Działania niepożądane
Arimidex 1 mg
Stosowanie anastrozolu w dawce 1 mg (Arimidex) u pacjentek po menopauzie z rakiem piersi wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badania III fazy ATAC (n=9366) oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000). Wśród istotnych zaburzeń metabolicznych odnotowano hipercholesterolemię i hiperkalcemię, a w układzie nerwowym – depresję (bardzo często) oraz zespół cieśni nadgarstka (często), szczególnie u pacjentek z predyspozycjami. Wątroba może wykazywać podwyższone enzymy (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz rzadko zapalenie wątroby. W obrębie skóry i tkanki podskórnej obserwowano wysypkę (bardzo często), reakcje alergiczne i rzadkie ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
Działania niepożądane leku Arimidex
Poniższa analiza obejmuje kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem anastrozolu w dawce 1 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt leczniczy Arimidex). Działania niepożądane zostały szczegółowo opisane na podstawie danych pochodzących zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.1
Źródła danych o działaniach niepożądanych
Znacząca część informacji o działaniach niepożądanych pochodzi z dużego badania III fazy (ATAC), w którym uczestniczyło 9366 pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, otrzymujących leczenie uzupełniające przez 5 lat. W badaniu tym porównywano skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktu Arimidex, tamoksyfenu w monoterapii lub obu leków stosowanych jednocześnie.2
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas leczenia produktem Arimidex należą: bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie.3
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10000).4
Działania niepożądane według układów
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Brak łaknienia | Zmniejszenie apetytu powodujące ograniczenie spożycia pokarmów |
| Często | Hipercholesterolemia | Podwyższony poziom cholesterolu w surowicy krwi | |
| Niezbyt często | Hiperkalcemia | Zwiększone stężenie wapnia we krwi, może występować z towarzyszącym zwiększeniem stężenia parathormonu lub bez | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Depresja | Utrzymujące się obniżenie nastroju, często z współtowarzyszącymi objawami somatycznymi |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Ból głowy | Dolegliwość bólowa zlokalizowana w obrębie głowy |
| Często | Senność | Nadmierna skłonność do zasypiania, uczucie zmęczenia | |
| Często | Zespół cieśni nadgarstka* | Ucisk na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka powodujący ból, drętwienie i mrowienie palców | |
| Często | Zaburzenia czucia | Obejmują parestezje, utratę smaku i zaburzenia smaku | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Uderzenia gorąca | Nagłe uczucie ciepła, często z zaczerwienieniem twarzy i potliwością |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności | Nieprzyjemne uczucie w żołądku związane z odruchem wymiotnym |
| Często | Biegunka | Zwiększona częstotliwość wypróżnień lub luźne stolce | |
| Często | Wymioty | Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej | Podwyższony poziom enzymu w badaniach laboratoryjnych |
| Często | Zwiększenie aktywności AlAT | Podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej w surowicy | |
| Często | Zwiększenie aktywności AspAT | Podwyższony poziom aminotransferazy asparaginowej w surowicy | |
| Niezbyt często | Zwiększenie aktywności gamma-GT i bilirubiny | Podwyższone poziomy gammaglutamylotransferazy i bilirubiny w surowicy | |
| Niezbyt często | Zapalenie wątroby | Stan zapalny tkanki wątrobowej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Wysypka | Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu |
| Często | Ścieńczenie i przerzedzenie włosów | Osłabienie struktury włosa i zmniejszenie jego gęstości | |
| Często | Reakcje alergiczne | Nadwrażliwość na lek manifestująca się różnymi objawami skórnymi | |
| Niezbyt często | Pokrzywka | Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami | |
| Rzadko | Rumień wielopostaciowy | Ostra reakcja skórna charakteryzująca się typowymi zmianami tarczowatymi | |
| Rzadko | Reakcje anafilaktoidalne | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja ogólnoustrojowa | |
| Rzadko | Zapalenie naczyń skórnych** | Stan zapalny naczyń krwionośnych skóry, w tym przypadki plamicy Henocha-Schönleina | |
| Bardzo rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona, Obrzęk naczynioruchowy | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja skórna oraz obrzęk tkanek miękkich, zwłaszcza wokół twarzy i szyi | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo często | Bóle i sztywność stawów | Dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości w obrębie stawów |
| Bardzo często | Zapalenie stawów | Stan zapalny w obrębie tkanki stawowej | |
| Bardzo często | Osteoporoza | Utrata masy kostnej powodująca zwiększone ryzyko złamań | |
| Często | Bóle kości | Dolegliwości bólowe zlokalizowane w tkance kostnej | |
| Często | Bóle mięśni | Dolegliwości bólowe w obrębie tkanki mięśniowej | |
| Niezbyt często | Palec trzaskający | Zaburzenie charakteryzujące się blokowaniem się ścięgna zginacza palca | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Suchość pochwy | Zmniejszenie nawilżenia błony śluzowej pochwy |
| Często | Krwawienia z pochwy*** | Występowanie krwawień z dróg rodnych, szczególnie w początkowej fazie leczenia | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Osłabienie | Uogólnione zmniejszenie siły fizycznej, uczucie znużenia |
Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych
Należy zwrócić uwagę na kilka specyficznych działań niepożądanych, które wymagają dodatkowego omówienia:5
- Zespół cieśni nadgarstka – przypadki tego zaburzenia zgłaszane były częściej u pacjentek stosujących Arimidex w porównaniu do pacjentek otrzymujących tamoksyfen. Warto jednak podkreślić, że większość tych przypadków dotyczyła pacjentek mających predyspozycje do tego schorzenia.
- Zapalenie naczyń skórnych, w tym plamicę Henocha-Schönleina – nie obserwowano takich przypadków u pacjentek w badaniu ATAC, dlatego częstość występowania tego zdarzenia określono jako „rzadko” (≥1/10 000, <1/1000), opierając się na najmniej korzystnej wartości estymacji punktowej.
- Krwawienia z pochwy – obserwowano je często, zwykle u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi, głównie podczas pierwszych kilku tygodni po zmianie terapii hormonalnej na leczenie produktem Arimidex. W przypadku przedłużającego się krwawienia zaleca się rozważenie zmiany leczenia.
Częstotliwość wybranych działań niepożądanych w badaniu ATAC
Dane dotyczące częstości występowania określonych działań niepożądanych w badaniu ATAC zebrano przy medianie okresu obserwacji wynoszącej 68 miesięcy. Uwzględniono działania niepożądane zgłaszane u pacjentek podczas przyjmowania terapii oraz do 14 dni po zakończeniu podawania produktu, niezależnie od ich bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego ze stosowaniem leku.6
Implikacje kliniczne dla personelu medycznego
W przypadku stosowania produktu leczniczego Arimidex, personel medyczny powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:
- Monitorowanie objawów mięśniowo-szkieletowych, które należą do najczęstszych działań niepożądanych (bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów, osteoporoza).
- Obserwacja funkcji wątroby poprzez regularne badania laboratoryjne ze względu na możliwość zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych.
- Kontrola stanu emocjonalnego pacjentek z uwagi na częste występowanie depresji.
- Regularne monitorowanie parametrów lipidowych ze względu na ryzyko hipercholesterolemii.
- W przypadku wystąpienia przedłużających się krwawień z pochwy, należy rozważyć zmianę leczenia.
Szczególne grupy ryzyka
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek:
- Z predyspozycjami do zespołu cieśni nadgarstka
- Ze współistniejącymi chorobami wątroby
- Z wywiadem w kierunku zaburzeń depresyjnych
- Z wcześniej rozpoznaną osteoporozą lub czynnikami ryzyka jej wystąpienia
- Z zaburzeniami lipidowymi w wywiadzie
Warto pamiętać, że produkt leczniczy Arimidex zawiera laktozę jednowodną (93 mg w jednej tabletce powlekanej), co może mieć znaczenie u pacjentek z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania