnościowych wątroby (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina, albumina, INR), badaniach serologicznych (anty-HAV IgM/IgG, HBsAg, anty-HBs, anty-HBc, anty-HCV, anty-HDV, anty-HEV) oraz molekularnych (DNA HBV, RNA HCV, RNA HDV, RNA HEV). W ostrym WZW obserwuje się znaczne podwyższenie aminotransferaz, często powyżej 400 IU/L, a w ciężkich przypadkach nawet do 1000-2000 IU/L. Przewlekłe zakażenie HBV definiuje się jako obecność HBsAg przez ponad 6 miesięcy. Diagnostyka obejmuje również ocenę stopnia włóknienia wątroby za pomocą elastografii i biopsji oraz badania przesiewowe w kierunku raka wątrobowokomórkowego (USG, alfa-fetoproteina). CDC rekomenduje uniwersalne badania przesiewowe dla dorosłych w kierunku HBV i HCV, a także badania kobiet w ciąży.
alfa-fetoproteina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antygen HBe, antygen HBs, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie laboratoryjne, badanie molekularne, badanie serologiczne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, elastografia przejściowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotypowanie HCV, HCV RNA, marskość wątroby, pajączki naczyniowe, PCR, powiększenie wątroby, przeciwciała anty-HBc IgM, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sucha kropla krwi, szybki test diagnostyczny, tomografia komputerowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, ukryte zakażenie HBV, wirus hepatotropowy, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik INR, wywiad medyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Arimidex 1 mg
Stosowanie anastrozolu w dawce 1 mg (Arimidex) u pacjentek po menopauzie z rakiem piersi wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badania III fazy ATAC (n=9366) oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000). Wśród istotnych zaburzeń metabolicznych odnotowano hipercholesterolemię i hiperkalcemię, a w układzie nerwowym – depresję (bardzo często) oraz zespół cieśni nadgarstka (często), szczególnie u pacjentek z predyspozycjami. Wątroba może wykazywać podwyższone enzymy (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz rzadko zapalenie wątroby. W obrębie skóry i tkanki podskórnej obserwowano wysypkę (bardzo często), reakcje alergiczne i rzadkie ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anastrozol, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból kości, ból mięśniowy, depresja, dysfagia, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, krwawienie z pochwy, leczenie uzupełniające, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, osteoporoza, palec trzaskający, parestezja, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, przerzedzenie włosów, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, sztywność stawów, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenie czucia, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zespół cieśni nadgarstka, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Fumaran dimetylu – Działania niepożądane
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 2513 pacjentów z ekspozycją do 12 lat (11318 pacjentolat). Najczęstsze działania niepożądane to nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha i bóle w nadbrzuszu (po 10%), pojawiające się głównie w pierwszym miesiącu terapii. Działania te są zwykle łagodne lub umiarkowane, choć 3-4% pacjentów przerwało leczenie z ich powodu. W badaniach kontrolowanych placebo odnotowano istotnie wyższą częstość nagłych zaczerwienień skóry (34% vs 4%) i uderzeń gorąca (7% vs 2%) w grupie leczonej fumaratem dimetylu. Ponadto, obserwowano częstsze zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę (14% vs 10%), nudności (12% vs 9%) i wymioty (8% vs 5%). Wśród działań niepożądanych o ciężkim przebiegu odnotowano limfopenię (41% pacjentów, z czego 2% ciężka, <0,5 × 10⁹/L utrzymująca się ≥6 miesięcy), zapalenie żołądka i jelit (1%) oraz rzadkie przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), związanej z długotrwałą limfopenią i spadkiem limfocytów T CD4+ i CD8+.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, białkomocz, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, leukopenia, liczba limfocytów, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, nadwrażliwość, nagłe zaczerwienienie skóry, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rumień, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, transaminazy wątrobowe, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wirus Johna Cunninghama, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vivacor 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna preparatu Vivacor, charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, których częstość występowania klasyfikuje się od bardzo częstych (≥10%) do bardzo rzadkich (<0,01%). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, bóle głowy, osłabienie, niedociśnienie oraz niewydolność serca, które występują bardzo często i mają zwykle łagodny przebieg, szczególnie na początku terapii. Ryzyko wystąpienia zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do przejściowego nasilenia niewydolności i zatrzymania płynów podczas titracji dawki. Ponadto, u chorych z przewlekłą niewydolnością serca i współistniejącymi czynnikami ryzyka (np. niskie ciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia czynności nerek) obserwowano odwracalne pogorszenie funkcji nerek. Karwedylol może również wpływać na gospodarkę węglowodanową, prowadząc do ujawnienia niejawnej cukrzycy, zaostrzenia istniejącej cukrzycy oraz zahamowania kompensacyjnej regulacji glikemii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, beta-adrenolityki, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, dysfunkcja węzła zatokowego, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, infekcja dróg moczowych, infekcja górnych dróg oddechowych, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk płuc, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekła niewydolność serca, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia glikemii, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zahamowanie zatokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sastium 100 mg
Sertralina (Sastium 50 mg, 100 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych zarówno w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (n=2542 pacjentów leczonych sertraliną vs. n=2145 placebo), jak i w praktyce po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwanym działaniem niepożądanym są nudności, a u mężczyzn z zespołem lęku społecznego zaburzenia seksualne, zwłaszcza niezdolność do ejakulacji (14%). Profil działań niepożądanych jest zbliżony niezależnie od leczonego zaburzenia (OCD, lęk napadowy, PTSD, zespół lęku społecznego, depresja). U pacjentów geriatrycznych istnieje zwiększone ryzyko hiponatremii, co wymaga monitorowania elektrolitów. W populacji pediatrycznej (n=281) najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy (22%), bezsenność (21%), nudności (15%) i biegunka (11%), z częstszym występowaniem labilności emocjonalnej, agresji, pobudzenia i zaburzeń uwagi niż u dorosłych. Nagłe odstawienie sertraliny może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność, pobudzenie, nudności, drżenia i bóle głowy, które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, lecz zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
agresja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dysfonia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkinezja, hiponatremia, krwotok poporodowy, labilność emocjonalna, lęk napadowy, martwica naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, niewydolność wątroby, niezdolność do ejakulacji, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, sertralina, SSRI, TCA, włóknienie tkanki płucnej, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia wytrysku, zaburzenia wzwodu, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołędzi i napletka, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół Stevensa-Johnsona, zespół stresu pourazowego, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Działania niepożądane
Gefitynib, stosowany w dawce 250 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych na podstawie danych z badań klinicznych III fazy (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (>20%) to biegunka oraz zmiany skórne, takie jak wysypka, trądzik, suchość skóry i świąd, zwykle pojawiające się w pierwszym miesiącu terapii i mające przebieg odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (3. i 4. stopnia wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie leczenia. Szczególnie istotnym i potencjalnie śmiertelnym powikłaniem jest śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, z ciężkim przebiegiem i śmiertelnością sięgającą 38,6% w badaniu porejestracyjnym w Japonii. Ryzyko ChŚP jest wyższe u pacjentów azjatyckich, co wymaga intensywnego monitorowania objawów oddechowych (duszność, kaszel, gorączka) zwłaszcza na początku terapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, bilirubina całkowita, brak łaknienia, docetaksel, duszność, gefitynib, gorączka, hepatotoksyczność, karboplatyna/paklitaksel, kaszel, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie kreatyniny, substancja czynna, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, wysypka krostkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona