Właściwości farmakodynamiczne
Amotaks Dis 1 g

Właściwości farmakodynamiczne leku Amotaks Dis

Amotaks Dis należy do grupy farmakoterapeutycznej penicylin o rozszerzonym spektrum działania, oznaczonej kodem ATC: J01CA04. Substancją czynną preparatu jest amoksycylina, występująca w postaci trójwodnej, dostępna w tabletkach o mocy 500 mg, 750 mg i 1 g.¹

Mechanizm działania

Amoksycylina, będąca półsyntetyczną penicyliną (antybiotyk beta-laktamowy), wykazuje działanie przeciwbakteryjne poprzez hamowanie aktywności jednego lub więcej enzymów określanych jako białka wiążące penicylinę (PBP – penicillin-binding proteins). Enzymy te uczestniczą w szlaku biosyntezy peptydoglikanu, który stanowi integralny strukturalny składnik ściany komórkowej bakterii. Zahamowanie syntezy peptydoglikanu prowadzi do osłabienia ściany komórkowej, co skutkuje zazwyczaj lizą komórki i śmiercią bakterii.²

Należy podkreślić, że amoksycylina podlega rozkładowi przez beta-laktamazy wytwarzane przez bakterie oporne. Z tego powodu zakres działania samej amoksycyliny nie obejmuje organizmów, które wytwarzają te enzymy.³

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Głównym parametrem określającym skuteczność amoksycyliny jest czas, w którym jej stężenie utrzymuje się powyżej minimalnego stężenia hamującego (T>MIC). Parametr ten uznawany jest za kluczowy wyznacznik efektywności terapeutycznej tego antybiotyku.^{MIC) jest uznawany za główny wyznacznik skuteczności amoksycyliny.”>4}

Mechanizmy oporności

Oporność bakterii na amoksycylinę może być wynikiem działania kilku różnych mechanizmów. Do głównych mechanizmów oporności należą:⁵

• Unieczynnienie antybiotyku przez beta-laktamazy bakteryjne – enzymy rozkładające strukturę beta-laktamową antybiotyku⁶
• Zmiana struktury białek PBP, co prowadzi do zmniejszenia powinowactwa leku przeciwbakteryjnego do miejsca docelowego⁷
• Nieprzepuszczalność błony komórkowej bakterii lub mechanizmy pompy wyrzutowej, które mogą wywoływać oporność bakterii lub przyczyniać się do jej wystąpienia, szczególnie w przypadku bakterii Gram-ujemnych⁸

Wartości graniczne

Wartości graniczne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla amoksycyliny zostały określone przez Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) w wersji 5.0. Poniższa tabela przedstawia te wartości dla różnych drobnoustrojów:⁹

Dodatkowe informacje dotyczące wartości granicznych:¹⁰

1. Dzikie szczepy Enterobacteriaceae są klasyfikowane jako wrażliwe na aminopenicyliny. W niektórych krajach dzikie izolaty E. coli i P. mirabilis klasyfikuje się jako średnio oporne, stosując wartości graniczne MIC S ≤0,5 mg/l.
2. Większość gronkowców wytwarza penicylinazy, co skutkuje opornością na amoksycylinę. Szczepy oporne na metycylinę są, z nielicznymi wyjątkami, oporne na wszystkie antybiotyki beta-laktamowe.
3. O wrażliwości na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na ampicylinę.
4. O wrażliwości paciorkowców z grup A, B, C i G na penicyliny wnioskuje się na podstawie wrażliwości na benzylopenicylinę.
5. Wartości graniczne odnoszą się jedynie do szczepów nie-meningokokowych. W zakażeniach szczepami średnio opornymi na ampicylinę należy unikać leczenia doustnymi postaciami amoksycyliny.
6. Wartości graniczne wyznaczono na podstawie podawania dożylnego. Szczepy wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.
7. Bakterie wytwarzające beta-laktamazy należy uznawać za oporne.
8. O wrażliwości na amoksycylinę wnioskuje się na podstawie wrażliwości na benzylopenicylinę.
9. Wartości graniczne wyznaczono na podstawie epidemiologicznych wartości granicznych (ECOFF), rozróżniających szczepy dzikie od szczepów ze zmniejszoną wrażliwością.
10. Wartości graniczne niezależne od gatunku wyznaczono na podstawie dawek co najmniej 0,5 g podawanych 3 lub 4 razy na dobę (1,5 do 2 g na dobę).

Wrażliwość drobnoustrojów na amoksycylinę in vitro

Częstość występowania oporności wybranych gatunków może zmieniać się z upływem czasu i być różna w różnych rejonach geograficznych. Podczas leczenia ciężkich zakażeń należy zawsze odnosić się do lokalnych danych dotyczących oporności. W przypadkach gdy lokalna częstość występowania oporności powoduje, że przydatność leku staje się wątpliwa, zaleca się zasięgnięcie opinii specjalistycznej.¹¹

Poniżej przedstawiono wrażliwość różnych drobnoustrojów na amoksycylinę:¹²

Gatunki zwykle wrażliwe:

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:¹³

• Enterococcus faecalis
• Paciorkowce beta-hemolizujące (grupy A, B, C i G)
• Listeria monocytogenes

Gatunki, u których może wystąpić problem oporności nabytej:

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:¹⁴

• Escherichia coli
• Haemophilus influenzae
• Helicobacter pylori
• Proteus mirabilis
• Salmonella typhi
• Salmonella paratyphi
• Pasteurella multocida

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:¹⁵

• Gronkowce koagulazo-ujemne
• Staphylococcus aureus^£
• Streptococcus pneumoniae
• Paciorkowce zieleniące

Beztlenowe bakterie Gram-dodatnie:¹⁶

• Clostridium spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:¹⁷

• Fusobacterium spp.

Inne:¹⁸

• Borrelia burgdorferi

Drobnoustroje z opornością naturalną:

Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:¹⁹

• Enterococcus faecium^†

Tlenowe bakterie Gram-ujemne:²⁰

• Acinetobacter spp.
• Enterobacter spp.
• Klebsiella spp.
• Pseudomonas spp.

Beztlenowe bakterie Gram-ujemne:²¹

• Bacteroides spp. (wiele szczepów Bacteroides fragilis jest opornych)

Inne:²²

• Chlamydia spp.
• Mycoplasma spp.
• Legionella spp.

Dodatkowe informacje:²³

• ^† Naturalna pośrednia wrażliwość i brak nabytego mechanizmu oporności.
• ^£ Niemal wszystkie szczepy S. aureus są oporne na amoksycylinę z powodu wytwarzania penicylinaz. Ponadto wszystkie szczepy oporne na metycylinę są oporne na amoksycylinę.