sennozyd B
Sennozyd B to organiczny związek chemiczny, antrachinonowy glikozyd, występujący naturalnie w roślinach z rodzaju Senna (strączyńce) oraz Rhamnus (kruszyna). Jest to substancja czynna o działaniu przeczyszczającym, wykorzystywana w lecznictwie od stuleci.
Mechanizm działania sennozydu B polega na stymulacji perystaltyki jelita grubego oraz zwiększeniu wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita. Po doustnym podaniu sennozyd B nie jest wchłaniany w jelicie cienkim, lecz dociera do okrężnicy, gdzie pod wpływem bakteryjnej β-glukozydazy ulega przekształceniu do aktywnych metabolitów – reina i innych pochodnych antrachinonu, które bezpośrednio oddziałują na ścianę jelita.
W praktyce klinicznej sennozyd B stosowany jest w krótkotrwałym leczeniu zaparć, przygotowaniu do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego oraz zabiegów chirurgicznych. Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 8-12 godzinach od podania. Ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym ryzyko uzależnienia oraz zaburzeń elektrolitowych przy długotrwałym stosowaniu, sennozyd B powinien być stosowany ostrożnie, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Laxantia Tea 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
Lek Laxantia Tea zawiera 572 mg liścia senesu oraz 100 mg owocu senesu w każdej saszetce, co odpowiada 16-18 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Substancje czynne, głównie β-O-glikozydy (sennozydy), nie ulegają absorpcji w jelicie cienkim, a ich aktywne metabolity powstają w jelicie grubym pod wpływem flory bakteryjnej, przede wszystkim reinantron, który wywołuje efekt przeczyszczający. Laxantia Tea należy do grupy środków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC: A06AB) i działa poprzez stymulację perystaltyki jelita grubego oraz zwiększenie wydzielania śluzu i jonów chlorkowych, co prowadzi do przyspieszonego pasażu jelitowego i zmiękczenia stolca.
8 dihydroksyantracenu, glikozyd hydroksyantracenowy, jon chlorkowy, komórka nabłonkowa jelita, liść senesu, motoryka jelit, owoc senesu, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne 1, proces wydzielniczy, reinantron, resorpcja płynów, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, skurcz stacjonarny, środek przeczyszczający kontaktowy, wydzielanie śluzu, β-O-glikozyd - Leksykon substancji czynnych
Glikozydy hydroksyantracenowe – Właściwości farmakodynamiczne
Glikozydy hydroksyantracenowe, główne substancje czynne preparatu Red Senes Tea, pochodzą z liścia senesu (Sennae foliolum) i występują w dawce 17-23 mg na saszetkę (800 mg surowca) w przeliczeniu na sennozyd B. Należą do grupy kontaktowych leków przeczyszczających (kod ATC: A06AB), których mechanizm działania opiera się na bezpośrednim kontakcie z błoną śluzową jelita grubego. Po podaniu nie ulegają wchłanianiu w jelicie cienkim, a w jelicie grubym są metabolizowane przez florę bakteryjną do aktywnych metabolitów, głównie reinantronu. Działanie przeczyszczające wynika z dwóch mechanizmów: stymulacji perystaltyki propulsacyjnej i hamowania skurczów segmentowych, co przyspiesza pasaż jelitowy i zmniejsza absorpcję wody oraz elektrolitów, oraz zwiększenia wydzielania śluzu i jonów chlorkowych, co zmiękcza masy kałowe i ułatwia ich wydalanie.
8 dihydroksyantracenu, błona śluzowa jelita grubego, działanie przeczyszczające, efekt terapeutyczny, flora bakteryjna jelita, glikozyd hydroksyantracenowy, komórka kubkowa, kontaktowy lek przeczyszczający, liść senesu, pasaż treści jelitowej, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, proces wydzielniczy, reinantron, Sennae foliolum, sennozyd, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, skurcz stacjonarny, ß-O-glikozyd, wydzielanie jonów chlorkowych, zaparcie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Xenna jedna saszetka zawiera 0,9 – 1,1 g liści senesu, co odpowiada 30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B
Przedawkowanie preparatu Xenna, zawierającego 0,9-1,1 g liści senesu (odpowiadające 30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B na saszetkę), manifestuje się przede wszystkim bólem brzucha oraz ostrą biegunką, prowadzącą do znacznej utraty płynów i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. Szczególnie narażone na powikłania są osoby starsze oraz młodzież, u których mechanizmy kompensacyjne są osłabione. Długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane może skutkować toksycznym zapaleniem wątroby, wymagającym specjalistycznej diagnostyki i leczenia hepatologicznego.
ból brzucha, działanie hepatotoksyczne, funkcja wątroby, glikozyd hydroksyantracenowy, liść senesu, odwodnienie organizmu, ostra biegunka, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, sennozyd B, stężenie elektrolitów, suplementacja elektrolitów, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie wątroby, utrata płynów, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść senesu, zawierający 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B/g), jest stosowany jako środek przeczyszczający, jednak jego użycie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się bóle i skurcze brzucha oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, co często wynika z indywidualnego przedawkowania i wymaga redukcji dawki. Ponadto mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka i wysypka, choć ich częstość nie jest dokładnie określona. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych w błonie śluzowej jelita grubego – oraz zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, co u pacjentów z chorobami nerek lub przyjmujących diuretyki może skutkować białkomoczem i krwiomoczem, wymagającymi pilnej interwencji lekarskiej. Zmiana zabarwienia moczu na żółte lub czerwono-brązowe jest zjawiskiem fizjologicznym i nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
białkomocz, błona śluzowa jelita grubego, Cassia angustifolia, Cassia senna, glikozydy hydroksyantracenowe, krwiomocz, lek moczopędny, liść senesu, pH moczu, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja nadwrażliwości, senes aleksandryjski, senes Tinnevelly, sennozyd B, skurcze jamy brzusznej, świąd, wodnisty stolec, wysypka uogólniona, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół jelita drażliwego, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Xenna Extra Comfort 150 – 220 mg
Produkt leczniczy Xenna Extra Comfort, zawierający 150-220 mg suchego wyciągu z owoców senesu (Sennae angustifoliae fructus extractum siccum), co odpowiada 20 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjentów. Substancja czynna działa głównie na przewód pokarmowy, bez działania ośrodkowego układu nerwowego, co przekłada się na brak upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. W preparacie obecne są również substancje pomocnicze, takie jak laktoza, sacharoza i syrop glukozowy, które nie wpływają na funkcje psychomotoryczne.
charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie ośrodkowe, glikozydy hydroksyantracenowe, interakcje lekowe, mechanizm działania leku, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, reakcja na lek, sennozyd B, substancje pomocnicze, tabletki dojelitowe, wyciąg z owoców senesu, wyciąg z senesu, zdolności poznawcze, zdolności psychomotoryczne - Leksykon substancji czynnych
Liść senesu – Dawkowanie i sposób podawania
Liść senesu (Sennae folium) wykazuje działanie przeczyszczające dzięki zawartości glikozydów hydroksyantracenowych, przeliczanych na sennozyd B w ilości 16-18 mg w preparacie Laxantia Tea oraz 17-23 mg w Red Senes Tea. Preparaty te stosuje się doustnie, zwykle 1 saszetkę raz dziennie, 2-3 razy w tygodniu, aby uniknąć rozwoju zależności i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Działanie przeczyszczające pojawia się po 8-12 godzinach od spożycia, dlatego zaleca się przyjmowanie naparu wieczorem. Terapia powinna trwać nie dłużej niż 1-2 tygodnie bez nadzoru lekarskiego, a dawkowanie należy indywidualizować do najniższej skutecznej dawki zapewniającej miękki stolec. Preparaty są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych.
dawka indywidualna, droga doustna, działanie przeczyszczające, glikokortykosteroid, glikozyd hydroksyantracenowy, Laxantia Tea, lek moczopędny, lek przeczyszczający, liść senesu, owoc senesu, Red Senes Tea, Sennae foliolum, sennae folium, Sennae fructus angustifoliae, sennozyd B, stosowanie doraźne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Produkt leczniczy Liść Senesu jest dostępny w formie ziół do zaparzania, zawierających 1 g wysuszonych listków senesu (Sennae foliolum) pochodzących z gatunków Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl. Każdy gram surowca dostarcza 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych, wyrażonych jako sennozyd B, co zapewnia standaryzowaną dawkę substancji czynnych. Preparat nie zawiera substancji pomocniczych, a dołączona łyżka miarowa umożliwia precyzyjne odmierzenie dawki. Liść Senesu wymaga przygotowania naparu przed podaniem, co pozwala na powtarzalność działania terapeutycznego. Produkt jest pakowany w termozgrzewalne torebki z folii polipropylenowej o pojemnościach 20 g, 50 g i 100 g, zabezpieczone dodatkowo tekturowym pudełkiem.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść Senesu zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na 1 g surowca i jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Dane doświadczalne wskazują na potencjalne ryzyko genotoksyczności antranoidów, takich jak emodyna i aloe-emodyna, które mogą uszkadzać materiał genetyczny płodu. W okresie laktacji aktywne metabolity, w tym reina, przenikają do mleka kobiecego, co może wpływać na organizm dziecka, mimo że ich ilości są niewielkie. W związku z tym stosowanie liścia senesu w tych grupach jest niewskazane, a pacjentki powinny być informowane o konieczności przerwania terapii i zastosowania bezpiecznych alternatyw, takich jak modyfikacja diety czy inne środki przeczyszczające dopuszczone w ciąży i laktacji.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Laxantia Tea 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
Laxantia Tea to produkt leczniczy zawierający 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na saszetkę, pochodzących z 572 mg liścia senesu (Sennae folium) oraz 100 mg owocu senesu (Sennae fructus angustifoliae) o zawartości 16-18 mg glikozydów hydroksyantracenowych. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, dawkowany w ilości 1 saszetki raz dziennie, 2-3 razy w tygodniu, nie dłużej niż 1-2 tygodnie bez konsultacji lekarskiej. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane. Dawkę należy indywidualizować, dążąc do uzyskania miękkiego stolca, a napar przygotowuje się przez zalanie saszetki szklanką wrzącej wody, zaparzenie pod przykryciem przez 10 minut i wypicie przed snem. Działanie przeczyszczające pojawia się zwykle po 8-12 godzinach od podania.
antrachinony, dawka indywidualna, działanie przeczyszczające, glikozydy hydroksyantracenowe, Laxantia Tea, liść senesu, miękki stolec, napar, owoc senesu, podawanie leku, preparat z senesem, senes, sennozyd B, środek przeczyszczający, uzależnienie od środków przeczyszczających, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Liść senesu, zawierający 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na gram, jest stosowany jako lek roślinny w formie ziół do zaparzania, wykazując działanie przeczyszczające. Jednakże jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną oraz w przypadku licznych patologii przewodu pokarmowego, takich jak niedrożność jelit, zwężenie światła jelit, atonia jelit oraz zapalenie wyrostka robaczkowego, ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym perforacji jelit i maskowania objawów chorobowych. Ponadto, preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, gdyż może nasilać stan zapalny, krwawienia i biegunkę.
atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, działanie teratogenne, glikozyd hydroksyantracenowy, liść senesu, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, odwodnienie, pasaż jelitowy, perforacja jelit, sennozyd B, środek przeczyszczający, stan zapalny, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalenie wyrostka robaczkowego - Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sennozyd B, glikozyd hydroksyantracenowy obecny w liściach i owocach Cassia senna, jest składnikiem leków przeczyszczających takich jak Liść Senesu, Red Senes Tea czy Xenna. Preparaty te powinny być stosowane wyłącznie krótkotrwale, maksymalnie do 7 dni, ze względu na ryzyko zaburzeń czynności jelit i uzależnienia od środków przeczyszczających. Terapia sennozydem B jest wskazana jedynie wtedy, gdy modyfikacje diety i środki pęczniejące nie przynoszą efektu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących leki kardiologiczne (glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne, wydłużające QT), diuretyki, adrenokortykosteroidy oraz produkty zawierające korzeń lukrecji, ze względu na ryzyko interakcji i zaburzeń elektrolitowych. Preparaty te są przeciwwskazane w przypadku niedrożności jelit, zaklinowania stolca oraz ostrych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
adrenokortykosteroid, diuretyk, działanie niepożądane, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, interakcja lekowa, kamień kałowy, lek przeciwarytmiczny, liść senesu, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nietrzymanie stolca, powikłanie skórne, sennozyd B, środek pęczniejący, środek przeczyszczający, substancja aktywna, uzależnienie od środków przeczyszczających, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiana diety - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Senefol jest lekiem kontaktowym z grupy sennozydów (kod ATC: A06AB06), zawierającym 300 mg Cassia senna L. i/lub Cassia angustifolia Vahl, co odpowiada 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w każdej tabletce. Substancje czynne nie ulegają wchłanianiu w jelicie cienkim, a ich aktywacja następuje w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych, które przekształcają sennozydy w aktywne metabolity – antrony reiny. Mechanizm działania opiera się na stymulacji perystaltyki jelita grubego oraz zwiększeniu sekrecji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) do światła jelita, co prowadzi do skrócenia czasu pasażu jelitowego i rozmiękczenia mas kałowych.
absorpcja wody, antron reiny, bakterie jelitowe, Cassia senna, lek przeczyszczający, motoryka jelita, nabłonek jelitowy, odruch defekacyjny, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne dihydroksyantracenu, połączenia ścisłe, sekrecja jelitowa, sennozyd B, środek przeczyszczający, wchłanianie elektrolitów, zaparcie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Przedawkowanie Senefolu, zawierającego 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu (w przeliczeniu na sennozyd B) w jednej tabletce, prowadzi do ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych, w tym silnych bólów skurczowych brzucha oraz nasilonej biegunki. Intensywna biegunka powoduje odwodnienie i znaczną utratę elektrolitów, zwłaszcza jonów potasu (hipokaliemia), co może skutkować poważnymi powikłaniami kardiologicznymi (arytmie, zaburzenia przewodzenia) oraz osłabieniem mięśniowym. Ryzyko powikłań jest szczególnie wysokie u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, leki moczopędne, steroidy kory nadnerczy oraz preparaty zawierające korzeń lukrecji, które nasilają utratę potasu i zaburzenia elektrolitowe.
arytmia, biegunka, ból skurczowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, jama brzuszna, jon potasu, korzeń lukrecji, lek moczopędny, miąższ wątroby, niewydolność narządu, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, pochodna hydroksyantracenu, sennozyd B, steroid kory nadnerczy, stężenie potasu, utrata elektrolitów, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Senefol
Preparat Senefol zawiera 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu (w przeliczeniu na sennozyd B) w tabletce i jest wskazany do krótkotrwałego stosowania (1-2 tygodnie). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń funkcji jelit oraz uzależnienia. Preparat powinien być stosowany wyłącznie u pacjentów, u których modyfikacja diety nie przyniosła poprawy wypróżnień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących leki takie jak glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne, diuretyki, kortykosteroidy oraz u osób stosujących korzeń lukrecji, ze względu na ryzyko interakcji prowadzących do zaburzeń elektrolitowych i arytmii. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest konsultacja lekarska w przypadku stosowania wymienionych leków.
ból brzucha, diuretyk, działanie niepożądane, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, ileus, korzeń lukrecji, lek przeciwarytmiczny, maceracja naskórka, niedrożność jelit, nietrzymanie kału, pochodna hydroksyantracenu, sennozyd B, środek przeczyszczający, stan zapalny, stężenie potasu w surowicy, uzależnienie, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaklinowanie kału - Leksykon substancji czynnych
Senes – Dawkowanie i sposób podawania
Senes (Cassia senna L.) jest źródłem glikozydów hydroksyantracenowych, które wykazują działanie przeczyszczające. Maksymalna dobowa dawka tych glikozydów wynosi 30 mg, co odpowiada różnym ilościom preparatów: saszetka zawiera 16,58-22,43 mg w przeliczeniu na sennozyd B, Normosan 1,4 g produktu zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych (glukofrangulina A), a Normosan fix jedna saszetka zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych. Preparaty należy stosować doustnie, raz na dobę, najlepiej wieczorem po posiłku, w dawce minimalnej koniecznej do uzyskania miękkiego stolca. Działanie przeczyszczające pojawia się po 8-12 godzinach od podania. Preparaty są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia i nie powinny być stosowane dłużej niż 1 tydzień, z zaleceniem stosowania 2-3 razy w tygodniu. W przypadku utrzymujących się objawów konieczna jest konsultacja lekarska lub farmaceutyczna.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Produkt leczniczy Senefol, zawierający 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu (w przeliczeniu na sennozyd B), może indukować hipokaliemię przy przewlekłym stosowaniu, co stanowi główny mechanizm interakcji z innymi lekami. Hipokaliemia wywołana przez Senefol nasila działanie glikozydów nasercowych (np. digoksyny), leków przeciwarytmicznych oraz leków wydłużających odstęp QT, zwiększając ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym groźnych arytmii komorowych. Dodatkowo, preparat może potęgować utratę potasu w połączeniu z lekami moczopędnymi, steroidami kory nadnerczy oraz preparatami zawierającymi korzeń lukrecji, co może prowadzić do głębokiej hipokaliemii i powikłań elektrolitowych. Alkohol, choć nie wykazuje bezpośrednich interakcji, może nasilać działanie przeczyszczające Senefolu oraz zaburzać gospodarkę wodno-elektrolitową, zwiększając ryzyko odwodnienia i utraty potasu.
arytmia komorowa, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, działanie mineralokortykoidowe, działanie proarytmiczne, działanie przeczyszczające, glicyryzyna, glikozyd nasercowy, gospodarka elektrolitowa, hipokaliemia, korzeń lukrecji, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, niedobór potasu, osłabienie mięśniowe, pochodna hydroksyantracenu, rytm zatokowy, sennozyd B, steroid kory nadnerczy, suplementacja potasu, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Lek Senefol, zawierający 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w formie tabletek, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną oraz schorzenia przewodu pokarmowego takie jak niedrożność jelit, zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz zapalne choroby jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, maskowania symptomów wymagających pilnej interwencji lub pogorszenia stanu klinicznego. Ponadto, bóle brzucha o nieznanej etiologii oraz stan odwodnienia z utratą elektrolitów stanowią bezwzględne przeciwwskazania, gdyż lek może nasilać zaburzenia wodno-elektrolitowe, w tym hipokaliemię, co niesie ryzyko powikłań kardiologicznych. Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia jest przeciwwskazane z powodu braku danych bezpieczeństwa i ryzyka nasilonych zaburzeń elektrolitowych.
atonia jelit, ból brzucha o nieznanej etiologii, Cassia senna, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, lek przeciwarytmiczny, lek przeczyszczający, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, odwodnienie z utratą elektrolitów, pochodne hydroksyantracenu, sennozyd B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg z senesu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego, zwężenie jelit - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Xenna jedna saszetka zawiera 0,9 – 1,1 g liści senesu, co odpowiada 30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B
Ocena wpływu leków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest kluczowym aspektem bezpieczeństwa farmakoterapii. Produkt leczniczy Xenna, zawierający 0,9-1,1 g liści senesu w saszetce, co odpowiada 30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B), nie wykazuje wpływu na funkcje psychomotoryczne istotne dla prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Informacja ta jest potwierdzona w sekcji 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL). Substancje czynne zawarte w Xenna, mimo działania przeczyszczającego, nie przenikają do ośrodkowego układu nerwowego w sposób zaburzający zdolności psychomotoryczne, co jest istotne dla lekarzy przepisujących ten preparat.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, farmakodynamika i farmakokinetyka, funkcja psychomotoryczna, glikozyd hydroksyantracenowy, interakcja lekowa, liść senesu, ośrodkowy układ nerwowy, schorzenie współistniejące, sennozyd B, substancja czynna, substancja roślinna, zioło do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sennozyd B, glikozyd hydroksyantracenowy pozyskiwany z gatunków Cassia senna L. i Cassia angustifolia Vahl, jest składnikiem preparatów takich jak Liść Senesu, Red Senes Tea, Senefol, Senes fix, Xenna oraz Xenna Extra Comfort, o zawartości sennozydu B w zakresie od 7,5 mg do 30 mg na jednostkę dawkowania. Stosowanie tych preparatów w okresie ciąży jest przeciwwskazane lub niezalecane ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności metabolitów sennozydu B, w szczególności emodyny i aloe-emodyny, potwierdzone badaniami eksperymentalnymi. Pomimo braku bezpośrednich doniesień o teratogenności czy toksyczności u ludzi przy zalecanych dawkach, ostrożność wynika z danych doświadczalnych. W okresie laktacji również odradza się stosowanie ze względu na przenikanie metabolitów, takich jak reina, do mleka matki, choć nie zaobserwowano efektu przeczyszczającego u niemowląt. Szczególnie preparaty Liść Senesu i Senes fix są jednoznacznie przeciwwskazane w ciąży i laktacji, natomiast Red Senes Tea, Senefol, Xenna i Xenna Extra Comfort nie są zalecane.
aloe-emodyna, antranoid, Cassia angustifolia, Cassia senna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie genotoksyczne, efekt przeczyszczający, emodyna, glikozyd hydroksyantracenowy, liść senesu, owoc senesu, pasaż jelitowy, płodność, pochodna hydroksyantracenu, preparat antykoncepcyjny, reina, senes aleksandryjski, sennozyd B, tabletka dojelitowa - Leksykon substancji czynnych
Owoc senesu – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Owoc senesu (Sennae fructus angustifoliae) jest stosowany głównie jako składnik preparatów o działaniu przeczyszczającym, takich jak Laxantia Tea. Każda saszetka tego preparatu zawiera 100 mg owocu senesu oraz 572 mg liścia senesu, co łącznie dostarcza 16-18 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, preparat ten nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co oznacza brak negatywnego oddziaływania na funkcje poznawcze, czas reakcji oraz koordynację wzrokowo-ruchową pacjentów stosujących lek.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Red Senes Tea –
Przedawkowanie preparatu Red Senes Tea, zawierającego 800 mg liścia senesu z 17-23 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) w każdej saszetce, prowadzi do charakterystycznych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak kurczowy ból brzucha i ostra biegunka. Te symptomy powodują znaczne odwodnienie oraz utratę elektrolitów, zwłaszcza potasu (<3,5 mmol/l), co skutkuje hipokaliemią. Hipokaliemia może wywołać poważne powikłania, w tym zaburzenia rytmu serca (arytmie, tachykardia, ekstrasystolie) oraz osłabienie mięśni (astenia). Ryzyko tych powikłań wzrasta u pacjentów stosujących jednocześnie glikozydy nasercowe, leki moczopędne, adrenokortykosteroidy lub korzeń lukrecji, a także u osób w podeszłym wieku, ze względu na polipragmazję i obniżoną funkcję narządów metabolizujących lek.
adrenokortykosteroid, antranoid, astenia, EKG, enzym wątrobowy, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, homeostaza organizmu, korzeń lukrecji, kurczowy ból brzucha, lek moczopędny, liść senesu, ostra biegunka, podeszły wiek, polipragmazja, sennozyd B, suplementacja elektrolitów, toksyczne zapalenie wątroby, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Produkt leczniczy Senefol, zawierający 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w jednej tabletce, wykazuje działanie przeczyszczające i jest stosowany doustnie w terapii zaparć. Aktualna dokumentacja medyczna nie dostarcza danych klinicznych dotyczących wpływu tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co oznacza, że jego wpływ jest nieznany. W związku z tym lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę ryzyka u każdego pacjenta, uwzględniając możliwość wystąpienia indywidualnych reakcji mogących wpłynąć na sprawność psychofizyczną, mimo braku bezpośredniego działania na ośrodkowy układ nerwowy.
badanie kliniczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, Cassia angustifolia, Cassia senna, choroby współistniejące, dawka terapeutyczna, droga podania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne hydroksyantracenu, postać farmaceutyczna, reakcja organizmu, senes, sennozyd B, środek przeczyszczający, tolerancja leku, wpływ na prowadzenie pojazdów, wyciąg z senesu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Xenna Extra Comfort 150 – 220 mg
Xenna Extra Comfort to lek przeczyszczający zawierający w jednej tabletce dojelitowej od 150 mg do 220 mg suchego wyciągu z owoców senesu (Sennae angustifoliae fructus extractum siccum), co odpowiada 20 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B. Tabletki są przeznaczone do stosowania doustnego, z uwagi na formę dojelitową, która zapewnia uwalnianie substancji czynnej w jelitach. Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia to 1 tabletka raz na dobę, przyjmowana na godzinę przed snem. Działanie przeczyszczające pojawia się po 8-12 godzinach od podania. Tabletki należy połykać w całości, nie rozgryzać ani nie dzielić, aby nie zaburzyć mechanizmu uwalniania leku.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Senes fix 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Przedawkowanie preparatu Senes fix, zawierającego 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na saszetkę, manifestuje się przede wszystkim silnym bólem brzucha o charakterze skurczowym oraz ciężką biegunką prowadzącą do znacznej utraty płynów i elektrolitów. Te objawy kliniczne stanowią poważne zagrożenie dla homeostazy organizmu, zwłaszcza ze względu na ryzyko hipokaliemii i innych zaburzeń elektrolitowych, które wymagają intensywnego nawadniania dożylnego oraz systematycznego monitorowania stężenia elektrolitów w surowicy, ze szczególnym uwzględnieniem potasu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, u których ryzyko powikłań jest znacznie wyższe, a przebieg odwodnienia i dyselektrolitemii może być bardziej dramatyczny.
antranoidy, biegunka, ból brzucha, diagnostyka hepatologiczna, dyselektrolitemia, glikozydy hydroksyantracenowe, gospodarka elektrolitowa, hipokaliemia, homeostaza organizmu, nawadnianie, odwodnienie, poziom potasu, Senes fix, sennozyd B, stężenie elektrolitów, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Senes – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Aktualne dane dotyczące senesu (Cassia senna L.) nie obejmują szczegółowych badań oceniających wpływ tej substancji na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Preparaty zawierające senes, takie jak Figura 1 (0,9 g liścia senesu zawierającego 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B), Normosan (7,9-14,3 g liścia senesu na 100 g mieszanki) oraz Normosan fix (1,4 g saszetka zawierająca 0,110-0,200 g liścia senesu), nie posiadają danych klinicznych dotyczących wpływu na funkcje psychomotoryczne. Mimo braku formalnych badań, należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, takie jak skurcze brzucha i pilna potrzeba wypróżnienia, które mogą pośrednio wpływać na bezpieczeństwo pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Cassia acutifolia, Cassia angustifolia, Cassia senna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, glikozydy hydroksyantracenowe, liść senesu, preparat z senesem, przewód pokarmowy, senes, senes aleksandryjski, senes Tinnevelly, sennozyd B, skurcz brzucha, środek przeczyszczający, wrażliwość pacjenta - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Red Senes Tea –
Red Senes Tea jest produktem leczniczym zawierającym 800 mg liścia senesu (Sennae foliolum) w każdej saszetce, co odpowiada 17-23 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Preparat jest wskazany do krótkotrwałego, doraźnego leczenia zaparć, szczególnie w sytuacjach, gdy inne metody, takie jak zmiana diety czy zwiększenie aktywności fizycznej, nie przyniosły efektu. Lek stosuje się również przed zabiegami diagnostycznymi lub operacyjnymi w celu przywrócenia prawidłowej perystaltyki jelit. Forma saszetek do zaparzania umożliwia precyzyjne dawkowanie i powtarzalność działania terapeutycznego.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Laxantia Tea 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę
Laxantia Tea to produkt leczniczy zawierający 572 mg liścia senesu oraz 100 mg owocu senesu w jednej saszetce, co odpowiada 16-18 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B, około 17 mg). Preparat jest dostępny w formie ziół do zaparzania i wykazuje działanie przeczyszczające, stosowany jest wyłącznie do krótkotrwałego, doraźnego leczenia zaparć czynnościowych, przygotowania do badań diagnostycznych wymagających opróżnienia jelita, zaparć związanych z okresowym unieruchomieniem pacjenta oraz w sytuacjach wymagających uniknięcia nadmiernego parcia podczas defekacji (np. pooperacyjnie). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zależności i upośledzenia naturalnych mechanizmów defekacji, dlatego konieczne jest równoległe wdrożenie modyfikacji stylu życia, takich jak zwiększenie spożycia błonnika, odpowiednie nawodnienie (1,5-2 litry płynów dziennie), regularna aktywność fizyczna oraz wyrobienie nawyku regularnego oddawania stolca.
błonnik w diecie, defekacja, doraźne leczenie zaparć, działanie przeczyszczające, glikozyd hydroksyantracenowy, krótkotrwałe stosowanie, krwawienie z przewodu pokarmowego, liść senesu, nawodnienie organizmu, niedrożność jelit, oddawanie stolca, odwodnienie organizmu, okres pooperacyjny, opróżnienie jelita, owoc senesu, sennozyd, sennozyd B, unieruchomienie pacjenta, zaparcie czynnościowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Produkt leczniczy LIŚĆ SENESU zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na 1 g suszonych liści senesu, pochodzących z gatunków Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl. Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających wpływ tego preparatu na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. W związku z tym lekarz powinien poinformować pacjenta o potencjalnych skutkach ubocznych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo podczas wykonywania czynności wymagających koncentracji i sprawności psychofizycznej, zwłaszcza przy pierwszym zastosowaniu leku.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Laxantia Tea
Preparat Laxantia Tea zawiera liść i owoc senesu, dostarczając 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na saszetkę. Ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne, produkty wydłużające odcinek QT, diuretyki, adrenokortykosteroidy oraz korzeń lukrecji, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca i elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. Preparat jest przeciwwskazany bez konsultacji lekarskiej u pacjentów z ciężkimi zaparciami z kamieniami kałowymi oraz u osób z niezdiagnozowanymi ostrymi lub przewlekłymi schorzeniami przewodu pokarmowego manifestującymi się bólem brzucha, nudnościami i wymiotami, co może wskazywać na niedrożność jelit wymagającą pilnej diagnostyki.
adrenokortykosteroid, arytmia, działanie proarytmiczne, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, kamień kałowy, korzeń lukrecji, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, liść senesu, masa kałowa, modyfikacja diety, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, nowotwór jelita grubego, owoc senesu, perystaltyka, psyllium, schorzenie nerek, schorzenie żołądkowo-jelitowe, sennozyd B, środek przeczyszczający, stężenie elektrolitów, uzależnienie od środków przeczyszczających, wchłanianie składników odżywczych, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, związek antranoidowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Red Senes Tea –
Red Senes Tea zawiera 800 mg liścia senesu (Sennae foliolum) w jednej saszetce, co odpowiada 17-23 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozyd B). Produkt należy do grupy kontaktowych leków przeczyszczających (kod ATC: A06AB). Mechanizm działania opiera się na obecności pochodnych 1,8-dihydroksyantracenu, które po przekształceniu przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu reinantronu, stymulują motorykę jelita grubego oraz procesy sekrecyjne. Aktywne metabolity indukują skurcze propulsacyjne i hamują skurcze segmentacyjne, co przyspiesza pasaż jelitowy i zmniejsza resorpcję płynów, a także zwiększają wydzielanie śluzu i jonów chlorkowych, co prowadzi do uwodnienia i zmiękczenia stolca.
8 dihydroksyantracenu, działanie przeczyszczające, flora bakteryjna jelita grubego, glikozyd hydroksyantracenowy, kontaktowy lek przeczyszczający, liść senesu, motoryka jelita grubego, pasaż jelitowy, pochodna 1, proces sekrecyjny, reinantron, Sennae foliolum, sennozyd, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, skurcz stacjonarny, ß-O-glikozyd, wydzielanie jonów chlorkowych, wydzielanie śluzu