Działania niepożądane
Arimidex 1 mg

Stosowanie anastrozolu w dawce 1 mg (Arimidex) u pacjentek po menopauzie z rakiem piersi wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badania III fazy ATAC (n=9366) oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000). Wśród istotnych zaburzeń metabolicznych odnotowano hipercholesterolemię i hiperkalcemię, a w układzie nerwowym – depresję (bardzo często) oraz zespół cieśni nadgarstka (często), szczególnie u pacjentek z predyspozycjami. Wątroba może wykazywać podwyższone enzymy (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz rzadko zapalenie wątroby. W obrębie skóry i tkanki podskórnej obserwowano wysypkę (bardzo często), reakcje alergiczne i rzadkie ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.

Działania niepożądane leku Arimidex

Poniższa analiza obejmuje kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem anastrozolu w dawce 1 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt leczniczy Arimidex). Działania niepożądane zostały szczegółowo opisane na podstawie danych pochodzących zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu.1

Źródła danych o działaniach niepożądanych

Znacząca część informacji o działaniach niepożądanych pochodzi z dużego badania III fazy (ATAC), w którym uczestniczyło 9366 pacjentek po menopauzie z operacyjnym rakiem piersi, otrzymujących leczenie uzupełniające przez 5 lat. W badaniu tym porównywano skuteczność i bezpieczeństwo stosowania produktu Arimidex, tamoksyfenu w monoterapii lub obu leków stosowanych jednocześnie.2

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych podczas leczenia produktem Arimidex należą: bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, wysypka, bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów oraz osłabienie.3

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10000).4

Działania niepożądane według układów

Układ/narząd Częstość Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Brak łaknienia Zmniejszenie apetytu powodujące ograniczenie spożycia pokarmów
Często Hipercholesterolemia Podwyższony poziom cholesterolu w surowicy krwi
Niezbyt często Hiperkalcemia Zwiększone stężenie wapnia we krwi, może występować z towarzyszącym zwiększeniem stężenia parathormonu lub bez
Zaburzenia psychiczne Bardzo często Depresja Utrzymujące się obniżenie nastroju, często z współtowarzyszącymi objawami somatycznymi
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy Dolegliwość bólowa zlokalizowana w obrębie głowy
Często Senność Nadmierna skłonność do zasypiania, uczucie zmęczenia
Często Zespół cieśni nadgarstka* Ucisk na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka powodujący ból, drętwienie i mrowienie palców
Często Zaburzenia czucia Obejmują parestezje, utratę smaku i zaburzenia smaku
Zaburzenia naczyniowe Bardzo często Uderzenia gorąca Nagłe uczucie ciepła, często z zaczerwienieniem twarzy i potliwością
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności Nieprzyjemne uczucie w żołądku związane z odruchem wymiotnym
Często Biegunka Zwiększona częstotliwość wypróżnień lub luźne stolce
Często Wymioty Gwałtowne opróżnienie żołądka przez usta
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej Podwyższony poziom enzymu w badaniach laboratoryjnych
Często Zwiększenie aktywności AlAT Podwyższony poziom aminotransferazy alaninowej w surowicy
Często Zwiększenie aktywności AspAT Podwyższony poziom aminotransferazy asparaginowej w surowicy
Niezbyt często Zwiększenie aktywności gamma-GT i bilirubiny Podwyższone poziomy gammaglutamylotransferazy i bilirubiny w surowicy
Niezbyt często Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Wysypka Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu
Często Ścieńczenie i przerzedzenie włosów Osłabienie struktury włosa i zmniejszenie jego gęstości
Często Reakcje alergiczne Nadwrażliwość na lek manifestująca się różnymi objawami skórnymi
Niezbyt często Pokrzywka Swędząca wysypka z charakterystycznymi bąblami
Rzadko Rumień wielopostaciowy Ostra reakcja skórna charakteryzująca się typowymi zmianami tarczowatymi
Rzadko Reakcje anafilaktoidalne Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja ogólnoustrojowa
Rzadko Zapalenie naczyń skórnych** Stan zapalny naczyń krwionośnych skóry, w tym przypadki plamicy Henocha-Schönleina
Bardzo rzadko Zespół Stevensa-Johnsona, Obrzęk naczynioruchowy Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja skórna oraz obrzęk tkanek miękkich, zwłaszcza wokół twarzy i szyi
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo często Bóle i sztywność stawów Dolegliwości bólowe i ograniczenie ruchomości w obrębie stawów
Bardzo często Zapalenie stawów Stan zapalny w obrębie tkanki stawowej
Bardzo często Osteoporoza Utrata masy kostnej powodująca zwiększone ryzyko złamań
Często Bóle kości Dolegliwości bólowe zlokalizowane w tkance kostnej
Często Bóle mięśni Dolegliwości bólowe w obrębie tkanki mięśniowej
Niezbyt często Palec trzaskający Zaburzenie charakteryzujące się blokowaniem się ścięgna zginacza palca
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Suchość pochwy Zmniejszenie nawilżenia błony śluzowej pochwy
Często Krwawienia z pochwy*** Występowanie krwawień z dróg rodnych, szczególnie w początkowej fazie leczenia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często Osłabienie Uogólnione zmniejszenie siły fizycznej, uczucie znużenia

Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych

Należy zwrócić uwagę na kilka specyficznych działań niepożądanych, które wymagają dodatkowego omówienia:5

  • Zespół cieśni nadgarstka – przypadki tego zaburzenia zgłaszane były częściej u pacjentek stosujących Arimidex w porównaniu do pacjentek otrzymujących tamoksyfen. Warto jednak podkreślić, że większość tych przypadków dotyczyła pacjentek mających predyspozycje do tego schorzenia.
  • Zapalenie naczyń skórnych, w tym plamicę Henocha-Schönleina – nie obserwowano takich przypadków u pacjentek w badaniu ATAC, dlatego częstość występowania tego zdarzenia określono jako „rzadko” (≥1/10 000, <1/1000), opierając się na najmniej korzystnej wartości estymacji punktowej.
  • Krwawienia z pochwy – obserwowano je często, zwykle u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi, głównie podczas pierwszych kilku tygodni po zmianie terapii hormonalnej na leczenie produktem Arimidex. W przypadku przedłużającego się krwawienia zaleca się rozważenie zmiany leczenia.

Częstotliwość wybranych działań niepożądanych w badaniu ATAC

Dane dotyczące częstości występowania określonych działań niepożądanych w badaniu ATAC zebrano przy medianie okresu obserwacji wynoszącej 68 miesięcy. Uwzględniono działania niepożądane zgłaszane u pacjentek podczas przyjmowania terapii oraz do 14 dni po zakończeniu podawania produktu, niezależnie od ich bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego ze stosowaniem leku.6

Implikacje kliniczne dla personelu medycznego

W przypadku stosowania produktu leczniczego Arimidex, personel medyczny powinien zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:

  1. Monitorowanie objawów mięśniowo-szkieletowych, które należą do najczęstszych działań niepożądanych (bóle i sztywność stawów, zapalenie stawów, osteoporoza).
  2. Obserwacja funkcji wątroby poprzez regularne badania laboratoryjne ze względu na możliwość zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych.
  3. Kontrola stanu emocjonalnego pacjentek z uwagi na częste występowanie depresji.
  4. Regularne monitorowanie parametrów lipidowych ze względu na ryzyko hipercholesterolemii.
  5. W przypadku wystąpienia przedłużających się krwawień z pochwy, należy rozważyć zmianę leczenia.

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek:

  • Z predyspozycjami do zespołu cieśni nadgarstka
  • Ze współistniejącymi chorobami wątroby
  • Z wywiadem w kierunku zaburzeń depresyjnych
  • Z wcześniej rozpoznaną osteoporozą lub czynnikami ryzyka jej wystąpienia
  • Z zaburzeniami lipidowymi w wywiadzie

Warto pamiętać, że produkt leczniczy Arimidex zawiera laktozę jednowodną (93 mg w jednej tabletce powlekanej), co może mieć znaczenie u pacjentek z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.7

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl