Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Senes fix

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania listków senesu są ograniczone, gdyż nie przeprowadzono kompleksowych badań przedklinicznych bezpośrednio dotyczących listków senesu lub ich przetworów. Jednakże zgodnie z dostępnymi informacjami można ekstrapolować dane uzyskane z badań na strąkach senesu na preparaty z listków senesu, które również zawierają glikozydy hydroksyantracenowe.¹

Badania toksyczności podprzewlekłej

W 90-dniowym badaniu toksykologicznym na szczurach podawano strąki senesu w szerokim zakresie dawek od 100 mg/kg do 1500 mg/kg masy ciała (dawka równoważna dla człowieka wynosiłaby 16-242 mg/kg). Zaobserwowano następujące zmiany histopatologiczne:²

• Niewielki przerost nabłonka jelita grubego we wszystkich badanych grupach, który był odwracalny po 8-tygodniowym okresie regeneracji
• Zmiany rozrostowe w nabłonku części przełykowej żołądka, które również uległy regresji po okresie zdrowienia
• Zależne od dawki kanalikowe nacieki bazofilowe i przerost nabłonka nerek bez towarzyszących zaburzeń czynnościowych, występujące przy dawkach 300 mg/kg/dzień i wyższych, które również miały charakter odwracalny
• Akumulacja brązowego pigmentu w kanalikach nerkowych, prowadząca do powstania ciemnych przebarwień powierzchni nerek, które częściowo utrzymywały się nawet po okresie zdrowienia

Warto podkreślić, że w badaniu nie zaobserwowano zmian w splocie nerwowym okrężnicy, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa długotrwałego stosowania preparatów zawierających senes. W przeprowadzonym badaniu nie udało się ustalić wartości NOEL (ang. no-observable-effect-level – poziom niewywołujący dających się zaobserwować skutków działania).³

Badania genotoksyczności i mutagenności

Dane z badań dotyczących potencjału genotoksycznego i mutagennego strąków senesu oraz związków hydroksyantracenowych wykazały następujące wyniki:⁴

• Strąki senesu oraz wyciągi z nich wykazywały działanie mutagenne i genotoksyczne w badaniach in vitro
• Większość pochodnych hydroksyantracenowych również charakteryzowała się potencjałem mutagennym w testach in vitro
• Wyjątkiem były sennozydy, reina i sennidyny, które nie wykazywały właściwości mutagennych w testach in vitro
• W przypadku senesu oraz aloe-emodyny nie potwierdzono działania genotoksycznego w systemach badawczych in vivo

Ta rozbieżność między wynikami testów in vitro i in vivo jest istotna z punktu widzenia oceny rzeczywistego ryzyka mutagennego związanego ze stosowaniem preparatów senesu u ludzi.⁵

Badania rakotwórczości

W długoterminowych badaniach oceniających potencjał rakotwórczy strąków senesu zaobserwowano wpływ na dwa główne narządy: nerki oraz okrężnicę/jelito ślepe. Zmiany te mogą sugerować potencjalne ryzyko związane z długotrwałym stosowaniem wysokich dawek preparatów zawierających sennozydy, jednak szczegółowy mechanizm i kliniczne znaczenie tych obserwacji wymaga dalszych badań.⁶

Preparat Senes fix zawiera w każdej saszetce 1 g listków senesu, co odpowiada 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B. Dawki stosowane w badaniach przedklinicznych były znacznie wyższe niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co należy wziąć pod uwagę przy interpretacji powyższych wyników.⁷