Acinetobacter
Acinetobacter to rodzaj Gram-ujemnych bakterii, który obejmuje ponad 50 gatunków, z których Acinetobacter baumannii ma największe znaczenie kliniczne. Bakterie te są aerobowe, nieprzetrwalnikujące, nieprzetwarzające laktozy i nieruchliwe, co czyni je trudnymi do rozróżnienia od przedstawicieli rodzaju Enterobacteriaceae.
Acinetobacter wykazuje niezwykłą zdolność do nabywania mechanizmów oporności na antybiotyki. Szczególnie niepokojący jest wzrost liczby szczepów wielolekoopornych (MDR), które są odporne na działanie większości dostępnych antybiotyków, w tym karbapenemów. Te tzw. szczepy XDR (extensively drug-resistant) stanowią poważne wyzwanie terapeutyczne.
Patogen ten jest częstą przyczyną zakażeń szpitalnych, szczególnie zapalenia płuc związanego z wentylacją mechaniczną, zakażeń krwi, zakażeń ran oraz zakażeń układu moczowego. Najbardziej narażeni są pacjenci przebywający na oddziałach intensywnej terapii, pacjenci z obniżoną odpornością oraz osoby z ciężkimi chorobami podstawowymi.
Leczenie zakażeń Acinetobacter często wymaga zastosowania terapii skojarzonej, która może obejmować kolistynę, tygecyklinę, aminoglikozydy oraz inhibitory beta-laktamaz. W przypadku szczepów wielolekoopornych kluczowe znaczenie ma wdrożenie odpowiednich procedur kontroli zakażeń w celu zapobiegania ich rozprzestrzenianiu się w środowisku szpitalnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levofloxacin Genoptim 500 mg
Lewofloksacyna, będąca enancjomerem S (-) ofloksacyny i należąca do fluorochinolonów (kod ATC J01MA12), wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie DNA-gyrazy i topoizomerazy IV, kluczowych enzymów dla replikacji i naprawy DNA bakteryjnego. Jej skuteczność zależy od parametrów farmakokinetycznych, zwłaszcza stosunku Cmax i AUC do MIC patogenu. Oporność na lewofloksacynę rozwija się przez mutacje w miejscach działania leku, zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej oraz aktywne usuwanie leku przez pompy błonowe, co często prowadzi do oporności krzyżowej w obrębie fluorochinolonów, ale nie z innymi grupami antybiotyków. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla różnych patogenów, np. Enterobacterales wrażliwe przy ≤0,5 mg/l i oporne >1 mg/l, Pseudomonas spp. wrażliwe ≤0,001 mg/l i oporne >1 mg/l, co jest kluczowe dla interpretacji wyników i doboru terapii. Występowanie oporności jest zmienne geograficznie i czasowo, co wymaga uwzględnienia lokalnych wzorców oporności oraz konsultacji specjalistycznych w przypadku ciężkich zakażeń.
Acinetobacter, acinetobacter baumannii, Aerococcus sanguinicola, Aeromonas, antybiotyk chinolonowy, atypowe zapalenie płuc, Bacillus anthracis, Bacteroides fragilis, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila pneumoniae, Chlamydophila psittaci, Citrobacter freundii, DNA-gyraza, Eikenella corrodens, enancjomer S, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Enterobacterales, Enterococcus, Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, Escherichia coli, fluorochinolon, gronkowiec koagulazo-ujemny, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, Legionella pneumophila, legioneloza, lewofloksacyna, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Morganella morganii, MRSA, MSSA, Mycoplasma hominis, mycoplasma pneumoniae, oporność krzyżowa, papuzica, Pasteurella multocida, Peptostreptococcus, pneumokok, pole pod krzywą, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Providencia rettgeri, Providencia stuartii, Pseudomonas, Pseudomonas aeruginosa, replikacja DNA, Serratia marcescens, Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus, stężenie leku w surowicy, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, topoizomeraza IV, Ureaplasma urealyticum, wąglik - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Accord 1000 mg
Dawkowanie meropenemu Accord powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta, z uwzględnieniem funkcji nerek i specyfiki patogenu. W ciężkich zakażeniach, zwłaszcza wywołanych przez Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter spp., zaleca się dawki do 2000 mg trzy razy na dobę u dorosłych i młodzieży oraz do 40 mg/kg mc. trzy razy na dobę u dzieci. Standardowa forma podania to wlew dożylny trwający 15-30 minut, z możliwością podania dawki do 1000 mg jako wstrzyknięcie dożylne około 5 minut. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się w zależności od klirensu kreatyniny (np. dla klirensu 10-25 ml/min podaje się pół dawki co 12 godzin), a u osób dializowanych dawkę podaje się po sesji hemodializy. Nie ma konieczności zmiany dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, klirens kreatyniny, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, pacjent w podeszłym wieku, proszek do sporządzania roztworu, Pseudomonas aeruginosa, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie śródporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie płuc respiratorowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cefazolin Phagecon 2 g
Cefazolina, będąca cefalosporyną pierwszej generacji z grupy beta-laktamów (kod ATC: J01DB04), wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii w fazie wzrostu, blokując białka wiążące penicylinę (PBP). Jej skuteczność zależy od czasu utrzymywania stężenia powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC). Oporność na cefazolinę może wynikać z inaktywacji enzymatycznej przez β-laktamazy (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji PBP (np. MRSA), zaburzeń przepuszczalności ściany komórkowej oraz działania pomp efflux. Wartości graniczne MIC według EUCAST (wersja 12.0, od 01.01.2022) dla Enterobacterales w zakażeniach dróg moczowych wynoszą ≤0,001 mg/l dla szczepów wrażliwych i >4 mg/l dla opornych, natomiast dla PK-PD ≤1 mg/l i >2 mg/l. Wrażliwość gronkowców ocenia się na podstawie cefoksytyny, a paciorkowców na podstawie benzylopenicyliny.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, beta-laktamaza, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum, beta-laktamaza typu AmpC, białko wiążące penicylinę, cefalosporyna pierwszej generacji, chlamydia, Citrobacter freundii, dysfagia, działanie bakteriobójcze, Enterobacter, Enterococcus, Escherichia coli, EUCAST, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, Klebsiella oxytoca, Klebsiella pneumoniae, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja białek PBP, MRSA, Mycoplasma, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, penicylinaza, pompa efflux, Proteus mirabilis, przepuszczalność ściany komórkowej, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Staphylococcus haemolyticus, Staphylococcus saprophyticus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza ściany komórkowej bakterii, szczep wrażliwy na metycylinę - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Accord 500 mg
Meropenem Accord jest dostępny w postaciach 500 mg i 1000 mg proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, a dawkowanie powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta. W ciężkich zakażeniach, zwłaszcza wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie (np. Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter spp.), dawka może sięgać 2000 mg podawana trzy razy na dobę co 8 godzin. Przykładowo, w ciężkim zapaleniu płuc stosuje się dawki 500 mg lub 1000 mg co 8 godzin, natomiast w ostrym bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych oraz mukowiscydozie dawka wynosi 2000 mg co 8 godzin. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 51 ml/min konieczna jest modyfikacja dawkowania, np. przy klirensie 26-50 ml/min podaje się jedną dawkę jednostkową co 12 godzin, a przy klirensie <10 ml/min – pół dawki co 24 godziny. Meropenem jest usuwany podczas hemodializy, dlatego dawkę należy podać po zabiegu, natomiast brak jest zaleceń dla dializy otrzewnowej. Nie wymaga się modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, bolus dożylny, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, klirens kreatyniny, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, Pseudomonas aeruginosa, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc respiratorowe - Leksykon substancji czynnych
Amikacyna – Właściwości farmakodynamiczne
Amikacyna, półsyntetyczny aminoglikozyd o kodzie ATC J01GB06, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego dzięki odporności na enzymatyczną inaktywację typową dla aminoglikozydów. Mechanizm jej działania polega na nieodwracalnym wiązaniu z podjednostką 30S rybosomu, co prowadzi do syntezy białek o błędnej sekwencji i bakteriobójczego efektu. Kluczowym parametrem PK/PD jest stosunek Cmax do MIC, gdzie wartości 8:1 do 10:1 zapewniają skuteczne działanie. Amikacyna wykazuje efekt poantybiotykowy, umożliwiający wydłużenie odstępów między dawkami bez utraty skuteczności, szczególnie wobec laseczek Gram-ujemnych. Oporność na amikacynę najczęściej wynika z enzymatycznej inaktywacji (acetylotransferazy, fosfotransferazy, nukleotydylotransferazy), zmniejszonego przenikania lub aktywnego wypływu (zwłaszcza u Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp.) oraz sporadycznych modyfikacji rybosomalnych. Wartości graniczne EUCAST dla amikacyny wynoszą: S ≤ 8 mg/L i R > 16 mg/L niezależnie od gatunku, a dla Enterobacteriales, Pseudomonas spp., Acinetobacter spp. i Staphylococcus spp. S ≤ 8 mg/L i R > 16 mg/L dla zakażeń ogólnoustrojowych i układu moczowego.
acetylotransferaza, Acinetobacter, acinetobacter baumannii, antybiotyk aminoglikozydowy, Bacteroides, Burkholderia cepacia, Chlamydophila, Citrobacter freundii, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwbakteryjne, efekt poantybiotykowy, Enterobacter cloacae, Enterococcus, enzym inaktywujący, fosfotransferaza, gronkowiec koagulazo-ujemny, inaktywacja enzymatyczna, kanamycyna, Klebsiella pneumoniae, kwas aminohydroksymasłowy, laseczka Gram-ujemna, lek przeciwbakteryjny, maksymalne stężenie w surowicy, minimalne stężenie hamujące, Mycoplasma, nukleotydylotransferaza, oporność krzyżowa, parametr PK/PD, podjednostka 30S rybosomu, Prevotella, Pseudomonas, Pseudomonas aeruginosa, rybosom bakteryjny, Salmonella enterica, stan zapalny oka, Staphylococcus aureus, Stenotrophomonas maltophila, Streptococcus pneumoniae, synteza białek, szczep indolo-dodatni, szczep oporny na metycylinę, terapia skojarzona, Ureaplasma urealyticum, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie układu moczowego, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, ziarenkowiec Gram-dodatni - Leksykon substancji czynnych
Roksytromycyna – Właściwości farmakodynamiczne
Roksytromycyna, półsyntetyczny makrolid o kodzie ATC J01FA06, działa bakteriostatycznie poprzez hamowanie biosyntezy białek na poziomie podjednostki 50S rybosomu bakterii. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwbakteryjnej, szczególnie skuteczna jest wobec patogenów układu oddechowego (np. Bordetella pertussis, Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumophila), paciorkowców (Streptococcus spp., w tym S. pneumoniae), gronkowców metycylino-wrażliwych oraz bakterii beztlenowych (Clostridium perfringens, Peptostreptococcus spp., Porphyromonas spp.). Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla szczepów wrażliwych wynoszą poniżej 1 mg/l, co koreluje z wysokim prawdopodobieństwem skuteczności terapeutycznej przy standardowym dawkowaniu. Szczepy o umiarkowanej wrażliwości (MIC 1-4 mg/l) obejmują Haemophilus influenzae, Ureaplasma urealyticum oraz Vibrio cholerae, gdzie skuteczność może wymagać wyższych dawek lub korzystnej lokalizacji infekcji.
Acinetobacter, antybiotyk makrolidowy, Bacteroides fragilis, Bordetella pertussis, Borrelia burgdorferi, Chlamydia trachomatis, Clostridium perfringens, czynnik etiologiczny, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, Enterobacteriaceae, gronkowiec wrażliwy na metycylinę, Haemophilus influenzae, hamowanie biosyntezy białek, Helicobacter pylori, infekcja dróg oddechowych, Legionella pneumophila, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, mycoplasma pneumoniae, patogen atypowy, patogen wewnątrzkomórkowy, podjednostka 50S rybosomu, Pseudomonas, spektrum przeciwbakteryjne, Streptococcus pneumoniae, transfer genów oporności, Ureaplasma urealyticum, Vibrio cholerae - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cipropol 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny (Cipropol 500 mg) wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas leczenia od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (np. zakażenia kości i stawów). W przypadku zakażeń wywołanych przez trudne do eradykacji bakterie, takie jak Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter, zalecane jest zwiększenie dawki oraz terapia skojarzona z innymi antybiotykami. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. mukowiscydoza – 20 mg/kg 2 razy na dobę (maksymalnie 750 mg/dawkę), a czas leczenia wynosi 10-14 dni. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny, np. przy klirensie <30 mL/min/1,73 m² dawka 250-500 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych po dializie.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka bakteryjna, choroba zapalna miednicy, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu płciowego, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meronem 1 g
Meropenem (Meronem) powinien być dawkowany zgodnie z rodzajem i ciężkością zakażenia oraz odpowiedzią kliniczną pacjenta. U dorosłych i młodzieży dawki wahają się od 500 mg do 2 g podawanych co 8 godzin, przy czym ciężkie zakażenia, takie jak szpitalne zapalenie płuc czy ostre bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wymagają dawek do 2 g trzy razy na dobę. U dzieci dawki są wyrażone w mg/kg masy ciała i wynoszą od 10 do 40 mg/kg mc. co 8 godzin, z wyższymi dawkami stosowanymi w ciężkich zakażeniach (np. 40 mg/kg mc. w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych). U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy modyfikować na podstawie klirensu kreatyniny, np. przy klirensie 10-25 ml/min stosuje się pół dawki co 12 godzin, a przy klirensie <10 ml/min pół dawki co 24 godziny. U pacjentów poddawanych hemodializie dawkę należy podać po zabiegu, natomiast brak jest zaleceń dla dializy otrzewnowej. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bolus, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, klirens kreatyniny, Meronem, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, szpitalne zapalenie płuc, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie śródporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biodacyna 125 mg/ml
Biodacyna to preparat zawierający amikacynę w formie disiarczanu, dostępny w stężeniach 125 mg/ml oraz 250 mg/ml do podawania pozajelitowego. Amikacyna, aminoglikozyd o kodzie ATC J01GB06, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, głównie wobec bakterii Gram-ujemnych, takich jak Pseudomonas spp., Escherichia coli, Proteus spp., Klebsiella-Enterobacter-Serratia spp., Salmonella, Shigella, Acinetobacter spp., Citrobacter freundii oraz Providencia spp. Szczególnie istotna jest jej aktywność wobec szczepów opornych na inne aminoglikozydy (gentamycynę, tobramycynę). Ponadto amikacyna wykazuje działanie przeciwko wybranym bakteriom Gram-dodatnim, w tym Staphylococcus aureus (w tym MRSA), Streptococcus pyogenes, enterokokom oraz niektórym szczepom Streptococcus pneumoniae. Mechanizm działania polega na bakteriobójczym wiązaniu się z podjednostką 30S rybosomu, co prowadzi do zaburzenia translacji i syntezy białek bakteryjnych.
Acinetobacter, amikacyna disiarczan, antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Citrobacter freundii, czynnik etiologiczny zakażenia, działanie bakteriobójcze, enterokok, Escherichia coli, MRSA, obniżona odporność, oporność na metycylinę, patogen oportunistyczny, patogen wielolekooporny, podjednostka 30S rybosomu, posocznica, Proteus, Providencia, przewód pokarmowy, Pseudomonas, Salmonella, shigella, śmierć komórki bakteryjnej, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza białek bakteryjnych, translacja mRNA, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie krwi, zakażenie szpitalne, zakażenie układu moczowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Proxacin 250 250 mg
Cyprofloksacyna, substancja czynna leku Proxacin, jest fluorochinolonem o działaniu bakteriobójczym, który hamuje aktywność topoizomerazy typu II (gyrazy DNA) oraz topoizomerazy IV, kluczowych enzymów dla replikacji i naprawy DNA bakterii. Efektywność terapeutyczna zależy od stosunku maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) do minimalnego stężenia hamującego (MIC) oraz pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) do MIC. Oporność na cyprofloksacynę rozwija się głównie poprzez mutacje w genach kodujących enzymy docelowe, zmniejszoną przepuszczalność błony komórkowej, aktywne usuwanie leku z komórki oraz mechanizmy plazmidowe (geny qnr). Szczególnie wysoka oporność obserwowana jest u szczepów Pseudomonas aeruginosa oraz metycylinoopornych Staphylococcus aureus (MRSA), z opornością na fluorochinolony sięgającą 20-50% w izolatach szpitalnych. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla wrażliwości i oporności, np. dla Enterobacteriaceae i Pseudomonas spp. wrażliwe szczepy mają MIC ≤0,5 mg/l, a oporne >1 mg/l.
Acinetobacter, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, cyprofloksacyna, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwbakteryjne, Enterobacteriaceae, EUCAST, fluorochinolon, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, lekooporność, metycylinooporny szczep, mikrobiologia kliniczna, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, MRSA, Mycoplasma hominis, mycoplasma pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, oporność bakteryjna, oporność nabyta, oporność naturalna, oporność plazmidowa, pole pod krzywą stężenie-czas, przepuszczalność błony komórkowej, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, stężenie w osoczu, topoizomeraza IV, topoizomeraza typu II, wąglik, wartość graniczna wrażliwości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meropenem Kabi
Decyzja o zastosowaniu meropenemu powinna uwzględniać ciężkość zakażenia, lokalne wzorce oporności bakterii (szczególnie Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp.) oraz indywidualne ryzyko zakażenia szczepami opornymi na karbapenemy. Należy zwrócić uwagę na możliwość reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS, rumień wielopostaciowy czy ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. W trakcie leczenia istnieje ryzyko rozwoju zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykoterapią, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, co wymaga monitorowania biegunek i ewentualnego wdrożenia leczenia celowanego przeciwko Clostridium difficile. Należy unikać stosowania leków hamujących perystaltykę jelit u pacjentów z podejrzeniem tego powikłania.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, cholestaza, ciężkie skórne działania niepożądane, Clostridium difficile, cytoliza, dieta niskosodowa, Enterobacteriaceae, hepatotoksyczność, karbapenemy, kwas walproinowy, meropenem, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, napad drgawkowy, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, próg drgawkowy, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, serokonwersja, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, walproinian sodu, zapalenie jelita grubego poantybiotykowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Kabi 1 g
Dawkowanie meropenemu Kabi powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia oraz stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych i młodzieży dawki wahają się od 500 mg do 2 g podawanych co 8 godzin, z wyższymi dawkami (do 2 g trzy razy na dobę) zalecanymi w ciężkich zakażeniach wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie, takie jak Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter spp. Standardowa podaż odbywa się w formie infuzji dożylnej trwającej 15-30 minut, z możliwością podania dawki do 1 g w bolusie dożylnym trwającym około 5 minut, choć bezpieczeństwo podawania 2 g w bolusie jest słabo udokumentowane. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek (klirens kreatyniny <51 ml/min) konieczne jest zmniejszenie dawki i wydłużenie odstępów między podaniami, np. dawka jednostkowa co 12 lub 24 godziny w zależności od stopnia niewydolności nerek. Meropenem jest usuwany podczas hemodializy, dlatego dawkę należy podać po jej zakończeniu. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, bakterie chorobotwórcze, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, meropenem, Meropenem Kabi, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meropenem AptaPharma
Meropenem, jako antybiotyk z grupy karbapenemów, wymaga starannego doboru terapii z uwzględnieniem ciężkości zakażenia, lokalnej epidemiologii oporności oraz ryzyka zakażeń szczepami opornymi na karbapenemy, szczególnie w kontekście Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu alergicznego, gdyż istnieje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji oraz zespołów SCAR (SJS, TEN, DRESS, EM, AGEP). W przypadku wystąpienia objawów skórnych lub alergicznych należy natychmiast przerwać terapię i rozważyć alternatywne opcje. Ponadto, podczas stosowania meropenemu obserwowano ryzyko zapalenia jelit, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelit, co wymaga monitorowania biegunek i ewentualnego wdrożenia leczenia ukierunkowanego na Clostridium difficile, bez stosowania leków hamujących perystaltykę.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, cholestaza, ciężkie skórne reakcje niepożądane, Clostridium difficile, cytoliza, Enterobacteriaceae, hepatotoksyczność, karbapenemy, kwas walproinowy, meropenem, oporność bakteryjna, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, serokonwersja, szczepy oporne na karbapenemy, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, walproinian sodu, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit związane z antybiotykoterapią, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amikacin B.Braun 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozyd półsyntetyczny pochodzący od kanamycyny (kod ATC: J01GB06), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie rybosomalnego RNA, co zakłóca translację w komórkach bakteryjnych. Kluczowym parametrem farmakokinetyczno-farmakodynamicznym (PK/PD) jest stosunek Cmax do MIC, gdzie efektywność terapeutyczna wymaga wartości 8:1 do 10:1. Amikacyna wykazuje efekt poantybiotykowy, umożliwiający wydłużenie odstępów między dawkami bez utraty skuteczności wobec większości Gram-ujemnych pałeczek. EUCAST definiuje wartości graniczne dla amikacyny przy dawce 15 mg/kg mc./dobę dożylnie: wrażliwość (S) ≤ 8 mg/l, oporność (R) > 16 mg/l, odnoszące się do Enterobacteriaceae, Pseudomonas, Acinetobacter i Staphylococcus. Oporność na amikacynę najczęściej wynika z enzymatycznej modyfikacji antybiotyku przez acetylotransferazy, fosfotransferazy lub nukleotydylotransferazy, kodowane plazmidowo, choć amikacyna jest oporna na wiele z tych enzymów, co czyni ją skuteczną wobec szczepów opornych na inne aminoglikozydy.
acetylotransferaza, Acinetobacter, antybiotyk aminoglikozydowy, efekt bakteriobójczy, efekt poantybiotykowy, Escherichia coli, fosfotransferaza, gronkowiec złocisty, inaktywacja enzymatyczna, kwas aminohydroksymasłowy, mechanizm działania, minimalne stężenie hamujące, mukowiscydoza, nukleotydylotransferaza, oporność bakterii, oporność krzyżowa, pałeczki Gram-ujemne, Pseudomonas aeruginosa, rybosomalne RNA, Staphylococcus aureus, terapia skojarzona, zakażenie układu moczowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meropenem Kabi
Decyzja o zastosowaniu meropenemu powinna być oparta na ocenie ciężkości zakażenia, lokalnym profilu oporności bakterii z rodziny Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa oraz Acinetobacter spp. w UE oraz ryzyku zakażenia bakteriami opornymi na karbapenemy. Należy uwzględnić możliwość reakcji nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów z alergią na beta-laktamy, w tym karbapenemy i penicyliny. W trakcie terapii mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS, rumień wielopostaciowy i ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Istotne jest także monitorowanie objawów zapalenia jelita grubego, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelita, które może wymagać odstawienia meropenemu i wdrożenia leczenia przeciwko Clostridioides difficile, unikając leków hamujących perystaltykę.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, cholestaza, Clostridioides difficile, cytoliza, Enterobacteriaceae, hepatotoksyczność, karbapenem, kwas walproinowy, nadwrażliwość krzyżowa, napad drgawkowy, niedokrwistość hemolityczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, test antyglobulinowy, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, walproinian sodu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Furagina FORTE APTEO MED 100 mg
Furagina FORTE APTEO MED zawiera 100 mg furazydyny (Furazidinum) na tabletkę, będącej pochodną nitrofuranu o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym zarówno bakterie Gram-ujemne (m.in. Escherichia coli, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Citrobacter spp.), jak i Gram-dodatnie (Staphylococcus spp., Enterococcus faecalis). Lek wykazuje skuteczność głównie w zakażeniach dolnych dróg moczowych, osiągając wysokie stężenia w moczu. Mechanizm działania furazydyny opiera się na enzymatycznej redukcji do aktywnych metabolitów, które modyfikują białka rybosomalne, zaburzają syntezę kwasów nukleinowych oraz oddychanie komórkowe bakterii, prowadząc do ich śmierci. Należy uwzględnić naturalną oporność niektórych patogenów, takich jak Pseudomonas spp., Proteus spp., Serratia spp. oraz Acinetobacter spp.
Acinetobacter, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Citrobacter, Enterobacter, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, flawoproteina bakteryjna, furazydyna, Klebsiella, lek przeciwbakteryjny, oporność naturalna, pochodna nitrofuranu, Proteus, Pseudomonas, redukcja enzymatyczna, Serratia, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus, synteza białek komórkowych, synteza kwasów nukleinowych, zakażenie dróg moczowych, zakażenie szpitalne, zakażenie układu moczowego, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem Genoptim jest dostępny w dawkach 500 mg i 1 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży wynosi od 500 mg do 2 g co 8 godzin, w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia. W ciężkich zakażeniach, zwłaszcza wywołanych przez bakterie o obniżonej wrażliwości, dawka może być zwiększona do 2 g trzy razy na dobę. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała i wieku, z dawkami od 10 mg/kg do 40 mg/kg co 8 godzin, przy czym dzieci powyżej 50 kg otrzymują dawki jak dorośli. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki w zależności od klirensu kreatyniny, z podawaniem dawek co 12 lub 24 godziny, a u pacjentów dializowanych dawkę należy podać po zakończeniu hemodializy.
Acinetobacter, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, szpitalne zapalenie płuc, terapia przeciwbakteryjna, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie skóry, zakażenie śródporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem AptaPharma 1000 mg
Dawkowanie meropenemu AptaPharma powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia oraz odpowiedzi klinicznej pacjenta. W przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie o zmniejszonej wrażliwości (np. Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter spp.) lub bardzo ciężkich zakażeń, dawki mogą sięgać do 2000 mg co 8 godzin u dorosłych i młodzieży oraz do 40 mg/kg mc. co 8 godzin u dzieci. Standardowe dawkowanie obejmuje 500-2000 mg co 8 godzin w zależności od rodzaju zakażenia, np. 500-1000 mg dla powikłanych zakażeń układu moczowego czy 2000 mg dla ostrego bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki należy modyfikować zgodnie z klirensem kreatyniny: przy 26-50 ml/min podaje się dawkę co 12 godzin, przy 10-25 ml/min pół dawki co 12 godzin, a przy <10 ml/min pół dawki co 24 godziny. U pacjentów dializowanych dawkę należy podać po hemodializie, natomiast brak jest zaleceń dla dializy otrzewnowej. Nie wymaga się modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, dializa otrzewnowa, Enterobakterie, hemodializa, hemofiltracja, klirens kreatyniny, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zakażenie bakteryjne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Proxacin 1% 10 mg/ml
Proxacin 1% to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający 10 mg cyprofloksacyny w 1 ml. Dawkowanie leku jest uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenu, funkcji nerek oraz masy ciała pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2-3 razy na dobę, a czas terapii od 1 do 90 dni, w zależności od wskazania klinicznego (np. zakażenia dolnych dróg oddechowych 400 mg 2-3x/d przez 7-14 dni, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego 400 mg 3x/d przez 28 dni do 3 miesięcy). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała (np. 10 mg/kg 3x/d, max 400 mg/dawka), a terapia powinna być ograniczona do ściśle określonych wskazań. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę dostosowuje się według klirensu kreatyniny, np. 200-400 mg co 12 h przy klirensie 30-60 ml/min/1,73 m², a u dializowanych podaje się dawkę po dializie co 24 h.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, Proxacin, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie narządów płciowych, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu pokarmowego, zapalenie narządów miednicy mniejszej, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meropenem Accord
Przed zastosowaniem Meropenem Accord konieczna jest dokładna ocena wskazań do terapii karbapenemem, uwzględniająca lokalny profil oporności patogenów, zwłaszcza Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji oraz poważnych zespołów skórnych takich jak SJS, TEN, DRESS, EM i AGEP. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących te reakcje, podawanie leku należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest wskazane ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, a u pacjentów z obciążeniami neurologicznymi należy zachować ostrożność z powodu potencjalnego ryzyka drgawek. Ponadto, podczas terapii może wystąpić serokonwersja z dodatnim testem Coombsa, co należy uwzględnić przy interpretacji badań laboratoryjnych.
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, cholestaza, Clostridioides difficile, cytoliza, Enterobacteriaceae, hepatotoksyczność, karbapenem, kortykosteroid, kwas walproinowy, lek przeciwhistaminowy, meropenem, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niewydolność serca, odczyn Coombsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, penicylina, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, szczepy oporne, test antyglobulinowy, toksyczna nekroliza naskórka, walproinian sodu, walpromid, zapalenie jelit związane z antybiotykoterapią, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Meropenem AptaPharma 500 mg
Meropenem AptaPharma to karbapenem o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg do podawania dożylnego. Mechanizm działania polega na bakteriobójczym hamowaniu syntezy ściany komórkowej poprzez wiązanie z białkami wiążącymi penicylinę (PBP), co prowadzi do śmierci bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Skuteczność terapii koreluje z czasem, w którym stężenie leku przekracza MIC (T>MIC), optymalnie około 40% interwału między dawkami. Oporność na meropenem może wynikać z ograniczonej przepuszczalności błony zewnętrznej, zmniejszonego powinowactwa PBP, aktywności pomp efflux oraz produkcji beta-laktamaz hydrolizujących karbapenemy. EUCAST definiuje kliniczne wartości graniczne MIC dla meropenemu: wrażliwe ≤ 2 mg/l i oporne > 8 mg/l dla Enterobacteriaceae, Pseudomonas spp. i Acinetobacter spp., z niższymi progami dla niektórych patogenów wywołujących zapalenie opon mózgowych (np. ≤ 0,25 mg/l dla Streptococcus pneumoniae i Neisseria meningitidis).
Acinetobacter, antybiotyk beta-laktamowy, Bacteroides fragilis, beta-laktamaza, białko wiążące penicyliny, Burkholderia pseudomallei, Enterobacteriaceae, EUCAST, Haemophilus influenzae, karbapenem, Klebsiella pneumoniae, lek przeciwbakteryjny, melioidoza, meropenem, metycylinooporność, minimalne stężenie hamujące, Neisseria meningitidis, oporność krzyżowa, Pseudomonas, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, synteza ściany komórkowej, wrażliwość na metycylinę, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cipronex 250 mg
Lek Cipronex zawiera cyprofloksacynę w dawkach 250 mg lub 500 mg (chlorowodorek) w formie tabletek powlekanych. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenów, lokalizacji infekcji oraz czynności nerek pacjenta, a u dzieci i młodzieży także masy ciała. Terapia trwa od 1 dnia (np. rzeżączka, profilaktyka Neisseria meningitidis) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego). Dawkowanie u dorosłych waha się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, z czasem leczenia dostosowanym do wskazań klinicznych, np. zakażenia dolnych dróg oddechowych 500-750 mg 2x/d przez 7-14 dni, powikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek co najmniej 10 dni, a w szczególnych przypadkach powyżej 21 dni. U dzieci dawka jest obliczana na podstawie masy ciała (10-20 mg/kg 2x/d, max 750 mg/dawka), z czasem leczenia zależnym od rodzaju zakażenia. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się zgodnie z klirensem kreatyniny, np. przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² dawka 250-500 mg co 24 h, a u dializowanych po dializie.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, rzeżączka, shigella, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, Vibrio cholerae, wąglik płucny, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciprinol 10 mg/ml
Ciprinol, zawierający cyprofloksacynę w formie koncentratu do infuzji dożylnej, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania terapeutycznego, ciężkości i lokalizacji zakażenia, wrażliwości patogenów oraz funkcji nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 400 mg 2 razy na dobę do 400 mg 3 razy na dobę, z czasem leczenia od 1 dnia (np. biegunka bakteryjna) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). U dzieci dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała, np. 10 mg/kg 3 razy na dobę, maksymalnie 400 mg na dawkę. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek dawka jest modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się 200-400 mg co 24 h, a u pacjentów dializowanych podawanie po dializie. Nie jest wymagana modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakterie Gram-ujemne, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka bakteryjna, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, płucna postać wąglika, Pseudomonas aeruginosa, ropne zapalenie ucha środkowego, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie ucha zewnętrznego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azyter 15 mg/g
Azyter, zawierający azytromycynę w stężeniu 15 mg/g, jest antybiotykiem makrolidowym drugiej generacji o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego wobec gram-dodatnich i gram-ujemnych bakterii tlenowych, w tym Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, Staphylococcus aureus (w tym MRSA), Streptococcus pneumoniae oraz Chlamydia trachomatis. Stężenia graniczne MIC według EUCAST dla azytromycyny wynoszą m.in. ≤0,12 mg/l dla Haemophilus influenzae i ≤0,25 mg/l dla Streptococcus pneumoniae. Wskazania kliniczne obejmują leczenie jagliczego zapalenia spojówek oraz ropnego bakteryjnego zapalenia spojówek, z potwierdzoną skutecznością w badaniach klinicznych u dzieci i dorosłych. W przypadku jaglicy, stosowanie Azyter dwa razy dziennie przez 3 dni wykazało skuteczność na poziomie 96,3%, porównywalną z doustną azytromycyną (96,6%).
Acinetobacter, antybiotyk azalidowy, antybiotyk makrolidowy, Chlamydia trachomatis, corynebacterium, Enterobacteriaceae, Enterococcus faecium, Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości Drobnoustrojów, fenotyp MLSB, Gram-dodatnia bakteria tlenowa, Gram-ujemna bakteria tlenowa, Haemophilus influenzae, hamowanie syntezy białek, jaglicze zapalenie mieszków włosowych, jaglicze zapalenie spojówek, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, nastrzyk spojówkowy, Neisseria gonorrhoeae, oporność na makrolidy, oporność na metycylinę, oporność nabyta, podjednostka 50S rybosomu, Pseudomonas aeruginosa, ropne bakteryjne zapalenie spojówek, skuteczność mikrobiologiczna, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, stężenie graniczne, Streptococci viridans, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, wydzielina ropna, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amikacin Kabi 5 mg/ml
Amikacyna, aminoglikozydowy antybiotyk półsyntetyczny, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy białek na poziomie rybosomalnego RNA, co prowadzi do zahamowania translacji w komórkach bakteryjnych. Kluczowym parametrem PK/PD jest stosunek Cmax do MIC, gdzie wartości 8:1 lub 10:1 zapewniają skuteczne niszczenie bakterii. Amikacyna wykazuje efekt poantybiotykowy, co umożliwia wydłużenie odstępów między dawkami. Oporność na amikacynę może wynikać z inaktywacji enzymatycznej (acetylotransferazy, fosfotransferazy, nukleotydylotransferazy), zmniejszonego przenikania i aktywnego wypływu (szczególnie u Pseudomonas aeruginosa i Acinetobacter spp.) oraz sporadycznych zmian struktury rybosomów. Wartości graniczne EUCAST (2020) dla amikacyny to m.in. 8 mg/L dla Enterobacteriales, Pseudomonas spp. i Acinetobacter spp. (S ≤ 8 mg/L, R > 16 mg/L), a dla Staphylococcus spp. 1 mg/L. W zakażeniach układowych aminoglikozydy powinny być stosowane w terapii skojarzonej.
acetylotransferaza, Acinetobacter, acinetobacter baumannii, antybiotyk aminoglikozydowy, działanie bakteriobójcze, efekt poantybiotykowy, Enterobacteriales, Escherichia coli, fosfotransferaza, gronkowiec koagulazoujemny, inaktywacja enzymatyczna, kanamycyna, Klebsiella pneumoniae, kwas aminohydroksymasłowy, laseczka Gram-ujemna, maksymalne stężenie w surowicy, minimalne stężenie hamujące, mukowiscydoza, nukleotydylotransferaza, oporność krzyżowa, Pseudomonas aeruginosa, rybosomalne RNA, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, zakażenie ogólnoustrojowe, zakażenie układu moczowego, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ciphin 500 500 mg
Dawkowanie cyprofloksacyny w postaci tabletek powlekanych CIPHIN 500 powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, lokalizacji infekcji, wrażliwości patogenu oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 250 mg do 750 mg podawanych 2 razy na dobę, a czas terapii od 1 dnia (np. rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej) do nawet 3 miesięcy (zakażenia kości i stawów). W przypadku dzieci i młodzieży dawkowanie jest obliczane na podstawie masy ciała (10-20 mg/kg 2 razy na dobę, maksymalnie 750 mg na dawkę), z czasem leczenia od 10 do 60 dni w zależności od wskazania, np. mukowiscydoza czy profilaktyka wąglika. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawka powinna być modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny: przy klirensie <30 ml/min/1,73 m² zaleca się podawanie 250-500 mg co 24 godziny, a u pacjentów dializowanych dawkę podaje się po dializie. Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby.
Acinetobacter, Bacillus anthracis, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego, biegunka podróżnych, cyprofloksacyna, dializa otrzewnowa, dur brzuszny, hemodializa, klirens kreatyniny, mukowiscydoza, Neisseria meningitidis, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostre zapalenie pęcherza moczowego, płucna postać wąglika, powikłane zapalenie pęcherza moczowego, przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego, Pseudomonas aeruginosa, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, Shigella dysenteriae, Staphylococcus, terapia skojarzona, Vibrio cholerae, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie kości i stawów, zakażenie płucno-oskrzelowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie jądra i najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie szyjki macicy, złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon substancji czynnych
Meropenem – Dawkowanie i sposób podawania
Meropenem, antybiotyk β-laktamowy z grupy karbapenemów, stosowany jest dożylnie w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych. Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży wynosi zwykle 500 mg do 2 g co 8 godzin, w zależności od rodzaju infekcji, np. 500 mg lub 1 g co 8 godzin w ciężkim zapaleniu płuc, 2 g co 8 godzin w ostrym bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych oraz 1 g co 8 godzin w gorączkujących pacjentów z neutropenią. W przypadku zakażeń wywołanych przez mniej wrażliwe patogeny lub bardzo ciężkich infekcji dawka może być zwiększona do 2 g trzy razy na dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie modyfikuje się w zależności od klirensu kreatyniny: przy 26-50 ml/min podaje się pełną dawkę co 12 godzin, przy 10-25 ml/min połowę dawki co 12 godzin, a przy klirensie <10 ml/min połowę dawki co 24 godziny. Meropenem jest usuwany podczas hemodializy, dlatego dawkę należy podać po sesji dializy. Nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, gorączka, gorączka neutropeniczna, hemodializa, infuzja dożylna, karbapenemy, klirens kreatyniny, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, oporność bakteryjna, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie śródporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tarsime 125 mg
Cefuroksym w formie proleku aksetylu (Tarsime) jest cefalosporyną II generacji o działaniu bakteriobójczym, polegającym na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie z białkami PBP. Oporność na cefuroksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC), zmniejszonego powinowactwa PBP, nieprzepuszczalności błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych oraz aktywnego usuwania antybiotyku przez pompy błonowe. Wartości graniczne MIC ustalone przez EUCAST dla Enterobacteriaceae wynoszą ≤8 mg/l dla szczepów wrażliwych i >8 mg/l dla opornych, natomiast dla Streptococcus pneumoniae odpowiednio ≤0,25 mg/l i >0,5 mg/l. Interpretacja wrażliwości uwzględnia także wrażliwość na metycylinę u gronkowców oraz na penicylinę u paciorkowców beta-hemolizujących.
Acinetobacter, aksetyl cefuroksymu, Bacteroides, Bacteroides fragilis, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza, białko wiążące penicyliny, biosynteza peptydoglikanu, Borrelia burgdorferi, Campylobacter, cefalosporyna drugiej generacji, chlamydia, Citrobacter freundii, Enterobacter aerogenes, Enterobacter cloacae, Enterobacteriaceae, Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, enzym Amp-C, ESBL, Escherichia coli, Fusobacterium, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, Klebsiella pneumoniae, legionella, liza komórki bakteryjnej, minimalne stężenie hamujące, Moraxella catarrhalis, Morganella morganii, Mycoplasma, niepowikłane zakażenie dróg moczowych, nieprzepuszczalność błony zewnętrznej, paciorkowiec beta-hemolizujący, Peptostreptococcus, pompa błonowa, Propionibacterium, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, Serratia marcescens, Staphylococcus, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, synteza ściany komórkowej, wrażliwość na metycylinę, zapalenie pęcherza moczowego