zakażenie związane z protezowaniem stawu
Wskazanie

Zakażenie związane z protezowaniem stawu to poważne powikłanie po zabiegu endoprotezoplastyki, które może wystąpić zarówno we wczesnym okresie po operacji, jak i po wielu latach od wszczepienia protezy. Zakażenia te dotyczą najczęściej endoprotez stawu biodrowego i kolanowego. Częstość występowania to około 1-2% przypadków pierwotnych endoprotezoplastyk oraz do 5% w przypadku operacji rewizyjnych.

Czynniki ryzyka rozwoju zakażenia protezy obejmują: cukrzycę, otyłość, reumatoidalne zapalenie stawów, immunosupresję, wcześniejsze operacje w obrębie stawu oraz przedłużający się czas zabiegu. Najczęstszymi patogenami są gronkowce (Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis), paciorkowce, bakterie Gram-ujemne oraz beztlenowce. Objawy zakażenia to ból, obrzęk, zaczerwienienie, gorączka, wyciek z rany oraz ograniczenie ruchomości stawu.

Leczenie zakażeń związanych z protezowaniem stawu jest złożone i wymaga współpracy ortopedy oraz specjalisty chorób zakaźnych. W terapii wykorzystuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania, często w terapii skojarzonej. W Polsce stosowane są m.in. preparaty: Zinacef (cefuroksym), Tazocin (piperacylina z tazobaktamem), Targocid (teikoplanina), Zyvoxid (linezolid), Cubicin (daptomycyna), Rifampicyna VP (rifampicyna) oraz Ciprofloksacyna (ciprofloksacyna).

Największą trudnością w leczeniu zakażeń protez stawowych jest konieczność usunięcia protezy w przypadku zakażeń głębokich. Procedura leczenia często obejmuje dwuetapową rewizję z usunięciem implantu, radykalnym oczyszczeniem tkanek, czasowym wszczepieniem spacera uwalniającego antybiotyk (np. Copal G+C, Palacos R+G) oraz długotrwałą antybiotykoterapią. Wyzwaniem jest również tworzenie się biofilmu bakteryjnego na powierzchni protezy, który chroni patogeny przed działaniem antybiotyków oraz penetracja leków do tkanki kostnej.

Profilaktyka zakażeń obejmuje okołooperacyjną antybiotykoterapię, odpowiednie przygotowanie pacjenta, rygorystyczne przestrzeganie aseptyki i antyseptyki oraz precyzyjną technikę operacyjną. Istotne jest również leczenie wszystkich aktywnych zakażeń przed zabiegiem endoprotezoplastyki i ścisły nadzór pooperacyjny.